Rapport Jongeren met en zonder startkwalificatie.pdf

Jongeren met en zonder startkwalificatie oktober 2024 Van de Amsterdamse jongeren van 23 tot en met 26 jaar heeft in 2022 92% een startkwalificatie behaald. Voor jongeren die ouders hebben met een lage sociaaleconomische score ligt dit lager, zij wonen vooral aan de randen van de stad. Zeven procent van de jongeren (23-26 jaar) heeft geen startkwalificatie én geen onderwijsinschrijving, dit komt neer op 3.340 aantal jongeren. Bijna de helft van hen heeft een inkomen uit loondienst. Een startkwalificatie is een havo- of vwo-diploma of een afgeronde opleiding op mbo-2-, mbo-3of mbo-4-niveau of een op hbo- of wo-niveau. Een vmbo-diploma of een afgeronde mbo-1opleiding gelden dus niet als startkwalificatie. Het behalen van een startkwalificatie is belangrijk voor je kansen op de arbeidsmarkt. In deze factsheet wordt verkend welke jongeren wel en geen startkwalificatie behalen, en in hoeverre de jongeren die geen startkwalificatie behalen én geen onderwijsinschrijving hebben, inkomen uit loondienst hebben. Zie figuur 1 voor een overzicht van deze verschillende groepen. Figuur 1 Jongeren met en zonder startkwalificatie

Hoeveel jongeren behalen een startkwalificatie? Vier op de tien Amsterdammers hebben op achttienjarige leeftijd een startkwalificatie behaald. Met stijging van de leeftijd neemt ook het aandeel jongeren met een startkwalificatie toe. Op 26 jarige leeftijd heeft 93% een startkwalificatie behaald. Dit percentage was tussen 2018 en 2022 elk jaar ongeveer gelijk. 1

Gemeente Amsterdam Onderzoek en Statistiek

Jongeren met en zonder startkwalificatie

Het aandeel jongeren zonder startkwalificatie maar met onderwijsinschrijving neemt logischerwijs met de leeftijden af, een steeds groter deel behaalt namelijk een startkwalificatie. De groep jongeren die geen startkwalificatie heeft én geen onderwijs volgt is redelijk stabiel over de leeftijden heen, dit gaat om zo’n 7% van de jongeren. Figuur 2 Jongeren met een startkwalificatie per leeftijd, wel of niet onderwijsvolgend, 2022 (procenten)

bron: CBS/ bewerking O&S

De stijging van het aandeel jongeren met een startkwalificatie laat de grootste sprongen zien tot 23 jaar, daarna vlakte de curve af. Daarom beperken we de populatie in de rest van deze rapportage tot de jongeren van 23 tot en met 26 jaar. Van deze groep heeft 92% een startkwalificatie behaald, zie figuur 1 op de vorige pagina. Het behalen van een startkwalificatie hangt samen met de sociaaleconomische score van de ouders. Van de jongeren (23-26 jaar) met ouders van een lage SES haalt 81% een startkwalificatie, terwijl jongeren van een hoge SES bijna allemaal een startkwalificatie halen (97%). Figuur 3 Aandeel jongeren met startkwalificatie, 23 t/m 26 jaar, naar SES ouders, 2018-2022 (procenten)

bron: CBS/ bewerking O&S

2

Gemeente Amsterdam Onderzoek en Statistiek

Jongeren met en zonder startkwalificatie

Jongeren zonder startkwalificatie en zonder onderwijsinschrijving Zeven procent van de jongeren van 23 tot en met 26 jaar heeft geen startkwalificatie én geen onderwijsinschrijving, dit zijn dus de jongeren in de blauwe lijn uit figuur 2. Dit komt neer op 3.340 jongeren van 23 tot en met 26 jaar. Zij wonen meer dan gemiddeld aan de randen van de stad in de stadsdelen Noord, Nieuw-West en Zuidoost. In de centralere gebieden van de stad, zoals Centrum en Zuid , wonen juist minder jongeren zonder startkwalificatie en onderwijsinschrijving dan gemiddeld. Figuur 4 Aandeel jongeren zonder startkwalificatie, zonder onderwijsinschrijving, 23 t/m 26 jaar, per wijk, 2022 (procenten)

bron: CBS/ bewerking O&S

De jongeren (23-26 jaar) die geen startkwalificatie en geen onderwijsinschrijving hebben, hebben veelal eerder een diploma voor vmbo-b, vmbo-k of vmbo-g/t behaald, of een mbo-1 opleiding afgerond. Zie figuur 5 op de volgende pagina. De jongeren met een diploma vmbo-b of vmbo-k zijn vaak wel met een mbo opleiding begonnen, voor 37% was dit een mbo-2 opleiding, voor 33% een mbo-4 opleiding en voor 16% een mbo-3 opleiding. Zij hebben deze opleiding dus niet afgemaakt. Van de jongeren die als hoogst behaalde opleiding een vmbo-g/t diploma hebben behaald, stroomde het grootste deel door naar een mbo-4 opleiding (72%), waarna ze zonder dat diploma te halen zijn gestopt.

3

Gemeente Amsterdam Onderzoek en Statistiek

Jongeren met en zonder startkwalificatie

Figuur 5 Hoogst afgeronde opleiding van jongeren zonder startkwalificatie en zonder onderwijsinschrijving, 23 t/m 26 jaar, 2018-2022 (aantallen)

bron: CBS/ bewerking O&S

foto: Edwin van Eis.

Werken zonder startkwalificatie Van de jongeren (23 tot en met 26 jaar) zonder startkwalificatie én zonder onderwijsinschrijving had in 2022 ongeveer de helft (52%) geen inkomen uit loondienst. Het andere deel, dus 48%, had wel inkomen uit loondienst. Het grootste deel, namelijk 38% had een inkomen van meer dan 1.000 euro en 10% minder dan 1.000 euro. In 2020, het begin van de Covid-19 pandemie, hadden minder jongeren zonder startkwalificatie inkomen uit loondienst. In 2022 leek de situatie hersteld en waren de percentages weer vergelijkbaar met 2018. Let wel, inkomen vanuit zzp activiteiten zijn hierbij niet meegenomen.

4

Gemeente Amsterdam Onderzoek en Statistiek

Jongeren met en zonder startkwalificatie

Bijna de helft (47%) van de werkende jongeren heeft een fulltime baan (> 35 uur). Ook dit is, na een afname, sinds 2020 hersteld naar het niveau van 2018. Figuur 6 Inkomen uit loondienst van jongeren zonder startkwalificatie en zonder onderwijsinschrijving, 23 t/m 26 jaar, 2018-2022 (aantallen)

bron: CBS/ bewerking O&S

Van de jongeren die geen startkwalificatie hebben behaald, geen onderwijsinschrijving en geen inkomen uit loondienst hebben, heeft ruim de helft ook geen uitkering (1.000 jongeren in 2022, 57%). Het is niet bekend hoeveel van hen wel recht hebben op een uitkering. Sinds 2020 groeit deze groep en neemt het aandeel dat een bijstandsuitkering of een uitkering sociale voorzieningen ontvangt af. Hiermee lijkt de situatie weer meer op hoe dit er in 2018 uit zag, vóór de Covid-19 pandemie. Figuur 7 Uitkeringen van jongeren zonder startkwalificatie, zonder onderwijsinschrijving en zonder werk, 23 t/m 26 jaar, 2018-2022 (aantallen)

bron: CBS/ bewerking O&S De jongeren zonder startkwalificatie, zonder onderwijsinschrijving en zonder inkomen uit loondienst hebben minder vaak dan de jongeren met inkomen uit loondienst een mbo-4 opleiding gevolgd. Van de jongeren zonder inkomen uit loondienst in 2022 hebben 470 5

Gemeente Amsterdam Onderzoek en Statistiek

Jongeren met en zonder startkwalificatie

jongeren een mbo-4 opleiding gevolgd terwijl het bij jongeren met inkomen uit loondienst om 580 jongeren gaat. Jongeren die als hoogst gevolgde opleiding een opleiding hebben gevolgd waarmee geen startkwalificatie wordt behaald (zoals het vmbo of een mbo-1 opleiding) hebben het vaakst geen inkomen uit loondienst, dit ging om 570 jongeren in 2022. Figuur 8 Hoogst gevolgde opleiding van jongeren zonder startkwalificatie en zonder onderwijsinschrijving, 23 t/m 26 jaar, naar geen of wel inkomen uit loondienst, 2018-2022 (aantallen)

bron: CBS/ bewerking O&S

Methode Dit onderzoek is uitgevoerd binnen de Microdata omgeving van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Voor de afbakening van de populatie zijn de volgende richtlijnen gevolgd: • Op 1 oktober van het peiljaar woonachtig in Amsterdam; • Op 1 oktober van het peiljaar valt de persoon in de leeftijdscategorie 18 t/m 26 jaar; • Alleen jongeren die een vo- of mbo-opleiding hebben gevolgd in Nederland worden meegenomen in de analyse. Hiermee worden buitenlandse studenten uitgesloten die mogelijk een startkwalificatie hebben behaald in het buitenland die niet geregistreerd staat in Nederland.

Meer informatie…

Colofon

onderzoek.amsterdam.nl/thema/onderwijs-en-jeugd

Opdrachtgever Directie Onderwijs

Auteurs Sjors Verhaar S.Verhaar @amsterdam.nl Merel van der Wouden M.van.der.Wouden@amsterdam.nl

Onderzoek en Statistiek onderzoek.amsterdam.nl

President Kennedylaan 923 1079 MZ Amsterdam Postbus 658 1000 AR Amsterdam T 020 251 0333