Raadsinformatiebrief voortgangsrapportage en missie.pdf
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief
Aan:
Portefeuillehouder(s): Behandeld door
De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 17 maart 2026 Algemene zaken en Personeel en organisatie Femke Halsema en Hester van Buren K. Buiskool Toxopeus, k.toxopeus@amsterdam.nl
Onderwerp
Opdracht gemeentelijke organsatieontwikkeling
Datum Portefeuille(s)
Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeren wij u over de eerste voortgang van de Organisatieverandering 2030. Voortaan ontvangt u twee keer per jaar een update. Een belangrijk onderdeel van deze eerste fase is het besluit over een nieuwe ambtelijke topstructuur. Die maakt de organisatie overzichtelijker en beter bestuurbaar. In de bijgevoegde voortgangsrapportage leest u welke stappen de afgelopen maanden zijn gezet. Op verzoek van het raadslid Havelaar zijn de actuele verzuimpercentages aan de rapportage toegevoegd. Bij deze brief is ook de reactie van de ondernemingsraad (OR) op het voorstel voor de nieuwe topstructuur gevoegd. Het college dankt de OR voor haar reactie. De gemeentesecretaris gaat met de OR in gesprek over de verdere uitwerking. Tot slot heeft uw raad gevraagd om een eerste verkenning van de missie en rol van de gemeente in de toekomst. Hieronder geven wij daarvoor een eerste aanzet, als input voor het gesprek met uw raad en de kwartiermaker, voordat verdere besluitvorming plaatsvindt. Missie en visie: de rol van de gemeente Amsterdam is een stad van mensen die vrijheid koesteren. De vrijheid om ons geluk na te jagen, om lief te hebben, om ons geweten te volgen, te geloven en te denken. En ook koesteren we de vrijheid om te ondernemen, kunst en cultuur te maken, ons te ontplooien, te emanciperen, ons te verenigen en onze stem te laten horen.
De afgelopen decennia is Amsterdam sterk gegroeid, geïnternationaliseerd en gemoderniseerd. Dat heeft de stad veel gebracht. Maar de druk op wonen, leefbaarheid en publieke voorzieningen is ook flink gegroeid. Sociale samenhang neemt af. Tussen verschillende groepen mensen en tussen verschillende delen van de stad zijn de verschillen te groot geworden. De gemeentelijke organisatie is groot en complex geworden. Dat schaadt onze uitvoeringskracht en heeft gevolgen voor het vertrouwen van veel inwoners en de motivatie van medewerkers. Stevig onderhoud aan de organisatie is dan ook noodzakelijk. Dat onderhoud heeft vier doelen: 1.
Groei, ondernemerschap en creativiteit faciliteren. Amsterdam moet ruimte blijven geven aan bedrijven en ondernemende, creatieve inwoners die banen creëren, innovatie stimuleren en kansen bieden aan nieuwe generaties.
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 17 maart 2026 Pagina 2 van 3
2.
Sociale samenhang bevorderen en kwetsbare Amsterdammers beschermen. Armoede en grote verschillen in welvaart en kansen passen niet bij een vrije, leefbare en veilige stad. Wie hulp nodig heeft moet op de gemeente kunnen rekenen. Dat vraagt om een gemeente die zichtbaar aanwezig is in de haarvaten van onze samenleving.
3.
Amsterdam duurzamer en weerbaarder maken. Wij werken voor een prachtige stad, met bijzonder historisch erfgoed en een hoge kwaliteit van onze bebouwde en groene omgeving. Die moeten we moeten we toekomst- en schokbestendig maken en beschermen tegen de gevolgen van een veranderend klimaat en andere dreigingen.
4.
Het vertrouwen tussen burger en overheid versterken. Dat vraagt om een rechtvaardige, betrouwbare en toegankelijke gemeente die luistert en samenwerkt met bewoners en partners. Een overheid die in relatie tot haar inwoners uitgaat van vertrouwen en dienstbaar is. Het vraagt om een stadsbestuur dat niet teveel belooft en haar beloftes waarmaakt.
Om die doelen te kunnen behalen moet de gemeentelijke organisatie op vier punten verbeteren: 1. 2. 3. 4.
Gerichter: De uitvoeringskracht van de gemeente is geen sluitpost, maar het fundament. Meer focus op de uitvoering en op wat er werkelijk toe doet voor Amsterdammers. Eenvoudiger: beter bestuurbaar met de juiste bevoegdheden daar waar het werk gedaan wordt. Weerbaarder: beter bestand zijn tegen grote crises en schokken, tegen externe druk en interne kwetsbaarheid. Wendbaarder: in staat om snel te opereren als omstandigheden veranderen.
Hiervoor is een andere manier van leidinggeven nodig. Leiderschap moet dichter bij de praktijk staan, professionals vertrouwen en ruimte geven, en gericht zijn op resultaat in plaats van op proces. De organisatieverandering begint daar. Nieuwe topstructuur Een concrete stap in de organisatieontwikkeling is de nieuwe ambtelijke topstructuur. De huidige organisatie met vijf grote en complexe clusters en 52 directies is moeilijk te sturen. Door te werken met zeven lijnclusters brengen we meer overzicht aan. De clusters sluiten beter aan op de belangrijkste opgaven van de stad. Binnen een cluster komen inhoud, personeel en budget bij elkaar. Dat maakt sturing eenvoudiger en besluitvorming sneller. De zeven clusters zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Inkomen, Werk en Wonen Zorg, Sport en Onderwijs Stadsdelen en Veiligheid Stadsbeheer en Dienstverlening Stedelijke Ontwikkeling Project- en Adviesdiensten Bedrijfsvoering en Digitalisering
Daarnaast vormt een aantal directies samen het domein Bestuur en Organisatie. Het doel is om op 1 juli 2026 volgens deze nieuwe structuur te gaan werken. Per 1 januari 2027 passen we ook de structuur van de medezeggenschap aan. Naast de centrale ondernemingsraad (COR) krijgt elk cluster een eigen ondernemingsraad.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 17 maart 2026 Pagina 3 van 3
Overige onderdelen van de voortgang De voortgangsrapportage beschrijft ook andere onderdelen van de organisatieverandering. In het onderdeel Gezonde organisatie werken we aan het terugdringen van ziekteverzuim en het versterken van leiderschap. In directies met een hoog verzuimpercentage is gerichte ondersteuning gestart. Daarnaast loopt er een analyse naar de ontwikkeling van het personeelsbestand. Sinds 2017 is het aantal medewerkers met circa 6.000 fte gegroeid. We brengen nu in kaart waar die groei heeft plaatsgevonden en wat de oorzaken zijn. De resultaten worden begin april verwacht. De komende periode verschuift de aandacht meer naar de uitvoering van gemeentelijke diensten en producten voor Amsterdammers. Tot slot De Organisatieverandering 2030 is een meerjarig traject dat inzet vraagt van bestuur, organisatie en gemeenteraad. Hierbij speelt, naast de kwartiermaker, de gemeentesecretaris en algemeen directeur, Catrien Lenstra, een grote rol. De afgelopen maanden zijn binnen de organisatie veel gesprekken gevoerd over de problemen en de voorgestelde aanpak. Daaruit blijkt brede herkenning van de analyse en steun voor de richting van de verandering. Dat is een goede basis voor de stappen die nog volgen.
Het doel is helder: een gemeentelijke organisatie die eenvoudiger werkt, sterker staat en beter gericht is op de uitvoering, zodat zij beter werkt voor onze stad en haar inwoners. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,
Femke Halsema Burgemeester
Hester van Buren Wethouder personeel en organisatie
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl