Raadsvoordracht_BHG harmonisatie Weesp

Nummer < automatisch > Directie

< automatisch >

Voordracht voor de Raadsvergadering van 8 november 2023

Portefeuille Agendapunt Datum besluit

Water < automatisch > College van B en W 19 september 2023 Onderwerp

Instemmen met harmonisatie van Binnenhavengeld per 1.1.2025 voor stadsgebied Weesp De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1.

Kennis te nemen van de knelpunten met betrekking tot de harmonisatie van Binnenhavengeld in Weesp. 2. In te stemmen met de harmonisatie van Binnenhavengeld in Weesp, deze in te laten gaan per 1.1.2025 (i.p.v. 1.1.2024) en daarmee ruimte te creëren om knelpunten op te lossen, rekening te houden met aanstaande ontwikkelingen en duidelijkheid te geven aan inwoners, ondernemers en bezoekers van Weesp.

Wettelijke grondslag

Op grond van de artikelen 216 en 229 van de Gemeentewet is de gemeenteraad bevoegd tot het vaststellen van gemeentelijke belastingverordeningen. Bestuurlijke achtergrond 

  

In de gemeenteraden van Amsterdam en de (voormalige) gemeente Weesp is naar aanleiding van de raadsbrief ‘Bevestiging afspraken harmonisatie Binnenhavengelden pleziervaart’ (d.d. 19.01.2022) besloten het Binnenhavengeld in stadsgebied Weesp per 1.1.2024 te harmoniseren. Dit betekent voor inwoners en bezoekers van Weesp de introductie van Binnenhavengeld, Binnenhavengeld-vignetten en het doorvaartvignet, conform de regelgeving in Amsterdam. Het verschuiven van de harmonisatiedatum naar 1.1.2025 vraagt om een raadsbesluit. Dat besluit zal juridisch vóór 24.3.2024 genomen moeten worden (exact 2 jaar na de gemeentelijke herindeling van 24.3.2022). De BHG-verordening volgt een jaarcyclus per kalenderjaar. 1.1.2025 is daarmee de eerst mogelijk verordening na 24.3.2023. Financieel zijn er geen inkomsten vanuit stadsgebied Weesp begroot voor 2024. De benodigde (extra) investeringen voor harmonisatie per 1.1.2024 zijn ook niet opgenomen in het huidige jaar.

Onderbouwing besluit

1. Kennis te nemen van de knelpunten met betrekking tot de harmonisatie van Binnenhavengeld in Weesp. In de gemeenteraden van Amsterdam en de (voormalige) gemeente Weesp is naar aanleiding van de raadsbrief ‘Bevestiging afspraken harmonisatie Binnenhavengelden pleziervaart’ (d.d. 19.01.2022) besloten het Binnenhavengeld in stadsgebied Weesp per 1.1.2024 te harmoniseren.

Dit betekent voor inwoners en bezoekers van Weesp de introductie van Binnenhavengeld, Binnenhaven-vignetten en het doorvaartvignet, conform de regelgeving in Amsterdam. De invoering vraagt om goede communicatie met burgers, ondernemers en bezoekers en om afstemming met diverse instanties, zoals omliggende gemeenten, waterschappen, provincie én brancheorganisaties. Een analyse van de harmonisatie is uitgevoerd in het eerste kwartaal van 2023. Een eerdere start was vanwege personele krapte niet mogelijk. Bovendien blijkt uit deze analyse de impact en complexiteit groter dan verwacht. De tijd om de harmonisatie voor 1.1.2024 gedegen uit te voeren en in te regelen is daarom te beperkt. Dit heeft te maken met kosten en capaciteit, handhavingsinzet en voortschrijdend inzicht. Zie verder onder Achtergrond knelpunten voor een verdere toelichting. 2. In te stemmen met de harmonisatie van Binnenhavengeld in Weesp, deze in te laten gaan per 1.1.2025 (i.p.v. 1.1.2024) en daarmee ruimte te creëren om knelpunten op te lossen, rekening te houden met aanstaande ontwikkelingen en duidelijkheid te geven aan inwoners, ondernemers en bezoekers van Weesp. Voorgesteld wordt daarom de gemeenteraad te verzoeken om te besluiten de harmonisatie van Binnenhavengeld (BHG) in Weesp te verplaatsen van 1.1.2024 naar 1.1.2025. Hiermee wordt ruimte gecreëerd om: 1.

Burgers, ondernemers en bezoekers mee te nemen in de wijzigingen. 2. Af te stemmen met diverse partners, zoals gemeenten, waterschappen, de provincie over taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden, over het doorvaartgebied en over de verantwoordelijkheid voor uitvoerende taken. 3. De aanbevelingen uit de beleidsevaluatie van het doorvaartvignet (uitgevoerd Q3 en Q4 van 2023) mee te nemen. Hiermee wordt voorkomen dat uit de evaluatie voortvloeiende beleidswijzigingen leiden tot extra onduidelijkheid bij burgers, bezoekers en ondernemers. En hoeven geen onnodige aanpassingskosten worden gemaakt. 4. Handhaving vanaf de start mogelijk te maken. 5. De ICT-systemen in 2024 aan te passen. Waarmee voorkomen wordt dat andere zeer urgente technische (ICT) wijzigingen in het vignettensysteem in het gedrang komen. 6. De voorgenomen vereenvoudiging van het vignettensysteem (onder meer in het kader van de uitstootvrije zone) in één keer in te voeren in Weesp. Dit maakt de implementatie eenvoudiger en voorkomt onnodige kosten en complexiteit, omdat de systematiek helder is uit te leggen aan burger, ondernemer en bezoeker. 7. De negatieve kosten-baten verhouding in 2024 wordt vermeden.

De kostenbatenverhouding pakt in 2024 zeer negatief uit door de 85% ingroeikorting in combinatie met de te maken kosten door de onnodige complexiteit binnen de huidige systematiek en de (extra) te maken kosten voor beheer en handhaving. Vasthouden aan de harmonisatie per 1.1.2024 maakt dat deze voordelen worden gemist en de implementatie in (te) korte tijd uitgevoerd moet worden.

Het verschuiven van de harmonisatiedatum voor BHG van 1.1.2024 naar 1.1.2025 kent ook nadelen. Namelijk dat: 1. Bewoners (vanuit andere delen) van Amsterdam kunnen zich mogelijk beroepen op het gelijkheidsbeginsel, omdat stadsgebied Weesp één jaar langer wordt uitgesteld van de BHG-verplichting. Verwacht wordt dat een dergelijk beroep geen stand houdt. Dit enerzijds gezien de in deze voordracht benoemde punten. Anderzijds omdat de formele harmonisatiedatum 24 maart 2024 is. Invoering van de harmonisatie per 1.1.2025 is de eerstvolgende BHG-verordening na die datum. BHG-verordeningen volgen immers kalenderjaren. 2. In 2024 wordt geen BHG geïnd in stadsgebied Weesp. De gemiste inkomsten worden geschat op € 97.500 (rekening houdend met de huidige aantallen, dekkingsgraad en korting van 85% in 2024). Dit weegt echter niet op tegen de extra kosten. N.b. De gemiste inkomsten zijn vooralsnog niet meegenomen in de begroting voor 2024. Alles overziend wegen de nadelen niet op tegen de voordelen van harmonisatie per 1.1.2025. Het belang om de knelpunten op te lossen, rekening te houden met aanstaande ontwikkelingen en (daarmee) duidelijkheid te geven aan de burgers, ondernemers en bezoekers van Weesp weegt zwaarder. Er zijn nu geen redenen die aanleiding zouden kunnen geven voor het niet halen van de invoering op 01-01-2025.

Het verschuiven van de harmonisatiedatum naar 1.1.2025 vraagt om een raadsbesluit. Dat besluit zal juridisch vóór 24.3.2024 genomen moeten worden (exact 2 jaar na de gemeentelijke herindeling van 24.3.2022). Omdat echter de realisatie en implementatie een lange doorlooptijd vraagt, wordt verzocht het besluit om per 1.1.2025 de BHGregelgeving in Stadsgebied Weesp te harmoniseren zo spoedig mogelijk te nemen. Achtergrond knelpunten Er zijn diverse praktische en bestuurlijke knelpunten die vóór de harmonisatie (en daarmee voor de aanpassing van de BHG verordening) opgelost moeten worden. Deze knelpunten zijn dusdanig dat bij het tijdspad van harmonisatie per 1.1.2024 de resterende tijd te beperkt is voor een goede uitwerking en implementatie. Dit zou leiden tot onduidelijkheid voor de betrokkenen en tot een niet optimale en risicovolle introductie. Het gaat om de volgende knelpunten: 

BHG-verordening De huidige afspraken uit de raadsbrief ‘Bevestiging afspraken harmonisatie Binnenhavengelden pleziervaart’ (d.d. 19.01.2022) m.b.t. het ingroeitarief (stapsgewijze korting) en het verbod op afmeren in Amsterdam passen niet in de huidige vignetstructuur c.q. het huidige BHG-beleid. Dit vraagt om aanpassing in de BHG-verordening en bovenal om duidelijke communicatie en richtlijnen naar de burgers, ondernemers en bezoekers van stadsgebied Weesp.



Afstemming i.v.m. invoering doorvaartvignet (DVV) De invoering van het doorvaartvignet heeft impact op burgers, ondernemers en bezoekers van Weesp. Met de BHG-verplichting voor inwoners worden alle pleziervaartuigen die Weesp bezoeken, inclusief diegene die in het seizoen langer afmeren in het Buitenveer, verplicht een DVV te voeren en indien gewenst per 6/24 uur te betalen voor het afmeren. Dit vraagt om een gedegen implementatie, in goed overleg en met duidelijke communicatie.

Er is momenteel ambtelijk overleg gestart met diverse partners, zoals de omliggende gemeenten, waterschappen en de provincie, over een (doorvaart) vignetplicht in de regio. Dit overleg richt zich op het gezamenlijk optrekken rond een eenduidige registratie en vignetplicht voor pleziervaart. Dit voorkomt de ongewenste situatie waarbij burgers meerdere vignetten tegelijkertijd moeten voeren. Bovendien sorteert het voor op een landelijke registratie waarover wordt overlegd met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, waarbij het vignet meer fungeert als kenteken van het vaartuig. Tevens wordt een onderzoek uitgevoerd naar de effectiviteit van het doorvaartvignet in Amsterdam. De uitkomsten van dit onderzoek zijn nog niet bekend, maar kunnen impact hebben op de regels/invulling/het gebied van het doorvaartvignet.  Handhaving Wanneer een vaartuig wordt aangehouden c.q. weggesleept, kan er geen grijs gebied zijn of dit ingrijpen (juridisch) houdbaar is. Alles zal duidelijk moeten zijn voor de burger en voor de handhaver. Bovendien zullen medewerkers de juiste gegevens – in real time – op hun handhavingstool beschikbaar moeten hebben. Dit is voor 1.1.2024 niet te realiseren. Het invoeren per 1.1.2025 geeft meer ruimte om op deze punten helderheid te verschaffen en in de systemen door te voeren.

Daarnaast zullen er één of meerdere vaartuigen aangeschaft/geleased en bemenst moeten worden om dit gebied te controleren. Als de harmonisatie per 1.1.2024 ingaat, zal in Weesp niet op hetzelfde niveau gehandhaafd kunnen worden als in de rest van Amsterdam. Zo is het niet realistisch controlevaarten aan te vangen en te eindigen op de Papaverweg (thuishaven van THOR). De vaartijd naar en van Weesp is daarvoor te lang. De (nieuwe) handhavingsvaartuigen zullen een ligplaats in Weesp moeten hebben. En idealiter zal er ook binnen een redelijke afstand een bewaarhaven gecreëerd moeten worden om ook dat instrument in Weesp in te kunnen zetten. Zolang deze voorwaarden niet zijn ingevuld kan er niet worden gehandhaafd in stadsgebied Weesp. Dit zal een negatief effect hebben op de betalingsbereidheid. Met harmonisatie per 1.1.2025 wordt tijd en ruimte wordt gecreëerd om vanaf de start uniform te handhaven. Ook zal handhavingsbudget moeten worden aangevraagd (dit is voor 2024 nog niet aangevraagd). THOR wijst daarom de harmonisatie per 1.1.2024 af. 

Aanpassingen in de techniek Het vignettensysteem zal moeten worden gewijzigd om verkoop (tegen het juiste tarief en tegen de juiste voorwaarden) voor inwoners van Weesp mogelijk te maken. Tevens zullen afhaallocaties voor het DVV in Weesp gevonden moeten worden. Om een en ander technisch te kunnen ontwikkelen, zullen op 1 augustus 2023 alle details helder moeten zijn. Dit tijdspad kan niet worden gehaald. Bovendien vragen de lopende systeemverbeteringen voor zowel de pleziervaart als de passagiersvaart meer tijd dan gedacht en is er onvoldoende capaciteit bij de leverancier om dit te combineren met de benodigde wijzigingen voor Weesp.

 Relatie met uitstootvrije zone In de binnenstad van Amsterdam wordt per 2025 een uitstootvrije zone gecreëerd. Hoewel geografisch de uitstootvrije zone het stadsgebied Weesp niet raakt en er geen plannen zijn om voor 2030 in Weesp een degelijke milieuzone te creëren, zijn er

twee factoren die impact hebben: de vignettenstructuur i.h.k.v. de overgangsregeling voor Uitstootvrij en de impact op de BHG-verordening. In het kader van de overgangsregeling voor de milieuzone zal in de binnenstad per 2025 een emissievrije zone worden ingesteld. Om deze regeling, inclusief alle uitzonderingsregels, uitvoerbaar (en handhaafbaar) te maken, wordt per 2025 een vereenvoudiging in het vignettensysteem doorgevoerd waarbij één generiek vignet wordt geïntroduceerd. Door de harmonisatie van Weesp gelijk te trekken met deze ontwikkeling kunnen de inwoners van Weesp vanaf de start gebruikmaken van de nieuwe, éénduidige vignetten en kan samen opgetrokken worden met de implementatie van uitstootvrij c.q. de communicatie rond de vereenvoudigde vignetstructuur.  Financiële paragraaf Een grove telling schetst het beeld dat momenteel ongeveer 1.000-2.000 vaartuigen potentieel BHG-plichtig zijn in stadsgebied Weesp. Na de oplevering en overdracht van het waterrijke Weespersluis kan dit aantal oplopen naar +/- 4.000 BHG-plichtigen; verdeeld over regulier, milieu, hybride of abonnementsvignetten. Gecorrigeerd voor de dekkingsgraad, eventuele DVV in eigen water/jachthavenwater en de nog in aanbouw zijnde Weespersluis, wordt uitgegaan van (slechts) 1.000-1.500 BHG vignetten in 2024-2025 en 2.000-4.000 wanneer de Weespersluis is opgeleverd.

Deze beperkte aantallen, gecombineerd met de hoge korting (85%) vanuit het ingroeitarief voor inwoners van Weesp leidt tot de verwachte inkomsten van +/- € 97,500 in 2024. De ingroeikorting loopt van 85% in 2024 tot 0% 2030. De korting per 1.1.2025 betreft 70%. Het doorschuiven van de harmonisatiedatum naar 1.1.2025 betekent dat de inkomsten à € 97.500 eenmalig wegvallen. Deze inkomsten zijn echter nog niet meegenomen in de meerjarenbegroting. Bovendien wegen ze niet op tegen de extra kosten die gemaakt moeten worden. Wanneer uitsluitend gekeken wordt naar de meerkosten voor harmonisatie per 1.1.2024 i.p.v. harmonisatie per 1.1.2025 worden deze begroot op +/- €350.000. De kosten bestaan uit het in de oude systematiek optuigen van de vignetten voor Weesp inclusief de extra complexiteit die dat meebrengt, de extra beheerkosten, voorraad en de inzet van medewerkers m.b.t. beleid en juridisch, dienstverlening, testcapaciteit en de inzet van handhaving in 2024. De kosten voor implementatie en het opnemen van Weesp in de BHG systemen en processen in de nieuwe systematiek (vanaf 1.1.2025) worden hier buiten beschouwing gelaten, aangezien deze kosten een jaar later alsnog moeten worden gemaakt. Samengevat: de potentiële inkomsten à +/- € 97.500 staan niet in verhouding tot de meerkosten à +/- €350.000. Bovendien zijn de inkomsten vooralsnog niet opgenomen in de meerjarenbegroting.

Financiële onderbouwing

Investeringsvoorstel Niet van toepassing Tabel: Basisgegevens investering

Investeringssom

€

Rentepercentage

%

Afschrijvingstermijn (jaar) Kapitaallasten

€

Aanvang kapitaallasten MIP nummer

Tabel: Financiële consequenties van de beslispunten

BATEN Product

I/S

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

<naam>

<nr.>

<I/S>

€ 0.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

<naam>

<nr.>

<I/S>

€ 0.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

<naam>

<nr.>

<I/S>

€ 0.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

Totaal LASTEN Product

I/S

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

<naam>

<nr.>

<I/S>

€ 0.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

<naam>

<nr.>

<I/S>

€ 0.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

<naam>

<nr.>

<I/S>

€ 0.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

Totaal

I=Incidenteel S=Structureel

Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting: Zie financiële paragraaf bij onderbouwing beslispunten. Conclusie: De potentiële inkomsten à +/- € 97.500 staan niet in verhouding tot de meerkosten à +/- € 350.000. Bovendien zijn de inkomsten vooralsnog niet opgenomen in de meerjarenbegroting. Geheimhouding

Niet van toepassing. Welke stukken treft u aan?

Registratienr.

Naam

< automatisch >

< Bestandsnaam >

< automatisch >

< Bestandsnaam >

< Bijlagen moeten aan het volgende voldoen: - Lever bijlagen zoveel mogelijk in PDF aan. - Bekendmakingsbesluit van de gemeenteraad moeten in Word aangeleverd worden. - In de bijlage zelf moet een duidelijke markering opgenomen worden waardoor de gebruiker meteen ziet dat het document geheim is. Bijvoorbeeld een GEHEIM stempel of een watermerk met GEHEIM. > Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Programma Varen, Emerentia Meijburg, 06 - 381 636 63, e.meijburg@amsterdam.nl

4

Classificatiegegevens Classificatie Wie legt geheimhouding op? Gaat het stuk geheim door naar de commissie en/of raad? Einddatum

5

Uiterlijke einddatum

6 7

Grondslag Motivatie

1 2 3

Openbaar/geheim (indien geheim, vul dan ook onderstaande gegevens in) N.v.t. N.v.t. - [Tot een bepaalde datum - Tot een bepaald moment (vul dan hieronder de uiterlijke datum in) - Voor onbepaalde tijd] [Indien er geen specifieke einddatum kan worden genoemd, hier een uiterlijke einddatum invullen] [Vul hier het Woo-artikel in op grond waarvan dit stuk niet openbaar is] [Leg in gewone taal uit waarom dit stuk geheim of vertrouwelijk is. Wat gaat er mis als deze informatie openbaar wordt? Indien voor onbepaalde tijd, motiveer de lengte van de opgelegde geheimhouding]