CConstaterende datAmsterdam
Koppel je AI →
Document · PDF

Raamwerk van zorg(en) naar gezondheid

Raadscommissie Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding 13 september 2023, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Regiobeeld en Raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid (ihkv GALA/IZA) (VN2023-016752)12.152 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

HET RAAMWERK: VAN ZORG(EN) NAAR GEZONDHEID Het verhaal van de stad

juli 2023

Inhoudsopgave Leeswijzer Waar willen we naartoe en waar staan we nu? Hoe komen we daar? Ambities op de preventielijnen • Ambities gezondheidsdeterminanten • Ambities preventie-infrastructuur • Ambities coalities Vervolg proces na de zomer Financiën Betrokkenen raamwerk van zorg(en) naar gezondheid Uitwerking Regiobeeld Bijlagen verdieping

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

3 5 12 17 18 26 32 42 45 48 50 60

juli 2023

2

Leeswijzer Wat is dit stuk? • Dit is een Amsterdams raamwerk gericht op een gezond leven voor alle Amsterdammers. In dit raamwerk is vastgelegd wat we hier als stad tot 2040 aan gaan doen. • Als stad committeren we ons aan de ambities zoals verwoord in dit raamwerk. • Het raamwerk is gebaseerd op bestaand beleid. We maken gebruik van wat er al is (bijlage 1 ). Ook maken we gebruik van wetenschappelijke inzichten. • Dit raamwerk wordt breed gedragen door de hele gemeente en alle Amsterdamse partners in zorg en welzijn (zie slide 46 ). • Het raamwerk geeft de koers weer op hoofdlijnen. De uitwerking vindt na de zomer plaats in samenwerking met bewoners en sociale partners.

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en de integrale plannen die daarvoor moeten worden ontwikkeld vormen de aanleiding voor dit raamwerk. De Amsterdamse ambitie ligt in het verlengde van de doelen van IZA en GALA, maar reikt verder. Amsterdam wil, doet en investeert meer. • Zowel het GALA- als het IZA- akkoord hebben een logische plek in dit raamwerk: de in die akkoorden gestelde randvoorwaarden, thema’s, risicogroepen en ketenaanpakken maken deel uit van het raamwerk. • Bij de aanvragen voor de specifieke uitkeringen GALA en IZA gebruiken we dit raamwerk.

juli 2023

3

Scope Gezondheidsproblemen staan niet op zichzelf, maar hangen vaak samen met problemen op andere leefgebieden. Er is een integrale benadering van preventie nodig, met aandacht voor de achterliggende factoren die invloed hebben op gezondheid. Dat vraagt om domeinoverstijgende samenwerking voor Amsterdammers die gestapelde en op elkaar ingrijpende problemen ervaren.

Onderwijs Bestaans­ zekerheid • Gezonde school

We integreren gezondheid in al het relevante gemeentelijk beleid (Health in all policies). In alle activiteiten en voorzieningen die de gemeente aanbiedt, is gezondheid een onlosmakelijk onderdeel. Denk aan voorzieningen op het gebied van ontmoeting, onderwijs, opvoeding, werk en inkomen, wonen, sport en bewegen, cultuur, openbare ruimte, economie, en veiligheid. Voor de scope van het raamwerk betekent het dat we niet alle activiteiten, voorzieningen en programma’s die bijdragen aan gezondheid binnen het raamwerk inbedden. Daar waar het linkt aan gezondheid wordt het mee­ genomen in de uitwerking van dit raamwerk. Bijvoorbeeld: programma’s gericht op het verbeteren van de bestaanszekerheid vallen buiten dit raamwerk, maar het deel van die programma’s dat gericht is op het ver­ minderen van chronische stress (als de link tussen bestaanszekerheid en gezondheid) valt erbinnen. Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

• Chronische stress

Raamwerk Van zorg(en) naar gezondheid

•G  ezonde fysieke omgeving Duurzaam­heid

Leef­omgeving

juli 2023

4

WAAR WILLEN WE NAARTOE EN WAAR STAAN WE NU?

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

5

Nu

2028

2034

2040

De missie van Amsterdam In lijn met de ambities gesteld door het netwerkverband Amsterdam Vitaal & Gezond, de nota gezondheidsbeleid en coalitie akkoord: • In 2040 hebben alle Amsterdammers gelijke kansen om veerkrachtig en gezond op te groeien, te leven en in goede gezondheid ouder te worden. • En Amsterdammers in een kwetsbare positie hebben er 10 gezonde levensjaren bij.

A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6

AMSTERDAMS AKKOORD

Amsterdamse nota gezondheidsbeleid 2021-2025

Veerkrachtige Amsterdammers in een gezonde stad Werken aan eerlijke kansen op gezondheid

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

6

In 2040… Alle Amsterdammers zijn gezonder, en het verschil tussen de Amsterdammers met de grootste gezondheidsachterstanden en de rest van de stad is afgenomen. Amsterdammers in een kwetsbare positie hebben er 10 extra levensjaren bijgekregen. Wat is er veranderd? • De leefomgeving is ingericht op gezond leven. Het is gemakkelijker en vanzelfsprekender geworden om gezonde keuzes te maken. Bewegen, gezond eten en nicotinevrij is de norm. Hierdoor zijn leefstijl gerelateerde aandoeningen afgenomen. Amsterdammers worden ouder en voelen zich langer fysiek en mentaal gezond. • Er is met name geïnvesteerd in de stadsdelen en buurten waar dat het hardst nodig was. Er zijn doorlopend keuzes gemaakt op basis van kennis uit (praktijk)onderzoek en kennis over de praktijk (evidence-informed) over waar wat te versterken. Het aanbod is doorlopend afgestemd op behoeften van bewoners en wordt in cocreatie vormgegeven en uitgevoerd. • Toegang tot ondersteuning en zorg kan nu via verschillende routes en op een laagdrempeligere manier. Hierbij wordt beter rekening gehouden met iemands situatie en wat hij of zij nodig heeft. Problemen staan niet op zichzelf maar worden in samenhang

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

aangepakt: naast gezondheid kijken we bijvoorbeeld ook naar de inkomenssituatie en de huisvesting. • De ‘beweging van zorg(en) naar gezondheid’ is gemaakt: er is vroegtijdige inzet van ondersteuning waarmee zo veel mogelijk en zo vroeg mogelijk problemen worden aangepakt in de eigen directe omgeving en/of met inzet van (vrij toegankelijke) voorzieningen in de stad en samen met bewoners. • Er is een brede en goed functionerende netwerksamenwerking tussen de sociale basis en de Amsterdamse zorginstellingen. Sportclubs, beweeginitiatieven, welzijnswerkers en buurthuizen hebben een rol in gezondheidspreventie. Ze worden daar in gefaciliteerd door middel van opleidingen, middelen en tijd. Hierdoor is er minder druk op de curatieve zorg. • Er is meer bekend geworden over de impact van chronische stress op gezondheid. Dit heeft geleid tot de ontwikkeling van nieuwe interventies voor stress-sensitief werken, en tot een andere houding bij de hulp- en zorgverlener. Hulp- en zorgverleners kijken met een brede blik, hebben oog voor verschillen in gezondheidsvaardigheden en hanteren een diversiteits-responsieve werkwijze.

juli 2023

7

In 2023… Teveel Amsterdammers leven in een ongezonde situatie. Eén op de vijf Amsterdammers voelt zich niet gezond, heeft psychische klachten of kampt met langdurige ziekte(n) of aandoening(en). Ook de verschillen in gezond­ heid tussen groepen inwoners zijn te groot. Amsterdammers in de stads­ delen Noord, Zuidoost en Nieuw West hebben bijvoorbeeld een lagere levensverwachting dan elders in de stad. En in plaats van dat gezondheids­ achterstanden afnemen, wordt het enkel slechter: de gezondheids­ achterstanden nemen de laatste jaren toe.

• De druk op welzijns- en zorgprofessionals is zo groot dat er in de praktijk weinig ruimte is om samen te werken met andere professionals en rekening te houden met de situatie waarin mensen verkeren, aan te sluiten op gezondheidsvaardigheden en diversiteits-responsief te werken. • We weten dat stress een grote impact heeft op gezondheid en de wil om hier iets mee te doen is er. Maar er is nog onvoldoende kennis over stress-sensitief werken bij interventies of het integraal aanpakken van problemen.

• Gezondheid wordt vaak nog gezien als een individuele verantwoordelijk­ heid en een kwestie van het gedrag. Het besef dat de omgeving hier ook een rol in speelt is er wel, maar dit is nog onvoldoende terug te zien in beleid. • De samenwerking tussen het sociaal domein en de zorg is nog fragiel. Voor gezondheid ligt de focus nog sterk op het curatieve in plaats van het preventieve. • Er is in de sociale basis niet genoeg passend preventief aanbod, en met het aanbod dat er wel is wordt niet iedereen bereikt. Professionals in de sociale basis missen kennis, faciliteiten en tijd om een grotere rol te pakken in gezondheidspreventie. Ook doorverwijzing van mensen met specifieke klachten naar het juiste aanbod is lastig. Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

8

Regiobeeld Gemeente Amsterdam juni 2023 In het kader van het Integraal Zorgakkoord is voor de regio Amsterdam een regiobeeld uitgewerkt langs de lijnen van Amsterdam Vitaal & Gezond (AV&G), een samenwerkingsverband van gemeente, zorgverzekeraars, aanbieders en cliënten. Het regiobeeld geeft een overzicht van de belangrijkste data over zorgvraag, zorgaanbod, gezondheid en leefstijl, bevolkingsontwikkeling, sociale en fysieke omgeving. De volgende slides vormen een samenvatting van enkele belangrijke inzichten uit het regiobeeld die relevant zijn voor dit raamwerk. •

De zorgkantoorregio Amsterdam kenmerkt zich door grote verschillen, een hoog GGZ-gebruik, een hoog zorggebruik onder ouderen en populatiegroei. • B Amsterdam scoort op veel gezondheidsindicatoren, sociaal economische indicatoren en de fysieke leefomgeving slecht. • E Amsterdam heeft ten opzichte van het Nederlands gemiddelde een hoger aandeel rokers en overmatige gebruikers van alcohol, maar een lager aandeel mensen met overgewicht. • F Voornamelijk in wijken in de stadsdelen Nieuw West en Zuidoost wordt veel gerookt. A

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

• G In Amsterdam krijgt gemiddeld 50% van de inwoners voldoen­ de beweging. In de stadsdelen Zuidoost en Nieuw-West wordt minder bewogen en gesport per week, en er zijn ook meer niet-sporters. • Er zijn veel verschillen op geografisch niveau. • H In de stadsdelen Zuidoost, Nieuw-West en Noord wonen procentueel meer Amsterdammers in een kwetsbare positie. • I Amsterdammers in de stadsdelen Zuidoost, NieuwWest en Noord scoren over het algemeen lager op verschillende welzijnsindicatoren. • C Prevalentie van chronische ziekten neemt landelijk toe, en Amsterdam stijgt harder vanwege demografische ontwikkeling. • D De verwachting is dat de bevolking twee keer zo snel groeit in Amsterdam als gemiddeld in Nederland, de sterkste groei wordt verwacht bij 65+’ers.

juli 2023

9

Urgentie van de opgave Op gebied van gezondheidspreventie gebeurt al veel in Amsterdam. Maar het regiobeeld maakt duidelijk dat er nog een enorme opgave ligt. Als we blijven doen wat we deden, zullen we onze Amsterdamse doelen voor 2040 (zie slide 6 ) niet halen. • • De gezondheidsverschillen in de stad zullen verder toenemen. • Het is ontoelaatbaar dat een kind in een gezin met een kwetsbare positie al vanaf de geboorte op achterstand staat als het om levensverwachting en de kans op een goede gezondheid gaat. • De betaalbaarheid van de zorg staat onder druk en er is nu al sprake van personeelstekorten. Dit zal de komende jaren met een groeiende en vergrijzende bevolking alleen maar oplopen. Ook dit werkt de toename van gezondheidsverschillen in de hand (vermarketing en betere zorg voor wie het kan betalen). Het voorkomen van gezondheidsproblemen door meer te investeren in preventie en vroegtijdig in te zetten op passende en integrale ondersteuning en zorg, is daarom nodig om de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg te kunnen blijven garanderen. • Specifieke groepen als jongeren, ouderen en chronisch zieken krijgen niet altijd de aandacht die zij nodig hebben. Amsterdammers in een kwetsbare positie zijn oververtegenwoordigd in deze groepen.

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

Een gezond en actief leven moet makkelijk en betaalbaar worden voor alle Amsterdammers. Er ligt een mooie basis vanuit diverse programma’s, infrastructuur en samenwerkingsverbanden waar we, mede dankzij IZA en GALA, op kunnen voortbouwen. We moeten focus aanbrengen en scherpe keuzes maken over inzet van mensen en middelen, want met alleen IZA en GALA gaan we de missie van Amsterdam niet halen. Nieuw aan dit raamwerk Van zorg(en) naar gezondheid is de focus, de integraliteit en het langetermijnperspectief. We doen dit met de hele stad.

juli 2023

10

Het belang van preventie • Gezondheid wordt door veel factoren beïnvloed. Naast leefstijl (ongezond gedrag) kunnen ook stress, de fysieke en sociale omgeving, en factoren als bestaanszekerheid van invloed zijn. Mensen die leven in bestaansonzekerheid hebben regelmatig te maken met chronische stress. Daardoor hebben ze vaak meer moeite dan anderen om voor zichzelf te zorgen en gezonde (voedsel)keuzes te maken. • Veel preventieve activiteiten en interventies zijn gericht op het begeleiden van een individu naar een gezondere leefstijl. In een maatschappij vol ongezonde verleidingen is dat niet genoeg. De fysieke en sociale omgeving zouden we zo in moeten richten dat de gezonde keuzes normaal worden. • Preventie en met name het verminderen van gezondheidsverschillen vraagt om stroomopwaarts werken met een brede blik vanuit verschillende domeinen (health in all policies). Daarbij moet volop aandacht zijn voor achterliggende factoren die invloed hebben op gezondheid.

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

• De overheid heeft een grote rol bij het bevorderen van gezond gedrag in een gezonde leefomgeving. Een gerichte aanpak voor inwoners waar de grootste stijging van gezondheidswinst te behalen is, is daarbij harde noodzaak. Dat vraagt om ongelijke investeringen voor meer gelijke kansen.

juli 2023

11

HOE KOMEN WE DAAR?

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

12

Om impact te maken zetten we in op drie preventielijnen … Om de Amsterdamse missie te realiseren moeten we meer inzetten op bepalende factoren voor gezondheid en beter passende en aansluitende ondersteuning en zorg bieden. Vanuit de belevingswereld, behoeften en vaardigheden van bewoners en in samenspraak met bewoners. De inzet voor de stad wordt in dit ‘Raamwerk Van zorg(en) naar gezondheid’ vorm gegeven langs drie preventielijnen. Het raamwerk volgt daarmee de richting die het IZA, GALA en het Coalitie akkoord geven (zie bijlage 1 ).

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

1.

Gezondheidsdeterminanten

 e vergroten de inzet op de belangrijkste determinanten van W gezondheid: voldoende beweging, gezond eten en nicotinevrij. We zetten daarbij met name in op het veranderen van de omgeving. Die veroorzaakt immers bepaald gedrag. We kijken breder naar de problematiek en naar achterliggende (complexe) oorzaken voor ongezond leven, waaronder (chronische) stress onder andere als gevolg van bestaansonzekerheid. We doen dit als gemeente en vragen onze maatschappelijke partners hetzelfde te doen, bijvoorbeeld via het inkoopbeleid of via subsidies. We stimuleren samenwerking, scholing en inzet van ervaringsdeskundigen.

juli 2023

13

2.

Preventie­-infrastructuur

 e versterken de lokale basisvoorzieningen, met inzet op gezond W en actief leven vanuit natuurlijke vindplaatsen als de wijkteams (buurtteams en Ouder, - en Kindteams) en de sociale basis. We investeren daarbij gericht en ongelijk. We doen dit met name in de stadsdelen en wijken waar de grootste stijging van gezondheidswinst te behalen is. Maar wat in de ene wijk wel werkt, hoeft niet per se in alle wijken te werken. Aanbod en diensten moeten betaalbaar, begrijpelijk, beschikbaar en passend te zijn. We investeren in een toegankelijke en gebruikersvriendelijke digitale infrastructuur. Daarmee verlagen we de druk op zorg en ondersteuning.

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

3.

Coalities

Meer en passender preventieaanbod vanuit de vier coalities van Amsterdam Vitaal & Gezond, zodat zorgvragen voorkomen worden of minder zwaar worden: jeugd en gezin, mensen met mentale gezondheidsproblemen, ouderen en chronisch zieken. We willen er vroeg bij zijn, stroomopwaarts werken en zwaardere zorgvragen voorkomen. We versterken de bestaande ketenaanpakken Kansrijke Start, valpreventie, Welzijn op Recept en overgewicht volwassenen en kinderen. We schalen deze ketenaanpakken op door middel van heldere afspraken over de financiering van de verschillende onderdelen. We faciliteren professionals uit het sociale en het medische domein om binnen een ketenaanpak beter en efficiënter samen te werken.

juli 2023

14

Recht doen aan mensen en leefomstandigheden We leggen de prioriteit bij inwoners die te maken hebben met de grootste gezondheidsachterstanden. Op dit moment betekent dat een focus op de stadsdelen Zuidoost, Nieuw- West en Noord en op specifieke wijken in andere stadsdelen. Bij alles wat we doen, organiseren of financieren hanteren we de volgende uitgangspunten: • We stellen de Amsterdammer centraal bij de ontwikkeling en uitvoering van beleid en aanbod. Participatie is een structureel onderdeel in onze werkwijze, en waar mogelijk zetten we co-creatie in. We bekijken continu welke doelgroep(en) we nog onvoldoende bereiken, hoe we beter met hen in contact kunnen komen en welke suggesties zij zelf hebben om dit te verbeteren. • We zetten in op het verminderen van (chronische) stress. Langdurige zorgen en gebrek aan perspectief veroorzaken (chronische) stress, wat ernstige gevolgen kan hebben voor de fysieke en mentale gezondheid en ook van invloed is op leefstijl en het doen- en denkvermogen van mensen. Daardoor komen mensen in een vicieuze cirkel terecht. De inzet op het verminderen van gezondheidsverschillen en een gezond leven is niet los te zien van de inzet op het verminderen van stress en tegelijkertijd aanpakken van onderliggende problemen.

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

• We willen gezond en actief leven bevorderen voor onze inwoners via een diversiteits-responsief aanbod. Dit betekent dat we recht doen aan verschillen in culturele achtergrond, religie, sociaaleconomische status, taal en migratiegeschiedenis van onze inwoners. En dat we rekening houden met verschillen in gezondheidsvaardigheden door ervoor te zorgen dat alle Amsterdammers informatie over hun gezondheid kunnen vinden, begrijpen en toepassen. • We richten al ons aanbod zo in dat het de veerkracht van de gebruikers bevordert. We geven aandacht aan de persoon en zijn omgeving, hebben oog voor ervaringen en wensen en denken in mogelijkheden in plaats van belemmeringen. Mentale gezondheid en veerkracht zijn essentiële voorwaarden om gezond te leven en gezond op te groeien.

Amsterdammer centraal

Verminderen (chronische) stress

Diversiteitsresponsief

Veerkracht

juli 2023

15

Ambities per preventielijn In dit deel zoomen we in op de drie preventielijnen. 1. Inzet op gezondheidsdeterminanten 2. Inzet op infrastructuur 3. Inzet op uitbreiden preventieaanbod voor risicogroepen en versterken ketenaanpakken Per preventielijn formuleren we ambities op concrete onderdelen. Hierbij hanteren we de volgende uitgangspunten: • De ambities gelden tot en met 2040 voor de hele stad. Voor de realisatie zijn directies, stadsdelen en AV&G coalities gezamenlijk aan zet.

Gezo ndhe id

Coali ties Preve ntie­infras Gezo ndhe idsde ter

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

mina nten

truct u

ur

• Om inzichtelijk te maken hoe de ambities zich ontwikkelen richting de overkoepelende missie, zijn per preventielijn ambities geformuleerd. Voor de preventielijnen ‘gezondheidsdeterminanten’ en ‘coalities’ zijn de ambities voor 2040 en tevens voor 2028 en 2034 tussentijdse mijlpalen benoemd. Voor ‘infrastructuur’ is de indeling anders. Daarvoor geldt dat de benodigde infrastructuur er in 2034 moet staan om het effect hiervan in de jaren richting 2040 te kunnen benutten. Om die reden wordt de ontwikkeling van het aanbod tussen nu en 2034 weergegeven. • De ambities zijn op hoofdlijnen beschreven. De uitwerking door directies, stadsdelen en AV&G coalities vindt na het zomerreces plaats. • De ambities zijn op hoofdlijnen beschreven. Er wordt nog een concretiseringslag van de ambities naar meetbare doelen uitgewerkt. Daarbij komt de focus te liggen op het richten op die Amsterdammers die dat het hardst nodig hebben. De uitwerking door directies, stads­ delen en AV&G coalities vindt na het zomerreces plaats. • Om de voortgang te kunnen monitoren wordt het huidige instrumentarium uitgebreid en aangevuld met nieuwe vormen van monitoring. Gaandeweg kunnen daarmee specifiekere cijfers worden opgeleverd. De rapportage op de voortgang wordt gekoppeld aan het uitkomen van de Gezondheidsmonitor. Deze verschijnt vierjaarlijks; de volgende versie komt uit in 2025. juli 2023

16

Overzicht raamwerk

Gezondheidsdeterminanten

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

2028

2034

2040

AMBITIES OP DE PREVENTIELIJNEN

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

17

Overzicht raamwerk

Gezondheidsdeterminanten

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

2028

2034

2040

AMBITIES GEZONDHEIDSDETERMINANTEN

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

18

Overzicht raamwerk

Gezondheidsdeterminanten

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

2028

2034

2040

Preventielijn gezondheidsdeterminanten • Waarom zetten we in op deze drie gezondheidsdeterminanten? Uit onderzoek van het RIVM komt naar voren dat de grootste gezondheidsimpact te behalen is door in te zetten op de determinanten: Voeding, Nicotinevrij en Bewegen. Ongezond gedrag is verantwoordelijk voor bijna 20 procent van de ziektelast, met Ongezonde voeding, Roken en Weinig bewegen als belangrijkste oorzaken (zie factsheet impactvolle determinanten RIVM). Recent internationaal onderzoek1 laat zien dat de gecombineerde impact van alle voedsel gerelateerde factoren (overgewicht, hoge bloeddruk, weinig groente en fruit, teveel zout en suiker) daarbij de belangrijkste oorzaak is van ziektelast (zie bijlage 2 ). • Per determinant geven we ambities met streefpercentages voor 2028; 2034; 2040. Uitgangspunt voor de ambities en percentages voor 2034 en 2040 zijn de doelen van het Nationale Preventieakkoord en de vastgestelde streefcijfers uit de Gezondheidsnota2. Percentages voor 2040 zijn in lijn met de doelen van het Nationale Preventieakkoord. Vervolgens zijn op basis van de huidige percentages en aankomende maatregelen percentages voor 2028 en 2034 vastgesteld. Voor voeding geldt dat het wetenschappe­lijk bewijs over de impact van voedsel enorm toe­ neemt. Tegelijkertijd is kwantificeren nog lastig, omdat we nog niet Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

Gezo ndhe id

Bewe gen

Gezo nde v oedin g Nicot inevr ij

juli 2023

19

Overzicht raamwerk

Gezondheidsdeterminanten

Preventie­-infrastructuur

over de bruikbare (lokale) data beschikken. Op dit moment is de beste indicator de groentenorm. • Onze inzet is gericht op omgeving en gedrag. De leefomgeving en gezondheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een gezonde en groene leefomgeving die uitnodigt tot bewegen, met rookvrije openbare ruimte en zorginstellingen en gezond en betaalbaar voedsel maakt het makkelijker om de gezonde(re) keuze te maken. Voor de inzet op gezonde omgeving kunnen we deels zelf als gemeente realiseren. Een deel ligt echter bij partners en een groot deel van de benodigde maatregelen ligt bij het Rijk (zoals suikertax, BTW-verlaging groenten & fruit). We integreren gezondheid in al het relevante gemeentelijk beleid (Health in all policies). Dat betekent dat gezondheid in alle activiteiten en voorzieningen die de gemeente aanbiedt, een vast onderdeel is. Dit doen we bijvoorbeeld door via het inkoopproces te sturen dat alle

Coalities

Nu

2028

2034

2040

plekken waar inwoners elkaar ontmoeten of waar ze contact hebben met ondersteuning gezond zijn. • Mentale gezondheid en weerbaarheid zijn belangrijke voorwaarden om gezond te leven. Om die reden is het bevorderen van de veerkracht een van de uitgangspunten voor alles wat we doen, organiseren of financieren (zie slide 15 ). Daarnaast is inzet om de mentale gezondheid bij mensen te versterken belegd binnen de coalitie Mentale Gezondheid (zie slide 31–34 ).

1 Swinburn et al; The Global Syndemic of Obesity, Undernutrition, and Climate Change: The Lancet Commission report; The Lancet; 2019 2 De Gezondheidsnota bevat ambities voor 2030. Deze ambities zijn overgenomen in dit raam­ werk, maar de termijn is verschoven naar 2034. Daarmee nemen we 4 jaar extra tijd voor de ambities vanwege het feit dat de duur en de impact van Corona groter is dan we ten tijde van de nota konden voorzien. Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

20

Gezondheidsdeterminanten

Overzicht raamwerk

Amsterdammer centraal

Verminderen (chronische) stress

Diversiteitsresponsief

Veerkracht

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

2028

2034

Ambities gezondheidsdeterminanten: de ideaal situatie

Alle Amsterdammers met focus op inwoners die dat het hardst nodig hebben.

Bewegen

Nicotinevrij

Gezonde voeding

76% rookt niet1

26% van de Amsterdammers voldoet aan de groente norm2

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

2040

55% voldoet aan beweegnorm1

1 Data afkomstig uit gezondheidsmonitor 2021–2022 2 Percentage gebaseerd op de landelijke voedselconsumptie peiling van 2019–2021; Groente norm: 200 gram groente per dag

juli 2023

21

Gezondheidsdeterminanten

Overzicht raamwerk

Amsterdammer centraal

Verminderen (chronische) stress

Diversiteitsresponsief

Veerkracht

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

2028

2034

Ambities gezondheidsdeterminanten: de ideaal situatie

Alle Amsterdammers met focus op inwoners die dat het hardst nodig hebben.

Bewegen

Nicotinevrij

Gezonde voeding

84% rookt niet

40% van de Amsterdammers voldoet aan de groente norm2

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

2040

60% voldoet aan beweegnorm

2 Percentage gebaseerd op de landelijke voedselconsumptie peiling van 2019–2021; Groente norm: 200 gram groente per dag

juli 2023

22

Gezondheidsdeterminanten

Overzicht raamwerk

Amsterdammer centraal

Verminderen (chronische) stress

Diversiteitsresponsief

Veerkracht

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

2028

2034

2040

Ambities gezondheidsdeterminanten: de ideaal situatie

Alle Amsterdammers met focus op inwoners die dat het hardst nodig hebben.

Bewegen

Nicotinevrij

Gezonde voeding

95% van de Amsterdammers rookt niet3

65% van de Amsterdammers voldoet aan de groente norm en het verschil tussen Amsterdammers met de grootste gezondheidsachterstand en het gemiddelde van de stad is verkleind2

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

75% voldoet aan beweegnorm en het verschil in bewegen en sportdeelname tussen Amsterdammers met veel en Amsterdammers met beperkte bestaanszekerheden is verminderd3

2 Percentage gebaseerd op de landelijke voedselconsumptie peiling van 2019–2021; Groente norm: 200 gram groente per dag 3 Conform de doelen uit de Gezondheidsnota voor 2030. Deze ambities zijn verschoven naar 2034, waarmee we 4 jaar extra tijd nemen voor de ambities vanwege het feit dat de duur en de impact van Corona groter is dan we ten tijde van de nota konden voorzien.

juli 2023

23

Gezondheidsdeterminanten

Overzicht raamwerk

Amsterdammer centraal

Verminderen (chronische) stress

Diversiteitsresponsief

Veerkracht

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

2028

2034

2040

Ambities gezondheidsdeterminanten: de ideaal situatie

Alle Amsterdammers met focus op inwoners die dat het hardst nodig hebben.

Bewegen

Nicotinevrij

Gezonde voeding

> 95% van de Amsterdammers rookt niet en het verschil tussen Amsterdammers met de grootste gezondheidsachterstand en het gemiddelde van de stad is verder verkleind, en geen enkele zwangere en jongere rookt4

75% van de Amsterdammers voldoet aan de groente norm en het verschil tussen Amsterdammers met de grootste gezondheidsachterstand en het gemiddelde van de stad is verder verkleind t.o.v. 2034

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

75% voldoet aan beweegnorm en het verschil in bewegen en sportdeelname tussen Amsterdammers met veel en Amsterdammers met beperkte bestaanszekerheden is verminderd t.o.v. 20344

4

Conform doelen uit Nationaal Preventie Akkoord

juli 2023

24

Overzicht raamwerk

Gezondheidsdeterminanten

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

2028

2034

2040

AMBITIES PREVENTIE-INFRASTRUCTUUR

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

25

Overzicht raamwerk

Gezondheidsdeterminanten

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

2028

2034

2040

Preventie-infrastructuur • Om de gewenste beweging van zorg(en) naar gezondheid te maken en alle Amsterdammers gelijke kansen te bieden op een veerkrachtig en gezond leven moet vroegtijdige ondersteuning in de eigen directe omgeving en/of met inzet van (vrij toegankelijke) voorzieningen in de stad beschikbaar zijn. Voor deze ‘beweging van zorg(en) naar gezondheid’ is het nodig de preventie-infrastructuur te versterken. In de buurten en dichtbij de mensen, vanuit de lokale vindplaats, met oog voor de diversiteit aan inwoners, veerkracht versterkend, vanuit hun leefwereld, in samenspraak met de inwoners en ervaringsdeskundigen. • Onder preventie-infrastructuur verstaan we het geheel van sociale voorzieningen in de stad. Dit zijn laagdrempelige plekken in de buurt of online, waar mensen terecht kunnen met hulpvragen of gebruik kunnen maken van (laagdrempelig) aanbod rondom ontmoeting, beweging of cultuur. Door deze plekken zo in te richten dat gezondheidspreventie hier een plek krijgt en de juiste verbindingen te leggen vergroten we de impact. Dit doen we vanuit:

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

Gezo ndhe id

Socia le Ba sis

1

2

Digit a infras le truct uur

3

4

Wijkt eams Bewe egne twerk

juli 2023

26

Overzicht raamwerk

Gezondheidsdeterminanten

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

2028

2034

2040

1. De sociale basis 2. het beweegnetwerk (dit is het netwerk van beweegaanbieders, intermediairs en zorgaanbieders die sport en bewegen als middel inzetten om gezondheidsdoelen te bereiken). 3. het wijkteam (buurtteam + Ouder- en Kindteam) 4. de digitale infrastructuur (dit zijn ICT-toepassingen die mensen toegang geven tot informatie en in staat stellen om de regie te kunnen nemen op hun gezondheid). LET OP: we bedoelen hier niet de infrastructuur in het ruimtelijk domein.

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

27

Gezondheidsdeterminanten

Overzicht raamwerk

Amsterdammer centraal

Verminderen (chronische) stress

Diversiteitsresponsief

Veerkracht

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

Sociale basis

•

•

• •

2034

Het digitale zorg -en welzijnssysteem werkt nog versplinterd, waardoor veel mensen niet tijdig de juiste hulp krijgen. De huidige digitale & data toepassingen schieten nog vaak tekort op integraliteit en inclusiviteit Beperkt datagedreven werken Start project digitale infrastructuur met integrale dienstverlening (digitale voordeur, sociale kaart, lekker in je vel, GDI, Beter Samen in Noord, Thrive)

•

•

• • •

Er wordt nu elk jaar een gebiedsgerichte uitwerking gemaakt met jaarlijkse subsidie. De inzet op wetenschappelijk en/of praktisch bewezen werken is nu nog beperkt. Monitoring vindt plaats door drie interventies te monitoren via de stedelijke monitor Sociale Basis en door middel van een jaarlijks kwantitatief onderzoek door de Hoge School van Amsterdam. Op dit moment ontvangen ongeveer 600 partijen subsidie voor activiteiten in de sociale basis. Het is nog niet mogelijk om te sturen op opgavegericht samenwerken, omdat een instrument daarvoor ontbreekt. Het overzicht op het aanbod is versnipperd, omdat er meerdere sociale kaarten gebruikt worden. De opgave wordt op dit moment nog niet integraal geformuleerd. Er is nog geen gezamenlijk structureel overleg per stadsdeel waarin stelselpartners en gemeente afspraken maken over hoe we samenwerken aan de opgave in de gebieden

Beweegnetwerk

Wijkteams

• •

Buurtteam Amsterdam en Ouder- en Kindteams Amsterdam (OKT)

•

Er zijn diverse beweegnetwerken naast elkaar in de stad Beweegactiviteit voor Amsterdammers monitort op hoofdlijnen Ambitie is geformuleerd om toe te werken naar beweegstimulerende fysieke omgeving

1

• • • •

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

2040

Ambities preventie-infrastructuur: de ideaal situatie

Digitale infrastructuur •

2028

Er is een dekkend aanbod van wijkteams in de stad. Wijkteams zijn gebiedsgericht georganiseerd en zijn onderdeel van stevige netwerksamenwerking met partners, in stad- en stadsdelen. Wijkteams richten zich op preventie en vroegtijdige signaleren en bieden hulp om erger te voorkomen. Buurtteams en OKTs trekken samen op als één gezicht richting gezinnen en jongvolwassenen.

juli 2023

28

Gezondheidsdeterminanten

Overzicht raamwerk

Amsterdammer centraal

Verminderen (chronische) stress

Diversiteitsresponsief

Veerkracht

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

Ambities preventie-infrastructuur: de ideaal situatie

Sociale basis

• •

•

•

Een gezamenlijke publieke digitale samenwerkingsstructuur Integrale data-infrastructuur (als NUTS-voorziening) met zowel medische als welzijnsdata als fundament voor inclusieve en integrale dienstverlening. Datagedreven werken door continu op basis van data, kennis uit (praktijk)onderzoek en kennis over de praktijk te meten wat de impact is en indien nodig kunt bijsturen. Integrale digitale voordeur waar Amsterdammers op elke gezondheidsvraag antwoord krijgen of geleid worden naar passend aanbod. Een voordeur waar de sociale voorzieningen van de stad toegankelijk zijn. Waar de Amsterdammer een eigen persoonlijk omgeving heeft en informatie met consent kan worden gedeeld met professionals.

• • • • •

Beweegnetwerk •

• • •

2034

2040

Situatie in 2034 met verbetercyclus tot 2040

Digitale infrastructuur

•

2028

De sociale basis is vereenvoudigd. Er is meerjarig commitment op de opgave en deel van de activiteiten wordt meerjarig gesubsidieerd. Resultaten zijn meetbaar, waardoor meer wetenschappelijk en/of praktisch bewezen kan worden gewerkt. Er vindt jaarlijks kwantitatief onderzoek plaats naar meerdere interventies in de stadsdelen. Per stadsdeel is er een alliantie op de kernfuncties binnen de sociale basis en er zijn gebiedsspecifieke allianties. Er is een instrument om te sturen op opgavegericht samenwerken Er is één sociale kaart waar het aanbod van de sociale basis in terug te vinden. Er is een integrale sociale opgave geformuleerd per gebied We voeren gebiedsdialogen met Ouder- en Kindteam, Buurteam, sociale basis partners en gemeente

Wijkteams Buurtteam Amsterdam en Ouder- en Kindteams Amsterdam (OKT)

Er is voldoende passend, laagdrempelig en (financieel)toegankelijk beweegaanbod waar Amsterdammers vanuit een effectief en lerend beweegnetwerk vanuit de zorg succesvol naar doorstromen. Alle partijen binnen het speelveld zijn bekend met elkaar, leren van elkaar, werken samen en zetten in op de doelgroep die het het hardst nodig heeft. Er is een inzichtelijk overzicht van beweegaanbod dat geactualiseerd blijft. Monitor is longitudinaal geborgd en uitkomsten vormen structurele input voor beleidskeuzes en accenten Amsterdammers, inclusief de doelgroepen die het het hardst nodig hebben, leven in een beweeg stimulerende omgeving

•

• •

•

3

Amsterdam kent sterke, herkenbare, laagdrempelige wijkteams waar Amsterdammers van alle leeftijden met (hulp)vragen op vlak van opvoeden, opgroeien, jeugdhulp/zorg, wonen, gezondheid, werk, geld (inkomen/schulden), ontmoeten en veiligheid ondersteund worden. Amsterdammers ervaren meer grip op hun leven. Hulp is dichterbij in de buurt, tijdig en passend; zo licht als mogelijk in combinatie met meer ondersteuning vanuit de sociale basis en minder specialistische jeugdhulp/zorg en een duidelijker beweging richting perspectieven op werk. We bereiken Amsterdammers in lijn met de verwachting vanuit buurten doelgroep statistieken over zorg en bestaanszekerheden.

4

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

29

Overzicht raamwerk

Gezondheidsdeterminanten

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

2028

2034

2040

AMBITIES COALITIES

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

30

Overzicht raamwerk

Gezondheidsdeterminanten

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

2028

2034

2040

Preventielijn coalities • Naast gezondheidsdeterminanten en infrastructuur hebben we onze inzet ook te richten op vier specifieke groepen zijnde de AV&G coalities. Amsterdammers die onze steun het meest nodig hebben zijn oververtegenwoordigd in deze coalities. De inhoud van het IZA en GALA geven hierin richting, maar ook uit het regiobeeld komt naar voren dat vier groepen extra aandacht behoeven bij het uitwerken van het preventie raamwerk. • De inzet per coalitie wordt uitgewerkt door de vier doelgroep coalities van AV&G. Bij de start van het netwerkverband AV&G in 2020 zijn coalities gevormd rondom de vier groepen waar de samenwerking van AV&G partners bovengemiddeld nodig werd gevonden. Het zijn de coalitie jeugd & gezin, mentale gezondheid, chronisch zieken en ouderen. Deze coalities gaan aan de slag langs de volgende lijnen:

Gezo ndhe id

Keten aanp ak

1

2

3

4

Bewe ging naar de vo Over orkan ige th t ema’ s

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

31

Overzicht raamwerk

Gezondheidsdeterminanten

Preventie­-infrastructuur

1. Ketenaanpak vanuit GALA en IZA In het GALA en het IZA staat de opdracht om vijf ketens te versterken en te verankeren in de netwerkstructuren van de stad. De ketenaanpakken sluiten aan bij de in het raamwerk genoemde coalities en kunnen onder de regie van de AV&G coalities verder worden uitgewerkt, mede doordat de coalities de betrokken stakeholders vanuit de gehele keten omvatten. Het gaat om ketenaanpakken gericht op valpreventie, Welzijn op Recept, gezond gewicht voor volwassenen en kinderen en Kansrijke Start. 2. Beweging naar de voorkant (sociaal-medische samenwerking) Een stevige sociale basis, wijkteams en beweegketen zijn de basis waar vanuit de beweging van zorg(en) naar gezondheid vorm moet krijgen. Een sterkere sociaal- medische samenwerking is voor alle coalities een belangrijk thema.

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

Coalities

Nu

2028

2034

2040

3. Overige thema’s uit IZA, GALA en regiobeeld Aanvullende thema’s en opdrachten zoals benoemd in IZA , GALA en door de coalities zelf. Denk bijvoorbeeld aan de opdracht om een ‘mentale inloopvoorziening en/of gezondheidsvoorziening’ te ontwikkelen waar de Coalitie mentale gezondheid aan werkt. 4. Gezondheidsdeterminanten uitwerken per risicogroep De drie gezondheidsdeterminanten hebben betrekking op alle doelgroepen en vinden dus hun plek bij alle programma’s en interventies van alle coalities, maar worden onder de verantwoordelijkheid van de Coalitie chronisch zieken uitgewerkt. Zo kunnen we de kennis en de kunde zowel op uitvoering als kennis en wetenschap goed centraal borgen.

juli 2023

32

Gezondheidsdeterminanten

Overzicht raamwerk

Amsterdammer centraal

•

•

•

Verminderen (chronische) stress

Diversiteitsresponsief

Veerkracht

Preventie­-infrastructuur

Coalities

2034

2040

Ketenaanpak vanuit GALA en IZA Jeugd & Gezin: versterken ketenaanpak Kansrijke Start, versterken ketenaanpak kinderen met overgewicht Chronisch Zieken: versterken ketenaanpak WoR, versterken ketenaanpak bewegen - GLI, versterken ketenaanpak Roken Ouderen: ketenaanpak Valpreventie

Overige thema’s uit IZA, GALA en regiobeeld

Gezondheidsdeterminanten per risicogroep

2028

Ambities coalities: de ideaal situatie

De stad heeft de vijf in IZA en GALA beschreven ketenaanpakken in verschillende stadia van ontwikkeling en uitvoer. Echter, alle ketenaanpakken moeten verder worden versterkt, opgeschaald en duurzaam geborgd. Per ketenaanpak zijn de belangrijkste stakeholders betrokken maar er zijn ook knelpunten. Bijvoorbeeld rondom de financiering van domein overstijgende inzet, taken en verantwoordelijkheden van uitvoerende partijen die niet helder genoeg zijn vastgelegd inbegrepen mogelijkheden tot taakherschikking en inkoop van zorgverzekeraar en gemeente die beter op elkaar kan worden afgestemd. De samenwerking tussen sociaal en medisch domein is de afgelopen jaren opgezet maar moet versterkt en verder opgeschaald worden.

 Jeugd & Gezin Mentale Gezondheid: normaliseren van mentale problematiek, respijtvoorzieningen en laagdrempelige ontmoetingscentra Ouderen: Eenzaamheid, Mantelzorg, respijtvoorzieningen

Nu

Beweging naar de voorkant 1

geïdentificeerd

 Jeugd & Gezin: bijvoorbeeld scholenaanpak sportstimulering, CZV, ALI en GLI voor kinderen met overgewicht / obesitas in 2025 Mentale Gezondheid: Sociale Basis en inloopvoorzieningen en/of Mentale Gezondheidsvoorziening Chronisch Zieken: WoR en beweegketen Ouderen: Lang Leven thuisflats , ALI

Stedelijke ambities gezondheids­ determinanten oppakken1 Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

1 De drie gezondheidsdeterminanten hebben betrekking op alle doelgroepen en vinden dus hun plek bij alle programma’s en interventies van alle coalities, maar worden onder de verantwoordelijkheid van de Coalitie chronisch zieken uitgewerkt (zie slides 31–32 )

juli 2023

33

Gezondheidsdeterminanten

Overzicht raamwerk

Amsterdammer centraal

• • •

• •

Verminderen (chronische) stress

Diversiteitsresponsief

Veerkracht

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Ambities coalities: de ideaal situatie

2034

2040

Ketenaanpak vanuit GALA en IZA Jeugd & Gezin: versterken ketenaanpak Kansrijke Start, versterken ketenaanpak kinderen met overgewicht Chronisch Zieken: versterken ketenaanpak WoR, versterken ketenaanpak bewegen - GLI, versterken ketenaanpak Roken Ouderen: ketenaanpak Valpreventie

Overige thema’s uit IZA, GALA en regiobeeld

Beweging naar de voorkant

 Jeugd & Gezin Mentale Gezondheid: normaliseren van mentale problematiek, respijtvoorzieningen en laagdrempelige ontmoetingscentra Ouderen: Eenzaamheid, Mantelzorg, respijtvoorzieningen 3

geïmplementeerd

4

zelfdraaiend

Gezondheidsdeterminanten per risicogroep

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

2028

Situatie in 2034 met verbetercyclus tot 2040

Er staat een stedelijk dekkend stelsel van vijf toegankelijke ketenaanpakken die herkenbaar en dicht bij de Amsterdammer zijn georganiseerd. Zorgverzekeraar en gemeente stemmen hun inkoopbeleid wat betreft de ketenaanpakken met elkaar af. Professionals in Amsterdam werken met de principes van het Amsterdamse maatwerk gesprek en houden een brede intake vanuit een holistische blik. Op basis hiervan wordt ingeschat welke ‘route’ de Amsterdammer nodig heeft en welke mogelijke ketenaanpakken ingezet worden. Het sociaal en medisch domein hebben een stevige samenwerking waarin gelijkwaardigheid en wederkerigheid onderliggende waarden zijn. Alle ketenaanpakken zijn inhoudelijk en financieel duurzaam geborgd en hebben een continue verbetercyclus. Voor elke ketenaanpak zijn sturings- en resultaatafspraken die bijsturen mogelijk maken.

Stedelijke ambities gezondheids­ determinanten oppakken1

Nu

 Jeugd & Gezin: bijvoorbeeld scholenaanpak sportstimulering, CZV, ALI en GLI voor kinderen met overgewicht / obesitas in 2025 Mentale Gezondheid: Sociale Basis en inloopvoorzieningen en/of Mentale Gezondheidsvoorziening Chronisch Zieken: WoR en beweegketen Ouderen: Lang Leven thuisflats , ALI

1 De drie gezondheidsdeterminanten hebben betrekking op alle doelgroepen en vinden dus hun plek bij alle programma’s en interventies van alle coalities, maar worden onder de verantwoordelijkheid van de Coalitie chronisch zieken uitgewerkt (zie slide 46 )

juli 2023

34

Gezondheidsdeterminanten

Overzicht raamwerk

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Visual – de inzet

2028

2034

2040

Keten aanp ak Digit ale

Infra s

truct u

Socia le Ba sis

Gezo ndhe id

Nu

ur

1

Bewe gen

1

Bewe ging naar de vo Over orkan ige th t ema’ s

De missie van Amsterdam Alle Amsterdammers gelijke kansen veerkrachtig en gezond opgroeien, leven en ouder worden

Wijkt eams Bewe egne twerk

Kwetsbare groepen 10 gezonde levensjaren

Recht doen aan mensen en leefomstandigheden

Amsterdammer centraal

Verminderen (chronische) stress

Diversiteitsresponsief

Veerkracht

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

Gezo nde v oedin g Nicot inevr ij

juli 2023

35

Gezondheidsdeterminanten

Overzicht raamwerk

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

Visual – de inzet Infra s

2040

truct u

Socia le Ba sis

Gezo ndhe id

ur

Bewe gen 2

2

De missie van Amsterdam Alle Amsterdammers gelijke kansen veerkrachtig en gezond opgroeien, leven en ouder worden

Bewe ging naar de vo Over orkan ige th t ema’ s

Wijkt eams Bewe egne twerk

Kwetsbare groepen 10 gezonde levensjaren

Recht doen aan mensen en leefomstandigheden

Amsterdammer centraal

2034

Keten aanp ak Digit ale

Verminderen (chronische) stress

2028

Diversiteitsresponsief

Veerkracht

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

Gezo nde v oedin g Nicot inevr ij juli 2023

36

Gezondheidsdeterminanten

Overzicht raamwerk

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

Visual – de inzet

2028

2034

2040

Keten aanp ak Digit ale

Infra s

truct u

Socia le Ba sis

Gezo ndhe id

ur

Bewe gen 3

De missie van Amsterdam 3

Alle Amsterdammers gelijke kansen veerkrachtig en gezond opgroeien, leven en ouder worden Kwetsbare groepen 10 gezonde levensjaren

Wijkt eams Bewe egne twerk

Recht doen aan mensen en leefomstandigheden

Amsterdammer centraal

Verminderen (chronische) stress

Bewe ging naar de vo Over orkan ige th t ema’ s

Diversiteitsresponsief

Veerkracht

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

Gezo nde v oedin g Nicot inevr ij juli 2023

37

Gezondheidsdeterminanten

Overzicht raamwerk

Preventie­-infrastructuur

Coalities

Nu

2028

2034

2040

Visual – de inzet Keten aanp ak Digit ale

Infra s

truct u

Socia le Ba sis

Gezo ndhe id

ur

Bewe gen

4

De missie van Amsterdam Alle Amsterdammers gelijke kansen veerkrachtig en gezond opgroeien, leven en ouder worden Kwetsbare groepen 10 gezonde levensjaren

4

Wijkt eams Bewe egne twerk

Recht doen aan mensen en leefomstandigheden

Amsterdammer centraal

Verminderen (chronische) stress

Bewe ging naar de vo Over orkan ige th t ema’ s

Diversiteitsresponsief

Veerkracht

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

Gezo nde v oedin g Nicot inevr ij

juli 2023

38

VERVOLG PROCES NA DE ZOMER

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

39

Hoe gaan we verder? • De inhoud van het raamwerk Van zorg(en) naar gezondheid is niet nieuw. Het borduurt voort op bestaande kaders en visiedocumenten. We weten de opgave, bevestigd door het regiobeeld; we weten wat nodig is en we weten wat werkt. Wat dit raamwerk anders maakt is dat we gezamenlijk (stadbreed) focus aan brengen in wat we doen en voor wie we het doen. Daarmee creëren we samenhang en gedragen lange termijn focus om onze ambities te realiseren. • De belangrijkste slag om de ‘beweging van zorg(en) naar gezondheid’ te realiseren is duidelijke keuzes te maken in al ons aanbod en dit beter te richten op de groepen inwoners die dat het hardst nodig hebben. Dit doen we met passende hulp en ondersteuning, dicht bij onze inwoners en door recht te doen aan inwoners en hun leefomstandigheden. We richten ons gezamenlijk op de grootstew opgaves in Amsterdam, werken data gedreven en met werkzame elementen (doen wat werkt). • De missie en de ambities van Amsterdam kunnen we alleen realiseren samen met onze samenwerkingspartners en inwoners. Om die reden geeft het raamwerk de niet vrijblijvende koers op hoofdlijnen weer. De verdere uitwerking van het raamwerk willen we zorgvuldig en transparant met onze partners en inwoners vormgeven.

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

• Het vormgeven van deze participatie organiseren we zoveel mogelijk via bestaande kanalen voor participatie en de inzet van ervaringskennis. We sluiten aan bij de bestaande participatiestructuren en bouwen ze verder uit, zodat participatie en de inzet van ervaringskennis structurele onderdelen worden van de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van het aanbod. Veel onderdelen van de preventie-infrastructuur zoals de wijkteams, de sociale basis, coalities AV&G en de programma’s / projecten die uitvoering geven aan het raamwerk (bijvoorbeeld Thrive, Gezonde Kansrijke Start) geven op dit moment al vorm aan participatie en het inzetten van ervaringskennis, bijvoorbeeld door middel van maatschappelijke dialogen.

juli 2023

40

Uitwerking via preventie portfolio van de stad • De verdere uitwerking en uitvoering van het raamwerk vraagt om gezamenlijke inspanningen en prioriteiten. • Er ligt een mooie basis vanuit diverse programma’s, infrastructuur en samenwerkingsverbanden waar we op kunnen voortbouwen. Een belangrijk onderdeel van het vervolg is in gezamenlijkheid uitvoering geven aan de ambities van de verschillende preventie lijnen uit het raamwerk via (meerjaren)plannen van de bestaande programma’s, infrastructuur en samenwerkingsverbanden: het ‘preventie portfolio van de stad’. • Voor de uitwerking van de ambities van de verschillende onderdelen van het raamwerk zijn trekkers benoemd bij afdelingen en coalities van Amsterdam Vitaal & Gezond (zie figuur 1) om dat in afstemming met betrokken afdelingen, stadsdelen, partners en inwoners vorm te geven. Omdat sturen via inkoop en subsidie een belangrijk instrument is om al het zorg- en welzijns-aanbod in de stad te laten bijdragen aan onze gezondheidsambities is dit onderdeel ook opgenomen met een trekker. • Er wordt integraal gerapporteerd aan de betrokken wethouders en de raad. In lijn met herziening van sturing Amsterdam Vitaal & Gezond wordt integrale sturing op het raamwerk vormgegeven.

• Het realiseren van voldoende executie kracht en focus op integraliteit zien we als een van de belangrijkste onderdelen om de komende jaren stevig te organiseren.

Amsterdammer centraal

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

Verminderen (chronische) stress

Figuur 1 Trekkers op de verschillende onderdelen uit het raamwerk voor uitwerking van de ambities.

Diversiteitsresponsief

Veerkracht

juli 2023

41

FINANCIËN

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

42

Richten van GALA-IZA middelen in relatie tot Amsterdamse ambitie 2023

2024

2025

2026

GALA

€

14.566.358

€

14.405.410

€

14.405.411

€

11.420.532

IZA zorgkantoorregio Amsterdam-Diemen

€

7.523.361,85

€

7.523.361,85

€

7.523.361,85

€

7.523.361,85

• Vanuit IZA zit vanaf 2023 (structureel) € 7.523.361,85 voor zorgkantoorregio Amsterdam-Diemen voor het versterken van de regionale preventie infrastructuur en de inzet van het sociaal domein en vanuit GALA in totaal €54.787.711 (zie bijlage 3 ) • Gelden van IZA en GALA zijn bedoeld om een impuls te geven aan de gewenste beweging van zorg(en) naar gezondheid. Voor een deel gaat het om bestaande budgetten maar er zijn ook extra middelen (bijvoorbeeld €1,7 extra voor de sociale basis). De huidige omvang en oormerking van middelen is niet voldoende in lijn met Amsterdamse ambitie (zie bijlage 4 ). Willen we onze ambities en de beweging van zorg(en) naar gezondheid halen, dan hebben we het anders te richten en meer scherpte aan te brengen. Bovendien is het belangrijk om naar de gehele financiering van zorg en welzijn te kijken en niet enkel GALA en IZA.

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

43

We richten de beschikbare IZA en GALA middelen op hoofdlijnen op de volgende aspecten in lijn met de preventielijnen uit het raamwerk: 1. Grootste gezondheidsproblemen binnen Amsterdam via bestaande preventie programma’s en geïntegreerd in al het beleid;

GALA & IZA

Gezondheid & preventie, coördinatie

2. Preventie infrastructuur dicht bij onze inwoners via toegankelijke plekken in de buurt met (laagdrempelig) aanbod rondom ontmoeting, beweging of cultuur

GALA

Sport, bewegen en cultuur; Sociale Basis

3. Versterken Amsterdam Vitaal & Gezond als regionale infrastructuur

GALA & IZA

Coördinatiekosten regionale aanpak preventie

4. Kennis en expertise functie GGD

GALA

Versterken kennis- en adviesfunctie GGD

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

44

BETROKKENEN RAAMWERK VAN ZORG(EN) NAAR GEZONDHEID

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

45

Participatie en inzet van ervaringskennis • Bij het opstellen van een integraal domein overstijgend preventie raamwerk zijn binnen de gemeente meerdere directies betrokken. Kijkend naar de onderdelen binnen het IZA en GALA zijn de onderwerpen gezondheid, sport en bewegen, ouderen en sociale basis van belang. Om die reden is het opdrachtgeverschap ondergebracht bij de direct betrokken afdelingshoofden van OJZD, Sport en Bos, de GGD en de programmamanager Verstevigen Sociale Basis. Vanwege het integrale karakter wordt afgestemd met Onderwijs, Jeugd en WPI. • Om te komen tot een integraal raamwerk Van zorg(en) naar gezondheid zijn gemeentelijke collega’s bij de stadsdelen, Weesp en professionals in het sociaal domein betrokken bij de ontwikkeling. Vanuit de verschillende coalities van Amsterdam Vitaal & Gezond (AV&G) zijn professionals van welzijn- en zorginstellingen meegenomen in de totstandkoming van het raamwerk. Bij deze bijeenkomsten is het raamwerk in wording gepresenteerd en konden aanwezigen input geven. Daarnaast is er via AV&G regelmatig contact geweest en advies gevraagd bij Cliëntenbelang Amsterdam. • Parallel aan het opstellen van het Raamwerk Van zorg(en) naar gezondheid is gewerkt aan het realiseren van een nieuw beleidskader sociale basis vanaf 2025 en de bijbehorende subsidieregeling. Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

Het nieuwe beleidskader sociale basis kent twee grote inhoudelijke pijlers, te weten kansengelijkheid en preventieve gezondheid / Amsterdam Vitaal & Gezond (AV&G). In dit traject vonden in juni 3 meespraakbijeenkomsten plaats waaraan ongeveer 300 collega’s en partners hebben deelgenomen. Het Raamwerk preventie werd daar gepresenteerd en goed ontvangen. De deelnemers hebben input kunnen leveren. • Er is gebruik gemaakt van onderzoeken, data & aanbevelingen van eerder uitgevoerde participatietrajecten. Waaronder de resultaten van een co-creatie traject vanuit de coalitie chronisch zieken over de bevorderende en belemmerende factoren voor een gezond leven voor volwassenen die in Osdorp, Bijlmer Centrum en de Banne wonen, participatie trajecten op lopende preventie programma’s, onderzoek binnen stedelijke programma’s en projecten, het onderzoek van Verwey-Jonker Instituut over Sociale Basis, en het Regiobeeld. • Tot slot zijn diverse wetenschappers en inhoudelijke experts als ‘frisdenker’ betrokken om input te geven op het raamwerk.

juli 2023

46

UITWERKING REGIOBEELD

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

juli 2023

47

Regiobeeld

ŽƌŐŬĂŶƚŽŽƌƌĞŐŝŽŵƐƚĞƌĚĂŵŬĞŶŵĞƌŬƚnjŝĐŚĚŽŽƌŐƌŽƚĞǀĞƌƐĐŚŝůůĞŶ͕ A. Zorgkantoorregio Amsterdam kenmerkt zich door grote verschillen, hoog GGZ-gebruik, hoog zorggebruik ouderen en populatiegroei ŚŽŽŐ''ͲŐĞďƌƵŝŬ͕ŚŽŽŐnjŽƌŐŐĞďƌƵŝŬŽƵĚĞƌĞŶĞŶƉŽƉƵůĂƚŝĞŐƌŽĞŝ 'ƌŽƚĞŐĞnjŽŶĚŚĞŝĚƐǀĞƌƐĐŚŝůůĞŶ

B

C

D

E

F

G H

I

'ƌŽĞŝĞŶĚĞĞŶǀĞƌŐƌŝũnjĞŶĚĞƉŽƉƵůĂƚŝĞ

ϭϬũĂĂƌǀĞƌƐĐŚŝůŝŶŐĞnjŽŶĚĞůĞǀĞŶƐǀĞƌǁĂĐŚƚŝŶŐ tussen stadsdelen. Diemen 3 jaar hoger dan A’dam.

ĞďĞǀŽůŬŝŶŐŐƌŽĞŝƚŝŶϮϬϯϬŵĞƚϭϮй͕ǁĂƚŚĞƚ ĚƵďďĞůĞŝƐǀĂŶEĞĚĞƌůĂŶĚ͕ĞŶŵƐƚĞƌĚĂŵ ǀĞƌŐƌŝũƐƚŚĂƌĚĞƌĚĂŶEĞĚĞƌůĂŶĚ͕65+’ers neemt ŵĞƚϯϬйƚŽĞŝŶϮϬϯϬ

sŽŽƌϵϬйǀĂŶĚĞŽŶĚĞƌnjŽĐŚƚĞŐĞnjŽŶĚŚĞŝĚƐͲ ĨĂĐƚŽƌĞŶƐĐŽŽƌƚŵƐƚĞƌĚĂŵƐůĞĐŚƚĞƌĚĂŶE>͘ WƌĞǀĂůĞŶƚŝĞǀĂŶďŝũǀŽŽƌďĞĞůĚŽďĞƐŝƚĂƐŝƐŝŶ ƐƚĂĚƐĚĞůĞŶƵŝĚŽŽƐƚĞŶEŝĞƵǁͲtĞƐƚƚĞŶŽƉnjŝĐŚƚĞ ǀĂŶĐĞŶƚƌƵŵŚĞƚĚƵďďĞůĞ͕ĞŶĞƌnjŝũŶϴdžŵĞĞƌ ŬǁĞƚƐďĂƌĞũŽŶŐĞƌĞŶŝŶƵŝĚŽŽƐƚĚĂŶĞŶƚƌƵŵ

A

ŽŶĐůƵƐŝĞƐ

,ŽŽŐ''ͲŐĞďƌƵŝŬϭϴнĞŶ:ĞƵŐĚͲ'' ,ĞƚnjŽƌŐŐĞďƌƵŝŬďŝŶŶĞŶĚĞƐƉĞĐŝĂůŝƐƚŝƐĐŚĞ'' ;ǀǁͿůŝŐƚhZϳϰŵůŶ;нϮϲйͿŚŽŐĞƌĚĂŶ ŐĞŵŝĚĚĞůĚŝŶE>͘ŽƌŐŐĞďƌƵŝŬŝŶũĞƵŐĚŚƵůƉƉĞƌ ũĞƵŐĚŝŐĞůŝŐƚϵйŚŽŐĞƌŝŶŵƐƚĞƌĚĂŵĚĂŶŝŶE>͘ sŽŽƌŶĂŵĞůŝũŬŝŶĚĞƐƚĂĚƐĚĞůĞŶKŽƐƚ͕tĞƐƚĞŶ ĞŶƚƌƵŵnjŝũŶĚĞƵŝƚŐĂǀĞŶĂĂŶƐƉĞĐŝĂůŝƐƚŝƐĐŚĞ '';ǀǁͿŚŽŐĞƌĚĂŶǀĞƌǁĂĐŚƚ

^ƚĂĚƐĚĞůĞŶEŽŽƌĚ;нϮϳйͿ͕ƵŝĚŽŽƐƚ;нϭϴйͿĞŶ EŝĞƵǁͲtĞƐƚ;нϭϳйͿnjƵůůĞŶŚĞƚŚĂƌĚƐƚĞŐƌŽĞŝĞŶ

ŽƌŐŐĞďƌƵŝŬŽƵĚĞƌĞŶΘĐŚƌŽŶŝƐĐŚnjŝĞŬĞŶ ŽƌŐŐĞďƌƵŝŬǀǁŝƐŝŶƵŝĚŽŽƐƚ͕EŝĞƵǁͲtĞƐƚĞŶ EŽŽƌĚŐĞŵŝĚĚĞůĚhZϯϬϬƉĞƌŝŶǁŽŶĞƌŚŽŐĞƌ ĚĂŶǀĞƌǁĂĐŚƚ͕ŵ͘Ŷ͘ŝŶŽƵĚĞƌĞŐƌŽĞƉĞŶ /ŶƵŝĚŽŽƐƚ͕EŝĞƵǁͲtĞƐƚĞŶEŽŽƌĚŝƐŚĞƚ ĂĂŶĚĞĞůĐŚƌŽŶŝƐĐŚnjŝĞŬĞŶΕϮdžŚŽŐĞƌ͕ǁĂƚ ĐŽƌƌĞůĞĞƌƚŵĞƚŚŽŐĞƌĂĂŶĚĞĞůŶŝĞƚͲEĞĚĞƌůĂŶĚƐĞ ŵŝŐƌĂƚŝĞĂĐŚƚĞƌŐƌŽŶĚĞŶ^^

7

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

Bron: Regiobeeld Gemeente Amsterdam

juli 2023

48

Regiobeeld

ŵƐƚĞƌĚĂŵƐĐŽŽƌƚŽƉǀĞĞůŐĞnjŽŶĚŚĞŝĚƐŝŶĚŝĐĂƚŽƌĞŶ͕ƐŽĐŝĂĂů B. Amsterdam scoort op veel gezondheidsindicatoren, sociaal economische indicatoren en de fysieke leefomgeving slecht ĞĐŽŶŽŵŝƐĐŚĞŝŶĚŝĐĂƚŽƌĞŶĞŶĚĞĨLJƐŝĞŬĞůĞĞĨŽŵŐĞǀŝŶŐƐůĞĐŚƚ

A

B

C

D

E

F

G H

I

>ĞǀĞŶƐǀĞƌǁĂĐŚƚŝŶŐůŝŐƚϬ͕ϲũĂĂƌůĂŐĞƌĚĂŶŝŶEĞĚĞƌůĂŶĚŐĞŵŝĚĚĞůĚ͕ϵũĂĂƌǀĞƌƐĐŚŝůďŝŶŶĞŶĚĞƐƚĂĚ 'ĞnjŽŶĚŚĞŝĚ *

DŽŵĞŶƚĞĞůŝƐŚĞƚĂĂŶĚĞĞůǀĂŶĚĞŵƐƚĞƌĚĂŵƐĞďĞǀŽůŬŝŶŐŵĞƚŵŝŶƐƚĞŶƐĠĠŶĐŚƌŽŶŝƐĐŚĞnjŝĞŬƚĞ ůĂŐĞƌĚĂŶŝŶEĞĚĞƌůĂŶĚ͕ŵĂĂƌŚĞƚĂĂŶĚĞĞůŐƌŽĞŝƚǁĞůŚĂƌĚĞƌĚĂŶŝŶE>͕ŵĞƚΕϭйƉĞƌũĂĂƌ͘ ,ĞƚĂĂŶĚĞĞůǀĂŶĚĞďĞǀŽůŬŝŶŐĚĂƚƌŽŽŬƚŝƐŝŶŵƐƚĞƌĚĂŵϱйͲƉƵŶƚŚŽŐĞƌĚĂŶŝŶEĞĚĞƌůĂŶĚ ^ŽĐŝĂĂůĞĐŽŶŽŵŝƐĐŚĞƐƚĂƚƵƐƐĐŽƌĞŝƐůĂŐĞƌĚĂŶŝŶEĞĚĞƌůĂŶĚŐĞŵŝĚĚĞůĚ

^ŽĐŝĂĂůͲ ĞĐŽŶŽŵŝƐĐŚ ,ĞƚƉĞƌĐĞŶƚĂŐĞŬŝŶĚĞƌĞŶŝŶƵŝƚŬĞƌŝŶŐƐŐĞnjŝŶŶĞŶŝƐŝŶŵƐƚĞƌĚĂŵŚĞƚĚƵďďĞůĞǀĂŶ EĞĚĞƌůĂŶĚŐĞŵŝĚĚĞůĚ;ϭϮйǀƐ͘ϲйͿ

'ĞnjŽŶĚŚĞŝĚĞŶ ŐĞnjŽŶĚŚĞŝĚƐĨĂĐƚŽƌĞŶ ŝŶĚĞƌĞŐŝŽ ŵƐƚĞƌĚĂŵ

*

ĞƐŽĐŝĂůĞƐĂŵĞŶŚĂŶŐŝƐŝŶŵƐƚĞƌĚĂŵŚĞƚůĂĂŐƐƚĞǀĂŶŚĞĞůEĞĚĞƌůĂŶĚ

ůŽŽƚƐƚĞůůŝŶŐĂĂŶǀĞƌŬĞĞƌƐŐĞůƵŝĚхϲϬĚŝƐŝŶŵƐƚĞƌĚĂŵĚƵďďĞůnjŽŚŽŽŐĂůƐŝŶEĞĚĞƌůĂŶĚ

&LJƐŝĞŬĞ >ĞĞĨŽŵŐĞǀŝŶŐ ůŽŽƚƐƚĞůůŝŶŐĂĂŶůƵĐŚƚǀĞƌǀƵŝůŝŶŐŝƐǀŽŽƌWDϭϬϮϬйŚŽŐĞƌĞŶǀŽŽƌEKϮϯϯйŚŽŐĞƌĚĂŶ ŐĞŵŝĚĚĞůĚŝŶEĞĚĞƌůĂŶĚ *

'ƌŽĞŶŽƉƉĞƌǀůĂŬƚĞŝŶůĞĞĨŽŵŐĞǀŝŶŐŝƐŝŶŵƐƚĞƌĚĂŵϰϭйůĂŐĞƌĚĂŶŝŶEĞĚĞƌůĂŶĚŐĞŵŝĚĚĞůĚ KŶŐĞnjŽŶĚŐĞĚƌĂŐŝƐǀĞƌĂŶƚǁŽŽƌĚĞůŝũŬǀŽŽƌďŝũŶĂϮϬйǀĂŶĚĞnjŝĞŬƚĞůĂƐƚ͕ŵĞƚƌŽŬĞŶĂůƐďĞůĂŶŐƌŝũŬƐƚĞŽŽƌnjĂĂŬ͘ĞŶŽŶŐĞnjŽŶĚĞůĞĞĨŽŵŐĞǀŝŶŐ ǀĞƌŽŽƌnjĂĂŬƚϰйǀĂŶĚĞnjŝĞŬƚĞůĂƐƚ͕ŵĞƚůƵĐŚƚǀĞƌŽŶƚƌĞŝŶŝŐŝŶŐĂůƐďĞůĂŶŐƌŝũŬƐƚĞŽŽƌnjĂĂŬ͘DĞŶƐĞŶŵĞƚĞĞŶůĂŐĞƌĞ^^ŚĞďďĞŶǀĂŬĞƌĞĞŶŽŶŐĞnjŽŶĚĞ ůĞĞĨƐƚŝũů͖ǀĂĂŬŵŽĞƚĞŶĂĐŚƚĞƌůŝŐŐĞŶĚĞƉƌŽďůĞŵĞŶĞĞƌƐƚŽƉŐĞůŽƐƚǁŽƌĚĞŶǀŽŽƌĚĂƚĞƌĂĂŶŐĞnjŽŶĚĞůĞĞĨƐƚŝũůŐĞǁĞƌŬƚŬĂŶǁŽƌĚĞŶ ϭ͘ 8

ΎсƐĐŽƌĞŽƉďĂƐŝƐǀĂŶǀĞƌŐĞůŝũŬŝŶŐnjŽƌŐŬĂŶƚŽŽƌƌĞŐŝŽŵĞƚEĞĚĞƌůĂŶĚŽƉĂůůĞŝŶĚŝĐĂƚŽƌĞŶŐĞƚŽŽŶĚŽƉŚƚƚƉƐ͗ͬͬǁǁǁ͘ǁĂĂƌƐƚĂĂƚũĞŐĞŵĞĞŶƚĞ͘ŶůͬĚĂƐŚďŽĂƌĚͬĚĂƐŚďŽĂƌĚͬŐĞnjŽŶĚŚĞŝĚ 'ĞnjŽŶĚŚĞŝĚ͗ŵƐƚĞƌĚĂŵƐĐŽŽƌƚƐůĞĐŚƚĞƌŽƉϱǀĂŶĚĞϲŝŶĚŝĐĂƚŽƌĞŶ;ϴϯйͿ͕^ŽĐŝĂĂůͲĐŽŶŽŵŝƐĐŚ͗ŵƐƚĞƌĚĂŵƐĐŽŽƌƚƐůĞĐŚƚĞƌŽƉϳǀĂŶĚĞϴŝŶĚŝĐĂƚŽƌĞŶ;ϴϴйͿ͕&LJƐŝĞŬĞůĞĞĨŽŵŐĞǀŝŶŐ͗ŵƐƚĞƌĚĂŵ ƐĐŽŽƌƚƐůĞĐŚƚĞƌŽƉϰǀĂŶĚĞϰŝŶĚŝĐĂƚŽƌĞŶ;ϭϬϬйͿ͘ZĞŐŝŽсnjŽƌŐŬĂŶƚŽŽƌƌĞŐŝŽŵƐƚĞƌĚĂŵ;ŐĞŵĞĞŶƚĞŵƐƚĞƌĚĂŵŝŶĐů͘tĞĞƐƉ͕ŐĞŵĞĞŶƚĞŝĞŵĞŶͿ ϭͿƌŽŶ͗Z/sD͕sŽůŬƐŐĞnjŽŶĚŚĞŝĚdŽĞŬŽŵƐƚsĞƌŬĞŶŶŝŶŐϮϬϭϴ͕ĞŶŐĞnjŽŶĚǀŽŽƌƵŝƚnjŝĐŚƚ͕^LJŶƚŚĞƐĞ

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

Bron: Regiobeeld Gemeente Amsterdam

juli 2023

49

Regiobeeld

sĞƌǁĂĐŚƚŝŶŐŝƐĚĂƚĚĞďĞǀŽůŬŝŶŐƚǁĞĞŬĞĞƌnjŽƐŶĞůŐƌŽĞŝƚŝŶŵƐƚĞƌĚĂŵ C. Verwachting is dat de bevolking twee keer zo snel groeit in Amsterdam als Nederland, sterkste groei verwacht bij 65+’ers alsgemiddeld gemiddeldinin Nederland, sterkste groei verwacht bij 65+’ers WƌŽŐŶŽƐĞďĞǀŽůŬŝŶŐƐŐƌŽĞŝŵƐƚĞƌĚĂŵĞŶEĞĚĞƌůĂŶĚ ΀ĂŶƚĂůŝŶǁŽŶĞƌƐϯ͕ϮϬϮϬ–ϮϬϯϬ͕ŐĞŢŶĚĞdžĞĞƌĚŽƉϮϬϮϬ΁

ϭϭϰ

A’dam ͲŚŝƐƚŽƌŝĞ

E>ͲŚŝƐƚŽƌŝĞ

A’dam ͲƉƌŽŐŶŽƐĞ^

E>ͲƉƌŽŐŶŽƐĞ^

ϭϭϮ ϭϭϬ

нϲй

ϭϬϲ ϭϬϰ

нϱй

ϳ͘ϬϬϬ

ϭϱͲϮϰ

нϳй

ϵ͘ϬϬϬ

ϯϱͲϰϰ

нϮϳй

ϱϱͲϲϰ

ϭϬϬ

ϮϬϮϮ

ϮϬϮϰ

ϮϬϮϲ

ϮϬϮϴ

ϮϬϯϬ

ŵƐƚĞƌĚĂŵŐƌŽĞŝƚĨůŝŶŬŚĂƌĚĞƌĚĂŶEĞĚĞƌůĂŶĚŐĞŵŝĚĚĞůĚ

19

F

G H

I

ͲϮ͘ϬϬϬ ϯ͘ϬϬϬ ϭϴ͘ϬϬϬ

нϮϰй

ϳϱͲϴϰ Ϭ ϮϬϮϬ

E

ϯϲ͘ϬϬϬ

нϯй

ϲϱͲϳϰ

ϵϴ

D

Ϯϯ͘ϬϬϬ

нϭϮй

ϰϱͲϱϰ ͲϮй

ϭϬϮ

C

ďƐŽůƵƚĞŐƌŽĞŝ͗

ϬϬͲϭϰ

ϮϱͲϯϰ

ϭϬϴ

B

ĞǀŽůŬŝŶŐƐŐƌŽĞŝŵƐƚĞƌĚĂŵͲƌĞůĂƚŝĞĨĞŶĂďƐŽůƵƵƚ ΀ϮϬϯϬǀƐϮϬϮϬ͕njŽƌŐŬĂŶƚŽŽƌƌĞŐŝŽϯ΁ 'ĞŵŝĚĚĞůĚϭ͗нϭϮй

нϭϮйϮ

A

нϱϲй ϭϵ͘ϬϬϬ

ϴϱͺĞŽ

нϯϲй

ϰ͘ϬϬϬ

ŵƐƚĞƌĚĂŵŐĂĂƚĚĞŬŽŵĞŶĚĞϭϬũĂĂƌƐƚĞƌŬǀĞƌŐƌŝũnjĞŶ

ϭͿ 'ĞǁŽŐĞŶŐĞŵŝĚĚĞůĚĞ ϮͿ 'ƌŽĞŝƉĞƌĐĞŶƚĂŐĞϮϬϮϮ–ϮϬϯϬ͘sĞĞůǀĞƌƐĐŚŝůƚƵƐƐĞŶƐƚĂĚƐĚĞůĞŶ͗EŽŽƌĚнϮϬй͕ƵŝĚŽŽƐƚнϭϲй͕EŝĞƵǁͲtĞƐƚнϭϱй͕KŽƐƚнϭϱй͕tĞƐƚнϲй͕ƵŝĚнϲй͕ĞŶƚƌƵŵнϱй;tĞĞƐƉнϮϮй͕ŝĞŵĞŶнϭϱйͿ ϯͿ Exclusief Weesp vanwege consistentie over jaren en indeling van Weesp in zorgkantoorregio ‘t Gooi in 2020. Prognose is exclusŝĞĨŵŽŐĞůŝũŬĞƐƚŝŬƐƚŽĨďĞƉĞƌŬŝŶŐĞŶŽƉǁŽŶŝŶŐďŽƵǁ͘ ƌŽŶ͗WƌŝŵŽƐďĞǀŽůŬŝŶŐƐƉƌŽŐŶŽƐĞ͕ĂŶĂůLJƐĞ'ƵƉƚĂ^ƚƌĂƚĞŐŝƐƚƐ

Het raamwerk: van zorg(en) naar gezondheid

Bron: Regiobeeld Gemeente Amsterdam

juli 2023

50

Regiobeeld

WƌĞǀĂůĞŶƚŝĞǀĂŶĐŚƌŽŶŝƐĐŚĞnjŝĞŬƚĞŶŶĞĞŵƚůĂŶĚĞůŝũŬƚŽĞ͕ĞŶŵƐƚĞƌĚĂŵ D. Prevalentie van chronische ziekten neemt landelijk toe, en Amsterdam stijgt harder vanwege demografische ontwikkeling ƐƚŝũŐƚŚĂƌĚĞƌǀĂŶǁĞŐĞĚĞŵŽŐƌĂĨŝƐĐŚĞŽŶƚǁŝŬŬĞůŝŶŐ /ŶĚĞdžĂĂŶĚĞĞůǀĂŶďĞǀŽůŬŝŶŐŵĞƚŵŝŶƐƚĞŶƐϭĐŚƌŽŶŝƐĐŚĞ njŝĞŬƚĞ΀WƌĞǀĂůĞŶƚŝĞ͕ĚĞĨŝŶŝƚŝĞsdsZ/sD͕njŽƌŐŬĂŶƚŽŽƌƌĞŐŝŽϮ΁ Nederland - historie

Amsterdam - prognose RIVM

Nederland - prognose RIVM 40

120

30-39

120

115

40-49

110

50-59

105

60-69

100

70-79 80+

0 2015

2020

2025

D

E

F

G H

I

^ƚĞƌŬĞďĞǀŽůŬŝŶŐƐŐƌŽĞŝ ;нϰϯйŝŶϮϬϯϬͿǀĞƌǁĂĐŚƚϯŝŶ ŵƐƚĞƌĚĂŵďŝŶŶĞŶĚĞ ůĞĞĨƚŝũĚƐĐĂƚĞŐŽƌŝĞģŶŵĞƚ ŚŽŐĞƉƌĞǀĂůĞŶƚŝĞǀĂŶ ĐŚƌŽŶŝƐĐŚĞnjŝĞŬƚĞŶ

720

3.480 7.220 8.300 7.270

2030

WĞƌĐĞŶƚĂŐĞǀĂŶĚĞďĞǀŽůŬŝŶŐŵĞƚŵŝŶŝŵĂĂůĠĠŶĐŚƌŽŶŝƐĐŚĞnjŝĞŬƚĞϭ njĂůŚĂƌĚƐƚŝũŐĞŶĚĞŬŽŵĞŶĚĞũĂƌĞŶ

162

C

ILLUSTRATIEF VOORBEELD 20-29

нϭ͘ϱйͲƉƵŶƚ ƉĞƌũĂĂƌ

B

WĂƚŝģŶƚĞŶŵĞƚĐŽƌŽŶĂŝƌĞŚĂƌƚnjŝĞŬƚĞŶϰŝŶŵƐƚĞƌĚĂŵ ΀ĂŶƚĂůƉĂƚŝģŶƚĞŶďŝũŚƵŝƐĂƌƚƐ͕njŽƌŐŬĂŶƚŽŽƌƌĞŐŝŽϮ͕ϮϬϮϬ΁

Amsterdam - historie 125

A

ƵďďĞůĞĨĨĞĐƚŝŶŵƐƚĞƌĚĂŵ͗ƐƚĞƌŬĞďĞǀŽůŬŝŶŐƐŐƌŽĞŝ͕ĞŶƐƚĞƌŬĞ ŐƌŽĞŝŝŶůĞĞĨƚŝũĚƐĐĂƚĞŐŽƌŝĞģŶŵĞƚŚŽŐĞƉƌĞǀĂůĞŶƚŝĞ

ϭͿ Huidig percentage Amsterdam: 28,7%, Nederland 32,2%, bekeken voor volwassenen in 2020 in de Gezondheidsmonitor GGD’en, CBS enZ/sD͘ ϮͿ džĐůƵƐŝĞĨtĞĞƐƉ ϯͿ /ŶŐĞďƌƵŝŬƚĞƉƌŽŐŶŽƐĞŝƐŐĞĞŶƌĞŬĞŶŝŶŐŐĞŚŽƵĚĞŶŵĞƚĞǀĞŶƚƵĞůĞŝŵƉĂĐƚǀĂŶƐƚŝŬƐƚŽĨďĞƉĞƌŬŝŶŐĞŶŽƉǁŽŶŝŶŐďŽƵǁ ϰͿ ŽƌŽŶĂŝƌĞŚĂƌƚnjŝĞŬƚĞŶ͕ŽĨŝƐĐŚĞŵŝƐĐŚĞŚĂƌƚnjŝĞŬƚĞŶ͕njŝũŶnjŝĞŬƚĞŶǀĂŶŚĞƚŚĂƌƚĚŝĞŚĞƚŐĞǀŽůŐnjŝũŶǀĂŶƐůĂŐĂĚĞƌǀĞƌŬĂůŬŝŶŐ;ĂƚŚĞƌŽƐĐůĞƌŽƐĞͿŽĨĂĨǁŝũŬŝŶŐĞŶŝŶĚĞŬƌĂŶƐƐůĂŐĂĚĞƌƐ;ĐŽƌŽŶĂŝƌĂƌƚĞƌŝģŶͿ͘ ƌŽŶŶĞŶ͗Z/sDͲsdsϮϬϭϴ͕ƌĞŐŝŽďĞĞůĚǀŝĂEŝǀĞů

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13079394/1