Raadsinformatiebrief woningdeelbeleid update hospitatieverhuur - College.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 26 maart 2024 Volkshuisvesting Wethouder Pels Directie Wonen, bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl Voorgenomen wijzigingen woningdeelbeleid per 1 januari 2025 en update project stimuleren hospitaverhuur

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de voorgenomen wijzigingen in het woningdeelbeleid. Een woonplek vinden in Amsterdam is bijzonder moeilijk. Het gebrek aan passende en betaalbare woningen is erg groot. Woningdelen kan bijdragen aan het creëren van meer woonplekken. Eén van de belangrijkste doelen uit de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting. Maar woningdelen schuurt soms ook met andere uitgangspunten. Het kan leiden tot meer overlast voor andere Amsterdammers. We willen grote woningen beschikbaar houden voor gezinnen en de huurrechten van woningdelers goed beschermen. We hebben dus gezocht naar maatregelen die in balans zijn: woningdelen makkelijker maken én de leefbaarheid in de stad beschermen. In die lijn lichten we in deze brief een aantal voorstellen toe. Samengevat willen we: 1) De regels voor inwoning/hospitaverhuur verruimen. Bijvoorbeeld door de termijn waarop iemand mag inwonen te verkorten van twee naar één jaar. En voor hospitaverhuur bekijken we hoe we belemmeringen voor met name woningcorporaties weg kunnen nemen. 2) Woningdelen door drie personen stimuleren en makkelijker maken door: a) We willen een plus-quotum introduceren voor vergunningen voor omzetting naar drie onzelfstandige woonruimten. Dat betekent dat als het algemene wijkquotum vol is, er een beperkt aantal extra vergunningen beschikbaar zijn.

Dit geldt alleen voor een omzetting naar drie onzelfstandige woonruimten. Voor omzettingen naar vier of meer onzelfstandige woonruimten komt geen plus-quotum. b) De leges bij omzettingsvergunningen voor drie onzelfstandige woonruimten willen we afschaffen of drastisch verlagen. Zo willen we de drempel om een vergunning aan te vragen verlagen. Het delen van een huis met bijvoorbeeld drie vrienden maken we op die manier makkelijker. We vinden het niet verstandig om de vergunning helemaal af te schaffen (vergunningvrij maken), omdat we dan niet meer kunnen sturen op de wijkquota. In deze brief gaan we verder in op deze voorstellen. Ook informeren we u in deze brief over het project stimuleren hospitaverhuur.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 maart 2024 Pagina 2 van 4

Het college verwerkt de voorgestelde aanpassingen in de Huisvestingsverordening Amsterdam 2024 per 1 januari 2025. Die geven we voor de zomer van 2024 vrij voor inspraak. In het najaar van 2024 leggen we de verordening voor vaststelling voor aan de gemeenteraad. Op 20 juli 2022 diende het raadslid Von Gerhardt (VVD) een initiatiefvoorstel in getiteld ‘Versoepel regels woningdelen voor woningcorporaties’. Dit heeft een sterke samenhang met de inhoud van deze brief. We informeren u daarom gelijktijdig in een aparte brief over de bestuurlijke reactie van het college op dit initiatiefvoorstel. 1. Versoepelen van de regels voor inwoning en hospitaverhuur Naar aanleiding van de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting (AAV) voerde het college een verkenning uit of het haalbaar is om meer woonplekken te creëren met inwoning en hospitaverhuur. Op basis van die eerste verkenning denken we inderdaad meer woonplekken in Amsterdam te kunnen creëren. Om dat te behalen willen we de drempels voor inwoning en hospitaverhuur verlagen. Zo kunnen meer mensen in de stad op relatief eenvoudige wijze (een) ander(e) huishouden(s) onderdak aanbieden en worden grotere woningen beter benut. Wat zijn inwoning en hospitaverhuur? Inwoning en hospitaverhuur zijn vormen van vergunningvrij woningdelen waarbij een hoofdbewoner zijn huis deelt met een ander huishouden.

De voorzieningen in de woning worden gedeeld, zoals de keuken, het toilet en/of de bad/doucheruimte. Als er voor het woningdelen huur wordt betaald, en er sprake is van een commerciële relatie tussen hoofdbewoner en huurder, dan noemen we de inwoning hospitaverhuur. Voorstellen voor het versoepelen van regels voor inwoning en hospitaverhuur1 Om inwoning en hospitaverhuur makkelijker te maken stelt het college een aantal wijzigingen voor. Het college wil de termijn waarna iemand mag komen inwonen verkorten van twee naar één jaar. Verder willen we inwoning direct toestaan als het inwoning verlenende of het inwonende huishouden getrouwd is of een geregistreerd partnerschap heeft. Indien een getrouwd stel inwoning verleend aan een huishouden, of als een alleenstaande inwoning verleend aan een getrouwd stel, dan kan dit dus direct zonder een termijn af te hoeven wachten. Ten slotte wil het college inwoning van twee huishoudens toestaan (in plaats van maximaal één inwonend huishouden) als het gaat om familie tot en met de vierde graad of als er sprake is van mantelzorg. In die gevallen kunnen dus meerdere familieleden de woning delen, zonder dat ze een gezamenlijk huishouden zijn. Inwoning en hospitaverhuur zijn vergunningvrij.

We verwachten dat de verruiming van de regels een beperkt effect heeft op de leefbaarheid, omdat er bij inwoning (hospitaverhuur) altijd sprake is van een hoofdbewoner, in tegenstelling tot bij kamerverhuur. Het college denkt dat deze wijzigingen een goede balans zijn tussen het vergroten van de beschikbare woonplekken en het 1

Inwoning is de term voor inwoning én hospitaverhuur in de Huisvestingsverordening. In beide gevallen is sprake van vergunningvrij woningdelen waarbij een hoofdbewoner zijn huis deelt met één (of in bepaalde gevallen twee) andere huishouden(s). Met het versoepelen van de regels voor inwoning in de Huisvestingsverordening worden dus ook de regels voor hospitaverhuur versoepeld.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 maart 2024 Pagina 3 van 4

behouden van de leefbaarheid in de stad. Versoepelen van regels voor hospitaverhuur en project stimulering hospitaverhuur Om ook door middel van hospitaverhuur meer woonplekken te creëren is het belangrijk dat de gemeente een aantal knelpunten en belemmeringen wegneemt. Met name woningcorporaties, ervaren knelpunten en belemmeringen om aan hospitaverhuur te doen. De voornaamste belemmering voor hospitaverhuur is dat in een groot deel van de Amsterdamse bestemmingsplannen het gebruik van een woning beperkt is tot de huisvesting van één huishouden. Het met meer dan één huishouden wonen is in die gevallen een overtreding van het bestemmingsplan en kan leiden tot handhaving en boetes. Er kan wel een omgevingsvergunning voor worden aangevraagd. Deze vergunningplicht weerhoudt Amsterdamse corporaties ervan om hospitaverhuur (op grotere schaal) toe te staan en helpt niet om verhuurders over de streep te trekken hospitaverhuur toe te staan of zelfs aan te moedigen. Deze belemmering probeert het college weg te nemen middels aanpassing van de regels van het Omgevingsplan. Ook financiële belemmeringen en onduidelijkheid over de financiële gevolgen voor bewoners spelen een rol.

Denk aan hogere gemeentelijke belastingen, zoals de afvalstoffenheffing, of het verlies van kwijtschelding die een extra drempel opwerpen en kunnen zorgen voor een stijging van kosten waardoor hospitaverhuur voor minima niet altijd meer aantrekkelijk is. Daarnaast is er onduidelijkheid over de toepassing van de kostendelersnorm in de bijstand en korting op de AOW bij samenwonen mensen. Dit weerhoudt mensen ervan om iemand in te laten wonen, omdat ze bang zijn om gekort te worden. De aanpassing van deze regelgeving is een bevoegdheid van het Rijk en daarom meer uitdagend. We informeren u in het tweede kwartaal in een aparte raadsinformatiebrief over hoe we hospitaverhuur stimuleren en belemmeringen terugdringen. Daarnaast breiden we de informatievoorziening over hospitaverhuur uit. We zorgen ervoor dat dit potentiële hospitaverhuurders en huurders bereikt. Om de samenwerking te bevorderen richten we een actiegerichte werkgroep op met mensen vanuit onder meer de gemeente, corporaties en zorgaanbieders. Ook werken we samen met maatschappelijke partners om hospitaverhuur uit te breiden voor specifieke groepen woningzoekenden. 2. Stimuleren woningdelen door drie personen Naast het verruimen van de regels voor inwoning wil het college ook meer woonplekken creëren door woningdelen met drie personen te stimuleren.

Het gaat hierbij om manieren van woningdelen die niet onder inwoning of hospitaverhuur vallen. We stellen de volgende wijzigingen voor: 2a. Plus-quotum voor omzetten naar drie onzelfstandige woonruimtes Het college stelt voor om voor de hele stad een zogenaamd plus-quotum van 2% in te voeren voor omzettingen naar drie onzelfstandige woonruimten. Hiermee kunnen extra woningen worden omgezet naar onzelfstandige woonruimte, die door drie personen (huishoudens) kunnen worden gedeeld. Voor de wijken waar het wijkquotum vol was, betekent dit dat daar opnieuw woningen kunnen worden omgezet. Per wijk komen gemiddeld 55 extra plekken beschikbaar.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 maart 2024 Pagina 4 van 4

De behoefte aan meer woonplekken in de stad is zo hoog, dat het college de keuze te rechtvaardigen vindt om het wijkquotum te verhogen. Door het quotum alleen te verhogen voor omzettingen naar drie onzelfstandige woonruimten worden tegelijkertijd de negatieve effecten op de leefbaarheid beperkt. De extra plekken zijn alleen beschikbaar voor woningdelen met maximaal drie huishouden. De doelstelling is dat het plus-quotum per 1 januari 2025 inwerking zal treden. 2b. Afschaffen of drastisch verlagen van de leges bij omzettingsvergunning naar drie onzelfstandige woonruimten Om het woningdelen met drie personen verder te stimuleren wordt voorgesteld, om de leges voor een omzettingsvergunning voor drie onzelfstandige woonruimten af te schaffen ofwel scherp te verlagen. Het college heeft ervoor gekozen om de vergunningplicht voor het omzetten naar drie onzelfstandige woonruimten niet helemaal af te schaffen. Het vergunningsvrij verklaring van omzetting naar drie onzelfstandige woonruimten wordt met name ontraden omdat het dan niet meer mogelijk is om via het wijk- en pandquotum te sturen op de samenstelling van de woningvoorraad en negatieve effecten op de leefbaarheid tegen te gaan. Aan vergunningsvrije omzetting zou nog wel de voorwaarde van het individuele huurcontract kunnen worden verbonden.

Het loslaten van het individuele huurcontract – nog los van de vraag of dat gepaard gaat met het vergunningsvrij maken van omzetting – heeft bij de behandeling van de AAV tot veel weerstand geleid van verschillende partijen, waaronder belangenbehartigers van studenten zoals ASVA. Afschaffing van het individuele huurcontract heeft immers tot gevolg dat kamerhuurders vanwege het gemeenschappelijke karakter van de huurovereenkomst huurbescherming verliezen en de huurprijzen per kamer in veel gevallen omhoog zullen gaan. Zij zouden daarnaast gedwongen kunnen worden gezamenlijk uit de woning te vertrekken indien een van de kamerhuurders de huur wenst op te zeggen. Conclusie Het college is ervan overtuigd dat we met de voorgestelde bijdragen aan het creëren van meer woonplekken binnen de bestaande woonruimtevoorraad. Hiermee wordt naar mening van het college een goede balans gevonden tussen het beschermen en behouden van de woonruimtevoorraad en de leefbaarheid in de stad. De voorstellen in deze brief neemt het college op in het inspraakvoorstel voor de wijziging van de huisvestingsverordening per 2025. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl