Raadsinformatiebrief vragen leegstand TAR juni '22 DEF.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 25 augustus 2022 Volkshuisvesting Zita Pels Directie Wonen, bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl Beantwoording vragen over woningleegstand, gesteld in de TAR van 9 juni 2022.

Geachte leden van de gemeenteraad, In de Tijdelijke Algemene Raadscommissie (TAR) van 9 juni 2022 heb ik een aantal toezeggingen gedaan over de leegstand van woningen. In deze brief beantwoord ik de vragen van de leden Broersen (Volt) en Ahmadi (Bij1) over woningleegstand. De volgende vragen zijn gesteld: 1. In hoeveel boetegevallen in 2021 in het kader van vakantieverhuur was er sprake van leegstand? Reactie: In 2021 zijn 72 boetes opgelegd voor het overtreden van de regels van vakantieverhuur. In één geval was hierbij sprake van feitelijke woningleegstand. Voor het niet melden van de woningleegstand na zes maanden zijn in 2021 in totaal vijf bestuurlijke boetes opgelegd. 2. Wordt bij het aanpakken van woningleegstand net zo hard opgetreden als bij toeristische verhuur? Reactie: Ja, de intentie bij het optreden tegen woningleegstand is dezelfde als tegen illegale toeristische verhuur. De handhaving op vakantieverhuur wordt echter uitgevoerd op basis van een heel andere set van regels en voorschriften dan de handhaving op woningleegstand. De handhaving op leegstand heeft daardoor een ander karakter. Het doen aan vakantieverhuur is een bewuste keuze van een bewoner en woningleegstand is voor een eigenaar lang niet altijd een bewuste keuze. Dat is een tweede reden waarom de handhaving op woningleegstand anders is dan de handhaving op illegale vakantieverhuur.

Er kunnen veel redenen zijn waarom een woning langere tijd leegstaat. Kern van de handhaving op leegstand is het leegstandoverleg dat met de eigenaar moet worden gehouden. Dit is in de wet verankerd. Door een gesprek met een eigenaar aan te gaan kunnen de redenen van de leegstand worden achterhaald en kunnen daar nadere afspraken over worden gemaakt om ervoor te zorgen dat de leegstand zo snel mogelijk wordt opgelost. Daarom is de bestrijding van woningleegstand, anders dan bij vakantieverhuur, in eerste instantie gericht op het in overleg treden met de eigenaar en daarbij samen te beoordelen wat nodig is om de woning zo snel mogelijk weer bewoond te krijgen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 25 augustus 2022 Pagina 2 van 3

3. Waarom is er een groot verschil tussen het aantal leegstandonderzoeken en het aantal opgelegde boetes? Reactie: Er worden veel onderzoeken naar woningleegstand gedaan. Dat zijn overigens niet alleen onderzoeken ter plaatse naar feitelijke leegstand, maar bevatten ook onderzoeken naar aanleiding van signalen van administratieve leegstand. Er is sprake van administratieve leegstand wanneer op een woonadres langere tijd niemand staat ingeschreven. Bij onderzoeken naar aanleiding van administratieve leegstand blijkt echter in de meeste gevallen dat de woning wel wordt bewoond of dat de woning gebruikt wordt als pied-a-terre. Veel van de leegstandonderzoeken zijn gericht op de vraag hoelang een woning al leeg staat en of na zes maanden leegstand de woning is gemeld. De gemeente kan uitsluitend voor het niet melden van leegstand een boete opleggen. Eigenaren die de leegstand na zes maanden nog niet hebben gemeld, krijgen dan eerst een verzoek om de leegstand alsnog te melden. Als daarop niet wordt gereageerd wordt een zogenoemd voornemen boete naar de eigenaar gestuurd. Als dan nog steeds niet wordt gereageerd, wordt een boete voor het niet melden opgelegd.

De reden dat er zo weinig boetes zijn opgelegd, is omdat veruit de meeste eigenaren de leegstand uit eigen beweging of na een verzoek van de gemeente alsnog melden of omdat bij administratieve leegstand blijkt dat de woning toch bewoond wordt of wordt gebruikt als pied-a-terre. 4. Hoe wordt toezicht gehouden op de voortgang van het oplossen van leegstand? Reactie: Binnen drie maanden na de leegstandmelding voert de gemeente een leegstandoverleg met de eigenaar in de betreffende woning. In dit overleg wordt vastgesteld wat de redenen zijn van de leegstand, wat nodig is om de leegstand op te heffen en hoe lang hiervoor nodig is. Doel is om samen met de eigenaar een oplossing te vinden voor het leegstandprobleem. Afspraken over het oplossen van de leegstand worden vervolgens vastgelegd in een leegstandbeschikking. Dit kan bijvoorbeeld gaan over de termijn waarbinnen een renovatie is afgerond of de termijn waarin de nog ontbrekende basisvoorzieningen voor bewoning moeten zijn aangebracht. Aan die termijnen dient de eigenaar zich in beginsel te houden en dat wordt ook door team Handhaving gecontroleerd. Geen sanctiemogelijkheden Echter, de wetgever had de gemeente geen sanctiemogelijkheden gegeven als een eigenaar zich niet aan die termijn houdt. Daardoor kunnen eigenaren op grond van de huidige verordening niet goed door de gemeente worden aangepakt.

Het enige instrument dat de gemeente momenteel voorhanden heeft is dat na twaalf maanden leegstand een verplichtende voordracht kan worden opgelegd: De gemeente kan dan zelf een huurder voordragen voor de leegstaande woning. In praktijk blijkt dit echter niet goed uitvoerbaar te zijn, omdat een eigenaar altijd nog een eigen kandidaat-huurder kan voordragen of kan afwachten tot een huurder de gewenste huurprijs wil betalen. Daar een gemeente ook voor het leeg laten staan van de woning zelf geen boete (of andere sanctie) kan opleggen, kan gesteld worden dat de huidige regelgeving gemeenten te weinig instrumenten geeft om langdurige woningleegstand effectief aan te pakken.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 25 augustus 2022 Pagina 3 van 3

Gebrek aan instrumentarium Daardoor is het mogelijk dat woningen, op grond van de huidige Leegstandverordening, veel langer leeg staan dan gewenst is. In de TAR van 9 juni 2022 werden twee panden als voorbeeld genoemd van langdurige leegstand. Zo stond de woning aan de Waldeck Pyrmontlaan 8 langdurig leeg. Mede doordat de gemeente op grond van de huidige verordening te weinig middelen heeft om langdurige leegstand aan te pakken, is deze zaak de gemeente door de vingers geglipt. Het andere leegstaande pand dat werd genoemd was hotel Marnix. Dit was een hotel dat leeg kwam te staan. Dit pand heeft echter geen woonbestemming en valt daardoor niet onder de werking van de Leegstandverordening. Kortom, het gebrek aan instrumenten zorgt er mede voor dat een woning, zoals de woning aan de Waldeck Pyrmontlaan, maar ook andere woningen onnodig lang leegstaan. Experiment beter aanpakken leegstand Dat de Leegstandwet en daarmee de gemeentelijke Leegstandverordening te weinig instrumenten biedt om langdurige woningleegstand echt aan te pakken is onderwerp van gesprek geweest met het ministerie van Binnenlandse Zaken. Dit heeft ertoe geleid dat in de Crisis- en herstelwet voor de gemeente Amsterdam een experiment is opgenomen om woningleegstand beter te kunnen aanpakken.

Om dat experiment te kunnen toepassen is het wel noodzakelijk dat het experiment wordt opgenomen in de gemeentelijke Leegstandverordening. Het college acht het daarom van groot belang dat dit zo snel mogelijk wordt gerealiseerd. Met het opnemen van dit experiment in de Leegstandverordening wordt het voor eigenaren veel minder makkelijk om woningen langere tijd leeg te laten staan. Zo wordt de termijn dat een leegstandoverleg moet plaatsvinden verkort van 3 naar 2 maanden, wordt het mogelijk om eigenaren een last onder dwangsom op te leggen voor het leeg laten staan van een woning en kunnen eigenaren worden verplicht om een leegstaande woning tijdelijk te verhuren. In september van dit jaar zal de nieuwe concept verordening worden besproken in het college. Daarna zal het concept ter bespreking worden voorgelegd aan de commissie Woningbouw en Volkshuisvesting en vervolgens aan de raad ter vaststelling. Het is de bedoeling dat de aangepaste Leegstandverordening 1 december 2022 in werking treedt. Ik vertrouw erop dat uw vragen hiermee voldoende zijn beantwoord.

Met vriendelijke groet,

Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl