Raadsinformatiebrief voorgenomen erfpachtbeeindiging Jaap Eden IJscomplex en start aanbesteding.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 5 december 2022 Sport en Gemeentelijk vastgoed Wethouder Mbarki Voorgenomen Erfpachtbeeindiging Jaap Eden IJscomplex, overdracht eigendom naar gemeente

Geachte raadsleden, Met deze brief wordt u geïnformeerd over de voorgenomen erfpachtbeëindiging van het Jaap Eden IJscomplex en daarmee samenhangend de aanbesteding voor de 400 meter buitenbaan en de installaties die begin deze maand gaat starten. Uw raad is eind vorig jaar geïnformeerd over het haalbaarheidsonderzoek Herontwikkeling Jaap Eden IJscomplex.1 In het haalbaarheidsonderzoek zijn de plannen toegelicht die de gemeente en de stichting Jaap Eden de afgelopen jaren in gezamenlijkheid hebben gemaakt om het ijscomplex duurzaam en toekomstbestendig te maken. Zoals u weet hebben de ontwikkelingen van het afgelopen jaar – de ongekend harde stijging van de energieprijzen en bouwlasten – een negatief effect op de meerjarenbegroting. De uitvoering van de plannen voor het ijscomplex vindt daarom gefaseerd plaats. We maken hierin een onderscheid tussen enerzijds de renovatie van de 400 meter buitenbaan en bijbehorende technische installaties (fase 1) en anderzijds de investering voor de bouw van de extra trainingshal, nieuwe wedstrijdhal, kleedruimtes, schaatsschool en opslag (fase 2). In de begroting 2023 bent u geïnformeerd over de noodzaak om te investeren in de renovatie van de 400 meterbaan en vervanging van de installaties op het Jaap Eden IJscomplex (fase 1).

Deze vervangingen zijn nu nodig omdat de 400 meterbaan en de technische installaties aan het einde van hun levensduur zijn. De ongekend hoge energieprijzen hebben een negatief effect op de exploitatie. Daarom is snelle renovatie en verduurzaming vanuit financieel oogpunt verstandig. Deze maand wordt dan ook gestart met de aanbesteding voor fase 1 om zodoende nog op tijd de 400 meterbaan op te kunnen leveren voor de start van het seizoen 2023/2024. De voorgenomen resterende investering voor fase 2 wordt meegenomen in de heroverweging van de Specials (fase 2). Deze wordt bij de besluitvorming over de Voorjaarsnota 2023 aan u voorgelegd Belang voor de stad Binnen het Amsterdamse sportlandschap is het Jaap Eden IJscomplex een belangrijke en unieke accommodatie. De Jaap Edenbaan is de oudste (nog in gebruik zijnde buiten) kunstijsbaan van de 1

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/10945456/1/09012f97804cc6b2

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 december 2022 Pagina 2 van 4

wereld en met ruim een half miljoen bezoekers per jaar ook de drukst bezochte. Het handhaven en renoveren van de accommodatie past dan ook in het beleid van de Sportvisie 2025. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is dat de ijssport betaalbaar, toegankelijk en aantrekkelijk is en blijft voor iedere Amsterdammer. De gemeente investeert hierin omdat sport een effectief middel is om Amsterdammers meer te laten bewegen en te laten meedoen in de maatschappij. Op die manier bevorderen we een gezonde leefstijl, bestrijden we inactiviteit en obesitas, en bieden we een gezonde en sociale tijdbesteding. Publiek belang en governance De investering in het Jaap Eden complex om deze weer toekomstbestendig te maken roept de fundamentele vraag op in hoeverre het verstandig is om een dergelijk bedrag te investeren in eigendom van derden. In de huidige situatie is de Stichting Jaap Eden erfpachter van het ijscomplex. De Stichting is zelf verantwoordelijk voor het onderhoud. De Jaap Eden 400 meter buitenbaan hoort bij Amsterdam en is een belangrijke publieke voorziening voor de schaatssport die momenteel sterk wordt gesubsidieerd door de gemeente maar niet in eigendom is van de gemeente.

Gezien de urgentie om in het zomerseizoen van 2023 de 400 meterbaan te renoveren en de installaties te vervangen is het van belang om vóór de start van de aanbesteding een keuze te maken over de wijze waarop de gemeente de middelen voor deze eerste fase van de herontwikkeling ter beschikking stelt. Het afgelopen jaar is onderzocht hoe de herontwikkeling gefinancierd kan worden en welke rol de stichting Jaap Eden daarin kan vervullen. In juni 2022 werd duidelijk dat de totale investering voor de totale herontwikkeling door de gestegen bouwkosten hoger was dan eerder geraamd. Ook de energielasten en rentelasten zijn gestegen. Dit heeft tot gevolg dat stichting Jaap Eden geen ruimte binnen de exploitatie heeft om met een lening een deel van de herontwikkeling te financieren. Met dit gegeven is opnieuw naar de mogelijke eigendomsscenario’s gekeken. De belangrijkste bevinding is dat de stichting (als erfpachter van het ijscomplex) de benodigde investering voor de eerste fase van de herontwikkeling (vervanging 400 meterbaan en installaties) niet kan dragen. Dat geldt evenmin voor eventuele toekomstige investeringen in de herontwikkeling. De stichting Jaap Eden heeft beperkt eigen vermogen, kan het ijscomplex niet zelfstandig renoveren en geen aanspraak maken op andere financiers.

Dat betekent dat het unieke ijscomplex alleen behouden kan worden voor de stad als de gemeente in het ijscomplex investeert. Belangrijke overweging voor overdracht van het eigendom naar de gemeente is dat dit de gemeente meer sturingsmogelijkheid geeft op het ijscomplex, de aanbesteding en de uitvoering van de herontwikkeling. Een investering als deze in een publieke voorziening vraagt om meer zeggenschap gelet op de continuïteit van de voorziening en het belang van het complex voor de stad. Ook vanuit financieel-juridisch oogpunt is dit de meest verantwoorde procedure in relatie tot het beheersen van risico’s voor de gemeente en verantwoording over de inzet van publieke middelen. Het investeren in eigendom sluit ook aan bij eigendomssituatie van andere ijsbanen in Nederland.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 december 2022 Pagina 3 van 4

Voorgenomen erfpachtbeëindiging Gelet op bovenstaande overwegingen en vanwege de investering die gemoeid is bij de renovatie heeft het college besloten om deze investering alleen te doen onder de voorwaarde dat de gemeente volledig eigenaar is van het ijscomplex en dat er overeenstemming ontstaat tussen de gemeente en de stichting Jaap Eden over de voorwaarden waaronder wordt overgegaan tot erfpachtbeëindiging. In het verlengde daarvan heeft het college ingestemd met het starten van onderhandelingen en het voorbereiden van een regeling met de stichting Jaap Eden over de beëindiging van het erfpacht, waarbij de stichting huurder/exploitant wordt. Het definitieve besluit over het beschikbaar stellen van de middelen, het beëindigen van de erfpacht en definitieve gunning gebeurt als er overeenstemming is bereikt over de voorwaarden en het college in januari 2023 instemt met het uitvoeringsbesluit voor fase 1. Ik hecht er aan u nu alvast te informeren over het voorgenomen besluit aangaande de eigendomspositie gelet op de aanbesteding die begin december is gestart voor de investering in fase 1. Met stichting Jaap Eden is ter voorbereiding op dit besluit uitvoerig overleg geweest. De stichting wil meewerken aan de erfpachtbeëindiging. Zowel het college als de stichting, vinden het van belang dat een contract voor de exploitatie onderdeel is van de erfpachtbeëindiging.

Hiermee wordt de continuïteit van het IJscomplex behouden en het belang van de schaatser vooropgesteld. Investering fase 1: urgentie om 400 meterbaan en installaties nu te vervangen gelet op einde levensduur en verduurzamingsopgave In de begroting 2023 bent u al geïnformeerd dat het college de meerjarige investeringen in nieuwe en bestaande grootstedelijke culturele- en sportvoorzieningen (de zogenoemde ‘Specials’) opnieuw gaat overwegen vanwege de ongekende stijging van bouwkosten en energielasten. De gemeenteraad besluit daarover bij de vaststelling van de Voorjaarsnota. Het uitvoeringsbesluit om een krediet beschikbaar te stellen voor de realisatie van de eerste fase van de herontwikkeling wordt in januari aan het college voorgelegd en met uw raad gedeeld. Deze investering maakt deel uit van de in de begroting van 2023 opgenomen totale investering voor de gehele herontwikkeling. De tweede fase van de investering in het Jaap Eden complex valt binnen de bredere heroverwering van de Specials zoals hierboven al gememoreerd. In de begroting 2023 geeft het college wel aan alvast te willen starten met de investeringen in de vervanging van de 400 meterbaan en installaties van het Jaap Eden IJscomplex (fase 1).

De 400 meterbaan is namelijk aan het eind van zijn levensduur en om te kunnen garanderen dat er ook in het seizoen 2023 – 2024 geschaatst kan worden, is vervanging noodzakelijk. Daarnaast biedt deze investering de kans om het ijscomplex geleidelijk te verduurzamen. Investeren in vervanging van de installaties is namelijk ook investeren in duurzaamheid. Zo wordt een voorziening getroffen om de warmte uit het koelproces op te slaan, waarmee deze later gebruikt kan worden. Nu wordt restwarmte per direct gebruikt voor verwarming van de gebouwen. In de toekomst kan opslag gebruikt worden om terug te leveren aan energiemaatschappijen of voor later gebruik door Jaap Eden zelf. Bij de vervangingsopgave hoort ook een vermindering van de ammoniak-opslag. Dit is veiliger voor omgeving en milieu.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 december 2022 Pagina 4 van 4

Vervolg De voorbereiding voor de aanbesteding voor de renovatie van de 400 meterbaan en het vervangen van de installaties zal begin deze maand starten. Definitieve gunning en erfpachtbeëindiging vindt plaats na besluitvorming van het college over het beschikbaar stellen van de benodigde krediet voor de eerste fase van de herontwikkeling. De renovatie vindt naar verwachting plaats in de zomer van 2023, de oplevering van de gerenoveerde 400 meterbaan is gepland in oktober 2023 zodat de 400 meterbaan in het schaatsseizoen 2023 in bedrijf blijft. Ten slotte Met de investering op korte termijn in de 400 meterbaan en installaties zetten we in op continuïteit van het schaatsen in het volgend seizoen voor de Amsterdammers. Het college investeert fors in het Jaap Eden complex om daarmee deze unieke publieke voorziening duurzaam en toekomstbestendig te maken. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet,

Sofyan Mbarki Wethouder Sport en Bewegen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl