Raadsinformatiebrief Voortgang Doorstroomoffensief Passend Wonen 20260109.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 januari 2026 Volkshuisvesting Zita Pels Directie Wonen (bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl)

Onderwerp

Voortgang doorstroomoffensief Passend Wonen

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Doorstroming is een belangrijke sleutel in de oplossing van het woonprobleem. Het afgelopen jaar hebben we daarom dit thema stevig op de kaart gezet. Doorstroming is nu een onderwerp dat leeft in de stad en volop aandacht krijgt in de media en daar ben ik blij om. De oplossing van de wooncrisis ligt naast bouwen voor doorstroming, voor een belangrijk deel in het op gang brengen van verhuizingen in de bestaande woningvoorraad. Naast het individuele belang van een passende woning, zorgt doorstroming er ook voor dat onze stad beter in balans komt. Jongeren, gezinnen en ouderen krijgen hierdoor meer kansen om een thuis te vinden dat past bij hun levensfase. Daarom is in februari 2025 het Doorstroomoffensief Passend Wonen gelanceerd, als onderdeel van de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting. Om meer doorstroming op gang te krijgen, is er een bredere aanpak dan voorheen. We werken aan doorstroming in de sociale huur én tussen woningsegmenten. Daarbij werken we samen met woningcorporaties, maar ook met bijvoorbeeld private verhuurders. Bestaande verhuisregelingen worden verbeterd en er is meer ruimte voor maatwerk. Waar het kan ontzorgen en ondersteunen wij bewoners. Ook worden innovatieve ideeën verkend om de woningmarkt van het slot te krijgen. Graag neem ik u mee in de resultaten tot nu toe. 1.

Doorstroming in de sociale woningvoorraad Aan doorstroming binnen de sociale voorraad werken we natuurlijk al langer, in nauwe samenwerking met de woningcorporaties. Omdat we samen meer mogelijk willen maken, hebben we het afgelopen jaar een aantal belangrijke stappen gezet. Verruiming verhuisregeling Van Groot Naar Beter en meer maatwerk De verhuisregeling Van Groot Naar Beter is gericht op het vrijspelen van grote gezinswoningen. Deze regeling biedt kleine huishoudens die een grote sociale huurwoning van een woningcorporatie achterlaten een mooie kans. Zij krijgen voorrang, huurbehoud én een verhuiskostenvergoeding. Deze regeling is afgelopen periode flink uitgebreid. Vanaf 1 januari 2026 kunnen alle bewoners die tenminste een 4-kamerwoning achterlaten deelnemen aan de regeling Van Groot Naar Beter. Door deze versoepeling verwachten we dat de regels minder vaak een belemmering vormen voor huishoudens en dat de regeling beter bijdraagt 1

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 januari 2026 Pagina 2 van 5

aan het doel: het beschikbaar maken van meer woningen voor gezinnen. Waar nodig wordt maatwerk toegepast komt er ruimte voor maatwerk. We verwachten dat het aantal gezinswoningen dat dankzij deze regeling jaarlijks vrijkomt stijgt van zo’n 100 naar 160 woningen. Door het loslaten van de oppervlakte-eis is de regeling bovendien duidelijker geworden, wat naar verwachting zal leiden tot een toename in het gebruik. Eerder al (juli 2025) is directe bemiddeling mogelijk gemaakt voor bewoners die digitaal minder vaardig zijn. Een aantal woningcorporaties heeft laten weten dat zij juist door directe bemiddeling een aantal huishoudens in een schrijnende situatie heeft kunnen helpen. Daarnaast kunnen bewoners die met een voorwaardelijk contract niet meer passend wonen in een zeer grote gezinswoning (voor meer dan zeven personen) sinds juli ook gebruik maken van de regeling. Dit moet doorstroming uit deze zeer grote gezinswoningen makkelijker maken. En dankzij de nieuwe subsidie Passend Wonen kunnen bewoners die een grote sociale huurwoning achterlaten en verhuizen naar een ander woningmarktsegment of buiten de stad, ook een verhuiskostenvergoeding krijgen. In het najaar zijn we hiermee gestart. We zien dat deze aanpassingen inmiddels hebben geleid tot de eerste verhuizingen. Verwachting is dat dit aantal in 2026 toeneemt.

Verhuiscoaching rolstoelwoningen Om de wachtlijst voor rolstoelwoningen te verkleinen, zijn drie verhuiscoaches aan de slag om in gesprek te gaan met huishoudens waarvan de oorspronkelijke rolstoelgebruiker niet meer op het adres woont. We kunnen deze bewoners niet verplichten om te verhuizen, maar we kunnen hen wél proberen te verleiden en begeleiden naar een andere passende woning. Met maatwerk, begrip en praktische hulp kunnen verhuiscoaches ervoor zorgen dat deze schaarse aangepaste woningen weer beschikbaar komen voor de Amsterdammers die ze het hardst nodig hebben. Verhuizen is een beslissing en een zoekproces waar tijd overheen gaat. Komend jaar verwachten we de eerste effecten van de verhuiscoaching te zien. Nu al zien we dat de gesprekken helpen in de bewustwording. Woningruil Om woningruil eenvoudiger en toegankelijker te maken, hebben de zes grootste woningcorporaties in Amsterdam hun regels op elkaar afgestemd. Hierdoor kunnen huishoudens makkelijker van woning ruilen, waarbij een meer passende woning het uitgangspunt is. Verwachting is dat het aantal mensen dat hun woning ruilt hierdoor toeneemt. Komend jaar volgen we de ontwikkeling hierin. Als vervolgstap verkennen we momenteel de behoefte en mogelijkheden om een niet commercieel platform voor woningruil aan te bieden.

Ook hierbij richten we ons niet alleen op sociale huur en onderzoeken we ook de mogelijkheden voor andere huursegmenten en koop. Doel is in het derde kwartaal van 2026 een onderbouwde keuze te kunnen maken hierin. 2. Doorstroming door inzet op álle woning-segmenten Om meer impact te maken richt het doorstroomoffensief zich zoals gezegd niet alleen op sociale huur, maar ook op doorstroming van- en naar huurwoningen in de middenhuur en vrije sector en koopwoningen. Daarom zijn we het afgelopen jaar gestart met onderstaande projecten.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 januari 2026 Pagina 3 van 5

Verhuiscoaching In het najaar van 2025 is gestart met de stedelijke aanpak verhuiscoaching, gericht op het bieden van persoonlijke begeleiding bij het zetten van een volgende woonstap.De stad en haar bewoners zijn divers, daarom kijken we gebiedsgericht naar deze opgave en starten we in alle stadsdelen met een proeftuin ‘verhuiscoaching op maat’. Samen met de stadsdelen kiezen we de wijken waar de grootste opgave ligt. Hier starten we een proeftuin verhuiscoaching. In deze proeftuinen brengen we bewoners, woningcorporaties, particuliere verhuurders, belangenorganisaties, buurtteams en huurderkoepels samen. De eerste proeftuin in de Jordaan is inmiddels opgestart. Verhuisservice Niet iedereen die wil verhuizen, doet of kan dat. Een verhuizing is een grote stap en kan een ingrijpend vooruitzicht zijn. Voor veel Amsterdammers, en met name senioren, kunnen praktische, mentale of financiële drempels het lastig maken om die stap te zetten. Via een kwalitatief onderzoek1 heeft O&S in beeld gebracht aan welke ondersteuning 55-plussers behoefte hebben. Als vervolgstap werken we nu uit hoe we de ondersteuning kunnen organiseren. Vanaf medio 2026 bieden we verhuisservice voor Amsterdammers die dat nodig hebben. Dat varieert van een verhuiskostenvergoeding tot praktische hulp bij opruimen of klussen als schilderen en laminaat leggen.

De inzichten uit het onderzoek van O&S worden meegenomen in de uitwerking. Onderzoek Passend Wonen Om beter te begrijpen waar Amsterdammers tegenaan lopen in hun zoektocht naar een passendere woning, zijn we eind oktober 2025 gestart met een lerend actieonderzoek. Dit onderzoek loopt tot oktober 2026. Een jaar lang volgt Platform31 dertig huishoudens met uiteenlopende woonwensen, achtergronden, taalniveaus en digitale vaardigheden. Om belemmeringen weg te nemen proberen we verschillende interventies uit. Hierdoor krijgen we inzicht in blinde vlekken én mogelijke oplossingsrichtingen. Zo zorgen we ervoor dat alle Amsterdamse woningzoekenden straks kunnen profiteren van de uitkomsten van dit onderzoek. 3. Meer doorstroming door innovatie en participatie Het doorstroomoffensief is een lerende aanpak. We leren door nieuwe maatregelen uit te proberen, maar ook door ideeën van bewoners, woningcorporaties, stichting !Woon, private verhuurders en andere partners op te halen en in te zetten voor de stad. Dit geven wij vorm met onderstaande projecten. Innovatie in stimuleren van doorstroming tussen segmenten Omdat we nog niet alle oplossingen in handen hebben, werken we samen met betrokken partijen aan een innovatieagenda. In november 2025 zijn we van start gegaan met de eerste innovatie: het stimuleren van doorstroming tussen woningsegmenten.

De realiteit is dat bewoners beperkt bewegen tussen sociale huur, middenhuur, vrije sector en koop. Terwijl daar veel potentie lijkt te liggen. Denk aan een oudere in een grote koopwoning die ontzorgd zou kunnen worden door te gaan huren. We bundelen onze krachten met een diverse groep partners, waaronder corporaties, makelaars, private verhuurders en de Vereniging voor Vastgoedbelang. Doel is om in de eerste helft van 2026 samen vernieuwende ideeën uit te werken tot concrete maatregelen die bijdragen aan doorstroming.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 januari 2026 Pagina 4 van 5

Innovatie Budget Passend Wonen In december 2025 hebben we het volledige innovatiebudget Passend Wonen toegekend. Medio 2025 is dit innovatiebudget gelanceerd om bewoners en maatschappelijke organisaties (samen) te stimuleren om vernieuwende initiatieven aan te dragen; hiervoor stelden we €300.000 ter beschikking. We waren positief verrast door het aantal aanvragen (14, in totaal goed voor zo’n €800.000) én de diversiteit van de aanvragers. Van buurtinitiatieven en woningcorporaties tot commerciële bureaus, religieuze instellingen, stadsdorpen en stadsdelen: het maakt duidelijk dat het thema passend wonen en doorstroming écht leeft in onze stad. De gehonoreerde initiatieven zijn net zo divers als de stad zelf. Zo wordt er in Amsterdam-Noord een ‘doorstroomtrein’ opgezet om lokale verhuisketens te stimuleren. Een stadsdorp werkt samen met partners aan een collectieve aanpak om bewoners in één complex passend te laten wonen. In Zuidoost wordt een train-de-trainer project opgezet om generaties met elkaar in gesprek te brengen over hun woonwensen. Daarnaast behoren ook modelwoningen, speeddates en een initiatief voor passend wonen voor ouderen met dementie tot de gegunde activiteiten. In 2026 gaan al deze inspirerende projecten van start en ik kijk uit naar de resultaten en de waardevolle inzichten die deze lokale initiatieven ons zullen opleveren. 4.

Meer doorstroming door bewustwording en gedragsverandering Naast de verschillende maatregelen die mogelijk zijn, is bewustwording en gedragsverandering nodig om doorstroming te bevorderen. Hoe meer verhuisbewegingen er ontstaan, hoe meer kansen Amsterdammers hebben om een passende woning te kunnen vinden. Daarom zet ik mij in voor een duidelijke en toegankelijke informatievoorziening. Het is belangrijk dat Amsterdammers tijdig bewust worden van hun (toekomstige) woonwensen en stappen zetten om te zorgen dat het niet bij een wens blijft. Tot slot De ambitie in de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting voor passend wonen is dat Amsterdammers tijdig doorstromen naar een woning die past bij hun levensfase. Met het doorstroomoffensief zetten we belangrijke stappen om deze ambitie te realiseren. Hierin werk ik nauw samen met wethouder Scholtes, die verantwoordelijk is voor ouderenhuisvesting en zorg. Ouderen zijn immers een belangrijke sleutel in de doorstroming. Tegelijkertijd draagt doorstroming van ouderen naar een passende woning bij aan hun welzijn en vitaliteit, wat ook helpt bij het aanpakken van de grote zorguitdagingen in onze stad. Meer hierover kunt u lezen in de raadsinformatiebrief ouderen, die naar verwachting beschikbaar is in het eerste kwartaal van dit jaar.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 januari 2026 Pagina 5 van 5

We doen wat we kunnen en we zien daar al de eerste resultaten van. Maar we zijn er nog niet. Om onze ambities waar te maken is een aanpak van de lange adem nodig. Dit vraagt om ruimte voor uitproberen en innoveren, om doorzettingsvermogen en vooral ook om samenwerking met al die enthousiaste, betrokken partners en bewoners in de stad. Ik heb er vertrouwen in dat we deze uitdaging in Amsterdam aangaan en samen een beweging op gang brengen. Ik hoop daarom dat we deze aanpak de komende jaren verder kunnen uitbouwen, zodat we slagen in ons doel: een passende woning voor alle Amsterdammers. Met vriendelijke groet, Namens het college van B&W,

Wethouder Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting

Bijlagen 1. O&S onderzoek “Doorstroming Amsterdammers 55 jaar en ouder”

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl