Raadsinformatiebrief voortgang sensorenregister.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 november 2025 ICT en Digitale Stad Alexander Scholtes Digitale Strategie en Informatie (bestuurszaken.dii@amsterdam.nl) Afdoening toezegging TA2024-001020 inzake de stappen die zijn ondernomen n.a.v. de evaluatie van het Sensorenregister

Geachte leden van de gemeenteraad,

In de vergadering van de raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit van 12 september 2024 heb ik toegezegd u te informeren over de stappen die zijn gezet naar aanleiding van de evaluatie van het sensorenregister in het eerste kwartaal van 2024. In deze raadsinformatiebrief informeer ik u over de behaalde resultaten. Bij de bespreking op 12 september heb ik aangegeven dat ik eerst de focus wil leggen bij de gemeentelijke sensoren. Die zijn nu grotendeels op orde in het sensorenregister. Sensorenregister Om vertrouwen in digitalisering te hebben en te behouden, moeten we als gemeente zorgvuldig omgaan met data en technologie én daar aanspreekbaar op zijn. Sinds 1 december 2021 geldt voor partijen die met een professioneel doel data in de openbare ruimte van gemeente Amsterdam inwinnen met vaste of mobiele sensoren een meldingsplicht. De meldingsplicht geldt niet voor sensoren van particulieren en sensoren die door het bevoegd gezag zijn geplaatst voor de handhaving van openbare orde en de opsporing van strafbare feiten. De gegevens over de sensoren worden opgenomen in een openbaar sensorenregister. Het sensorenregister heeft als doel gebruikers van de openbare ruimte te laten zien welke data in de openbare ruimte wordt verzameld. Dit kan bijvoorbeeld zijn voor verkeersonderzoek of het bedienen van sluizen en bruggen.

Wat waren de belangrijkste bevindingen uit de evaluatie Uit de evaluatie die op 12 september 2024 met u is besproken, bleek dat Amsterdammers in principe via het register kunnen achterhalen welke sensoren er zijn op straat, van wie ze zijn, waarvoor ze zijn en welke gegevens ze registreren. Maar een belangrijke tekortkoming was dat het sensorenregister niet alle sensoren bevatte die zich in de openbare ruimte van de gemeente Amsterdam bevinden en onder de meldingsplicht vallen. De meldingsplicht bleek ook niet gehandhaafd te worden. Uit de bezoekersaantallen van het sensorenregister bleek dan ook dat het register door burgers beperkt wordt gebruikt.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 november 2025 Pagina 2 van 3

Bij de bespreking van de uitkomsten van de evaluatie op 12 september 2024 heb ik aangegeven dat ik van mening ben dat wij als gemeente eerst zelf het goede voorbeeld moeten geven door het vullen van het register met alle gemeentelijke sensoren en het verbeteren van de communicatie. Ten aanzien van de handhaving heb ik aan aangegeven dat er een landelijk onderzoek loopt naar de juridische haalbaarheid van de meldingsplicht en dat ik de resultaten daarvan zou afwachten. Doorgevoerde verbetermaatregelen Naar aanleiding van de evaluatie zijn de volgende verbeteringen rond het sensorenregister doorgevoerd: • Er is een inventarisatie gedaan van de sensoren die de gemeente zelf in de openbare ruimte gebruikt en die onder de definitie van de meldplicht vallen. De ontbrekende sensoren zijn voor het overgrote deel1 aan het register toegevoegd. De directies die de sensoren beheren zijn hiervoor verantwoordelijk. Ook de -inmiddels verwijderde- tijdelijke sensoren die gebruikt zijn tijdens Sail, zijn toegevoegd. De evaluatie hiervan wordt nog afgerond en zal daarna -conform het evaluatieprotocol- worden gepubliceerd2. • In de Quality Assurance Acceptatiecriteria3 zijn de bepalingen aangescherpt voor verplichte registratie van nieuwe sensoren in de openbare ruimte.

Via het proces van Quality Assurance worden projecten die data in de openbare ruimte verzamelen erop gewezen dat zij de betreffende sensoren in het register op moeten nemen. Dat geldt ook voor de verplichting tot evaluatie en publicatie van het project. Daarnaast zijn de beheerders van sensoren bij de verschillende betrokken directies aangeschreven over de verplichting tot registratie en over de wijze waarop zij sensoren toe kunnen voegen in het register. • Er is nieuwe functionaliteit in gebruik genomen om sensoren gemakkelijker aan het register toe te voegen en om gegevens te wijzigen. Het resultaat van deze verbeteringen is dat: • De gemeente via het register de sensoren heeft gepubliceerd die zij in de openbare ruimte gebruikt4. • De sensoren die de gemeente in de openbare ruimte nieuw in gebruik neemt aan het register worden toegevoegd en zo inzichtelijk zijn voor burgers. Er is geen specifieke communicatie naar burgers geweest over het bestaan van het sensorenregister.

1

Er staan nu 2148 gemeentelijke sensoren in het sensorenregister. De circa 500 sensoren die directie Sport & Bos gebruikt worden in Q4 2025 toegevoegd aan het sensorenregister. Ter vergelijk: ten tijde van de evaluatie van het sensorenregister waren er 1855 sensoren geregistreerd. 2 Voor de volledigheid kan ik nog mededelen dat er in de afgelopen periode geen andere projecten zijn afgerond die data verzamelden in de openbare ruimte met behulp van sensoren. Er zijn dan ook geen andere evaluaties opgesteld en gepubliceerd. 3 De quality assurance acceptatiecriteria zijn onderdeel van de kwaliteitsborging bij digitaliseringsprojecten. De criteria gelden als eisen waaraan voldaan moet worden als er sprake is van specifieke risico’s. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om ethiek, privacy, mensenrechten, informatiebeveiliging en informatiebeheer. Voor dataverzameling in de openbare ruimte is als specifieke eis opgenomen dat gebruikte sensoren in het sensorenregister geregistreerd moeten worden. 4 De sensoren die ingezet worden voor de handhaving van de openbare orde en de opsporing van strafbare feiten vallen buiten de definitie van de meldplicht en zijn dus niet via het sensorenregister te raadplegen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 november 2025 Pagina 3 van 3

De gemeente heeft daarnaast meegedaan aan pilots van het Responsible Sensing Lab5 die erop gericht zijn te komen tot een gestandaardiseerde communicatierichtlijn voor overheidssensoren. Hiervoor zijn informatieborden over sensoren op het Marineterrein en bij de Bijlmer ArenA geplaatst en zijn bezoekers gevraagd feedback te geven. De communicatierichtlijn is inmiddels verschenen6. Vervolg De mogelijkheden om particuliere eigenaren van sensoren met een professioneel doel in de openbare ruimte aan te zetten tot naleving van de meldplicht zijn beperkt gebleken. Ik wacht nog op de resultaten van de adviesaanvraag van de VNG bij het adviesorgaan van de Interbestuurlijke Datastrategie over de juridische mogelijkheden voor gemeenten en provincies om een meldingsplicht op te leggen voor sensoren die gegevens verzamelen in de openbare ruimte. Het advies is tot op heden niet gepubliceerd. De uitkomst van dit onderzoek neem ik mee bij de bepaling van eventuele verdere stappen. Conclusie We hebben onze eigen sensoren en processen op orde gebracht. De gemeentelijke sensoren zijn geïnventariseerd en het overgrote deel hiervan is ook gepubliceerd. Voor stappen ten aanzien van de meldingsplicht van sensoren van niet-gemeentelijke partijen die gegevens in de openbare ruimte verzamelen met een professioneel doel wacht ik de resultaten van het onderzoek van VNG af.

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder ICT en Digitale Stad

5 Het Responsible Sening Lab is een samenwerking tussen de gemeente Amsterdam en AMS Institute. Binnen het Lab werken

6

we nauw samen met experts van de faculteit Industrieel Ontwerp van de TU Delft. Communicatierichtlijn overheidssensoren in de openbare ruimte – Toolkit Taal

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl