Raadsinformatiebrief voortgang aanpak dakloosheid

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 18 november 2025 Opvang Wethouder Rutger Groot Wassink Directie Onderwijs, Jeugd, Zorg en Diversiteit bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl Voortgangsrapportage Versterking Aanpak Dakloosheid

Geachte leden van de gemeenteraad van Amsterdam, Voor u ligt de voortgangsrapportage 2025 voor de Versterking Aanpak Dakloosheid (2023-2026) – een Amsterdams programma dat het beleidsprogramma “Een nieuwe start” (2021-2025)1 versterkt. Met het versterkingsprogramma geeft het college ook invulling aan het Nationaal Actieplan Dakloosheid “Eerst een thuis”2 en het Plan van Aanpak kwetsbare dakloze EU-burgers3. Deze voortgangsrapportage linkt aan de publicatie van de eerste Ethos-telling die in AmsterdamAmstelland heeft plaatsgevonden. Een eerste reactie op dit telonderzoek gaf het college in de Raadsinformatiebrief van 8 oktober 2025. Wij zijn geschrokken van de cijfers van de ETHOStelling. Te veel Amsterdammers hebben geen veilig (t)huis. De afnemende bestaanszekerheid en de woningcrisis zijn belangrijke oorzaken voor de grote groep (dreigend) dak- en thuisloze mensen. Het doel van deze rapportage is de Raad inzicht te geven in de resultaten van de Versterking Aanpak Dakloosheid. Omdat de ETHOS-telling nieuwe informatie en cijfers bevat, besteedt het college in deze brief eerst aandacht aan de nieuw beschikbare data. We plaatsen daarbij de ETHOS-telling in de context van de meeste recente gemeentelijke cijfers. Een nieuwe gemeentelijke factsheet rondom dakloosheid en een rapportage van O&S over dit onderwerp treft u in bijlage van de brief.

Na een schets van hetgeen er binnen de Versterking Aanpak Dakloosheid is bereikt, deelt het college een aantal maatregelen die naar aanleiding van de ETHOS-telling in gang zijn gezet. Ten slotte gaat deze rapportage in op de keuzes waar Amsterdam op middellange termijn voor staat en de rol die het Rijk hierin speelt. De ETHOS-telling Amsterdam-Amstelland De ETHOS-telling is een telonderzoek dat inzicht geeft in de aantallen en profielen van dak- en thuisloze mensen, inclusief groepen die normaal buiten beeld blijven, zoals kinderen of ouderen. De ETHOS-methode hanteert een Europese definitie waarbij dakloosheid wordt gezien als een

1

Een Nieuwe Start: Aanpak Dakloosheid (2021-2025) Nationaal Actieplan Dakloosheid ‘Eerst een Thuis’ 3 Plan van Aanpak Kwetsbare Dakloze EU-burgers 2

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 november 2025 Pagina 2 van 10

gebrek aan volwaardige huisvesting. Hierdoor komen niet alleen mensen in beeld die feitelijk op straat (in de openbare ruimte) leven, maar ook een groep mensen die geen veilig eigen (t)huis hebben. Het betreft mensen in opvangvoorzieningen, maar ook mensen die kwetsbaar gehuisvest zijn – in een caravan of vakantiehuisje bijvoorbeeld - of die opgevangen worden binnen het eigen netwerk. De ETHOS-telling is onder leiding van het Kansfonds en de Hogeschool van Utrecht (HvU) uitgevoerd. De ETHOS-telling telt in de regio Amsterdam-Amstelland 13.904 mensen die dak- of thuisloos zijn. Dit zijn allemaal mensen die geen veilige plek hebben. Het college gaf in een eerste reactie op de Ethos-telling al aan dat opvalt hoe divers de groep dak- en thuisloze mensen is. Van de getelde mensen is 30% vrouw. Onder hen waren 56 vrouwen zwanger op het moment van de telling. Daarnaast valt veertien procent (1.769) van de getelde mensen in de categorie jongvolwassen: zij zijn tussen de 18 en 27 jaar. Er werden in totaal 1.718 minderjarige kinderen geteld – dertien procent van de totale groep. Bijzonder verontrustend is dat er veertien kinderen in de openbare ruimte werden geteld. Op dit signaal is na publicatie van de ETHOS-telling direct actie ondernomen.

Er is een inventarisatie gedaan onder aanbieders en partners, maar zij gaven aan op dat moment geen kinderen in de openbare ruimte (terug) te vinden. Via het Kansfonds of de HvU zijn deze kinderen niet herleidbaar. Staand beleid in Amsterdam is dat wanneer we een signaal krijgen van een dakloos kind op straat, er direct actie ondernomen wordt. In Amsterdam slapen kinderen nooit op straat. De ETHOS-telling benadrukt de urgentie van het vraagstuk rondom dakloze gezinnen. Een thema dat eerder al door het Amsterdamse doorbraakteam en de Amsterdamse kinderombudsman (KOM) geagendeerd is en dat tijdens de Raadscommissie SED op 1 oktober 2025 met uw raad is besproken. De ETHOS-telling kan hiernaast ook voeding geven aan gericht beleid voor andere specifieke doelgroepen, zoals jongvolwassenen, EU-burgers en ongedocumenteerde mensen. Belangrijk binnen de ETHOS-telling is de vraag naar de aanleiding van dakloosheid. Te vaak nog gaat het daarbij om een scheiding of problemen in de relationele sfeer. Of om mentale gezondheidsproblematiek en verslaving. Amsterdammers weten hulpverlenende instanties te laat te vinden en een veel te groot aantal mensen is mede daardoor niet in beeld. Deze bevindingen geven belangrijke aanknopingspunten voor toekomstig (preventie)beleid.

De telorganisaties die meehielpen bij de ETHOS-telling geven aan dat zij in hun uitvoeringspraktijk feitelijk nog meer dak- en thuisloze inwoners zien. Doordat de telmethode een momentopname is en niet alle telpartners even intensief konden meetellen vanwege beschikbare capaciteit, zijn ook de ETHOS-uitkomsten een benadering van de werkelijkheid. Dit alles betekent dat het aantal daken thuisloze mensen in de regio Amsterdam-Amstelland naar alle waarschijnlijkheid nog hoger is dan uit de ETHOS-telling blijkt. Daarbij heeft de ETHOS-telling een aantal nadelen. De methode neemt een aantal groepen die in Amsterdam worden opgevangen niet mee. In Amsterdam gaat het bijvoorbeeld om aanzienlijke aantallen mensen die beschermd wonen of die in een asielzoekerscentrum of andere voorziening wonen. Ook zijn een aantal signalen binnen de ETHOS-rapportage lastig te duiden. Neem de

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 november 2025 Pagina 3 van 10

leeftijd bij de kinderen die geteld zijn, waaronder de kinderen die in de openbare ruimte werden geteld. Het kan gaan om een zeer jong kind, maar ook een jongere van 17 jaar. Het gebrek aan specificatie binnen de ETHOS-telling geeft daardoor nog geen compleet beeld. Daarom blijft de Amsterdamse, gemeentelijke monitor van groot belang. De Amsterdamse monitor De Amsterdamse monitor bestaat uit een aantal onderdelen: een factsheet, een uitgebreider rapport van Onderzoek en Statistiek, en een rapport van Meetellen met voornamelijk kwalitatieve data. De ‘Factsheet dak- en thuisloosheid Amsterdam-Amstelland 2025’ brengt gemeentelijke data in beeld over het eerste kwartaal van het kalenderjaar. Het betreft een combinatie van registraties vanuit de diverse opvanglocaties en bijvoorbeeld van briefadressen. Deze monitor wordt in 2026 uitgebreid met data van de buurtteams en met de aantallen bezoekers van laagdrempelige inloopvoorzieningen in de stad. Daarmee verwachten we een steeds nauwkeuriger beeld te krijgen van de omvang en aard van de dakloosheid in Amsterdam. Na de Factsheet uit 2024 is nu de Facsheet 2025 beschikbaar. Deze is als bijlage aan deze brief toegevoegd. De ETHOS-telling geeft een correctie op het aantal mensen dat in de factsheet geïdentificeerd is binnen de diverse ETHOS-light categorieën.

De ETHOS telt immers 13.904 mensen, waar de gemeente 9.248 dak- en thuisloze personen registreerde in het eerste kwartaal van 2025. Een deel van de mensen die ‘buiten beeld’ is binnen de gemeentelijke monitor wordt daarmee ingevuld. Tegelijkertijd is een belangrijk voordeel van de gemeentelijke monitor het inzicht in het aantal mensen dat binnen Amsterdam in een opvangvoorziening woont. Het ging in het eerste kwartaal van 2025 om 10.764 mensen die of in een WMO-maatwerkvoorziening wonen of in de asiel- of Oekraïneopvang. De factsheet geeft hiermee een totaaloverzicht van de opvangopgave waar de regio Amsterdam-Amstelland voor staat. Met de correctie vanuit de ETHOS-telling meegenomen weten we nu dat bijna 25.000 mensen in Amsterdam in een vorm van kwetsbare of tijdelijke huisvesting of op straat verblijven. Een onacceptabel hoog aantal. Een tweede onderdeel van de monitor is een overzichtsrapport dat gemaakt is door Bureau Onderzoek & Statistiek: de ‘Monitor Dak- en Thuisloosheid’. Deze monitor bevat kwantitatieve gegevens en is aangevuld met interviews met professionals ‘in het veld’. Daarnaast heeft onderzoeksbureau Meetellen een rapportage opgesteld aan de hand van interviews die zij hebben gevoerd met mensen die dak- of thuisloos zijn.

Het college ziet veel meerwaarde in deze kwalitatieve data, want het geeft inzicht in de ervaringen die mensen opdoen binnen de Amsterdamse voorzieningen. De ‘Monitor Dak- en Thuisloosheid’ reflecteert bijvoorbeeld op de impact van preventief beleid en documenteert de uitstroomproblemen in de Begeleid Thuis/Beschermd Verblijf (BT/BV) keten. Dergelijke informatie is hard nodig om effectief beleid te kunnen voeren. Resultaten Versterking Aanpak Dakloosheid In Amsterdam is met het beleidsprogramma “Een nieuwe start” (2021-2025) en de Versterking van de Aanpak Dakloosheid (2023-2026) gewerkt aan maatregelen om dakloosheid tegen te gaan en op te lossen. Dit deden we samen met belangenbehartigers, ervaringswerkers, zorgaanbieders,

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 november 2025 Pagina 4 van 10

buurtteams, en andere (gemeentelijke) partners binnen de dakloosheidsketen in Amsterdam en de regiogemeenten. In het afgelopen jaar zijn meer dan 200 nieuwe opvangplekken gerealiseerd, bovenop de 350 plekken die het jaar daarvoor waren geopend. Er zijn aanzienlijke stappen gezet in het voorkomen van dakloosheid, het ondersteunen van (dreigend) dak- en thuisloze mensen en er zijn nieuwe voorzieningen, zoals de mobiele gebruikersruimte in het Oosterpark, aanvullende nachtopvangplekken voor EU-burgers en een pilot nachtopvang op de locatie T6 geopend. We hebben een breed en integraal aanbod gerealiseerd voor jongvolwassenen, economisch daklozen, gezinnen, mensen die tussen wal en schip vallen en mensen met ernstige GGZ-problematiek. Het college is trots op de goede samenwerking tussen partijen binnen en buiten de gemeente. Neem bijvoorbeeld het passantenpension De Buitenhof waarin de Regenboog Groep en HVO Querido samen hulp bieden aan economisch dakloze mensen met een net wat grotere zorgvraag. Ook is een mooi voorbeeld van samenwerking de conferentie dakloosheid in mei 2025. Daarin kwamen medewerkers van de gemeente Amsterdam, regiogemeentes, GGD, zorgaanbieders, buurtteams, belangenbehartigers, woningbouwvereniging en vele andere professionals en betrokkenen bij elkaar om kennis uit te wisselen en te onderzoeken wat goed gaat en wat beter kan.

Drie actielijnen Met het versterkingsprogramma heeft dit college ingezet op intensivering van beleid via drie actielijnen: 1. Extra opvangplekken en tijdelijke huisvesting 2. Verbetering preventie en ondersteuning 3. Aanpak dakloze EU-burgers Doel van alle inspanningen is om in korte tijd nieuw perspectief te creëren: een duurzame woonplek te vinden, iemand terug te leiden naar werk of te repatriëren. Daarbij is er bijzondere aandacht voor economisch dak- en thuislozen, gezinnen, jongvolwassenen, kwetsbare lhbtiq+ personen, dakloze EU-burgers en kwetsbare ongedocumenteerden. Daarnaast wordt geïnvesteerd in de begeleiding van dakloze Amsterdammers die in afwachting zijn van een maatwerkplek binnen de WMO. Hieronder vindt u per onderdeel van de aanpak een samenvatting. Als bijlage bij deze raadsinformatiebrief treft u een uitgebreider overzicht van de acties die afgelopen jaar uitgevoerd zijn onder de aanpak. [1]

A. Extra opvangplekken en tijdelijke huisvesting

[2] Ambitie:

Jaarlijks 300400 extra opvangplekken

[3]

Resultaten: - Meer dan 500 extra plekken sinds 2021 gerealiseerd, waaronder: o 132 plekken grootschalige nachtopvang, Waarvan 10 plekken specifiek voor LHBTIQ+.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 november 2025 Pagina 5 van 10

o

en tijdelijke woonplekken.

Passantenpensions: o.a. de Buitenhof biedt ruimte aan 178 economisch dakloze mensen; de verlenging is in voorbereiding. Een pension aan de Heggerankweg biedt 49 plekken. o 15 dag- en nachtopvangplekken voor jongvolwassenen op het Atlantisplein o Dag- en nachtopvang: in oktober opende de Noordenburgh 30 dag- en nachtopvang plekken voor vrouwen en LHBTQI-personen - Flexwoningen: Eerste complex opgeleverd in 2025, met meer gepland in 2026-2027. Beperkt aantal plekken gereserveerd voor economisch dakloze mensen. - Leegstaand vastgoed: Innovatieve pilots worden voorbereid, zoals het benutten van leegstaande kantoorverdiepingen en het NOIZ-concept (Nachtopvang in Zelfbeheer) in diverse inloophuizen. - Urgentiecategorie voor meest kwetsbare economisch daklozen toegevoegd, met 30 mensen gekoppeld aan een woning in 2024. [4] B. Verbetering preventie en ondersteuning Resultaten: - Wachtlijstbegeleiding: Collectieve en individuele begeleiding gestart voor mensen die wachten op een maatwerkvoorziening binnen de WMO. - Schuldhulpverlening: Kortere schuldsaneringstrajecten (12 maanden) en pilots voor gezinnen met financieel budgetbeheer. - Briefadressen: Fysiek loket geopend, wachttijden zijn verdwenen. [6] - Bejegening: Verbeterde klantvriendelijkheid en afschaffing van het tekenvak.

- Inloophuizen: Nieuwe (tijdelijke) locaties geopend in Zuidoost en Oost; uitbreiding in Noord en Nieuw-West in voorbereiding. - Daklozenkantoor: Uitbreiding van onafhankelijke cliëntondersteuning via de Straatalliantie. - Buurtteams: Integrale ondersteuning volgens Amsterdamse Maatwerk Methode van (dreigend) economisch dakloze Amsterdammers en creëren aanbod van (inloop)spreekuren Amsterdam) [8] C. Aanpak dakloze EU-burgers [5]

Ambitie: Dakloosheid voorkomen en oplossen door betere dienstverlening en hulpverlening.

[9] Ambitie:

Dakloosheid onder EUburgers voorkomen en oplossen.

[7]

[10] Resultaten

-

-

Ketenaanpak EU-burgers: Outreachende teams en inloophuizen bieden maatschappelijke hulp. Met opvang en ondersteuning bieden we perspectief aan de doelgroep. Bereik ketenaanpak: Jaarlijks contact met 3.000 dakloze EUburgers

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

-

-

-

Datum 18 november 2025 Pagina 6 van 10

Opvangvoorzieningen: o 80 perspectiefopvangplekken voor kwetsbare dakloze EU-burgers en ongedocumenteerde mensen die tussen wal en schip vallen. o 28 tijdelijk nachtopvangplekken voor economisch dakloze EU-burgers geopend Repatriëring: Ongeveer 500 mensen ondersteunt bij terugkeer naar land van herkomst, waaronder in 2024 enkele tientallen trajecten via de aanpak “zachte landing”. Brede aanpak arbeidsmigratie: deze aanpak (in september 2025 besproken in de Raad) is bedoeld om bredere kwesties rondom arbeidsmigratie aan te pakken.

(Bijgestelde) plannen binnen de versterkingsaanpak Ondanks deze verbeteringen aan en aanvullingen op het bestaande aanbod voor dakloze Amsterdammers, staat de aanpak van dakloosheid in de stad onder druk. De problemen zijn op dit moment groter dan we financieel aankunnen. Het subsidieplafond voor de Versterking Aanpak Dakloosheid is in 2025 en 2026 zo goed als uitgenut. En naast het subsidieplafond begint ook de tijdelijkheid van de middelen te knellen. Dit tegen de achtergrond van de groeiende problematiek die de ETHOS-telling en onze eigen gemeentelijke monitor in kaart brengt. Binnen de huidige middelen kan het college nog een aantal aanvullende maatregelen treffen. Een overzicht is opgenomen in de tabel hieronder. Gezinnen en jongvolwassenen Net als uw raad is het college met name geschrokken van de grote aantallen dakloze vrouwen en kinderen. De belangrijkste beleidsfocus ligt de komende maanden daarom op dakloze gezinnen. Op korte termijn zetten wij een aantal aanbevelingen van het Amsterdamse doorbraakteam en van de Amsterdamse kinderombudsman om in actie en werken wij aan motie 439, motie 434, motie 442 die zijn voorgesteld door uw raad. Daarnaast wil het college nog meer prioriteit geven aan jongvolwassenen. Dakloze EU-burgers Binnen de ETHOS-telling zijn opvallend veel mensen geteld met een nationaliteit van buiten de EU (25 procent).

Het percentage EU-burgers (tien procent) is juist lager dan werd verwacht. Daarbij moet ook worden opgemerkt dat van een groot aantal mensen geen nationaliteit bekend is (30 procent). Het beeld vanuit het werkveld is dat met name de groep EU-burgers oververtegenwoordigd is in de openbare ruimte. Daarnaast vermoeden we dat de (aanzienlijke) aantallen ongedocumenteerde mensen die geteld zijn overwegend in het eigen netwerk verblijft. Om deze aannames te toetsen is het college in gesprek met het Kansfonds om een aantal aanvullende analyses op basis van de ETHOS-telling te maken. Vlottrekken van de opvangketen De diverse nieuwe rapporten bevestigen het beeld van een verstopte opvangketen. Zo wachtten in oktober 47% van de mensen die in de dag- en nachtopvang verblijven op een plek in een specialistische WMO-maatwerkvoorziening. De dag- en nachtopvang staat onder druk met een

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 november 2025 Pagina 7 van 10

steeds zwaardere doelgroep waarvoor de voorziening niet is ingericht en de begeleiding te kort schiet. In de komende periode zet het college in op het vlottrekken van de maatschappelijke opvangketen. Hierbij zijn onze verwachtingen realistisch. In de ETHOS-telling zien we dat 85% van de mensen te lang in een (opvang)voorziening blijft doordat er geen betaalbare vervolghuisvesting is. De nijpende situatie op de woningmarkt blijft de belangrijkste oorzaak van dakloosheid en de grootste belemmering in de duurzame aanpak ervan. Preventie Mede door de wooncrisis en de overvolle opvangketen blijft de inzet op preventie van groot belang. Er is veel werk te verzetten, want – zo blijkt uit de ETHOS-telling - veel te veel mensen zijn nog niet in beeld bij de gemeente of hulpverlening. Naast de hoge aantallen dak- en thuisloze mensen die zijn geteld blijkt dat meer dan negen procent niet bekend is bij de beschikbare hulpverlening in de stad en dat het bij 43% van de getelde mensen onduidelijk is of zij contact hebben met hulpverlenende of ondersteunende voorzieningen. Tabel: overzicht aanvullende maatregelen onder de Versterking Aanpak Dakloosheid Extra aandacht gezinnen: vrouwen en gezinnen met kinderen 1. Deze maand start een pilot met openingsuren specifiek voor vrouwen in een inloophuis van de Regenbooggroep. 2.

Samen met de Universiteit Groningen onderzoekt het college de mogelijkheden om een vernieuwde kinderenrechtentoets in te voeren. 3. Het college initieert gesprekken met de regiogemeenten over een mogelijke regioregeling voor de huisvesting van gezinnen. 4. Het college onderzoekt waar de mogelijkheden liggen met betrekking tot uitbreiding van (de criteria van) het programma huisvesting kwetsbare groepen. 5. Het college investeert in de bouw van een extra locatie voor noodopvang gezinnen, waar met name economisch dakloze gezinnen terecht kunnen. Omdat deze locatie wordt ingepast in de gebiedsontwikkeling, is de verwachting dat deze veertien extra plekken in 2028 gereed zullen zijn. Deze structurele plekken komen boven op de huidige 228 noodopvangplekken. 6. Om op korte termijn het aantal gezinnen dat wordt opgevangen in hotels te verminderen wordt vervangend vastgoed geschikt gemaakt voor opvang. Hiervoor zijn we in gesprek met maatschappelijke vastgoedeigenaren. Dit moet leiden tot ongeveer tien extra plekken in 2026. 7. In het vierde kwartaal van 2025 is een pilot rondom economisch dakloze gezinnen die langdurig in de noodopvang verblijven gestart. Het doel is om, via zeer intensieve begeleiding, huisvesting voor deze gezinnen te zoeken buiten Amsterdam en daarmee de doorstroom vanuit de noodopvang te versnellen. 8.

In navolging van een pilot in de winter van 2024/2025, biedt het college winterkoudeopvang in hotels aan gezinnen. De begeleiding van deze gezinnen wordt door de Regenboog Groep georganiseerd. Waar mogelijk worden gezinnen doorgeleid naar een passende plek. Jongvolwassenen 9. In het eerste kwartaal van 2026 onderzoekt het college of er voldoende (opvang) aanbod is voor dakloze jongeren en of dit aanbod aangepast of uitgebreid moet worden.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 november 2025 Pagina 8 van 10

EU-burgers en ongedocumenteerde mensen 10. Op korte termijn blijft het college inzetten op de perspectiefplekken voor nietrechthebbende EU-burgers en mensen die tussen wal en schip vallen (ongedocumenteerde mensen). Binnen de Versterking Aanpak Dakloosheid gaat het om 80 plekken, welke worden voortgezet in 2026. 11. Ook de pilot voor economisch dakloze EU-burgers die in 2025 nachtopvang bood aan 28 mensen wordt in het komende jaar doorgezet. Vlottrekken van de BT/BV keten 12. Het college zet in het eerste kwartaal van 2026 een onderzoek uit om te leren waar de gemeente haar beleid kan aanscherpen om de opvangketen vlot te trekken. Het gaat dan met name om de lange wachtlijst voor een maatwerkvoorziening Beschermd Verblijf. Preventie 13. De komende maanden onderzoekt het college hoe preventie eerder en nog effectiever kan worden ingezet. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan tijdige ondersteuning bij scheidingen of andere relationele conflicten in huis. Ook valt op dat verslaving of mentale problemen voor relatief veel mensen de aanleiding is tot dakloosheid. 14. De focus op het bestaande netwerk van mensen, iets dat bij de buurtteams al veel gebeurt, is van groot belang. Informele netwerken zouden wellicht ontlast of anderszins ondersteund kunnen worden om te zorgen dat dat mensen hun toch al kwetsbare woonplek verliezen door spanningen en conflict.

In de komende maanden bekijkt het college hoe onze preventieve aanpak verder kan worden aangescherpt en welke lessen meegenomen kunnen worden in een nieuw collegeperiode. Vooruitblik Aanvullend op de nieuwe data die tot onze beschikking staan, start het college in het voorjaar van 2026 met verkennende en evaluerende gesprekken. Wat werkt binnen het huidige beleid? Welke tijdelijke voorzieningen dreigen gesloten te worden als de extra middelen van de Versterking Aanpak Dakloosheid aflopen? Welke vervangingsopgave ligt er bij de diverse opvanglocaties? Hoe verloopt de samenwerking met de Amsterdamse regiogemeenten en alle andere relevante partijen in de stad? Wat kan eventueel scherper, welke keuzes liggen voor en wat kosten diverse beleidsscenario’s? Het doel van de verkennende gesprekken is een compleet beeld te krijgen van de problematiek in de stad, de verschillende oplossingsrichtingen te inventariseren, en thema's op te halen voor een nieuw beleidsprogramma. Inhoudelijke en financiële keuzes voor een nieuw beleidsprogramma worden gemaakt door het nieuwe stadsbestuur. Uiteraard gaat het college hierover ook graag in gesprek met uw raad. Knelpunten Rijksbeleid Dakloosheid is niet alleen een probleem van Amsterdam, maar een probleem van heel Nederland. Amsterdam doet wat het kan, maar we hebben landelijke solidariteit en actie nodig om de problematiek te verhelpen.

Het is nu bekend hoeveel mensen dak- en thuisloos zijn in de regio Amsterdam-Amstelland. Zonder de inzet van het Rijk zal het doel dat is gesteld binnen de Nationale Aanpak Dakloosheid – geen dakloosheid meer in 2030 – niet behaald worden. Vanuit Amsterdam pleiten wij – via de G4, de VNG en direct richting het Rijk,

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 november 2025 Pagina 9 van 10

Met betrekking tot volkshuisvesting voor: • Het voeren van consistent langetermijnbeleid rond de bouw van nieuwe woningen en betaalbaar wonen voor alle Nederlanders, inclusief een verplichting voor gemeenten om een minimaal percentage sociale huurwoningen (30 procent) te realiseren. • Het behouden van gemeentelijke vrijheid in de besluitvorming rond nieuwe urgentiecategorieën in de Wet versterking regie op de volkshuisvesting, om concurrentie tussen kwetsbare groepen te voorkomen en tegemoet te komen aan specifieke grootstedelijke problematiek. • Het uitbreiden van tijdelijke woonoplossingen door inwoning bij een ander huishouden financieel aantrekkelijker te maken voor de host. Met name de mogelijke korting op huuren zorgtoeslag vormt een grote drempel voor uitbreiding. Laten inwonen moet lonen. Met betrekking tot kinderen en gezinnen voor: • Het opstarten van een centraal meld- en plaatsingspunt voor dakloze gezinnen zonder regiobinding. • Het opstellen van een landelijk afwegingskader bij opvangvragen met kinderen. Bij huisvestingsvragen met kinderen hanteren gemeenten uiteenlopende criteria, waardoor het op dit moment onduidelijk is hoe het belang van het kind wordt afgewogen tegen de ouderlijke verantwoordelijkheid en de beschikbare opvang.

• Inzet op realistische beeldvorming bij remigrerende gezinnen over huisvestingsmogelijkheden in Amsterdam en in Nederland: een gezamenlijke actie om het verspreiden van misinformatie actief aan te pakken. Met betrekking tot (arbeids)migranten en vluchtelingen voor: • Het aanpakken van malafide uitzendbureaus die EU-burgers uitbuiten, het verkrijgen van grip op Europese arbeidsmigratie en het structureel beschikbaar stellen van middelen om dakloosheid onder deze groep te voorkomen en te verhelpen. • Het behouden van de spreidingswet voor de verdeling van asielzoekers en de urgentiecategorie voor statushouders, evenals het herstellen van de Rijksfinanciering voor de Landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV). Met betrekking tot WMO-maatwerkvoorzieningen voor: • Het kritisch evalueren van de houdbaarheid van de maatschappelijke opvang, zoals voorzien in de WMO, en - gezien de groeiende aantallen en stijgende prijzen - het beschikbaar stellen van aanvullende structurele middelen. • Hierbij moet ook rekening worden gehouden met de groeiende behoefte aan opvangplekken voor kwetsbare groepen, zoals personen met onbegrepen gedrag en met een eerlijke spreiding van gespecialiseerde voorzieningen door het land. Met betrekking tot preventie voor: • Het voorzien in fatsoenlijke bestaanszekerheid voor alle Nederlanders. • Het afschaffen van de kostendelersnorm.

• Investeringen in de geestelijke gezondheidszorg en de jeugdzorg intensiveren.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 november 2025 Pagina 10 van 10

Tot slot De nieuwe cijfers over dakloosheid in de regio Amsterdam-Amstelland zijn ontluisterend. In de laatste maanden van deze bestuursperiode blijft de aanpak dakloosheid een topprioriteit van het college. En we nog veel doen om de nieuwe informatie die beschikbaar is rondom dakloosheid in Amsterdam te verwerken in staand beleid. De gemeente Amsterdam staat na de verkiezingen in maart 2026 voor een grote opgave om de vele Amsterdammers zonder een veilig (t)huis op weg te helpen. Zij zullen er gelukkig niet alleen voor staan. Amsterdam heeft een sterk en divers netwerk van ervaringsdeskundigen, belangenbehartigers, aanbieders en andere partners die zich elke dag inzetten om dakloosheid te voorkomen en verhelpen. Het is aan een nieuw kabinet om dakloosheid ook landelijk integraal aan te pakken. En het is aan de nieuwe Amsterdamse gemeenteraad en een nieuw college van B&W om een nieuw beleidsprogramma te ontwikkelen en daarvoor voldoende middelen beschikbaar te maken. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Opvang

Bijlagen 1. Factsheet dak- en thuisloosheid Amsterdam-Amstelland 2025 2. De Monitor Dak- en Thuisloosheid van Bureau Onderzoek & Statistiek (O&S) 3. Rapport Meetellen: Kwalitatieve monitor Beleidsprogramma Aanpak Dak- en Thuisloosheid 2021–2025, derde tranche 2024 4. ETHOS-telling van dak- en thuisloosheid, regio Amsterdam-Amstelland 5. Resultatenoverzicht Versterking Aanpak Dakloosheid