Raadsinformatiebrief Worldpride 2026

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 15 juni 2026 Algemene Zaken, Diversiteit & Inclusie, Evenementen Femke Halsema, Araya Sumter, Elise Moeskops Stedelijk Evenementenbureau, Diversiteit (evenementenbureau.bda@amsterdam.nl) WorldPride 2026

Geachte leden van de gemeenteraad, Onder toeziend oog van de wereld werd op 1 april 2001 geschiedenis geschreven. Om 00:00 uur trouwde toenmalig burgemeester Job Cohen de eerste stellen van het gelijke geslacht. 25 jaar later is het dé aanleiding om WorldPride naar Amsterdam te halen. Met deze brief informeert het college u over de stand van zaken rondom de organisatie van de WorldPride 2026 in Amsterdam. Inleiding en aanleiding Van 25 juli tot 8 augustus 2026 kijkt de wereld naar Amsterdam, wanneer WorldPride 2026 plaatsvindt. Met WorldPride vieren wij vol trots wat al bereikt is, en strijden wij vol vuur voor het onvervreemdbare mensenrecht om te mogen houden van wie je houdt en te mogen zijn wie je bent. We vieren naast 25 jaar universeel huwelijk ook onder andere het 80 jarig bestaan van COC Nederland. De openstelling van het huwelijk was niet alleen het einde van juridische achterstelling, maar ook van symbolische uitsluiting. Nederland stond als gidsland vooraan in lhbtiq+emancipatie. De afgelopen jaren hebben we geleerd dat trots nooit mag leiden tot zelfgenoegzaamheid. Dat lhbtiq+ rechten niet automatisch beschermd zijn, maar dat wij hiervoor moeten blijven strijden. Het college voelt daarvoor een grote verantwoordelijkheid. Want internationaal en nationaal staan gelijke rechten en veiligheid van de lhbtiq+ gemeenschap onder druk.

Pride en Amsterdam Pride is onlosmakelijk verbonden met Amsterdam. De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft Amsterdam Pride dan ook voorgedragen voor de immateriële erfgoedlijst van Unesco. De nominatie benadrukt het belang van Pride als symbool voor vrijheid en acceptatie. De organisatie van WorldPride 2026 is in het jaar 2022 naar Amsterdam gehaald op initiatief van Stichting Pride Amsterdam (SPA), met steun van de gemeente. Tijdens het aanvraagproces heeft SPA de internationale organisatie InterPride overtuigd dat Amsterdam de ideale gaststad is. De

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 juni 2026 Pagina 2 van 6

organisatie van WorldPride ligt daarmee bij Stichting Pride Amsterdam. De WorldPride 2026 is tegelijkertijd de EuroPride omdat Pride organisaties in Europa hebben afgesproken dat EuroPride bij een Europese WorldPride in dezelfde stad georganiseerd wordt. De gemeente Amsterdam ondersteunt SPA financieel, heeft een faciliterende rol en is vergunningverlener. Tijdens WorldPride vieren we de vrijheid om jezelf te zijn, en staan we stil bij de strijd die nog wordt gevoerd. Het thema van de WorldPride 2026 is Unity. Amsterdam Pride heeft dit thema gekozen om mensen, generaties en gemeenschappen van de hele wereld samen te brengen. Het verwijst naar het universeel huwelijk, en de verbinding die bruidsparen met elkaar aangaan. Pride maand Sinds 2025 is het Pride beleid van toepassing en hebben we in Amsterdam een Pride maand. In de gehele maand is er ruimte voor verschillende organisaties om evenementen en activiteiten te organiseren die gericht zijn op de zichtbaarheid, acceptatie, emancipatie en veiligheid van de lhbtiq+ gemeenschap. Jaarlijks verstrekt de gemeente €350.000 subsidies voor eenmalige activiteiten georganiseerd door verschillende organisaties. Op advies van een externe adviescommissie zijn in 2026 45 subsidies verleend aan diverse binnen- en buitenactiviteiten.

Bij de beoordeling van deze subsidieaanvragen is er onder andere gekeken naar een diverse representatie van groepen binnen de lhbtiq+ gemeenschap en een spreiding over alle stadsdelen. In de programmering is er naast feest, kunst & cultuur en sport ook ruimte voor debat en bewustwording. Op 8 juli zal de pride maand starten met een tentoonstelling in De Nieuwe Kerk met als titel ‘Queer Amsterdam, de roze stad’ en zal het boek Queer Amsterdam gelanceerd worden. Op het NDSM terrein zal voor de tweede maal een Queer Market XXL georganiseerd worden, en zullen diverse tentoonstellingen en (feestelijke)bijeenkomsten zijn. Van 25 juli tot en met 8 augustus is het WorldPride 2026. WorldPride 2026 is een internationaal en grootschalig evenement dat voortbouwt op de jaarlijkse Pride traditie in Amsterdam. De impact van WorldPride zal nog groter zijn, gezien de omvang, internationale deelname en inhoudelijke programmering van het evenement. Het programma is breed en divers met naar verwachting meer dan 300 activiteiten verspreid over de stad. Het is een combinatie van viering, ontmoeting, kunst en cultuur met inhoudelijke verdieping en agendering. De stad transformeert gedurende deze periode tot een podium voor ontmoeting en zichtbaarheid van, voor en door de internationale lhbtiq+ gemeenschap.

Naast de activiteiten tijdens de Pride maand waarbij de gemeente een directe betrokkenheid heeft is de WorldPride voor veel organisaties een aanleiding om op eigen initiatief activiteiten en evenementen te organiseren. Het college heeft hiervoor grote waardering. De WorldPride is mede dankzij deze initiatieven zeer zichtbaar met een gevarieerd aanbod voor veel verschillende doelgroepen. Programma WorldPride Openingsweekend: PrideWalk en PridePark

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 juni 2026 Pagina 3 van 6

Op zaterdag 25 juli vindt de officiële opening van WorldPride 2026 plaats. Met de protestoptocht PrideWalk1 wordt liefde en diversiteit gevierd en aandacht gevraagd voor mensenrechten. De mars start op de Dam en eindigt in het Vondelpark, waar PridePark plaats vindt. PridePark is een evenement en bestaat uit de Rainbow Market waar organisaties en individuen uit de lhbtiq+ gemeenschap marktkramen hosten met informatie en vermaak. Daarnaast worden er activiteiten georganiseerd voor en door jeugd-, studenten- en sportorganisaties. In het Vondelpark openluchttheater is een doorlopend programma met speeches, dans en muziek. Botenparade en straat -en pleinfeesten Op 1 augustus vindt de jaarlijkse botenparade plaats. Op 80 boten zal de nationale en internationale lhbtiq+ gemeenschap zich presenteren aan het publiek. De gemeente vaart traditiegetrouw mee met een eigen boot, georganiseerd door het Roze Ambtenaren Netwerk. Deze boot staat volledig in het thema van Unity en het universeel huwelijk. Van vrijdag 31 juli tot zondag 2 augustus vinden de straat -en pleinfeesten plaats. Deze feesten worden grotendeels georganiseerd in samenwerking met de Amsterdamse queer horeca en in de meeste gevallen op dezelfde locatie van deze horeca gelegenheden of op een voor de gemeenschap belangrijke locatie zoals bij het Homomonument.

Stadion Prinsengracht Speciaal voor WorldPride wordt een drijvend stadion opgebouwd op de Prinsengracht, tussen de Leidsestraat en de Spiegelgracht. Op de tribune is plek voor ongeveer 9.000 bezoekers, om zo de gelegenheid te bieden aan zowel Amsterdammers als (inter)nationale gasten om op een unieke wijze de botenparade te ervaren. Op het moment van schrijven is de vergunning voor het stadion nog niet afgegeven, maar wordt er hard gewerkt aan de laatste fase van de planvorming. Op 15 juni organiseert SPA een bijeenkomst voor bewoners en ondernemers in de directe omgeving om toelichting te geven en eventuele vragen te beantwoorden. Door de tribune, en door de staat van sommige kades, is er minder ruimte voor boten langs de route van de parade. SPA heeft daarom besloten géén boten langer dan 10 meter toe te staan, zodat er voldoende ruimte blijft voor boten van particuliere Amsterdammers. Dit is voor sommige rondvaartrederijen een lastig besluit, dat zij bovendien graag eerder hadden willen weten. Hier heeft het college begrip voor, net als voor de keuze van SPA om boten van particuliere Amsterdammers voldoende ruimte te bieden. De gemeente is bij deze beslissing geen partij. In aanloop naar 2019 was het duidelijk dat er maatregelen getroffen moesten worden om het evenement beheersbaar en veilig te houden.

Doel was om de drukte op het water te voorkomen en de overlast te beperken. Toen is besloten om van de route van de botenparade een evenemententerrein te maken, zodat de organisator van de botenparade zelfstandig huisregels kan opstellen. Dit is destijds door de gemeenteraad omarmd. SPA is geen marktpartij die concurrentie verbiedt maar een stichting zonder winstoogmerk die de verantwoordelijkheid heeft over een evenemententerrein. SPA werkt dit jaar nog steeds intensief 1

De PrideWalk is een demonstratie en valt niet onder subsidiering van WorldPride. De gemeente heeft bij deze demonstratie dezelfde rol als bij andere demonstraties.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 juni 2026 Pagina 4 van 6

samen met Amsterdamse rederijen. Gezamenlijk hebben de reders aanvragen ingediend voor 221 boten tot maximaal 10 meter, en zijn SPA en reders in gesprek over een samenwerking rond de verkoop van tickets voor het stadion. Als stad bieden we ruimte aan SPA om WorldPride te organiseren en geven daarvoor een subsidie. Deze subsidie dekt slechts een gedeelte van de begroting van het evenement. SPA heeft naast subsidie andere vormen van inkomen nodig, die volledig ten goede komen aan het programma van de WorldPride. Het stadion wordt speciaal voor WorldPride gebouwd, het gaat dus om een eenmalige situatie. Human Rights Conference Een belangrijk onderdeel van WorldPride is de Human Rights Conference (5-7 augustus), waar deelnemers vanuit heel de wereld samenkomen in de Beurs van Berlage om kennis en ervaringen uit te wisselen. Met 5 inhoudelijke ‘tracks’: Rights & Governance, Heritage & Culture, Health & Wellbeing, Resources & Leadership en Pride & InterPride Connection, is er een breed inhoudelijk programma waarin lhbtiq+ rechten en -emancipatie vanuit zo veel mogelijk invalshoeken wordt besproken2. Daarbij is extra aandacht voor intersectionaliteit (combinaties van verschillende kenmerken of factoren die kansengelijkheid verminderen). Tijdens de conferentie is ook ruimte voor het perspectief van steden met onder andere het Rainbow Cities Network waar Amsterdam medeoprichter van is.

Naast de 5 tracks zijn er programma onderdelen georganiseerd door Workplace Pride en Religious Pride. De Verenigde Naties zal in samenwerking met ILGA3 de International Pride Awards uitreiken aan personen die een buitengewone bijdrage hebben geleverd aan lhbtiq+ emancipatie wereldwijd. Via het Global Unity Program van Stichting Pride Amsterdam en via het Building Bridges programma van COC Nederland en het ministerie van Buitenlandse Zaken worden ruim 130 activisten, sleutelfiguren uit lhbtiq+ gemeenschappen en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties uit de hele wereld naar Amsterdam gehaald. Velen van hen zijn actief in landen waar lhbtiq+ rechten onder druk staan of zelfs strafbaar zijn. Daarnaast worden er veel (inter)nationale politici en beleidsmakers verwacht. WorldPride op Museumplein De WorldPride Village is de ontmoetingsplek voor iedereen tijdens de tweede week van WorldPride, waar lhbtiq+-organisaties en -cultuur centraal staan. WorldPride Village bevindt zich op het verharde gedeelte van het Museumplein van dinsdag 4 augustus tot en met zaterdag 8 augustus. Op de WorldPride Village vinden inspirerende gesprekken plaats, wordt muziek gemaakt, zijn er verschillende performances en kunst.

In diezelfde periode vinden er drie grote evenementen plaats op het grasveld op het Museumplein waarvoor bezoekers een ticket kunnen kopen; op dinsdag 4 augustus het WorldPride Unity Concert en op donderdag 6 augustus de Wedding Party XXL. Op 8 augustus wordt WorldPride

2 3

Link naar programma van HRC: https://conference.worldpride.amsterdam/2026/event-programma ILGA is een internationale koepelorganisatie die meer dan 700 lhbtiq+ organisaties verenigt

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 juni 2026 Pagina 5 van 6

afgesloten met de WorldPride March. Tijdens deze protestmars4 zal de gemeenschap samen met de deelnemende internationale groepen vanaf het Martin Luther Kingpark naar het Museumplein lopen. Op het Museumplein wordt WorldPride afgesloten met een slotceremonie waarmee de organisatie van WorldPride overgedragen wordt aan Kaapstad en de organisatie van EuroPride 2027 overgedragen wordt aan Turijn. Daarna is er een WorldPride closing concert, live uitgezonden door de NPO. Veiligheid lhbtiq+ gemeenschap Amsterdam moet een plek zijn waar iedereen openlijk zichzelf kan zijn, in vrijheid en veiligheid. Ook tijdens WorldPride moeten alle bezoekers zich vrij en veilig voelen, om samen te vieren én te strijden. Er worden veiligheidsmaatregelen genomen op de evenemententerreinen door organisator SPA. Hierover heeft de organisatie afstemming met de gemeente en politie. Daarnaast nemen gemeente en politie maatregelen in de openbare ruimte, in nauwe samenwerking met het OM en organisaties zoals RITA, Discriminatie.nl, Slachtofferhulp. Zo wordt er onder andere een campagne gemaakt die mensen aanmoedigt incidenten te melden, worden Safer Spaces ingericht, wordt het proces en de doorlooptijd van meldingen van lhbtiq+ discriminatie tijdens de Pride aanzienlijk versneld en worden beveiligers die zijn ingehuurd door SPA extra geïnstrueerd over de omgang met bezoekers tijdens WorldPride.

De gemeente werkt daarbij naast SPA ook samen met lhbtiq+ initiatieven RITA en Stichting Ondersteboven. Tot slot Het succes van Amsterdam WorldPride 2026 ligt niet in de herinneringen die we maken maar in de toekomst die we samen vormgeven. Wij zetten ons in voor een nalatenschap die verder reikt dan het evenement zelf en een blijvend verschil maakt voor de lhbtiq+ gemeenschap. Zodat wij over 25 jaar, bij de viering van 50 jaar universeel huwelijk, kunnen terugblikken op een periode waarin lhbtiq+ rechten opnieuw een stap voorwaarts hebben gemaakt.

4

Ook de WorldPride March is een demonstratie en valt niet onder subsidiering van WorldPride. De gemeente heeft bij deze demonstratie dezelfde rol als bij andere demonstraties.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 juni 2026 Pagina 6 van 6

Het college kijkt ernaar uit om, samen met de stad, host te zijn van dit bijzondere evenement. Uw raad is van harte welkom om deel te nemen aan (onderdelen van) het programma om zo te laten zien en gezamenlijk uit te dragen dat Amsterdam staat voor vrijheid en gelijkheid voor iedereen. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Araya Sumter Wethouder Diversiteit

Elise Moeskops Wethouder Evenementen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl