Raadsinformatiebrief voertuigcategorie def.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 19 mei 2025 Verkeer, vervoer en luchtkwaliteit Melanie van der Horst Verkeer en Openbare Ruimte, bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl

Onderwerp

Afdoening toezegging voertuigcategorie deelvoertuigen

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeer ik u over de regels die gelden voor het aanbieden van deelmobiliteit in Amsterdam. In april 2024 heeft een ondernemer ingesproken in de commissie MOW. Hij wil met een nieuw freefloating deelconcept beginnen in Amsterdam. Freefloating betekent dat de voertuigen over een stadsbrede parkeervergunning beschikken waarmee het voertuig overal in de stad kan worden geparkeerd en waarmee de huur van het voertuig overal in de stad kan worden beëindigd. De voorwaarden voor het aanbieden van freefloating deelmobiliteit staan in de parkeerverordening. Ten eerste dienen de voertuigen emissievrij te zijn en ten tweede moet het gaan om personenauto’s (voertuigcategorie M1). De inspreker wil werken met een andere categorie voertuigen, namelijk die uit de categorie L7. Op dat punt voldoet zijn deelconcept niet aan de voorwaarden. De inspreker heeft ook een raadsadres gestuurd met hetzelfde verzoek. Namens het college heb ik in de beantwoording aangegeven dat we op dit moment niet meewerken aan het aanpassen van de voertuigcategorie maar dat we dit willen betrekken bij de beleidsevaluatie deelvervoer die voor 2026 gepland staat1. In de vigerende regelgeving is er een verschil in eisen tussen de gebiedsgebonden autodeelvergunningen en de stads brede autodeelvergunningen.

Voor gebiedsgebonden autodeelvergunningen worden geen nadere eisen gesteld aan het voertuigtype, in tegenstelling tot de stadsbrede autodeelvergunning. In november 2024 is de Parkeerverordening in de raadscommissie MOW besproken. In die conceptverordening stond dat de eisen voor wat betreft de voertuigcategorie gelijk zouden worden getrokken. Het voorstel was om de M1 categorie ook voor gebiedsgebonden autodeelvergunningen op te nemen als eis. De gedachte hierachter was dat het primaire maatschappelijke doel van deelauto’s in de openbare ruimte is om een alternatief te bieden voor (incidenteel) gebruik van de privéauto door bewoners en ondernemers. Dit maakt het voor hen aantrekkelijker om de privéauto van de hand te doen waardoor er ruimte vrij komt voor andere functies in de openbare ruimte. Deze baat van ‘vrijkomende openbare ruimte’ is daarmee een criterium voor het toestaan voor deelmobiliteitsconcepten. 1

Beantwoording raadsadres autodelen met lichte elektrische voertuigen https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/14816856/1/09012f978134e83b?connection_type=1&connection_ id=8859401

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 januari 2025 Pagina 2 van 5

In de commissie in november heb ik toegezegd aan het lid Moeskops (D66) om de voorgestelde aanpassing voor de gebiedsgebonden deelautovergunning uit de verordening te halen en u te informeren over de verschillende voertuig categorieën in relatie tot de deelauto vergunningen. Met deze brief geef ik invulling aan die toezegging. Als input is aan de aanbieders van deelvervoer hun zienswijze gevraagd. Deze zijn bijgevoegd bij deze raadsinformatiebrief.

Deelauto’s in 2025 In de nota Deelvervoer uit 2023 wordt nog gewoon gesproken over deelauto’s zonder te verbijzonderen over welke voertuigen het gaat. Een deelauto is een personenauto waarvoor je een rijbewijs nodig hebt en die een alternatief biedt voor de eigen auto. In de regelgeving voor autodeelvergunningen staat alleen bij de stadsbrede autodeelvergunning dat deze verleend wordt aan een emissieloze personenauto (voertuigcategorie M1). Voor de deelauto’s met een vaste standplaats en/of met een gebiedsgebonden autodeelvergunning is geen voertuigcategorie gespecificeerd. Sindsdien is de wereld veranderd. De deelmobiliteitssector is nog relatief jong en sterk in ontwikkeling. Bovendien komen als gevolg van de elektrificatie ook diverse nieuwe typen voertuigen op de markt. Er zijn nu verschillende aanvragen ontvangen voor vergunningen om deelvervoer aan te bieden met andere voertuigcategorieën dan de reguliere personenauto. Gebiedsgebonden deelauto Stadsbrede deelauto Kan met vaste standplaats of met Freefloating* zonefloating* Geen voertuigcategorie bepaald Alleen voor personenauto’s (M1) Nu nog deelauto’s met verbrandingsmotor Alleen voor zero emissievoertuigen toegestaan. Deze worden in de komende paar jaar uitgefaseerd Wordt gemiddeld minder dan 1 keer per dag Wordt gemiddeld 2 keer per dag gehuurd gehuurd Rijdt per verhuring ca 60 km Rijdt per verhuring ca.

14 km * Bij zonefloating kan de auto overal in het vergunninggebied parkeren. De huur van de auto kan alleen in het vergunninggebied gestart en gestopt worden. * Bij freefloating kan de auto in de hele stad worden geparkeerd. Wat is een voertuigcategorie? De Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) deelt voertuigen in categorieën in. Per voertuigcategorie is bepaald of zij van de weg of het fietspad gebruik moeten maken, wat de maximumsnelheid is en of het voertuig op de stoep of op de weg moet parkeren. Voor de voertuigcategorieën M1, N1, L6 en L7 zijn aanvragen gedaan voor het aanbieden van stadsbrede deelmobiliteit. Voertuigsoort Personenauto

Voertuigcategorie M1

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Omschrijving Motorvoertuig op 4 of meer wielen, ontworpen en gebrouwd voor het

Voorbeelden Auto, minibus, kampeerauto

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Lichte bedrijfsauto (lichter dan 3500 kg, F.1 op het kentekenbewijs Lichte twee-, drie- of vierwieler

N1

Zware twee-, drie- of vierwieler

L3e, L4e, L5e of L7e

L1e, L2e, L6e

Datum 29 januari 2025 Pagina 3 van 5

vervoer van personen, met maximaal 9 zitplaatsen inclusief bestuurder Motorvoertuig op 4 of meer wielen, ontworpen en gebouwd voor het vervoer van goederen Motorvoertuig met een maximale cilinderinhoud van 50 cc en maximumsnelheid van 45 kilometer per uur Motorvoertuig met minimale cilinderinhoud van 50 cc en minimumsnelheid van 45 kilometer per uur

Bestelwagen

Brommer, e-bike, brommobiel

Motor, quad,

Op dit moment worden er gebiedsgebonden deelvoertuigen uit de M1, N1 en L7 categorie aangeboden. Als een deelvervoeraanbieder brommobielen (L6) wil aanbieden dan kan dat ook.

Wat is het verschil tussen een L6, een L7 en een kleine personenauto? In de bijlage staan voorbeelden van alle categorieën voertuigen. De verschillen zijn gradueel. De L6 (brommobiel) en L7 voertuigen lijken qua uiterlijk veel op elkaar. Vanwege de hogere maximumsnelheid van de L7 (waar je ook mee op de snelweg mag) heb je daarvoor een rijbewijs B nodig terwijl je voor de L6 aan een brommerrijbewijs voldoende hebt. Wat zijn de voordelen van het uitbreiden van de voertuigcategorie voor de stadsbrede autodeelvergunning? De coalitie van autodeelaanbieders2 pleit voor een open ecosysteem dat financieel, juridisch en praktisch ruimte biedt voor diversiteit en innovatie op het gebied van autodelen. Sommige aanbieders hebben het specifiek over de N1 categorie (lichte bedrijfswagens) en spreken niet over de L-categorie. Het aanbieden van meerdere soorten voertuigen draagt volgens de aanbieders bij aan een beter alternatief voor de eigen auto omdat er dan meer keuze is. 2

Free2move, MobiGo, MyWheels, OnzeAuto, Sixt Share, SnappCar en Vloto

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 januari 2025 Pagina 4 van 5

Voor de voertuigen uit de L-categorie geldt dat deze kleiner zijn dan reguliere personenauto’s. Anders dan voor de L7 categorie geldt dat voertuigen uit de L6-categorie ook te gebruiken zijn door mensen met een brommerrijbewijs. Daarmee worden de mobiliteitsopties voor een deel van de Amsterdammers uitgebreid. Aandachtspunten voor het uitbreiden van de voertuigcategorie voor de stadsbrede autodeelvergunning. Het aanbieden van meerdere vormen van deelvoertuigen kan bijdragen aan een beter aanbod als alternatief voor de eigen auto. Maar het voorzien in een parkeervergunning die in de hele stad geldig is kan er ook toe leiden dat gebruikers een verplaatsing per fiets of openbaar vervoer vervangen door een verplaatsing in een deelvoertuig. In hoeverre het eraan bijdraagt dat meer Amsterdammers de eigen privéauto hierdoor wegdoen of niet aanschaffen is onzeker. Deelauto gebruikers rijden gemiddeld wel minder kilometers dan privéauto bezitters. Het feit dat voertuigen uit de L-categorie kleiner zijn dan reguliere personenauto’s leidt niet per definitie tot minder parkeerdruk. Op parkeerplekken die zijn afgebakend (haaksparkeervakken, schuinparkeervakken en langsparkeervakken met een lijn eromheen) is een klein voertuig op een regulier parkeervak nog steeds 1 voertuig op 1 vak.

Alleen in langsparkeerstroken die niet gemarkeerd zijn kunnen meer voertuigen geparkeerd worden als ze klein zijn. Verder zijn voertuigen in de L-categorie kleiner en daarmee geschikt voor minder inzittenden en/of spullen. Het gebruik is daarmee functioneel beperkter waardoor het voor minder verschillende vervoersbewegingen een vervanging van de privé auto zal zijn. Anderzijds kan ook beargumenteerd worden dat de kleine auto’s juist een heel andere doelgroep aanboren. Voor lichte bedrijfswagens is het de vraag waarom deze vanuit de openbare ruimte zouden moeten worden aangeboden en niet via reguliere verhuurbedrijven. Ook is de vraag of het aanbieden van deze licht bedrijfsauto’s vanuit de openbare ruimte ertoe leidt dat meer mensen hun privé auto zullen wegdoen. Het verruimen van de voertuigcategorie leidt er in eerste instantie toe dat er meer (deel)voertuigen op straat komen te staan. Voor bewoners en ondernemers met een eigen auto blijven zo minder parkeerplekken over. Hoe nu verder? Er zijn drie opties: a) De stadsbrede autodeelvergunning komt beschikbaar voor alle voertuigcategorieën zoals de branche bepleit. b) De gebiedsgebonden autodeelvergunning wordt beperkt tot voertuigcategorie M1. c) Alles blijft zoals het is. De stadsbrede autodeelvergunning blijft exclusief voor de (elektrische) personenauto.

De gebiedsgebonden autodeelvergunning is voor alle voertuigcategorieën.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 januari 2025 Pagina 5 van 5

Bij de eerste twee opties wordt de regelgeving en daarmee de behandeling van deelconceptaanbieders gelijkgetrokken. Bij optie 3 blijft het verschil bestaan tussen de gebiedsgebonden en de freefloating deelauto’s. Een voordeel van de derde optie is dat deelaanbieders bedrijfsvoertuigen (N1) of voertuigen uit de L-categorie kunnen aanbieden. Die kunnen ook naar elke plek in de stad (of daarbuiten) toegereden worden, alleen moet er dan wel parkeergeld betaald worden. Ook moet het deelvoertuig worden teruggereden naar het gebied waar het gehuurd is om de huurperiode af te sluiten. Op deze manier kan wel het aanbod aan type deelvoertuigen groeien maar wordt het verplaatsen binnen de stad niet gestimuleerd ten opzichte van fietsen of openbaar vervoer. Bij de beleidsevaluatie in 2026 kunnen de effecten worden afgewogen en meegenomen in het nieuwe beleid. De derde optie heeft mijn voorkeur. Het gesprek over wat we als stad met deelmobiliteit willen is veel breder dan alleen het deel over voertuigcategorieën en dat gesprek moeten we zorgvuldig voeren. Met deze raadsinformatiebrief beschouw ik de gedane toezeggingen als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, vervoer en luchtkwaliteit

Bijlagen 1. Zienswijzen autodeelaanbieders 2. Voorbeelden van L6 en L7 voertuigen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl