Rapportage Verkenningsfase Buurtrechtspraak

gezondheidscentrum Venserpolder, perMens (voorheen Volksbond Streetcornerwork) en een visual designer, die ook actief is in FAES

20

Gesprekken met rechters in klankbordgroep en daarbuiten: Tijdens de verkenning zijn doorlopend gesprekken met rechters gevoerd, zowel in een klankbordgroep als daarbuiten. Onder andere is gesproken met de teamvoorzitters van kanton en kabinet RC, de projectleider van het project Koers en Visie, kantonrechters, rechter-commissarissen, kinderrechters en een oud-rechter, die ervaring heeft opgedaan met een innovatieve aanpak van huiselijk geweld door middel van een civiele kantonprocedure in Suriname. Gesprekken met en bezoeken aan gelieerde projecten: 3 december 2019: bezoek Community Courts New York City 21 november 2019: bezoek aan Wijkrechtbank Eindhoven 28 mei 2020: gesprek met projectleider rechtbank en projectsecretaris Wijkrechtspraak op Zuid 3 juni 2020: gesprek met projectleider OM en projectsecretaris Wijkrechtspraak op Zuid 3 juni 2020: gesprek met projectcoördinator en vaste griffier Wijkrechtbank Eindhoven 22 september 2020 gesprek projectcoördinator Wijkrechtspraak op Zuid Bijgewoonde zittingen: 30 juni 2020: 18 augustus 2020: 19 augustus 2020 26 oktober 2020:

kantonzitting over huurachterstanden kantonzitting over leerplichtzaken raadkamer gevangenhouding kinderrechters kantonzitting over leerplichtzaken

Gesprekken met medewerkers van de gemeente:18 28 mei 2020: opsteller Veiligheidsbeelden Zuidoost 8 september 2020: gebiedsmakelaars Venserpolder 9 september 2020: stadsdeelvoorzitter Zuidoost Gesprekken met (keten)partners in het sociaal en juridisch domein: 3 februari 2020: oprichter Stichting Jongeren Die het Kunnen 12 februari 2020: directeur Bindelmeer College 13 februari 2020: ROC Weekendcollege 13 februari 2020: Ir Lely Lyceum 20 februari 2020: projectleider community school, docent Bindelmeer College en voortrekker in Venserpolder 27 februari 2020: oprichter SES (South East Stars, Sport En Spel, Simpel En Stabiel en Strengthen Eachother Strength) 9 maart 2020: kinderombudsman metropool Amsterdam 10 maart 2020: jeugdwerker Victory Outreach Amterdam 21 augustus 2020: Huis van het Recht (Heerlen) 8 september 2020 ombudsman en kinderombudsman Metropool Amsterdam 9 september 2020: Divosa 22 september 2020 advocaat werkzaam in Zuidoost 18 Naast de (agenda)leden van het projectteam

21

22 september 2020 23 september 2020: 24 september 2020 25 september 2020 7 oktober 2020

hoofd en unit manager reclassering NL Noord-Holland het Juridisch Loket twee medewerkers van Akwaaba zorg klas 4d van het Bindelmeer College en hun leraar projectontwikkelaar Startwell

Meelopen: 5 februari 2020: 7 oktober 2020

twee rechters met wijkagenten van bureau Reigersbos projectleider rechtbank met wijkagent Venserpolder

Diversen: zomer 2020: Intrek nemen in locatie in het zorgcentrum van het Bindelmeer College Geraadpleegde stukken: -

Sterk en Zwak in Amsterdam: een analyse van 11 leefdomeinen in 22 Amsterdamse gebieden, GGD Amsterdam 2018 Veiligheidsbeelden Zuidoost, Gemeente Amsterdam, vanaf juni 2019 Factsheet Jeugd, Stadsdeel Zuidoost, mei 2020 Prioriteiten Veiligheid Zuidoost 2020, concept Gemeente Amsterdam van februari 2020 Veiligheidsindex Zuidoost Criminaliteitsbeeld Principenota Venserpolder, concept Gemeente Amsterdam, juni 2020

Een korte selectie van geraadpleegde literatuur: -

Verschillende stukken van het Center for Court Innovation Burenrechtspraak - een verkenning, Hiil en NVvR, 10 september 2019 Justitiële Verkenningen, ‘Rechtspraak om de hoek’, WODC maart 2019 ‘Naar een nabijheidsrechter? Een onderzoek naar de inpasbaarheid van de vrederechter in België en Frankrijk in het Nederlandse rechtsbestel’, Den Haag: Boom juridisch 2019 ‘Onderzoek naar innovatieve projecten binnen de Rechtspraak in het verleden’, Raad voor de rechtspraak, januari 2020 Rapport ‘Evaluatie Rotterdamse Regelrechter en Haagse Wijkrechter’, Raad voor de rechtspraak, Den Haag: 2020 Essay ‘Een wereld in wijken te winnen, over de justitiële functie bij sociale achterstand’, VerweyJonker Instituut, Utrecht 2020

22

BIJLAGE 2 DE TIEN BELANGRIJKSTE LESSEN VOOR DE BUURTRECHTER, MET KORTE TOELICHTING

1. Zoek de verbinding met de buurt en werk vanuit vertrouwen Buurtrechtspraak maakt deel uit van de toekomstvisie van de rechtspraak. Vanuit de rol van rechter wordt meer aansluiting gezocht met de mensen voor wie de rechtspraak werkt. De achterliggende gedachte hierbij is onder meer het belang van vrede en veiligheid in de buurt (sociale veiligheid zou het thema binnen het project Buurtrechter kunnen zijn). Hiervoor moet een vertrouwensband worden opgebouwd en verbinding worden gezocht met bewoners en sleutelfiguren in de buurt. 2. Wees zichtbaar in de buurt en toegankelijk Zichtbaarheid in de buurt en toegankelijkheid van de buurtrechtspraak dragen bij aan het vertrouwen en daarmee aan de effectiviteit van de interventies van de buurtrechter. 3. Blijf in je rol én wees flexibel Blijf in je rol. Voor alle deelnemers aan het project buurtrechter is het van belang om vanuit eigen kracht te werken en de verbinding te zoeken in wat je vanuit jouw rol te bieden hebt. Binnen het project is het verder van belang te reflecteren op ieders rol en deze zonodig aan te passen. 4. Beschouw het project als een groeidiamant Tijd speelt op meerdere vlakken een rol. Duidelijk is dat de urgentie groot is. Daarom is het van belang om al snel te beginnen, met een pragmatische aanpak. Tegelijkertijd moet tijd geïnvesteerd worden in het creëren van draagvlak en commitment.

De insteek moet zijn dat als een buurtrechtspraak initiatief wordt gestart dit blijft. Het hele concept hoeft niet in één keer uitgedacht te worden. Door het als groeidiamant te benaderen kan je meebewegen met de behoefte in de buurt. 5. Zoek diverse geschikte ingangen Leerplichtzaken zouden een goede ingang kunnen zijn naar de Buurtrechter. Schoolverzuim is vaak een eerste signaal van ook andere problematiek die speelt bij een leerling. Door de ouders erbij te betrekken ontstaat er zicht op de gehele gezinssituatie. 6. Zorg dat de communicatie voor alle bewoners in de buurt duidelijk en toegankelijk is De communicatie moet op maat zijn. Het gaat dan om de communicatie binnen de eigen organisaties van de deelnemers aan het project, tussen die organisaties en met de buurt. Houd er rekening mee dat niet iedereen digitaal vaardig is. Neem ook taal en culturele aspecten in ogenschouw. 7. We need stories Het is sterk om ervaringsdeskundigen hun verhaal te laten vertellen. Lokale influencers zijn een waardevolle informatiebron en informatiekanaal. 8. Investeer in samenwerking met ketenpartners Binnen buurtrechtspraak is een belangrijke rol weggelegd voor samenwerking met ketenpartners. Hier zal de nodige tijd en energie in moeten worden geïnvesteerd. Zorg voor korte lijnen en bekendheid met elkaars werk. 9.

Richt de evaluatie van de verkenning zo in dat de besluitvorming daarop een logisch vervolg is In de evaluatie beschrijven wat er gedaan is. Daarin kunnen ook ervaringsdeskundigen aan het woord worden gelaten. De evaluatie zo inrichten dat de besluitvorming daarop een logisch vervolg is. 10. Vergeet niet te zorgen dat de medewerkers tijd krijgen voor het project en dat er voldoende financiële middelen beschikbaar zijn Vanuit een praktisch oogpunt moeten de medewerkers aan het project buurtrechter voldoende tijd hebben om hun werkzaamheden te kunnen verrichten. Dit betekent dat zij voldoende vrijgesteld moeten worden van andere werkzaamheden. Daarnaast is ook de financiële kant van het project van belang om een buurtrechtspraak initiatief blijvend te kunnen laten zijn, zijn financiële middelen nodig.

23