Regionale Veiligheidsrapportage en politiecijfers-1.pdf

Regionale veiligheidsrapportage & politiecijfers VM-3 2024

Door Afdeling Versienummer Datum Kenmerk Status Rubricering

DRIO Amsterdam Eenheid Intelligence 1 30 januari 2025 RVR VM-3 2024 Definitief Politie INTERN - Politietaak

Eenheid Amsterdam Dienst Regionale Intelligence Organisatie

30 januari 2025 RVR VM-3 2024

Aanleiding Aan Eenheid Intelligence is gevraagd om aan politiecijfers, die gegenereerd zijn ten behoeve van de Regionale Veiligheidsrapportage VM-3 2024, een lichte kwalitatieve duiding te geven. Deze duiding is gemaakt op basis van onderzoeken en informatie die bij Eenheid Intelligence bekend is met als doel bijzonderheden of afwijkingen in de politiecijfers te verklaren.

Eenheid Amsterdam

Pagina 2 van 13

30 januari 2025 RVR VM-3 2024

Inhoudsopgave Aanleiding...................................................................................................................... 2 Inhoudsopgave ............................................................................................................... 3 1 1.1 1.2

Regionale Veiligheidsrapportage .......................................................................... 4 Politiecijfers .................................................................................................................... 4 Samenvatting .................................................................................................................. 5

2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9

Toelichting politiecijfers ...................................................................................... 6 Diefstal uit/vanaf motorvoertuig ....................................................................................... 6 Moord / doodslag (voltooid) ............................................................................................. 7 Openlijke geweld (persoon) ............................................................................................. 7 Brand/ontploffing ............................................................................................................ 8 Vernieling c.q. zaakbeschadiging ..................................................................................... 9 Huisvredebreuk ............................................................................................................. 10 Horizontale fraude ......................................................................................................... 11 Cijfermatig landelijk onderzoek Nepagenten ................................................................... 11 Verkeersdoden .............................................................................................................. 12

Eenheid Amsterdam

Pagina 3 van 13

30 januari 2025 RVR VM-3 2024

1

Regionale Veiligheidsrapportage

1.1 Politiecijfers Misdrijven

2019

2023

2024

Verschil absoluut Verschil %

Totaal

89.250

90.206

91.491

1.285

1%

Diefstal/inbraak w oning totaal

3.958

2.181

2.061

-120

-6%

Diefstal/inbraak w oning voltooid

2.806

1.729

1.683

-46

-3%

Diefstal/inbraak box/garage/schuur/tuinhuis

927

610

691

81

13%

Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen

7.105

7.530

8.711

1.181

16%

Diefstal van motorvoertuigen

1.990

1.567

1.576

9

1%

Diefstal van brom-, snor-, fietsen

12.166

13.394

13.138

-256

-2%

Zakkenrollerij

4.522

4.883

3.693

-1.190

-24%

Diefstal af/uit/van overige voertuigen

2.064

4.193

3.757

-436

-10%

Zedendelict

622

769

758

-11

-1%

Moord, doodslag (voltooid)

20

12

20

8

67% -15%

Moord, doodslag (poging)

287

315

268

-47

7.676

7.350

7.570

220

3%

278

340

476

136

40%

Bedreiging

3.063

2.634

2.666

32

1%

Mishandeling

4.335

4.376

4.428

52

1%

Straatroof

1.326

829

861

32

4%

Overval

241

136

103

-33

-24%

Overval in woning

55

41

31

-10

-24%

Overval op ondernemers

186

95

72

-23

-24%

Diefstallen (w ater)

162

149

108

-41

-28%

Brand/ontploffing

277

388

510

122

31%

Overige vermogensdelicten

10.748

11.696

12.221

525

4%

Vernieling cq. zaakbeschadiging

5.219

5.424

6.192

768

14%

273

318

553

235

74%

Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen

3.017

1.905

1.729

-176

-9%

Winkeldiefstal

5.629

4.948

3.960

-988

-20%

Drugshandel

1.484

1.610

1.633

23

1%

Horizontale fraude

6.620

6.154

7.005

851

14%

Verticale fraude

54

31

22

-9

-29%

Overige fraude

128

34

37

3

9%

1.791

2.578

2.856

278

11%

Gew eldsmisdrijven Openlijk geweld (persoon)

Huisvredebreuk

Onder invloed (w eg)

Eenheid Amsterdam

Pagina 4 van 13

30 januari 2025 RVR VM-3 2024

1.2 Samenvatting In deze rapportage worden de cijfers van 2024 vergeleken met voorgaande jaren. De cijfers van het jaar 2019 worden ook in de tabel weergegeven ter vergelijking omdat dat jaar een goed beeld gaf van de normale toestand in de wereld. De jaren 2020, 2021 en 2022 zijn jaren waarin de coronapandemie zijn weerslag had op de daling of juist stijging van criminaliteitscijfers. Vanaf 2025 zal een vergelijking met het jaar 2019 niet meer nodig zijn. Het totaal aantal diefstallen uit/vanaf motorvoertuig in de eenheid Amsterdam in het jaar 2024 is met 1.181 toegenomen ten opzichte van 2023 (stijging van 16%). Het hoge aantal wordt onder andere veroorzaakt door vrij toegankelijke parkeergarages en slachtoffers die waardevolle spullen achterlaten in geparkeerde voertuigen. In het jaar 2024 kwamen 20 personen om het leven ten gevolge van een misdrijf waarbij sprake was van moord/doodslag. Opvallend is dat in 14 gevallen het slachtoffer om het leven kwam door een steekincident. In de helft van deze dodelijke steekincidenten lijkt er sprake te zijn geweest van psychische problematiek bij de verdachte. Het aantal openlijke geweldplegingen tegen personen is in 2024 met 40% toegenomen ten opzichte van 2023.

De twee belangrijkste oorzaken zijn de aanhoudingen naar aanleiding van de pro-Palestina bezettingsacties bij de Universiteit van Amsterdam (UvA) in mei 2024 en de rellen rondom de wedstijd Ajax – Maccabi Tel Aviv in november 2024. De reikwijdte Brand/ontploffing is in het jaar 2024 ten opzichte van 2023 met 31% toegenomen. Onder de reikwijdte brand/ontploffing vallen o.a. de maatschappelijke klassen bomaanslag en brandstichting. Het aantal bomaanslagen is in 2024 toegenomen. De mogelijke oorzaak daarvan is het nieuwe handelingskader vanaf januari 2024, waarbij explosies gemuteerd dienen te worden onder deze maatschappelijke klasse. Voorheen werden verschillende maatschappelijke klassen gebruikt voor het muteren van explosies. Los van het muteren zet de trend in toename van explosies ook nog door. Het aantal brandstichtingen is in 2024 met 12% afgenomen ten opzichte van 2023. Echter valt op dat er met enige regelmaat autobranden plaatsvinden in de eenheid. Vernieling c.q. zaakbeschadiging laat in 2024 een stijging van 14% zien ten opzichte van 2023. In de gemeente Aalsmeer is de stijging het hoogst, namelijk 92%. Incidenten in mei en oktober 2024 op twee parkeerlocaties in Aalsmeer zijn verantwoordelijk voor de grote stijging van het aantal vernielingen c.q. zaakbeschadigingen en dragen ook bij aan de procentuele stijging eenheidsbreed.

De grootste toename in de cijfers van 2024 is zichtbaar bij huisvredebreuk. Het aantal huisvredebreuken is in 2024 namelijk met 74% toegenomen ten opzichte van 2023, van 318 in 2023 naar 553 in 2024. De belangrijkste oorzaak van de stijging zijn de aanhoudingen tijdens de bezettingsacties bij de UvA in mei 2024. Hierbij werden in totaal 169 demonstranten aangehouden. De cijfers in 2024 van horizontale fraude zijn met 14% gestegen ten opzichte van 2023. De reikwijdte Horizontale fraude omvat 19 maatschappelijke klassen. De stijging heeft voor een deel te maken met een zaak in januari 2024 met betrekking tot de webshop Media XXL, waarbij 500 slachtoffers nooit producten hebben ontvangen. Verder blijkt dat smishing uit de naam van de Belastingdienst een veelgebruikte modus operandi was in 2024. Buiten de duiding van de cijfers genoemd in de tabel in paragraaf 1.1 worden nog twee onderwerpen onder de aandacht gebracht. Dit zijn een landelijk cijfermatig onderzoek naar incidenten (geen misdrijven) gepleegd met behulp van nepagenten en de toename van het aantal verkeersdoden in de eenheid Amsterdam.

Eenheid Amsterdam

Pagina 5 van 13

30 januari 2025 RVR VM-3 2024

2

Toelichting politiecijfers

2.1 Diefstal uit/vanaf motorvoertuig Het totaal aantal diefstallen uit/vanaf motorvoertuig is in de eenheid Amsterdam in het jaar 2024 met 1.181 toegenomen ten opzichte van 2023, een stijging van 16%. In de gemeenten Aalsmeer, Uithoorn en Amstelveen is het aantal diefstallen uit/vanaf motorvoertuigen in het jaar 2024 gedaald ten opzichte van het jaar daarvoor. De gemeenten Diemen en Ouder-Amstel laten een geringe stijging in aantallen zien. In de gemeente Amsterdam is het aantal diefstallen uit/vanaf motorvoertuig in 2024 met 1.177 toegenomen ten opzichte van het jaar 2023, een stijging van 17%. Het grootste aantal diefstallen uit/vanaf motorvoertuig vond plaats in district West. De grootste stijging in absolute aantallen vond echter plaats in district Oost in het werkgebied van de basisteams OostZeeburg en Zuidoost-Bijlmermeer. Deze basisteams waren in 2024 samen goed voor circa 1.200 diefstallen uit/vanaf motorvoertuig ten opzichte van circa 760 in het jaar 2023. Een aanzienlijk deel hiervan vond plaats in parkeergarages, waarvan bekend is dat er onvoldoende cameratoezicht is en toegangsdeuren regelmatig defect zijn. Hierdoor zijn de parkeergarages vrij toegankelijk voor onbevoegden. In het werkgebied van Oost-Zeeburg wordt veelal door toeristen met buitenlandse kentekens in deze parkeergarages geparkeerd.

De toeristen denken dat de parkeergarages veilig zijn en laten waardevolle goederen in de auto achter. De diefstallen uit/vanaf motorvoertuigen vonden in het gebied Zuidoost-Bijlmermeer in veel gevallen plaats tijdens de evenementen. Zowel het basisteam Oost-Zeeburg als Zuidoost Bijlmermeer heeft in 2024 last gehad van een dadergroep van buiten Amsterdam die verantwoordelijk was voor soortgelijke feiten, waarbij achterruiten van duurdere buitenlandse voertuigen werden ingeslagen. Recent zijn hiervoor in Zuidoost 4 verdachten aangehouden waarna het aantal diefstallen uit/vanaf motorvoertuig is afgenomen. Het is goed mogelijk dat de aangehouden verdachten al langere tijd in Oost actief zijn geweest. Hoewel district Zuid de kleinste procentuele stijging in het aantal diefstallen uit/vanaf motorvoertuigen van alle districten laat zien, vonden zowel in 2023 als 2024 het grootste aantal van deze misdrijven plaats in basisteam Zuid-Buitenveldert. Hieraan kan o.a. hebben bijgedragen dat in februari 2024 in Amsterdam-Zuid in één nacht zo’n 40 autospiegels van auto’s werden gestolen rondom de Van Eeghenstraat. Daarnaast vond een groot aantal diefstallen uit/vanaf motorvoertuig plaats in de parkeergarages rondom de RAI/Europaboulevard. Daarbij werden reisdocumenten weggenomen, maar de interesse ging voornamelijk uit naar computerapparatuur.

Een mogelijke verklaring voor het hoge aantal diefstallen uit/vanaf motorvoertuig in dit gebied kan zijn dat er rondom de Zuidas door zakenlui wordt geparkeerd, waarbij goederen zoals laptops en notebooks in de auto worden achtergelaten. Ook werd een aanzienlijk deel van deze feiten gepleegd in de directe omgeving van de PC Hooftstraat. Een reden hiervoor kan zijn dat in deze omgeving een hoger aantal luxe voertuigen staan geparkeerd met de bijbehorende buitverwachting.

Eenheid Amsterdam

Pagina 6 van 13

30 januari 2025 RVR VM-3 2024

2.2 Moord / doodslag (voltooid) In het jaar 2024 kwamen 20 personen om het leven ten gevolge van een misdrijf, waarbij sprake was van moord/doodslag. In totaal vonden 19 moord/doodslagen plaats in Amsterdam en 1 in Diemen. In 14 van de 20 gevallen kwam het slachtoffer om het leven door een steekincident. In 2023 kwamen 12 personen om het leven door moord/doodslag, hierbij was in 4 gevallen sprake van een steekincident. Van de 14 dodelijke steekincidenten in 2024 lijkt in ten minste 7 gevallen (50%) sprake van psychische problematiek. Deze incidenten vonden niet specifiek in een bepaald gebied plaats. In totaal vonden 114 steekincidenten plaats in het jaar 2024 en 143 steekincidenten in 2023. Dit is een daling in het aantal steekincidenten van 20% ten opzichte van het jaar 2023. De meeste steekincidenten deden zich in 2024 voor in de districten Centrum-Noord (werkgebied Centrum Burgwallen) en Oost (werkgebied Zuidoost-Bijlmermeer). In het jaar 2024 vonden de meeste steekincidenten plaats in mei. Er zijn al langere tijd zorgen bij de politie over het aantal meldingen over personen met onbegrepen gedrag. De toename van situaties met verwarde personen zorgt ook voor maatschappelijke onrust.

Hoewel het overgrote deel van de personen met onbegrepen gedrag vooral kwetsbaar is en niet met de politie in aanraking komt, ervaren burgers overlast van het onbegrepen gedrag of hebben zij zorgen om dat gedrag. Er zijn steeds meer situaties te betreuren waarbij personen veelal op klaarlichte dag middenin in de wijk, niet alleen een gevaar voor zichzelf vormen, maar ook voor anderen. Naar aanleiding van het dodelijke incident in de Robert Scottstraat zijn de burgemeester en wethouders van Amsterdam met politie en andere partners begin 2025 gestart met een Meldpunt, triage en escalatietafel op het stadhuis, om dergelijke incidenten in de toekomst te voorkomen. Daarnaast zijn de Gemeente, GGD/GGZ, ambulance en politie in de eenheid Amsterdam sinds september 2024 gestart met een nieuwe werkwijze, waarbij GGD en spoedeisende GGZ in een Gezamenlijke Meld Respons de triage doen voor die gevallen die níet naar de Spoedeisende Hulp van een ziekenhuis of naar de Spoedeisende Psychiatrie (SPA/ SPOR) worden vervoerd ter beoordeling. De politie wordt dan binnen een half uur ondersteund door een psychiatrisch verpleegkundige van de GGD. Deze nieuwe werkwijze moet zorgen voor betere hulp aan de persoon met onbegrepen gedrag en voor ontlasting van de politiecollega’s, omdat er dan altijd iemand van de zorg ter plaatse komt om de betrokkene aan over te dragen.

Ook de politiechef Noord-Nederland en portefeuillehouder Zorg en Veiligheid roept het kabinet op om te investeren in de geestelijke gezondheidszorg nu de meldingen bij de politie van personen met onbegrepen gedrag landelijk blijven stijgen. Hij pleit voor GGZ-medewerkers op iedere meldkamer om de telefoontjes te beoordelen, 24-uurs beschikbaarheid van hulpverleners en meer opvangplekken voor mensen met onbegrepen gedrag.

2.3 Openlijke geweld (persoon) Het aantal openlijke geweldplegingen tegen personen laat in 2024 een stijging zien van 40% ten opzichte van 2023. Wat verder opvalt is de stijging van 138% in het aantal openlijke geweldplegingen tegen personen bij horecagelegenheden. Dit betreft een stijging van 22 incidenten. In district Amsterdam Centrum-Noord is sprake van de hoogste stijging. De meeste incidenten deden zich, zowel in het jaar 2023 en 2024, voor binnen het gebied van basisteam Centrum-Burgwallen. Dit kan mogelijk verklaard worden door het openlijk geweld dat gepleegd wordt rond de pleinen en uitgaansgebieden en de hoge concentratie van horecagelegenheden en uitgaanslocaties in dit gebied.

Eenheid Amsterdam

Pagina 7 van 13

30 januari 2025 RVR VM-3 2024

De maand mei en de maand november 2024 lieten een piek zien in het aantal openlijke geweldplegingen tegen personen. In mei vonden een aantal pro-Palestina studentenprotesten plaats waarbij de demonstranten gebouwen en terreinen van de Universiteit van Amsterdam (UvA) bezetten. Tijdens het beëindigen van deze demonstraties en ontruiming door de politie, keerden de actievoerders zich tegen de politie. Daarop werden diverse demonstranten aangehouden ter zake openlijke geweldpleging hetgeen resulteert in een duidelijke stijging van het aantal incidenten in deze maand. Dit verklaart ook de aanzienlijke toename in het basisteam Centrum-Burgwallen, waar de meeste rellen hebben plaatsgevonden. De piek in november kan verklaard worden door de onrust na de wedstrijd Ajax – Maccabi Tel Aviv. Er vonden verschillende geweldsincidenten plaats, waarbij (Israëlische) supporters gewond zijn geraakt en ook deze onlusten vonden met name in de avond/nacht plaats in het werkgebied van CentrumBurgwallen. Ook de dagen na de wedstrijd hield de onrust in de stad aan. Meerdere personen werden aangehouden ter zake openlijke geweldpleging, wat heeft geresulteerd in een stijging van het aantal incidenten in de maand november.

2.4 Brand/ontploffing De reikwijdte Brand/ontploffing is in het jaar 2024 ten opzichte van 2023 toegenomen met 31%, namelijk van 388 naar 510. Onder de reikwijdte brand/ontploffing vallen vier maatschappelijke klassen (MK’s): aantreffen explosief (H33), brand (zonder brandstichting) (E31), brandstichting (F13) en bomaanslag (F14). De MK’s aantreffen explosief en brand (geen brandstichting) zijn niet geclassificeerd als misdrijf en worden daarom niet meegerekend in de cijfers. De stijging onder de reikwijdte brand/ontploffing wordt dus veroorzaakt door de MK’s bomaanslag en brandstichting. Te zien is dat de MK bomaanslag in 2024 is toegenomen met 160 namelijk van 21 in 2023 naar 181 in 2024. Het aantal brandstichtingen (F13) is in 2024 met 12% afgenomen ten opzichte van 2023, van 372 naar 327. Een verklaring voor de stijging van het aantal MK bomaanslag kan zijn dat er sinds januari 2024 in de eenheid Amsterdam een nieuw handelingskader voor het muteren van explosies onder de aandacht is gebracht. Hierbij dient de incidentcode F14, bomaanslag, gebruikt te worden als er sprake is van een explosie, zoals bij aanslagen op woningen en bedrijfspanden waarbij gebruik wordt gemaakt van zwaar vuurwerk. Voorheen werden er zeer veel verschillende maatschappelijke klassen gebruikt voor het muteren van explosies maar daar lijkt een kentering in te zijn gekomen.

Los van het muteren onder de voornoemde MK zet de trend in toename van explosies, ook landelijk, nog door. In 2024 hebben er in de eenheid Amsterdam in totaal 251 explosies plaatsgevonden. In 2023 waren dit er 208. Dit betreft een toename van 21%. Deze toename is echter een stuk minder groot dan eerdere jaren. Zo was er eerdere jaren sprake van ongeveer een verdubbeling van het aantal explosies. Het overgrote deel van de motieven bestaat, na een eerste duiding vanuit intelcel SOC-Geweld, vermoedelijk uit een bedreiging met een crimineel oogmerk (crimineel conflict). Ook is bij deel van de explosies niet aan te geven wat het motief is geweest. Dit komt onder andere doordat explosies bij portiekdeuren bij woningen plaatsvinden waarbij vele adressen het mogelijke doelwit geweest kunnen zijn. Doelwit van explosies in 2024 waren 191 keer woningen, 42 bedrijfspanden, 13 keer voertuigen en van 5 is het onbekend.

Eenheid Amsterdam

Pagina 8 van 13

30 januari 2025 RVR VM-3 2024

Van de 251 explosies vonden er 91 in district West plaats, 90 in district Oost, 46 in Centrum-Noord en 24 in district Zuid. Bij een onderverdeling van explosies in gemeenten waren er 229 in Amsterdam/Weesp, 8 in Uithoorn, 7 in Amstelveen, 6 in Diemen, 1 in Ouder-Amstel en 0 in Aalsmeer. Zoals eerder benoemd is het aantal brandstichtingen (F13) in 2024 met 12% afgenomen ten opzichte van 2023. Echter valt op dat er met enige regelmaat autobranden plaatsvinden in de eenheid. Op basis van een onderzoek door de DRIO Amsterdam in oktober 2024 blijkt dat het aantal autobranden in de gebieden Noord, Nieuw-West en Zuidoost al meerdere jaren hoger zijn ten opzichte van de rest van de eenheid. Er zijn bij de politie geen aanwijzingen bekend dat er pyromanie ten grondslag ligt aan de autobranden. De meeste brandstichtingen van voertuigen vinden in de nachtelijke uren plaats (gemiddeld 70%), waardoor er een kleine kans is op eventuele getuigen en de verdachten minder goed zichtbaar zijn. Verder is het vermoeden van brandstichting achteraf niet altijd te bewijzen, omdat sporen verloren gaan door brand en blussen.

2.5 Vernieling c.q. zaakbeschadiging In de eenheid laat vernieling c.q. zaakbeschadiging in het jaar 2024 een stijging van 14% zien ten opzichte van het jaar 2023. In 2023 waren er 5.424 incidenten en in 2024 waren dat er 6.192, een verschil van 768. Onder vernieling c.q. zaakbeschadiging wordt verstaan: Vernieling van/aan: Auto, openbaar vervoer (abri), openbaar gebouw en overige objecten. Tevens vallen vandalisme, baldadigheid en openlijke geweldpleging tegen goederen onder deze definitie. De verschillende gemeenten binnen de eenheid Amsterdam laten een overeenkomstig beeld zien, waarbij sprake is van een stijging van het aantal vernielingen c.q. zaakbeschadigingen in 2024 ten opzichte van 2023. Hier is geen eenduidige verklaring voor. Het aantal vernielingen c.q. zaakbeschadigingen laat in de gemeente Aalsmeer echter een opvallende stijging van 92% zien in het jaar 2024 ten opzichte van 2023.

Voertuigen, met name personenauto’s, waren zowel in 2023 als in 2024 de meest vernielde c.q. beschadigde objecten binnen de politie-eenheid Amsterdam. In het gebied werkgebied van basisteam Aalsmeer-Uithoorn is het aantal vernielde personenauto’s in het jaar 2024 met 161% gestegen ten opzichte van het jaar 2023. Circa twee derde van deze incidenten vernieling c.q. zaakbeschadiging vonden plaats in de gemeente Aalsmeer.

Eenheid Amsterdam

Pagina 9 van 13

30 januari 2025 RVR VM-3 2024

Twee incidenten in de maanden mei en oktober 2024 zijn verantwoordelijk voor de grote stijging van het aantal vernielingen c.q. zaakbeschadigingen in Aalsmeer en dragen ook bij aan de procentuele stijging eenheidsbreed. In de maand mei 2024 waren tientallen personenauto’s betrokken bij een incident op de Middenweg in Aalsmeer, een parkeerlocatie ten behoeve van reizigers richting luchthaven Schiphol. Daar zijn in een korte periode bij een groot aantal geparkeerde voertuigen de banden lekgestoken. Een tweede incident heeft zich voorgedaan in oktober 2024 in een parkeergarage in Aalsmeer. Baldadige jongeren spoten hier brandblussers over tientallen geparkeerde auto’s leeg. Het poeder dat uit die brandblussers komt is niet alleen zeer schadelijk voor de lak, maar ook voor de elektronica. Hierdoor ontstond schade aan een groot aantal geparkeerde auto’s. Op 18 en 19-10-2024 zijn hierover verschillende artikelen in de reguliere media verschenen.

2.6 Huisvredebreuk In de cijfers is te zien dat het aantal huisvredebreuken in de eenheid Amsterdam in 2024 met 74% is toegenomen ten opzichte van 2023. De stijging is het grootst in district Centrum-Noord (toename van 166%), gevolgd door district Oost (toename van 51%). De grafiek maakt zichtbaar dat het aantal huisvredebreuken in de maand mei bijzonder hoog is. In deze maand vonden diverse pro-Palestina bezettingsacties plaats bij de Universiteit van Amsterdam (UvA) in district Centrum-Noord. De actievoerders voldeden niet aan de vorderingen om te vertrekken waarop namens de UvA aangifte werd gedaan ter zake huisvredebreuk. In totaal werden 169 demonstranten aangehouden. De aanhoudingen naar aanleiding van de bezettingsacties verklaren de stijging van het aantal huisvredebreuken in 2024 echter niet volledig. Wanneer de aanhoudingen tijdens de bezettingsacties niet worden meegerekend, is het aantal huisvredebreuken in 2024 ten opzichte van 2023 met 21% toegenomen. Verder valt op dat het aantal huisvredebreuken in de locatie ‘winkel’ met 32% is gestegen. Tot slot blijkt dat in 2024 34% van de verdachten een Registratie Niet Ingezetene (RNI) of geen vaste woon of verblijfplaats (ZVWOVP) had. De afgelopen vijf jaar zijn ieder jaar de meeste huisvredebreuken van district Centrum-Noord gepleegd in werkgebied Centrum-Burgwallen (m.u.v. aanhoudingen UvA mei 2024).

Dat het aantal huisvredebreuken hier hoger ligt in vergelijking met de andere basisteams is te verklaren door de aanwezigheid van het winkelgebied, het Centraal Station en de grote hoeveelheid passanten. Het aantal huisvredebreuken is in basisteam Centrum-Burgwallen in 2024 ten opzichte van 2023 met 37%

Eenheid Amsterdam

Pagina 10 van 13

30 januari 2025 RVR VM-3 2024

toegenomen. Deze toename kan mogelijk verklaard worden door het toegenomen aantal passanten in het gebied. Ook heeft dit basisteam te maken met een bekende groep overlastgevers, waaronder personen met onbegrepen gedrag, vluchtelingen en personen met criminele bedoelingen. Deze groep maakt gebruik van de faciliteiten van winkels. Hier komen vaak incidenten uit voort welke worden afgedaan met een verbod tot het betreffende pand en dit leidt vaak tot een huisvredebreuk. De meeste huisvredebreuken in district Oost zijn in 2024 gepleegd in werkgebied ZuidoostBijlmermeer. Ten opzichte van 2023 is het aantal huisvredebreuken hier met 58% gestegen. Waarschijnlijk heeft de toename in werkgebied Zuidoost-Bijlmermeer te maken met een pilot waarbij er bij een winkeldiefstal onder de 50 euro geen politie komt en geen aangifte wordt gedaan. Dit kost de winkels namelijk (te) veel tijd. In plaats daarvan wordt direct een winkelverbod opgelegd. De toename van de winkelverboden en de overtredingen hiervan leiden tot meer huisvredebreuken. De verdachten betreffen vaak notoire overtreders en overlastveroorzakers.

2.7 Horizontale fraude De cijfers in 2024 van horizontale fraude zijn met 14% gestegen ten opzichte van 2023. De reikwijdte Horizontale fraude omvat 19 MK’s. De grootste stijging, met 32%, was te zien in district Oost. Deze stijging is grotendeels toe te schrijven aan de stijging in Fraude met onlinehandel (F636). Dit heeft te maken met een zaak die in januari 2024 speelde in district Oost waar een malafide elektronica webshop Media XXL gevestigd was. Zeker 500 slachtoffers bestelden elektronica op de site die vervolgens nooit werd geleverd. De webshop had een professionele uitstraling en de producten waren goedkoper dan bij concurrenten. Ook kreeg de site goede reviews. In totaal maakten meer dan 500 mensen zo'n 270.000 euro over. De districtsrecherche in Oost is een onderzoek gestart waarop aanhoudingen zijn verricht. Bij de overige districten zijn geen opvallende stijgingen te zien. Uit DRIO-onderzoek blijkt verder dat een opvallend modus operandi in de eenheid Amsterdam in 2024 smishing uit naam van de Belastingdienst was. Smishing is oplichting via sms. Deze voorvallen worden onder verschillende MK’s weggeschreven. Landelijk wordt dit beeld ook herkend en is er een voorlichtingscampagne opgezet. Er waren in 2023 120 registraties en in 2024 is dit toegenomen naar 180. Ook zijn er veel registraties van Bankhelpdeskfraude geweest.

Bankhelpdeskfraude heeft sinds eind 2023 een “eigen” MK gekregen. In de gescoorde registraties waren dit soort registraties al zichtbaar maar met andere MK’s. In de gescoorde registraties Bankhelpdeskfraude waren er in 2023 353 registraties en in 2024 334. Door de ontwikkelingen op gedigitaliseerde criminaliteit en/of cybercrime in enge zin blijft het ontwikkelen van kennis over deze vormen van (registeren van) criminaliteit noodzakelijk.

2.8 Cijfermatig landelijk onderzoek Nepagenten In 2024 is in opdracht van het Informatie Knooppunt Korpsleiding cijfermatig onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van incidenten en aangiften, waarin sprake was van nepagenten al dan niet in combinatie met het gebruiken van een babbeltruc. Uit dit onderzoek volgen hieronder de belangrijkste bevindingen.

Eenheid Amsterdam

Pagina 11 van 13

30 januari 2025 RVR VM-3 2024

Eenheid Midden-Nederland

Eenheid Noord-Holland

Eenheid Noord-Nederland

Eenheid Oost-Brabant

Eenheid Oost-Nederland

Eenheid Rotterdam

Eenheid Zeeland-West-Brabant

340 298 408

222 156 310

382 350 486

630 696 795

631 823 1493

395 318 536

95 39 20

7 144 51 75

3 2 67 31 47

1 81 19 38

3 115 21 29

2 10 141 49 99

3 5 116 50 46

4 205 36 38

719 489 661 2054 35%

650 179 175 962 -2%

644 455 549 1336 21%

448 374 347 923 -7%

633 241 195 1024 -19%

880 403 382 1481 -5%

1278 681 805 2214 18%

231 684 874 1840 28%

1350 431 360 2091 -16%

211%

450%

143%

166%

425%

288%

175%

111%

481%

Eenheid Den Haag

404 467 548

Eenheid Amsterdam

138 155 217

Incidenten

Jaar

Eenheid Limburg

De incidenten nepagenten worden niet gestructureerd geregistreerd en daarom zijn de cijfers tot stand gekomen door middel van tekstzoeken. Hierdoor geldt dat er altijd registraties gemist worden, waardoor de cijfers lager uitvallen. Cijfers kunnen bij tekstzoeken ook hoger uitvallen doordat sommige incidenten ten onrechte zijn meegenomen door de zoekquery. Voorgaande kanttekeningen maken het belangrijk om de landelijke cijfers trendmatig te bekijken en niet als de exacte waarheid te beschouwen.

babbeltruc

2022 2023 2024

566 734 766

454 605 958

2022 2023 2024 2022 2023

9 15 39 35 49

2 10 377 33 46

2

2024 2022 totaal 2023 2024 Toename 2023 tov 2022

116 610 798 921 31%

Toename 2024 tov 2023

15%

nepagent icm babbeltruc

nepagent

Uitsplitsing naar eenheid laat zien dat er een toename van het aantal incidenten met betrekking tot nepagent in alle eenheden is. In 2024 registreerde de politie in totaal 8.329 incidenten met deze nepagenten. Dat is ongeveer vijftien keer zoveel als over heel 2023. De stijging is wel het minst sterk in Amsterdam. In het afgelopen jaar zijn landelijk 357 verdachten aangehouden die zich voordeden als agent om met name ouderen op te lichten. Dat is een forse stijging ten opzichte van een jaar eerder. De politie zet in op verscherpte aandacht en preventieve maatregelen.

2.9 Verkeersdoden In 2024 zijn 25 personen overleden door een verkeersongeval in de eenheid Amsterdam. In 2023 waren dat er 16 en in 2022 waren er 18 dodelijke verkeersongevallen. De meeste verkeersongevallen vinden plaats in de gemeente Amsterdam. Bij één incident in 2022 in de gemeente Amsterdam zijn twee personen overleden dat brengt het totaal aantal verkeersdoden daar op 15. In 2023 waren er 15 dodelijke verkeersongevallen. Bij één incident was sprake van zelfdoding, deze wordt niet meegerekend als verkeersongeval waardoor het totaal komt op 14. In 2024 kwamen er binnen de gemeente Amsterdam 22 personen om het leven bij een verkeersongeval.

Eenheid Amsterdam

Pagina 12 van 13

30 januari 2025 RVR VM-3 2024

In 2024 waren er 13 dodelijke verkeersongevallen, waarbij degene die de aanrijding veroorzaakt had ook het slachtoffer was. Bij 6 van de dodelijke verkeersongevallen was sprake van voorrangsfouten. In 2 gevallen was sprake van zeer hoge snelheid, bijvoorbeeld 220 km/u waar slechts 50 km/u was toegestaan.

Dodelijke slachtoffers van verkeersongeval Aalsmeer Amstelveen Amsterdam Diemen Ouder-Amstel Uithoorn Totaal

2020 3 1 14 1 1 1 21

2021 1 4 17 0 0 0 22

2022

2023

1 1 15 1 0 0 18

0 1 14 0 1 0 16

2024 1 0 22 1 0 1 25

Waarom het aantal dodelijke slachtoffers dit jaar aanmerkelijk hoger ligt dan in 2023 is onbekend. Wel is op te merken dat veel fietsers en voetgangers zich niet aan de regels houden en/of niet goed opletten en daardoor slachtoffer worden. Hierbij kan men denken aan: door rood licht fietsen of lopen, oversteken en niet goed uitkijken of niet goed opletten bij afslaande vrachtauto’s, ook al heeft men voorrang. Sinds december 2023 is in een groot deel van de gemeente Amsterdam de maximumsnelheid verlaagd van 50km/u naar 30 km/u. Er is niet gebleken dat dit van invloed is geweest op het aantal dodelijke slachtoffers aangezien de toedracht bij de verschillende incidenten uiteenloopt. Er hebben in 2024 wel dodelijke verkeersongevallen plaatsgevonden waarbij snelheid (deels) de oorzaak is geweest echter werd daarbij de maximumsnelheid binnen de bebouwde kom dusdanig overschreden dat een wettelijke maximumsnelheid van 30 km/u hier niet op van invloed zou zijn geweest.

Eenheid Amsterdam

Pagina 13 van 13