Raadsvoordracht uitkomsten burgerberaad schone stad.docx

Nummer < automatisch > Directie

< automatisch >

Voordracht voor de Raadsvergadering van 13 november 2024

Portefeuille Agendapunt Datum besluit

Afval en Reiniging < automatisch > College van B en W 8 oktober 2024 Onderwerp

Instemmen met het overnemen adviezen van het burgerberaad schone stad De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Kennis te nemen van het rapport van het burgerberaad schone stad; 2. Kennis te nemen van de bestuurlijke reactie van het college op het burgerberaad; 3. De adviezen van het burgerberaad schone stad over te nemen en uit te voeren: o 1.1 Stadsreiniging intensiveren: herintroductie van het treintje o 1.2 Zero Fresh Food Packaging o 1.4 Amsterdam tegen afval (gedeeltelijk) o 4.2 Informatie rondom afvalscheiding verbeteren o 4.3 Promotiecampagne container adoptanten o 4.4 Doelgerichte aanpak voor stadsdeel “Centrum” o 7.5 Zwerfafval uit het water halen 4. De adviezen van het burgerberaad schone stad over te nemen en eerst verder te onderzoeken (waarna hier nog dekking voor gevonden moet worden): o 1.3 Introductie smart containers en RFID tags o 1.4 Amsterdam tegen afval (gedeeltelijk) o 3.1. McVuilnis: Ondernemers betrekken bij het schoonhouden van onze stad o 3.2 Introductie Adviespunt & afvaldepot bedrijven o 4.1 Circulair centrum “Goed bezig” incl. mini milieustraat o 5.1 Afval educatie op scholen o 6.1 Handhaving optimaliseren door efficiëntere samenwerking o 7.2 Zeggenschap over AEB o 7.3 Speciale aanpak luiers

Wettelijke grondslag

Artikel 108 jo artikel 147, tweede lid, van de Gemeentewet: de gemeenteraad is bevoegd tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente. Artikel 160, eerste lid, onder sub b, van de Gemeentewet: het college is bevoegd om beslissingen van de raad voor te bereiden en uit te voeren. Bestuurlijke achtergrond

In het coalitieakkoord van 2022 is vastgelegd dat er in deze coalitieperiode drie burgerberaden worden georganiseerd, waarvan één over afval. Hier staat: ‘Gelote burgerberaden en burgerfora zijn een mooie vorm om mensen mee te laten beslissen over onderwerpen. We onderzoeken hoe we hier meer mee kunnen experimenteren. Deze coalitieperiode worden in samenspraak met de gemeenteraad in elk geval drie burgerberaden georganiseerd. Een van deze burgerberaden zal gaan over afval.’

Burgerberaden zetten de wijsheid en gezamenlijke denkkracht van bewoners in om over lastige maatschappelijke vraagstukken tot oplossing(srichting)en te komen die de politiek overneemt of naar beleid vertaalt. Daarnaast blijven zij ook betrokken bij de vertaling van hun aanbevelingen naar beleid en uitvoering. Het burgerberaad is van toegevoegde waarde voor Amsterdam, haar bewoners en de lokale democratie. Bovendien biedt een burgerberaad een kans dat bijdraagt aan het (terug)winnen van vertrouwen als overheid. Op 29 november 2023 heeft de gemeenteraad de Startnotitie voor het burgerberaad schone stad vastgesteld (bijlage 3). Hiermee heeft de raad ingestemd om te starten met het burgerberaad als instrument en om het eerste burgerberaad over de schone stad te laten gaan. In zes bijeenkomsten zijn adviezen geformuleerd over de schone stad. Amsterdam heeft bij de aftrap aan dit burgerberaad gevraagd om antwoord te geven op de hoofdvraag: “Hoe maken en houden we Amsterdam beter schoon?” Door middel van dit voorstel worden deze adviezen ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd met inachtneming van de gemaakte afspraken en de preadviezen van het college van B&W. Juridische context Het burgerberaad is een nieuw democratisch instrument. Het door de raad vastgestelde Startnotitie voor het burgerberaad schone stad (bijlage 3) geeft de kaders voor dit instrument.

Met vaststelling van deze startnotitie heeft de raad de hoofdvraag die de gemeente voorlegt aan het burgerberaad bepaald, en luidt: Hoe maken en houden we Amsterdam beter schoon? Voorafgaand aan ieder burgerberaad stelt de raad een duidelijke opdracht vast richting het burgerberaad. De opdracht voor dit burgerberaad is als volgt: Kom met een analyse en met haalbare aanbevelingen voor de stad. Als het burgerberaad met adviezen komt die binnen de opdracht past, dan neemt het college en de raad deze adviezen over, met inachtneming van het stemrecht van het individuele raadslid en de eigen verantwoordelijkheden van college en burgemeester als bestuursorganen. Hiermee geeft de raad het burgerberaad een stevig (politiekbestuurlijk) mandaat.” Hoe realistischer de adviezen, des te groter de kans dat de gemeenteraad die overnemen. Verder zijn er ook afspraken gemaakt over waaraan de uitvoering van het burgerberaad moet voldoen: onafhankelijke procesbegeleiding, tijd en budget. De raad heeft dus een politiek-bestuurlijk mandaat gegeven om met een advies te komen, dat zwaarwegend is voor verdere besluitvorming en waarvan in principe alleen afgeweken kan worden als het niet voldoet aan de beschreven opdracht en afspraken.

Dit gaat echter niet zover dat hiermee beslissingsbevoegdheid van de raad verschuift, omdat een raadslid zonder last en ruggespraak dient te stemmen, noch dat hiermee de eigen bevoegdheden van de burgemeester of het college op voorhand worden ingeperkt. Op grond van de Gemeentewet hebben deze bestuursorganen eigen bevoegdheden en daarmee een eigen verantwoordelijkheid om een afweging te maken ten aanzien van deze bevoegdheden. Er kan geen bezwaar gemaakt worden tegen dit besluit. Er is geen sprake van een inspraakprocedure. Voor de duidelijkheid, er is dus geen sprake van mandaat in de juridische betekenis aan het burgerberaad waarbij beslissingsbevoegdheden worden overgedragen. Onderbouwing besluit

Ad 1. Kennis te nemen van het rapport van het burgerberaad schone stad Dit jaar is het burgerberaad schone stad gestart. Vanuit 10.000 uitnodigingen, kwamen er 623 reacties, waar weer 150 bewoners uit zijn geloot. Dit met een representatieve verdeling zodat de groep samenstelling veel overeenkomt met de samenstelling van de

hele stad Amsterdam. Het burgerberaad vond plaats van maart ten en met juli van dit jaar. In 6 bijeenkomsten heeft het beraad zich gebogen over de vraag hoe houden we Amsterdam samen beter schoon? De eerste drie bijeenkomsten hebben in het teken gestaan van kennisverwerving voor de deelnemers. Er zijn experts geconsulteerd en de deelnemers zijn op excursie geweest naar een aantal relevante locaties in de stad. In de laatste drie bijeenkomsten heeft het burgerberaad gewerkt aan het opstellen van de (concept) adviezen. Tussendoor zijn deze van feedback voorzien door de toetsingscommissie. Op 15 juli heeft het burgerberaad in zijn zesde en laatste bijeenkomst gestemd over 23 concept adviezen. In die stemming zijn 15 adviezen aangenomen met een tweederdemeerderheid. Volgens de stemprocedure die het burgerberaad voor zichzelf had vastgesteld zijn dat de adviezen die het burgerberaad voorlegt aan de gemeenteraad. De adviezen plus meer zijn te lezen in het rapport (bijlage 1). In het rapport van het burgerberaad zijn -ter informatie- ook de adviezen opgenomen die geen tweederdemeerderheid hebben gehaald en die om die reden niet in deze besluitvorming zijn meegenomen Dit rapport is op 9 september officieel uitgereikt aan het college in de persoon van wethouder Van Buren en raadscommissie DC in de persoon van voorzitter Von Gerhardt. Ad 2.

Kennis te nemen van de bestuurlijke reactie van het college op het burgerberaad In de startnotitie van het burgerberaad schone stad (bijgevoegd als bijlage 3) is afgesproken dat het burgerberaad eindigt met het opleveren van een rapportage met een serie aanbevelingen, waarbij staat vermeld welke aanbevelingen zijn aangenomen door een meerderheid van het beraad en welke niet. Het integrale rapport met aanbevelingen van het burgerberaad, voorzien van een duiding van het college over de financiële, juridische en praktische uitvoerbaarheid, wordt besproken in de gemeenteraad. Hierbij vragen we de raad om kennis te nemen van de adviezen, ze te bespreken en in te stemmen met de uitvoering van deze adviezen. Het zijn echter veel adviezen die ook weer bestaan uit vele punten. Als hulp voor de raad, en om de gevraagde duiding te bieden, heeft het college zich daarom verdiept in de verschillende adviezen en een preadvies voor de raad geschreven waarin ook vermeld is hoe het college voorstelt om de adviezen uit te voeren. Daarvoor is gekeken naar de aangenomen adviezen, het voorwoord en hoofdstuk 1.3. We vragen de raad daarom om in te stemmen met de uitvoering van de adviezen zoals voorgesteld door het college. Zodoende is voor de raad, burgerberaad en Amsterdam duidelijk hoe de adviezen worden uitgevoerd en welke onderdelen niet of anders worden uitgevoerd.

In bijlage 2 vindt u het preadvies van het college bij het rapport van het burgerberaad en de daarin opgenomen 15 adviezen die het burgerberaad heeft vastgesteld met een tweederdemeerderheid. Dat zijn de adviezen die ter besluitvorming aan u worden voorgelegd en waarop het preadvies betrekking heeft. Ad 3. en ad 4. Het college opdracht te geven de adviezen uit te voeren in lijn met de pre-adviezen van het college.

In het preadvies zijn per advies de bestuurlijke reacties weergegeven. Gewerkt is met een driedeling: categorie A zijn de adviezen die (vrijwel) zonder meer kunnen worden omarmd (“uitvoeren”), categorie B zijn de adviezen waarvoor nader onderzoek of verdieping nodig is (“eerst verder onderzoeken”) en categorie C zijn de adviezen die we afraden om uit te voeren (“niet uitvoeren”). A. Uitvoeren Dit betreft 7 adviezen: 1.1 Herinvoering van “het treintje”, 1.2 Zero fresh food packaging, 1.4 Amsterdam tegen afval, 4.2 Informatie rondom afvalscheiding verbeteren, 4.3 Promotiecampagne containeradoptanten, 4.4 Doelgerichte aanpak voor stadsdeel Centrum, 7.5 Zwerfafval uit het water halen. Deze adviezen dragen bij aan een schonere stad en kunnen goed door de gemeente uitgevoerd worden doordat de adviezen passen bij het bestaande beleid, het beleid goed aanvullen of gewoon een goed ideeën zijn. Bovendien vallen ze binnen de bevoegdheid van de gemeente. Deze adviezen kunnen meteen worden opgepakt en worden opgenomen in de bijlage bij de notitie Afval en Reiniging (2025-2027), waar alle maatregelen bijeen staan die de afgelopen periode in beleidsstukken en brieven Schonere Stad zijn opgesomd. De verantwoording van de uitvoering wordt vervolgens meegenomen in de jaarlijkse rapportage. B.

Eerst verder onderzoeken Dit betreft 8 adviezen: 1.3 Introductie smart containers en RFID tags, 3.1 Mc Vuilnis: ondernemers betrekken bij het schoonhouden van onze stad, 3.2 Introductie Adviespunt & afvaldepot bedrijven, 4.1 Circulair centrum “Goed bezig” incl. mini milieustraat, 5.1 Afval educatie op scholen, 6.1 Handhaving optimaliseren door efficiëntere samenwerking, 7.2 Zeggenschap over AEB, 7.3 Speciale aanpak luiers. Deze adviezen bieden interessante aanknopingspunten om mee aan de slag te gaan, maar hebben tegelijkertijd eerst nog een verdiepingsslag (uitwerking) nodig, zowel inhoudelijk als financieel. Bijvoorbeeld om de locatie te bepalen waar het kan worden uitgevoerd, of vanwege de eis van rechtmatigheid. Om die redenen kunnen ze nog niet 1 op 1 opgenomen worden. Na verdieping en uitwerking zal het college deze meenemen in de jaarlijkse rapportage. Er is hiervoor een monitor- en klankbordgroep (MKG) in oprichting, waarvoor zich 25 deelnemers aan het burgerberaad hebben aangemeld. Met deze groep worden heldere afspraken gemaakt over wederzijdse verwachtingen en inrichting van de werkwijze. Daarna zijn tweemaandelijkse bijeenkomsten voorzien waarin de voortgang van de uitvoering van de adviezen met de groep wordt besproken door een daarvoor door de gemeente aangestelde liaison.

Deze persoon vervult tevens een monitor- en aanjaagfunctie binnen de ambtelijke organisatie.De bestaande klankbordgroep van raadsleden heeft belangstelling getoond voor voortgaand contact met de MKG. C. Niet uitvoeren In deze categorie vallen de adviezen waarvan het college ziet dat ze niet binnen de gemeentelijke bevoegdheid of kaders vallen, of waarvan het college vindt dat ze onvoldoende doelmatig zijn. Geen van de adviezen die door het burgerberaad aan uw raad ter besluitvorming zijn voorgelegd valt in deze categorie.

Financiële onderbouwing

LASTEN

Totaal I=Incidenteel S=Structureel

Consequenties gedekt? De uitvoering van de adviezen van het burgerberaad wordt gefinancierd door de betreffende diensten vanuit hun eigen begroting. Incidenteel is € 1 miljoen beschikbaar voor 2025 en 2026 (500.000 euro per jaar) als eerste aanzet voor de uitvoering van de adviezen. Voor de maatregelen, zeker voor die waarvoor extra onderzoek nodig is, is nog geen inzicht in wat de kosten en dekking zal worden .

Welke stukken treft u aan? Registratienr.

Naam

< automatisch >

Rapport burgerberaad schone stad Preadvies burgerberaad schone stad Startnotitie burgerberaad schone stad

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Directie Afval & Grondstoffen, Projectteam burgerberaad schone stad, Frank Wesseling, F.wesseling@amsterdam.nl, 06 5191 8836

1 2 3 4

Classificatiegegevens Classificatie Wie legt geheimhouding op? Gaat het stuk geheim door naar de commissie en/of raad? Einddatum

Openbaar/geheim (indien geheim, vul dan ook onderstaande gegevens in) Burgemeester/ college van B en W/ DB stadsdeel/ de gemeenteraad (let op dat er een beslispunt geheimhouding in de voordracht zit) N.v.t. -

[Tot een bepaalde datum

5

Uiterlijke einddatum

6 7

Grondslag Motivatie

- Tot een bepaald moment (vul dan hieronder de uiterlijke datum in) - Voor onbepaalde tijd] [Indien er geen specifieke einddatum kan worden genoemd, hier een uiterlijke einddatum invullen] [Vul hier het Woo-artikel in op grond waarvan dit stuk niet openbaar is] [Leg in gewone taal uit waarom dit stuk geheim of vertrouwelijk is. Wat gaat er mis als deze informatie openbaar wordt? Indien voor onbepaalde tijd, motiveer de lengte van de opgelegde geheimhouding]