Raadsinformatiebrief wachtlijst Noodopvang gezinnen.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 september 2022 Noodopvang gezinnen Wethouder Groot Wassink Christine Reitzema c.reitzema@amsterdam.nl

Onderwerp

Instellen wachtlijst noodopvang gezinnen

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de raad, Hierbij wil ik u informeren dat het college heeft besloten een wachtlijst in te stellen voor de noodopvang gezinnen om uitvoering te geven aan het besluit in de begroting 2021 om het aantal plekken in de noodopvang gezinnen tot maximaal 200 af te bouwen. Hoewel dit een besluit is dat we liever niet zouden nemen, is het toch noodzakelijk. In deze brief licht ik dit besluit aan u toe. Context Het college ziet zich geconfronteerd met een wooncrisis. De prijzen van koopwoningen en huurwoningen in de vrije sector in Amsterdam blijven te hoog voor lagere inkomensgroepen en de woningmarkt zit vrijwel op slot. In de komende jaren loopt het tekort aan woningen voor kwetsbare groepen naar verwachting verder op wat zal leiden tot een toename van kwetsbare mensen met een urgent woonprobleem. De gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning in Amsterdam is opgelopen tot ruim 10 jaar. Voor veel opvangvoorzieningen zijn wachtlijsten zoals voor de maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Zoals bekend, is het aandeel sociale huurwoningen vanuit het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen onvoldoende om alle mensen die klaar zijn om uit te stromen te huisvesten. De druk op de opvang is daarom onverminderd groot. En het aantal mensen dat financieel in de knel komt zal de komende tijd alleen nog maar toenemen.

Wij zetten ons als college onverminderd in om ervoor te zorgen dat het aantal afgesproken omslagwoningen (woningen op naam van de zorginstelling die na een jaar op naam van de huurder komen) en sociale huurwoningen beschikbaar komt, zodat mensen zo snel mogelijk uit de opvang kunnen doorstromen als ze daar klaar voor zijn. Daarnaast zullen we ook het kabinet blijven wijzen op hun aandeel in dit probleem en de oplossingen. Deze context maakt dat de toegankelijkheid van onze voorzieningen voor de meest kwetsbare mensen onder druk komt te staan. De afgelopen jaren is een aantal maatregelen genomen om dit te voorkomen. In de begroting van 2021 is besloten om het aantal plekken in de noodopvang gezinnen te beperken tot 200. Om hier uitvoering aan te geven is het nu noodzakelijk om een wachtlijst voor de noodopvang gezinnen in te stellen. Achtergrond noodopvang gezinnen Amsterdam heeft als uitganspunt van beleid “geen kind op straat”. We doen dan ook veel om (dreigend) dakloze gezinnen te ondersteunen en op te vangen. De Buurtteams en De

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum Pagina 2 van 3

Regenbooggroep ondersteunen gezinnen bij hun huisvestingsvraag. Daarnaast bieden we maatschappelijke opvang en noodopvang aan dakloze Amsterdamse gezinnen. De Noodopvang voor dakloze zelfredzame gezinnen is bovenwettelijke opvang die we in Amsterdam bovenop de Wmo aanbieden aan gezinnen die niet in aanmerking komen voor de maatschappelijke opvang gezinnen. Het aantal plekken noodopvang gezinnen is de afgelopen jaren gegroeid van 40 plekken in 2015 naar 280 plekken in 2021. In de begroting van 2021 is besloten om het aantal plekken in de noodopvang gezinnen af te bouwen naar 200 en de beschikbare plekken in te zetten voor zelfredzame gezinnen die 4 jaar in Amsterdam hebben gewoond en voor gezinnen die wachten op een plek in de maatschappelijke opvang. Zo kunnen we waarborgen dat deze voorziening beschikbaar blijft voor de meest kwetsbare gezinnen. Om de afbouw naar 200 plekken te realiseren, zijn de criteria voor de opvang van zelfredzame dakloze gezinnen per 1 april 2021 aangescherpt naar: zelfredzame gezinnen die de afgelopen vier jaar in Amsterdam hebben gewoond en hier legaal verblijven, komen in aanmerking voor opvang. Dat was twee jaar verblijf in Nederland, met als laatste woonadres in Amsterdam. Deze criteria gelden niet voor kwetsbare gezinnen.

Naast het aanscherpen van de criteria is ook het toegangsproces aangepast, waarbij eerst het onderzoek wordt gedaan alvorens tot opvang over te gaan. Voorheen was de volgorde andersom. Dat leidde ertoe dat er gezinnen in de opvang kwamen die daar volgens de criteria geen recht op hadden. Door het aanspannen van bezwaar- en beroepsprocedures zaten deze gezinnen gedurende lange tijd in de opvang. Zij hielden daarmee plekken bezet van gezinnen die wel recht hebben op opvang. Sommige van deze gezinnen verblijven nog altijd in de opvang. Ontwikkeling bezetting noodopvang gezinnen Het aangepaste beleid heeft geleid tot een afname van het aantal opgevangen gezinnen. Eind vorig jaar verbleven rond de 210 gezinnen in de noodopvang. In de eerste maanden van 2022 is het aantal opgevangen gezinnen echter weer gestegen naar zo’n 230. Belangrijkste oorzaken hiervan zijn een stokkende uitstroom en een toegenomen vraag. De stokkende uitstroom kent verschillende oorzaken:  Allereerst is de wachttijd voor de maatschappelijke opvang gezinnen opgelopen naar 15 maanden. Veel van deze gezinnen wachten in de noodopvang op een plek.  Een tweede oorzaak is dat de levering van omslagwoningen met name voor grote gezinnen in het eerste kwartaal achterliep.  De toenemende juridisering zorgt ervoor dat gezinnen langer in de opvang verblijven waardoor plekken langer bezet blijven.

 Tot slot is er een groot tekort aan betaalbare woningen, zowel in Amsterdam als daar buiten. Daarnaast zien we dat het aantal aanvragen en daarmee de plaatsingen in de noodopvang in de eerste maanden van het jaar is toegenomen. Deze ontwikkelingen hebben ertoe geleid dat het college heeft besloten om met ingang van 1 oktober 2022 een wachtlijst in te stellen voor de noodopvang gezinnen. De gezinsopvang is een dynamisch dossier. De afgelopen zomer is het aantal opgevangen gezinnen in de noodopvang gezinnen gedaald naar rond de 215, met name doordat de uitstroom is verbeterd als gevolg van een toename van het aantal aangeboden omslagwoningen. Hoewel dit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum Pagina 3 van 3

een positieve ontwikkeling is, verwachten we niet dat dit in hetzelfde tempo door zal zetten. Om die reden, en het feit dat we nog verder zullen moeten afbouwen naar 200, is deze recente verbeterde uitstroom geen reden om de wachtlijst nu los te laten. Effecten wachtlijst Het college ziet dat vrijwel alle gezinnen die zich melden bij de Centrale Toegang voor opvang in hun netwerk verblijven. Het effect van een wachtlijst zal zijn dat zij mogelijk langer in hun netwerk moeten overbruggen totdat er een plek beschikbaar is in de noodopvang. In acute situaties zal echter altijd opvang geboden worden, dat is ook nu de praktijk. Tot slot Wij nemen het hoog op dat we genoodzaakt zijn om deze maatregel te nemen. Dit benadrukt nogmaals de noodzaak om alles op alles te zetten om in Amsterdam voldoende geschikte huisvesting te realiseren. Niet alleen omdat mensen dan minder snel een beroep hoeven te doen op opvang, maar ook als ze in de opvang zitten zo snel mogelijk kunnen doorstromen naar eigen woonruimte. We gunnen iedereen een stabiele woonplek, met name voor kinderen om veilig op te kunnen groeien. We doen daarom als gemeente ons uiterste best om iedereen op te vangen en onder dak te brengen. Er wordt ingezet op alternatieve woonoplossingen binnen en buiten Amsterdam. We gaan verdere mogelijkheden onderzoeken.

Daarbij zoeken we de samenwerking met andere gemeenten binnen en buiten de regio. Amsterdam is echter niet bij machte om (alleen) de wooncrisis op te lossen. Het college is daarom met het Rijk in gesprek om meer woonmogelijkheden voor met name kwetsbare groepen te realiseren. Het rapport Een thuis voor iedereen van de commissie Ter Haar en het vastgestelde landelijke programma dat hieruit voortvloeit biedt daarvoor aanknopingspunten, zoals het vergroten van het aandeel sociale huur. We houden de raad op de hoogte van de vorderingen op dit terrein. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink, Wethouder Sociale Zaken, Opvang, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen, Democratisering en Vastgoed

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl