Raadsinformatiebrief voortgang Amsterdams Stagepact MBO.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 13 juni 2025 MBO en toeleiding arbeidsmarkt, Economische Zaken Sofyan Mbarki Onderwijs, bestuurszaken.onderwijs@amsterdam.nl

Onderwerp

Voortgang Amsterdams Stagepact MBO

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Amsterdam staat voor flinke maatschappelijke en economische uitdagingen. In bijna elke sector – van zorg en horeca tot bouw en energietransitie – groeit het tekort aan goed opgeleide vakmensen. Bedrijven die nu geen ruimte maken voor mbo-studenten, lopen straks het talent mis dat ze juist zo hard nodig hebben. De economische noodzaak voor bedrijven om mbo-studenten stage te laten lopen is dan ook evident: zonder hen staat de toekomst van hun onderneming op het spel. Tegelijkertijd hebben veel jongeren moeite om een passende en kwalitatief goede stageplek te vinden. Zonder stage géén diploma, en zonder diploma géén startkwalificatie voor de arbeidsmarkt. Om hier gehoor aan te geven hebben Amsterdamse mbo-instellingen, bedrijven, de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) en de gemeente Amsterdam op 9 april 2024 het Amsterdams Stagepact MBO ondertekend. Het doel: iedere mbo-student in Amsterdam voorzien van een passende stageplek met goede begeleiding, een eerlijke vergoeding en zonder stagediscriminatie.1 Een jaar na de lancering van het Amsterdams Stagepact MBO informeer ik u graag over de voortgang. Voortgang Amsterdams Stagepact MBO In de eerste periode lag de focus op het leggen van een stevige basis voor het Stagepact.

Er is een projectbureau opgezet waarin de gemeente en het mbo samenwerken aan het verbinden van partners, het signaleren van knelpunten en het stimuleren van oplossingen. Het bij elkaar brengen van betrokken partijen en het uitbreiden van het bedrijvennetwerk bleek een intensieve en waardevolle opgave. Dit heeft geleid tot meer zichtbaarheid en aandacht voor stages binnen de betrokken organisaties. We zijn nog in gesprek met het bedrijfsleven over hun rol binnen het projectbureau. Een groeiend aantal bedrijven heeft zich gecommitteerd aan de doelstellingen van het Stagepact. Inmiddels zijn ruim 100 partners aangesloten. Recent aangesloten zijn onder andere Amstelring, Vebego, Melkweg, Linden-IT en NautaDutilh. De aangesloten bedrijven ondernemen acties om de ambities van het Stagepact te realiseren. Zo verhoogde de RAI de stagevergoeding voor mbo1

Amsterdams Stagepact MBO - Gemeente Amsterdam

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 juni 2025 Pagina 2 van 5

studenten naar 750 euro en is men overgestapt naar een anoniem sollicitatieproces om stagediscriminatie tegen te gaan. Alle bedrijven die het Stagepact ondertekenen, committeren zich automatisch aan het geven van een eerlijke stagevergoeding. Sectorale aanpak voor concrete acties en oplossingen Via sectortafels werken bedrijven, SBB en mbo-opleidingen samen om de vier ambities van het Stagepact te vertalen naar concrete acties en projecten. Per sector worden de belangrijkste uitdagingen besproken en gezamenlijke oplossingen bedacht. De sectortafel Zorg & Welzijn zal bijvoorbeeld starten met een stageveiligheidstraining en is begonnen aan een intensief samenwerkingstraject tussen vier grote zorgorganisaties: Amsta, Cordaan, Amstelring en Evean. Zij organiseren onderling werkbezoeken en delen kennis om hun stagebeleid verder te ontwikkelen en meer kwalitatieve stageplekken te creëren. Aandacht voor mbo-studenten niveau 1 en 2 Voor mbo-studenten op niveau 1 en 2 is expliciet aandacht. We zien dat bij deze studenten het organiseren van passende stageplekken en de juiste begeleiding soms iets extra's vraagt. Het mbo heeft al veel expertise hierop, bijvoorbeeld bij Huis van Talent2 van het ROC van Amsterdam (ROCvA) MBO College Zuidoost, een publiek-private samenwerking gericht op deze doelgroep. Inmiddels zijn acht partners van het Stagepact ook bij Huis van Talent aangesloten.

We blijven de ondertekenaars van het Stagepact betrekken bij de doorontwikkeling en opschaling van Huis van Talent om gezamenlijk niveau 1 en 2 studenten van de beste stages te voorzien. Zo organiseren we samen met Huis van Talent een training voor praktijkopleiders die werken met mbo-studenten niveau 1 en 2, zodat bedrijven zichzelf kunnen oriënteren op het bieden van stages aan deze groep studenten. Gemeente heeft voorbeeldfunctie Vanuit het Stagepact zetten we ook als gemeente in op goed werkgeverschap binnen onze eigen organisatie. We hebben hierin een voorbeeldfunctie te vervullen. Ook weten we dat niveau 1 en 2 studenten soms meer begeleiding nodig hebben en financiering soms lastiger is voor organisatieonderdelen binnen de gemeente. Om binnen de gemeente te zorgen voor meer stageplekken, met een passende stagevergoeding, voor mbo-studenten niveau 1 en 2, stellen we vanuit het Stagepact financiering beschikbaar voor een tegemoetkoming in de stagevergoeding van mbo-stagiairs niveau 1 en 2 bij de gemeente Amsterdam in schooljaar 2025-2026. Nulmeting Amsterdams Stagepact MBO Om de impact van het Stagepact op lange termijn te kunnen meten heeft SEO Economisch Onderzoek een nulmeting uitgevoerd (Nulmeting Amsterdams Stagepact MBO, stand van zaken op de vier kerenambities, bijlage 1).

Het doel van het onderzoek is om inzicht te krijgen in de beginsituatie van de vier ambities van het Amsterdams Stagepact MBO, om zo de voortgang te kunnen borgen. Er is een combinatie van kwantitatieve en kwalitatieve methoden (data-analyse, een beknopte vragenlijst onder bedrijven en reflectiegesprekken met partners) gebruikt. Door het 2

De manier van werken binnen Huis van Talent is gericht op hybride onderwijs, waarbij studenten onthe-job leren en bedrijven extra ondersteuning ontvangen vanuit de school om samen de studenten op te leiden. huisvantalent

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 juni 2025 Pagina 3 van 5

betrekken van studenten, bedrijven en SBB in het onderzoek hebben we een beeld van de ontwikkelingen en ervaringen vanuit alle relevante perspectieven verkregen. Het onderzoek laat zien dat we blijvend moeten investeren in stages in Amsterdam. Zo is er gemiddeld een tekort van 100 stageplekken per maand. Dat zijn maandelijks 100 studenten die niet kunnen beginnen aan een stage, daardoor studievertraging oplopen en in het ergste geval uitvallen. Naast de uitdaging die studenten hebben om een stageplek te vinden, is de gevonden plek ook niet altijd passend bij de wensen, kwaliteiten en soms begeleidingsbehoefte van de student. Zo blijkt bijvoorbeeld dat minder dan de helft van de Amsterdamse studenten tevreden is over de voorbereiding en begeleiding vanuit de school tijdens hun stage. Daarnaast voelt 75% van de studenten zich veilig op stage, terwijl dat landelijk hoger ligt (84%). We zien dat minder dan de helft van de Amsterdamse mbo-studenten een stagevergoeding ontvangt. Dit onacceptabel en leidt tot kansenongelijkheid. Zo zullen jongeren met minder financiële draagkracht eerder afhaken. Ten slotte zien we dat de praktijkopleiders relatief tevredener zijn dan studenten. Echter, daar zit ook ruimte voor verbetering, onder andere in het contact tussen de praktijkopleider en de school. Op basis van het onderzoek constateren we dat we er nog niet zijn.

De onderzoeksresultaten zorgen ervoor dat we samen met het mbo en de bedrijven nog beter kunnen bepalen waar de knelpunten liggen op de verschillende niveaus en binnen de verschillende sectoren. Dit vraagt om gerichte acties in de komende periode waarbij we aan de voorkant goed nadenken hoe we de impact achteraf kunnen meten. Daarom zullen we per interventie monitoren wat het concreet oplevert en blijven we de ontwikkelingen in de stad volgen door een herhaling van dit kwantitatieve onderzoek. Vervolg We focussen ons de aankomende periode op een aantal plannen dat duurzame impact heeft, ook na afloop van het Stagepact. Dit doen we onder andere door: Stagebureaus op alle mbo’s We willen dat elk college een eigen stagebureau krijgt. Een stagebureau zorgt dat er tijd en aandacht komt voor goede stages en stagebegeleiders voldoende tijd hebben voor student en leerbedrijf. ROCvA MBO College Noord laat zien dat dit werkt. Sinds september jl. is daar een centraal stagebureau dat zorgt voor intensievere begeleiding vanuit school en nauwere samenwerking met bedrijfsleven. Studenten zijn beter voorbereid voor hun stage. Dit zorgt ervoor dat de student met een stevige basis aan de stage begint. Het bedrijfsleven heeft nu een duidelijk aanspreekpunt waar ze met al hun vragen terechtkunnen.

Lijnen zijn hier korter en het onderwijs en de stagebedrijven hebben daardoor sneller en makkelijker contact. We willen er nu voor zorgen dat dit initiatief wordt opgeschaald naar andere colleges en mbo’s, zoals Westpoort, Zuidoost en het Mediacollege. We hopen hiermee bijvoorbeeld te bereiken dat studenten positiever worden over hun voorbereiding en begeleiding vanuit de school en dat er meer contactmomenten met de leerbedrijven komen. De eerdergenoemde nulmeting laat immers de noodzaak hiervan zien. ‘Fit to receive’-training voor praktijkopleiders Samen met SBB ontwikkelen we een verdiepende training voor ervaren praktijkopleiders. Uit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 juni 2025 Pagina 4 van 5

gesprekken met verschillende partners van het Stagepact is gebleken dat het huidige aanbod, dat weliswaar een sterke basis biedt voor beginnende praktijkopleiders, nog te weinig verdieping biedt voor meer ervaren praktijkopleiders. In de verdiepende training zal aandacht zijn voor actuele thema’s zoals de generatiekloof en studenten met extra ondersteuningsbehoeften. De training biedt intervisie en praktijkgerichte werkvormen en start na de zomer in pilotvorm. Daarnaast blijven we inzetten op workshops voor beginnende praktijkopleiders. Stagediscriminatie Nog te vaak horen we dat niet alle studenten dezelfde kansen krijgen vanwege stagediscriminatie. Of dit nu is vanwege het studieniveau, een beperking of culturele achtergrond, stagediscriminatie is onacceptabel. Het heeft vergaande gevolgen, zoals belemmeringen in studievoortgang, persoonlijke ontwikkeling en toegang tot de arbeidsmarkt. In het Amsterdams Stagepact is afgesproken dat de Amsterdamse mbo-instellingen, SBB en de Amsterdamse bedrijven zich inzetten om stagediscriminatie uit te bannen, ook binnen de eigen organisaties. We communiceren naar bedrijven dat discriminatie niet kan en niet mag, en dat ze onze jongeren hiermee tekortdoen. Samen met het mbo en de SBB zorgen we ervoor dat de verschillende meldpunten vindbaar zijn voor studenten en dat goed opvolging wordt gegeven aan elke melding die binnenkomt.

Tegelijkertijd weten we ook dat de oplossing niet enkel in de verbetering van de meldpunten zit. Concreet financieren we vanuit de MBO-Agenda een project bij het ROCvA gericht op het tegengaan van stagediscriminatie. Doormiddel van co-creatie tussen studenten, bedrijven en het ROCvA wordt er gewerkt aan oplossingen voor het tegengaan van stagediscriminatie. Ook met Amsterdamse bedrijven zetten we concrete stappen. Zij doen bijvoorbeeld mee aan een 'community of practice' waarin zij samen met andere bedrijven oefenen met het objectief werven en selecteren van stagiairs. Tenslotte wordt er vanuit het landelijke Stagepact ook ingezet op het tegengaan van stagediscriminatie. Daarin zoeken we de verbinding met andere steden en verkennen we hoe tools die elders in het land ontwikkeld worden ook van betekenis kunnen zijn voor onze Amsterdamse studenten en bedrijven. Blijvende inzet op een gelijke stagevergoeding voor iedereen Een eerlijke stagevergoeding is cruciaal. Zonder vergoeding kunnen veel mbo-studenten hun stage nauwelijks volhouden, bijvoorbeeld omdat ze - om in hun levensonderhoud te voorzien werken naast hun studie. Het is onacceptabel dat je opleidingsrichting (mbo, hbo, wo) bepaalt of je wel of geen stagevergoeding ontvangt. Alle studenten verdienen gelijke waardering voor hun inzet en bijdrage aan een organisatie.

Bedrijven die een eerlijke stagevergoeding betalen zijn bovendien aantrekkelijker voor studenten. Ze laten daarmee zien dat zij de student op waarde schatten en krijgen er een gemotiveerdere student voor terug. Ik ben dan ook blij met de recente toezeggingen van de minister om te verkennen hoe een wettelijk verplicht minimum voor stagevergoeding vormgegeven kan worden en het gesprek aan te gaan met sociale partners bij de start van nieuwe cao-onderhandelingen. Dit is een belangrijke eerste stap. Tegelijkertijd is er meer nodig. Dit vraagt lef, inzet en daadkracht, juist vanuit het Rijk.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 juni 2025 Pagina 5 van 5

Daarover gaan we in gesprek met het Rijk en helpen we graag waar we kunnen. In Amsterdam laten we nu al zien hoe samen te werken met bedrijven voor stagevergoedingen. We maken daarvoor afspraken met bedrijven: wie een stagiair in dienst neemt betaald een eerlijke vergoeding. Met het Amsterdams Stagepact geven we als Amsterdam een concreet uitvoering aan het Landelijke Stagepact MBO 2023-2027. Tot slot Investeren in studenten is investeren in de toekomst van onze stad. Het Stagepact vraagt om verantwoordelijkheid van alle betrokken partners. Het succes van dit pact staat of valt met de gezamenlijke inzet van het mbo, het bedrijfsleven en SBB. Als gemeente vervullen we hierin nu een aanjagende en verbindende rol om de beweging op gang te brengen en het onderwijs en bedrijfsleven beter op elkaar aan te laten sluiten, maar die rol is tijdelijk. De structurele verantwoordelijk voor voldoende, passende en eerlijk betaalde stages ligt bij de ondertekenaars. We vertrouwen erop dat zij het belang hiervan blijven omarmen en de afspraken duurzaam borgen in hun eigen organisatie. Alleen door samen te werken en ons actief in te zetten, kunnen we stageplaatsen blijven verbeteren en kunnen we ervoor zorgen dat elke student de kans krijgt om zich optimaal te ontwikkelen en goed voorbereid de arbeidsmarkt op gaan.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder MBO en Economische Zaken Bijlagen 1. Nulmeting Amsterdams Stagepact MBO, stand van zaken op de vier kerenambities

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl