Raadsinformatiebrief voortgangsrapportage PHKG 2022.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 5 september 2023 Volkshuisvesting, (Jeugd)Zorg, Opvang en MO/BW, Grond en Ontwikkeling Zita Pels, Rutger Groot-Wassink, Alexander Scholtes , Reinier van Dantzig Wonen, bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl

Onderwerp

Voortgangsrapportage programma Huisvesting Kwetsbare Groepen 2022

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeren wij u over de voortgang van het programma Huisvesting Kwetsbare Groepen in 2022 en het vervolg van dit programma in 2023 en verder. Dit programma heeft tot doel om drie specifieke groepen te huisvesten en indien nodig begeleiding op de woning te bieden. Dit betreft statushouders, mensen die wonen met begeleiding en sociaal en medisch urgenten. De opgave is echter aanzienlijk groter en breder geworden dan deze specifieke doelgroepen. Ten eerste is er een forse groei van het aantal vluchtelingen die zich melden voor asiel en opvang in Nederland. Dit betreft zowel Oekraïense vluchtelingen als de meer reguliere groepen die door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) worden opgevangen. Amsterdam wil zijn bijdrage leveren aan de opvang van de mensen en heeft daarom veel plekken voor deze doelgroepen gerealiseerd. Dit betreft geen permanente huisvesting, maar legt wel een fors beslag op de beschikbare ruimte en capaciteit van de stad. Ten tweede is er een grote groep dak- en thuisloze mensen die niet in aanmerking komen voor een woning, maar voor wie huisvesting wel noodzakelijk is. Het gaat daarbij in het bijzonder om dakloze mensen die nu wachten op intensievere zorg, economisch dak- en thuislozen, gezinnen, jongvolwassenen, kwetsbare lhbtiq+ mensen, dakloze EU-burgers en kwetsbare ongedocumenteerden.

We gaan, aanvullend op het beleidsprogramma Een nieuwe start (20212025) en in lijn met Nationaal Actieplan Dakloosheid en de Aanpak kwetsbare dakloze EU-burgers, meer doen voor mensen die dak- en thuisloos raken in onze stad en nu geen woonplek en ondersteuning krijgen. Hiervoor hebben wij ook een Versterking van de aanpak Dakloosheid uitgewerkt. De raadsinformatiebrief hierover is op 11 juli 2023 aan u toegezonden. In deze context hebben wij in de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting gekeken naar de mogelijkheden om meer woonruimte te realiseren en bestaande woonruimte beter te benutten. Daarnaast zetten wij in op preventie om dakloosheid te voorkomen en wordt gezocht naar alternatieve woonoplossingen, in en buiten Amsterdam. Deze opgave wordt uitgewerkt in het werkplan Huisvesting Kwetsbare Groepen voor 2023-2026, waarover u verderop in deze brief meer leest. Over het programma Sinds 2016 werken zorgaanbieders, woningcorporaties en de gemeente Amsterdam samen in het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen (PHKG). Op 13 maart 2019 heeft de gemeenteraad

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 september 2023 Pagina 2 van 4

ingestemd met het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen 2019-2022. Het programma is mede vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties (AFWC) en het Platform Opvanginstellingen Amsterdam (POA). De gemeente Amsterdam, de Amsterdamse woningcorporaties en zorgaanbieders ontwikkelen vanuit dit programma preventieve maatregelen en maken afspraken om kwetsbare groepen met een urgent woonprobleem binnen drie maanden een passende woning aan te bieden, zo nodig gekoppeld aan begeleiding. Resultaten en ontwikkelingen in 2022 De activiteiten van het programma voor de periode 2019-2022 zijn opgedeeld over vier actielijnen: 1. Preventie van dakloosheid en ondersteuning 2. Voldoende passende woonplekken 3. Zorgzame stad en wijk 4. Implementeren, leren en evalueren De stand van zaken per actielijn wordt toegelicht in de voortgangsrapportage. In de Samenwerkingsafspraken is door de gemeente Amsterdam, de woningcorporaties en de Huurderskoepels afgesproken om jaarlijks 1.800 sociale huurwoningen beschikbaar te stellen voor de verschillende doelgroepen van het PHKG. Jarenlang overstijgt de woonvraag het aanbod aan woningen en neemt de schaarste op de Amsterdamse woningmarkt toe. De oorlog in Oekraïne en de nasleep van de coronacrisis zorgen voor een toestroom van statushouders, dak- en thuislozen en mensen met een sociale en/of medische urgentie.

Dit maakt het verdelen van 1.800 woningen extra knellend. Om de druk enigszins te verminderen, zijn woningcorporaties welwillend geweest in het toewijzen van 150 extra huurwoningen, mits er meer dan 6.500 nieuwe verhuringen worden verwacht. In 2022 zijn in totaal 1.850 woningen aan kwetsbare groepen toegewezen. Daarmee is de doelstelling van 1.950 woningen in 2022 niet behaald. Gezien het besluit om 150 extra woningen toe te wijzen voor het PHKG relatief laat in het jaar viel, bleef er te weinig tijd over om deze in te zetten. In 2023 sturen we samen met de partners het hele jaar op 1.950 woningen, waardoor we verwachten dat we de aantallen wel gaan halen. Er worden ook woningen toegewezen aan urgenten naast de 1.950. Voor Amsterdammers met een rolstoelindicatie zijn in 2022 55 rolstoelwoningen beschikbaar gekomen en voor slachtoffers van de toeslagenaffaire 83 woningen. Daarnaast zijn 131 wooneenheden aan jonge statushouders in nieuwe tijdelijke projecten toegewezen (de zogenoemde gemengde complexen). De wachttijd voor mensen met een sociale of medische urgentie en voor de doelgroep statushouders steeg ten opzichte van 2021. De cijfers laten een redelijk positief beeld zien dat 60% van de kwetsbare groepen binnen drie maanden een woning wordt toegewezen.

Dit is helaas vertekend omdat de wachttijd zoals gemeten in de monitor een wachttijd is van kwetsbare groepen die op de wachtlijst zijn gezet om actief bemiddeld te worden, omdat zij uitzicht hebben op een woning. Voordat men op deze lijst terecht komt, zijn zij vaak al langer aan het wachten.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 september 2023 Pagina 3 van 4

Voor de Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen namen de wachttijden in 2022 fors toe. Tegelijkertijd daalden de aanmeldingen in 2022. Momenteel wordt onderzocht wat hier de oorzaak van is. De grote druk op de Amsterdamse woningmarkt maakt dat de huidige inzet niet voldoende is om alle kwetsbare groepen tijdig aan een sociale huurwoning te helpen. Dit betekent dat er bij alle urgente groepen wachtlijsten en schrijnende situaties zijn. En met een realistische blik blijft dit een grote opgave voor in de komende jaren. Vooruitblik naar 2023 en verder Het PHKG zoals vastgesteld in 2019, liep eind 2022 af. Het college heeft ervoor gekozen het programma voort te zetten. De komende jaren wordt ingezet op een integrale aanpak van de huisvesting van kwetsbare groepen. Een goede samenwerking tussen gemeente, zorgaanbieders en corporaties blijft hierbij cruciaal. De komende jaren staan de volgende speerpunten centraal: 1. Samenwerking Sinds 2016 is gebleken dat samenwerking en vertrouwen doorslaggevend zijn voor een succesvol programma. Dit vraagt om onderhoud van de gemaakte werkafspraken met evaluaties, monitoring en training; de basis moet op orde zijn. Ook blijven we inzetten op ontmoeting tussen de partners in de wijk. 2. Preventie Het college zet in op meer woningen en woonplekken voor hen die deze het hardst nodig hebben.

Daarbij is het uitgangspunt dat men tijdig hulp of ondersteuning krijgt zodat niemand meer dakloos hoeft te worden. Als mensen wel dak- of thuisloos zijn, wordt een maximale inspanning geleverd om samen met partners snel duidelijkheid te geven over het perspectief op woonplek in Amsterdam of elders. Dit kan binnen en buiten de Metropool Regio Amsterdam (MRA) zijn. 3. Meer betaalbare woonruimten Het gat tussen de beschikbare woningen en de woningen die nodig zijn voor het huisvesten van kwetsbare groepen groeit al jaren. Vraag en aanbod moeten beter in balans komen. Naast het vergroten van de woningvoorraad zet het college daarom in op het creëren van meer woonplekken door het beter benutten van de bestaande voorraad. 4. Veerkrachtige wijken (leefbaarheid) Het is belangrijk dat alle Amsterdammers in hun buurt toegang hebben tot voorzieningen, contacten kunnen onderhouden en de gelegenheid hebben om deel te nemen aan het buurtleven. Vooral in buurten met een hoog aandeel corporatiebezit wonen veel mensen met een inkomen op of onder het bestaansminimum, weinig sociale aansluiting, last van eenzaamheid en/of zorgvragen. Via een concept als woonzorgcirkels willen wij het aanbod verbeteren en meer mensen bereiken. 5.

Nieuwe woonconcepten In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting (AAV) zijn op hoofdlijnen diverse nieuwe woonconcepten benoemd, zoals de Lang Leven Thuisflats, buurtcirkels, wooncirkels en geclusterd

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 september 2023 Pagina 4 van 4

wonen. Deze woonconcepten vragen om een verdieping, zodat alle betrokken partijen weten wat de concepten inhouden en wat er nodig is om deze te realiseren. Ook zijn er nieuwe concepten voor wonen met permanente zorg nodig, als tussenoplossing tussen een intramurale voorziening (de 24-uurs) en omslagwoningen (zelfstandig in de wijk). De woonzorganalyse per gebied zal de basis vormen voor bepaling welk concept op welke plek een goede toevoeging is. Het is hierbij belangrijk dat er samenhang ontstaat tussen de verschillende concepten. 6. Monitoring en onderzoek Wij laten tweejaarlijkse spreidingsonderzoek naar de toewijzing van woningen aan PHKGdoelgroepen in stadsdelen en buurten wederom uitvoeren. Er is een blijvende behoefte aan informatie over waar de doelgroepen van het PHKG zijn gaan wonen. Met de monitor PHKG kan bekeken worden of er voldoende woningen geleverd worden en of het nodig is bij te sturen. Met deze zes speerpunten hopen wij in gebundelde kracht het woningtekort zoveel mogelijk terug te dringen en daarmee Amsterdammer in een kwetsbare positie te voorzien in hun woonbehoefte. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting

Rutger Groot Wassink Wethouder Opvang en MO/BW

Alexander Scholtes Wethouder Zorg

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Bijlage(n) 1. Voortgangsrapportage Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen 2022

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl