Raadsinformatiebrief voortgang Bestaanszekerheid.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 maart 2026 Sociale Zaken, Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening Wethouder Rutger Groot Wassink Directie Inkomen, bestuurszaken.wpi@amsterdam.nl

Onderwerp

Tweede voortgangsbrief inzake de Agenda Bestaanszekerheid voor Iedereen

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze tweede voortgangsbrief, informeert het college uw raad over de voortgang van de Agenda Bestaanszekerheid voor Iedereen. Deze agenda richt zich op verbetering van de financiële bestaanszekerheid van Amsterdammers met een laag inkomen en is gebaseerd op vier pijlers: 1. Vertrouwen in mensen en verruimen van beleid. 2. Behoefte van de Amsterdammer staat centraal. 3. Focus op specifieke doelgroepen en gebieden. 4. Vereenvoudigen van regels en systemen. De resultaten van de Agenda uit bijgaande monitor betreffen op hoofdlijnen: • De herijking van toezicht en handhaving op de rechtmatigheid van bijstandsuitkering op grond waarvan mensen die een foutje maakten ten onrechte als fraudeur worden aangemerkt. Ook worden door deze herijking aflostermijnen van schulden korter, waardoor mensen sneller in aanmerking kunnen komen voor kwijtschelding en eerder perspectief hebben. • De invoering van jaarlijkse gesprekken met Amsterdammers met een bijstandsschuld. Als gevolg van een pilot in Amsterdam Noord kwam 37% van de Amsterdammers die we spraken in aanmerking voor kwijtschelding. In 10% van de gevallen meldden wij mensen aan voor schuldhulpverlening. Deze aanpak breiden we uit over de stad.

• Met de vereenvoudiging van de inkomstenverrekening nemen we, net als met de introductie van de garantieknop, belemmeringen weg voor mensen om (deeltijd) werk te aanvaarden en vergroten we inkomenszekerheid. • We investeren in meer persoonlijk contact in onze dienstverlening. Door meer tijd te nemen voor het persoonlijke gesprek, kunnen we onze (financiële) dienstverlening nog beter laten aansluiten op de persoonlijke omstandigheden van de Amsterdammer en bouwen we tegelijkertijd aan meer vertrouwen. • We hebben de bijzondere bijstand vereenvoudigd waardoor deze toegankelijker is voor Amsterdammers die extra financiële ondersteuning nodig hebben. Bestaanszekerheid is de essentie van een solidaire stad en een van de sociale grondrechten. Zo begint de brief waarin het college op 7 november 2023 de Agenda Bestaanszekerheid voor

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 maart 2026 Pagina 2 van 9

Iedereen aan uw raad heeft aangeboden. Het college is ronduit teleurgesteld dat landelijk de aandacht voor bestaanszekerheid afgenomen is. Dit sterkt het college in de overtuiging dat de lokale extra inzet hierop nog steeds dringend noodzakelijk is. Voor het college is bestaanszekerheid cruciaal als grondrecht en fundamentele sociale basis, en essentieel voor gezondheid, welzijn en maatschappelijke participatie. Gebrek aan zekerheid leidt tot stress, gezondheidsproblemen en toenemende armoede. Gemeenten en het Rijk spelen een integrale, ondersteunende rol in bestaanszekerheid. Het college zet met Iedereen Kans Op Werk in op werkaanvaarding door de Amsterdammers die dat kunnen. Met de Agenda Bestaanszekerheid voor Iedereen (hierna: de Agenda) heeft het college de afgelopen jaren zich extra ingespannen om de dienstverlening in Amsterdam op het terrein van inkomensondersteuning, schuldhulpverlening en armoedebestrijding te verbeteren. De mens en zijn persoonlijke situatie wordt steeds meer het uitgangspunt van onze dienstverlening in plaats van wet- en regelgeving. Er is veel gedaan ten goede, maar sommige dingen kunnen nog beter. De Amsterdamse extra inzet op de financiële bestaanszekerheid van Amsterdammers met een kwetsbaar inkomen is dus nog niet af.

De Agenda loopt vooruit op landelijke ontwikkeling De afgelopen jaren is er landelijk beweging gekomen in het aanpassen van wet- en regelgeving in het sociaal domein. In 2026 worden de eerste veranderingen van de Participatiewet van kracht. Aan de hand van de Agenda heeft het college veel van deze veranderingen al een plaats gegeven in het Amsterdamse bijstandsbeleid. Bijvoorbeeld de mogelijkheid met terugwerkende kracht bijstand te verstrekken en de indexering van de giftengrens. Het college sorteert voor op de Wet Proactieve Dienstverlening. Deze landelijke wet zal gemeenten naar verwachting vanaf medio 2026 in staat stellen gegevens te delen met UWV en SVB. Zo worden gemeenten in staat gesteld mensen proactief te benaderen van wie op basis van gegevensdeling bekend is dat zij sommige inkomensvoorzieningen (waar mogelijk recht op bestaat) laten liggen. Nog te veel Amsterdammers maken geen gebruik van inkomensondersteunende voorzieningen. Daardoor hebben zij te maken met een extra kwetsbare financiële situatie. Er zijn verschillende redenen waarom mensen geen gebruik maken van voorzieningen. Zo blijkt uit onderzoek dat mensen hun eigen situatie vaak te rooskleurig inschatten of dat zij bang zijn voor terugvorderingen. Ook is het systeem te complex en ervaren mensen te veel rompslomp bij het aanvragen van voorzieningen. Daarnaast speelt angst voor stigmatisering een rol.

Het college wil deze drempels wegnemen. Uit onderzoek blijkt dat het organiseren van eenvoud en bieden van vertrouwen daarbij belangrijk zijn1. Het college onderzoekt in het kader van de Agenda de mogelijkheid tot het inrichten van een pilot samen met VNG en UWV om te testen hoe we het bereik van onze voorzieningen kunnen vergroten, zodat Amsterdammers niet om voornoemde redenen geld laten liggen. 1 Werken vanuit vertrouwen en niet-gebruik van inkomensondersteunende maatregelen, Rijksuniversiteit

Groningen 2024.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 maart 2026 Pagina 3 van 9

Het college loopt met de Agenda ook vooruit op de aanstaande Wet Handhaving Sociale Zekerheid. Deze ligt momenteel voor in de Tweede Kamer. Met de eerdere introductie van het Amsterdamse Fraudebegrip, waarmee het college een scherp onderscheid maakt tussen bewuste en onbewuste schendingen van de inlichtingenplicht, geeft het college al een invulling aan die wet. Dit gebeurt ook met een menselijker invorderingsbeleid en de inzet om de omstandigheden waaronder een bijstandsschuld is ontstaan te wegen bij het vaststellen van de hoogte van de vordering. De impact van een bijstandsschuld op de Amsterdammer en diens gezin wordt nog nadrukkelijker meegewogen bij de beoordeling van de hoogte van die schuld. Zo geeft het college ook vorm aan de aanbevelingen uit het rapport van de Parlementaire Enquêtecommissie Fraudebestrijding en Dienstverlening2. Mensen worden niet ten onrechte als fraudeur aangemerkt en we houden schulden klein en lossen ze op. Hieronder volgen een aantal voorbeelden van inzichten uit de Agenda en resultaten die het college de afgelopen periode heeft bereikt. Vertrouwen in mensen en verruimen van beleid Het vertrouwen in de overheid heeft een flinke deuk opgelopen. Met name het landelijke toeslagenschandaal maakte duidelijk hoe hardvochtig overheidsbeleid kan uitpakken binnen de landelijke sociale zekerheid.

Dat leidde tot wantrouwen dat zich ook binnen de gemeentelijke bijstandsdienstverlening manifesteerde. Een belangrijk onderdeel van de Agenda is het bouwen aan herstel door het geven van vertrouwen, zodat we Amsterdammers ook beter kunnen (blijven) ondersteunen bij hulpvragen. De monitor laat zien dat we daarin vooruitgang hebben geboekt door bij bijstandsaanvragen het aantal documenten dat de Amsterdammer als bewijsstuk moet tonen flink te verminderen. Mensen die buiten eigen toedoen een bijstandsschuld hebben opgebouwd, hoeven hier minder lang op af te lossen en komen eerder in aanmerking voor kwijtschelding. We maken zo scherper onderscheid tussen bewust misbruik en onbewust oneigenlijk gebruik en zien inmiddels dat dit beleid ook binnen de G4 navolging krijgt. Ook hebben we ervoor gekozen het meldpunt voor bijstandsfraude in ieder geval tot eind 2026 te sluiten voor meldingen van inwoners. Zo groeit het onderling vertrouwen in de overheidsdienstverlening in de stad en ervaren bijstandsgerechtigden een grotere sociale veiligheid. Toch is dit aspect van de Agenda naar het oordeel van het college nog niet voldoende sterk uit de verf gekomen.

Het kost tijd om een grote uitvoeringsorganisatie die in het verleden gestuurd is op een systeem- en regelgerichte aanpak, van koers te doen wijzigen richting een aanpak vanuit vertrouwen en het centraal zetten van de persoonlijke hulpvraag van de Amsterdammer. Met bijvoorbeeld de Amsterdamse Maatwerk Methode gaan we al die richting op. Alleenverdieners Een geslaagd voorbeeld van onze inzet waarin de behoefte van de Amsterdammer centraal staat en niet de regels is de zogenoemde alleenverdienerskwestie. Dit is een zeer complex probleem waarbij gezinnen vanwege botsende (landelijke) regelgeving huur- en zorgtoeslag mislopen en daardoor onder het netto sociaal minimum terecht komen, oplopend tot € 1.000 per jaar. In plaats 2 Rapport ‘Blind voor mens en recht’ 2024

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 maart 2026 Pagina 4 van 9

van ons te verschuilen achter procedures en regels, hebben we de afgelopen jaren onze kennis gebruikt om een groep van ongeveer 200 Amsterdamse gezinnen proactief en ambtshalve een vergoeding te kunnen uitbetalen vanuit de bijzondere bijstand. Nu het Rijk een wettelijke regeling (naar Amsterdams voorbeeld) heeft ontworpen blijven we nog steeds meer doen dan wettelijk vereist. We benaderen gedupeerde gezinnen actief en gaan met ze in gesprek om uit te vinden of er meer- of andere problematiek speelt bij deze gezinnen dan de alleenverdienerskwestie. Op deze manier kunnen we nog gerichter ondersteuning op maat bieden. Een andere succesvolle aanpak is het proactief benaderen van Amsterdamse exbijstandsgerechtigden die een uitkeringsschuld nog afbetalen. Omdat deze mensen geen uitkering meer hebben, hebben we weinig zicht op hen en weten we bijvoorbeeld niet of zij aan de maandelijks aflossingsverplichting kunnen voldoen. We zijn in 2025, om te beginnen in de Masterplangebieden, met ongeveer 1.000 Amsterdammers in gesprek gegaan en dit heeft in een kwart van de gevallen geresulteerd in kwijtschelding van het restant van de schuld. De reacties van de Amsterdammers waren positief. Veel Amsterdammers gaven aan dat dit hen lucht gaf. Amsterdammers uit de andere stadsdelen zullen daarom ook worden benaderd.

Mensbeeld en dienstverlening Bij de verdere ontwikkeling van onze dienstverlening waarin vertrouwen en een daarop gestoelde bejegening nog meer centraal staat, is onder meer de probleemanalyse onder Participatiewet in Balans van belang en behulpzaam geweest en de daarbij behorende studie naar inzichten in de gedragswetenschap. Een belangrijke conclusie uit de probleemanalyse is dat het huidige mensbeeld in de Participatiewet niet meer klopt. Dat mensbeeld gaat ervan uit dat mensen rationeel handelen en keuzes maken in het eigen belang: “Iedereen wil en kan werken en wil én kan zelf voor diens inkomen zorgen. Als dat nodig is wil de burger daarbij begeleid worden. Iedereen is door middel van (het dreigen met) sancties te bewegen tot regelnaleving en wordt uiteindelijk zelfredzaam”. Meerdere onderzoeken naar de zelfredzaamheid van mensen met een laag inkomen bevestigen dat dit beeld onrealistisch is. De impact daarvan is dat mensen weinig grip op het eigen leven ervaren. Het betekent ook dat het activerende karakter van de Participatiewet voor een grote groep bijstandsgerechtigden niet passend is. Ook het Rijk is inmiddels tot die conclusie gekomen. Voor ongeveer een derde van de landelijke bijstandspopulatie blijkt dat volledige uitstroom naar werk geen reëel perspectief is. In Amsterdam is dit aandeel wellicht nog groter.

Voor hen geldt niet dat bijstand van tijdelijke aard is. Dit sluit ook aan bij één van de belangrijkste conclusies uit het onderzoek “Vertrouwen in de bijstand” van het Sociaal Cultureel Planbureau. De overheid moet zich als een betrouwbare partij opstellen en mensen vanuit vertrouwen benaderen. In de opvatting van partners in de stad, zoals de stadsdelen en de buurtteams, staat centrale uitvoering vaak nog op afstand en ontbreekt nog een gevoel van bondgenootschap. Terwijl naar hun mening juist in de wijken een goed beeld is van waar het Amsterdammers aan ontbreekt en hoe zij daarbij het best ondersteund kunnen worden. Deze partners achten het daarom van belang dat het college de komende jaren blijft inzetten op integrale dienstverlening op wijkniveau.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 maart 2026 Pagina 5 van 9

De behoefte van de Amsterdammer staat centraal Beschikbare voorzieningen zijn nodig om rond te kunnen komen. Het college gaat daarom meer persoonlijke aandacht geven aan Amsterdammers die dat nodig hebben. In het verleden was de bijstandsdienstverlening met name gericht op het beoordelen van het recht op bijstand en het rechtmatig en tijdig verstrekken daarvan. Dit is echter niet meer voldoende door de toegenomen complexiteit van het sociale stelsel en de noodzaak om van alle beschikbare voorzieningen gebruik te maken om rond te kunnen komen. Daarom is de afgelopen periode vanuit de Agenda een start gemaakt met het inrichten van brede inkomensdienstverlening. De begeleider inkomen toetst breed of de Amsterdammer gebruik maakt van alle voorzieningen waar mogelijk recht op is en begeleidt de Amsterdammer bij het verkrijgen daarvan. Dit doen we zowel bij nieuwe als bestaande uitkeringsgerechtigden. Daarnaast besteden we aandacht aan gebeurtenissen die het inkomen van de Amsterdammer kunnen beïnvloeden. Tijdens zogenoemde life events, zoals een verhuizing of een scheiding, zorgt de begeleider inkomen proactief en samen met de Amsterdammer dat het inkomen op zorgvuldige wijze meebeweegt met de omstandigheden van de Amsterdammer. De monitor laat zien dat de snelheid van afhandeling van aanvragen bijstand in bijna alle gevallen onveranderd binnen de dienstverleningstermijn ligt.

Ook de tevredenheid van inwoners over de dienstverlening van de gemeente, en over het gemak en duidelijkheid van aanvragen door bijstandsgerechtigden is over de jaren heen onveranderd hoog (zie monitor). Deze intensivering van de dienstverlening wordt tot en met 2028 gefinancierd uit tijdelijke middelen. Het college onderzoekt de komende periode of deze dienstverlening structureel kan worden gemaakt. Persoonlijk contact vergroot immers het vertrouwen van Amsterdammers in de overheid. Het draagt bij aan het voorkomen en snel oplossen van problemen, waardoor mensen eerder kunnen meedoen. Focus op specifieke doelgroepen en gebieden Met de aanpak Schuldenvrije Buurt richt het college zich op bestaanszekerheid in buurten. Mensen kloppen niet altijd bij het gemeenteloket aan met een hulpvraag. Soms is een andere benadering nodig die dichter bij de mensen staat en de tijd neemt om vanuit verbinding te werken aan vertrouwen vanuit de buurt zelf. In plaats van dat bewoners zich moeten aanpassen aan bestaande structuren, zetten wij de bewoner en de kracht van de buurt centraal. Inwoners met ervaringskennis hebben daarbij een belangrijke rol. Vanuit het principe van ‘ongelijk investeren voor gelijke kansen’ focussen we op Zuidoost, Noord en Nieuw-West.

Voor de doelgroep kinderen en jongeren legt het college de focus op integraal werken conform het beleidsplan ‘Schuldhulpverlening 2025-2028: De schuld voorbij’. Dit plan sluit aan bij de Amsterdamse jeugdvisie en legt nadrukkelijk de verbinding tussen schuldhulpverlening en andere domeinen zoals jeugdzorg, specialistische zorg en onderwijs. Het uitgangspunt is dat kinderen niet de dupe mogen worden van de stress die schuldenproblematiek in een gezin veroorzaakt. Problematische gezinssituaties worden daarom altijd integraal bekeken en passende hulp wordt nog meer gezamenlijk met partners in het stelsel georganiseerd.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 maart 2026 Pagina 6 van 9

Het college intensiveert vroegsignalering en heeft het aantal samenwerkingspartners uitgebreid. Hoewel het aantal meldingen van betalingsachterstanden de afgelopen jaren is toegenomen, hielden we een (zeer) hoog bereikpercentage in stand van ruim 80%. Hiermee voorkomen we dat financiële problemen oplopen en uitgroeien tot problematische schulden. Schuldhulpverlening Binnen de schuldhulpverlening blijven noodzakelijke landelijke verbeteringen helaas uit. Het Rijk ging oorspronkelijk uit van de adviezen van een interdepartementaal beleidsonderzoek naar problematische schulden als basis voor het nieuwe schuldenbeleid en het ‘Nationale Programma Armoede en Schulden’. Daar was ook breed draagvlak voor. Cruciale aanbevelingen blijken echter niet of beperkt landelijk te worden opgevolgd. Het Rijk heeft voor gemeenten slechts een fractie van de benodigde middelen vrijgemaakt en besloot bij de Voorjaarsnota om de structurele middelen te schrappen. Extra kwetsbare mensen Amsterdammers die vanwege hun situatie extra kwetsbaar zijn, zoals dak- en thuislozen, jongeren of ondernemers die tijdens de coronacrisis financieel geraakt zijn, bieden we ondersteuning. Vanuit het Masterplan Zuidoost, het Nationaal Programma Samen Nieuw-West en Aanpak Noord werken we met een integrale langjarige aanpak om kansengelijkheid, bestaanszekerheid en leefbaarheid te verbeteren.

Specifiek op het gebied van armoedebestrijding stellen we een breed palet aan Stadspasactiviteiten beschikbaar voor bewoners van deze gebieden. Ook hebben we de financiële dienstverlening aan dak- en thuisloze mensen verbeterd door meer samen te werken met partners in de stad, onder meer bij het passantenhotel Buitenhof en door het proces te verbeteren rond afgifte van briefadressen op de Jan van Galenstraat. De ervaringen met het versnellen van de financiële ondersteuning met de pilot Bijstand in één dag laten zien dat dit project een goed voorbeeld is van het lerende vermogen van de gemeentelijke organisatie. Na de eerste fase van deze pilot bleek het aantal deelnemers achter te blijven bij wat vooraf was ingeschat. Oorzaken waren onder andere dat de werkzaamheden voor de aanvragen in de praktijk meer tijd in beslag in beslag namen en verschil van inzicht bij de uitvoering over het toepassen van maatwerk. Omdat de meerwaarde van deze werkwijze duidelijk was, is besloten tot een herstart van het project. Hierbij hebben we lering getrokken uit de eerste pilot en zijn organisatorische aanpassingen gedaan. Dit heeft geresulteerd in een verviervoudiging van het bereik van dit project.

Kinderen Met het onderzoek ‘Gezin en Geld’ (ook bekend onder de naam ‘Gewoon Geld Geven’) hebben we aan analyse gemaakt wat de effecten zijn als gezinnen met weinig geld maandelijks een extra geldbedrag krijgen zonder dat daar voorwaarden aan zijn verbonden. Door gezinnen in Noord, Zuidoost en Nieuw-West direct financiële ruimte te bieden, versterken we hun bestaanszekerheid en vergroten we de kans op een gelijk perspectief. We voeren dit onderzoek sinds mei 2025 gedurende 2 jaar uit met het Kansfonds en de Hogeschool van Amsterdam. In een later stadium zal het college de raad informeren over de bevindingen uit dit onderzoek.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 maart 2026 Pagina 7 van 9

We hebben onder andere voor het schooljaar 2023-2024 tot en met 2026-2027 de inkomensgrens van onze kindregelingen verhoogd. Ondernemers Voor ondernemers die noodgedwongen moeten stoppen met hun bedrijf nemen we knelpunten weg om hen beter te helpen en door te verwijzen. Wanneer de uitkering voor zelfstandigen (Bbz) eindigt of de aanvraag voor deze uitkering wordt afgewezen, zorgen we ervoor dat deze voormalig ondernemer makkelijk en snel instroomt in de bijstand wanneer daar recht op is. Dit voorkomt schulden en het onnodig opvragen van informatie. Ouderen Ook richten we ons op de bestaanszekerheid van ouderen. Door de vermogensgrens te verhogen, komen meer AOW’ers met een bescheiden spaarbuffer in aanmerking voor armoederegelingen. Zij kunnen hun financiële buffer behouden voor onverwachte uitgaven en daarnaast gebruik maken van onze lokale voorzieningen zoals gratis OV en de collectieve zorgverzekering. Algemeen beeld van de armoedebestrijding De factsheet Actueel Inkomensbeeld Gebieden over de periode juli 2024 tot en met juni 2025 (zie bijlage 2) laat helaas zien dat in Amsterdam het aantal huishoudens dat van weinig geld moet rondkomen weer iets toeneemt. Bijvoorbeeld het aantal Amsterdammers met een CAKwanbetalersregeling3 nam binnen dat jaar toe met 1500 naar 20.219 per 1 juli 2025. In lijn met het landelijk beeld stijgt het aantal wanbetalers al 24 maanden.

Een specifieke oorzaak, anders dan de toegenomen armoede ook onder werkenden, is hiervoor nog niet te noemen. Deze cijfers bevestigen voor het college de noodzaak om zich ook de komende jaren extra te richten de bestaanszekerheid van Amsterdammers. Vereenvoudiging systeem, aanvraagproces en regels Gedreven door de Agenda Bestaanszekerheid werken we in Amsterdam continu aan het toegankelijker maken van regelingen. Zo hebben we het aanvragen van bijzondere bijstand eenvoudiger gemaakt en de soms noodzakelijke draagkrachtberekening rechtvaardiger en begrijpelijker. Vanwege de verbeterde toegankelijkheid, onder andere door vereenvoudigd en ruimhartiger beleid en verbetering (en gedeeltelijk automatiseren) van het aanvraagproces, doen meer Amsterdammers een beroep op het vangnet van de bijzondere bijstand. Deze ontwikkeling is belangrijk, omdat het gebruik van de bijzondere bijstand direct doorwerkt op andere leefgebieden zoals wonen. Inkomstenverrekening Door verbetering van het proces rond automatische inkomensverrekeningen hoeven Amsterdammers met inkomsten naast de bijstandsuitkering veel minder vaak loonstroken aan te leveren. Hoewel verdere verbeteringen nodig zijn, zien we nu reeds het effect van deze verbetering op de tevredenheid van bijstandsgerechtigden. We verwachten dat hiermee de stap kleiner wordt naar fulltime werk en uitkeringsonafhankelijkheid.

Met de automatische verrekening van inkomsten, dat van oudsher ook in Amsterdam ingewikkeld en foutgevoelig is, vergroten we 3 Een regeling voor mensen die hun zorgpremie niet hebben voldaan

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 maart 2026 Pagina 8 van 9

de inkomenszekerheid van Amsterdammers en moedigen wij hen ook aan richting parttime werk. Dit is veelal de eerste stap naar duurzame volledige bijstandsonafhankelijkheid. Ook hebben we de garantieknop geïntroduceerd, die ervoor zorgt dat mensen die de stap naar werk hebben durven maken simpel en snel weer terug kunnen vallen op de bijstand indien nodig. Dit vergroot de inkomenszekerheid. De garantieknop is een goed voorbeeld van waar de Agenda Bestaanszekerheid voor Iedereen en Iedereen Kans op Werk elkaar versterken. Continuïteit van beleid De bestaanszekerheid stond onder druk. Daarom zijn we in 2023 gestart met de geïntensiveerde inzet op financiële bestaanszekerheid. Onder andere de Commissie sociaal minimum4 concludeerde dat het wettelijk sociaal minimum te laag lag. Ten opzichte van 2023 is het netto besteedbaar inkomen voor de meeste groepen op een meer leefbaar niveau. Dit heeft het Rijk echter met name bewerkstelligd door het verhogen van toeslagen, maar een randvoorwaarde is dat mensen van alle voorzieningen gebruik maken die er zijn. Het sociale stelsel in Nederland is nog steeds een complex geheel van verschillende en vaak onvoorspelbare regelingen. Dit maakt het voor vele huishoudens lastig om hun weg te vinden en daadwerkelijk gebruik te maken van de beschikbare voorzieningen, hetgeen ook een belemmering kan zijn voor betaald werk en participatie.

Het college is van mening dat er nog steeds fundamentele veranderingen vereist zijn voor een voorspelbaarder, toegankelijker en minder complex sociaal stelsel. Zolang toeslagen een belangrijk deel van het inkomen van mensen met een laag inkomen blijven, structurele verbeteringen van de Participatiewet uitblijven en verschillende sociale en fiscale regelingen met elkaar botsen, blijft het voor gemeenten bij symptoombestrijding. Wij zullen onze inspanningen continueren om samen met het Rijk te werken aan wezenlijke verbeteringen van de sociale zekerheid en het toeslagenstelsel. De inzichten die we hebben opgedaan bij de uitvoering van de Agenda Bestaanszekerheid kunnen daarbij zeer waardevol zijn. We brengen deze daarom ook onder de aandacht van het Rijk. In onze gesprekken met het Rijk zullen we ons nog nadrukkelijker richten op de voorspelbaarheid van inkomens op minimumniveau.

4 Commissie sociaal minimum, Een zeker bestaan, rapport 1, juni 2023

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 maart 2026 Pagina 9 van 9

Eind 2026 zal het college de raad informeren over de verdere voortgang van de Agenda en de doorontwikkeling van de extra inzet op de financiële bestaanszekerheid voor Amsterdammer. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale zaken, armoedebestrijding en schuldhulpverlening

Bijlagen 1. Rapportage Monitoring Agenda Bestaanszekerheid, juni 2025 2. Factsheet Actueel Inkomensbeeld Gebieden, juni 2024-juli 2025

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl