Raadsinformatiebrief vervolgmonitor sluitingstijden.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 24 juni 2024 Openbare Orde en Veiligheid en Aanpak Binnenstad Femke Halsema en Sofyan Mbarki Directie Openbare Orde en Veiligheid, horeca.oov@amsterdam.nl

Onderwerp

Vervolgmonitor vroegere weekendsluitingstijden kern-Wallengebied

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Sinds 1 april 2023 sluiten de horeca, terrassen en prostitutieramen in het kern-Wallengebied vroeger tijdens de weekendnachten. Het doel is het brengen van rust voor bewoners in de late nacht. Op 18 december 2023 heb ik u geïnformeerd over de eerste ervaringen met de vroegere sluitingstijden. Het college concludeerde dat het eerder rustig was in de nacht in het kernWallengebied. Daardoor vielen de straatdealers meer op. Horecaondernemers wezen op de negatieve effecten voor hun onderneming. Daarnaast kwam er een negatief beeld naar voren met betrekking tot de (veiligheids)effecten/risico’s van de vroegere tijden op de (trans)sekswerkers. Hierop heeft uw raad verzocht om de sluitingstijden van de prostitutieramen weer terug te draaien. Per 20 februari 2024 mogen de prostitutieramen daarom weer tot 06:00 uur geopend zijn. De sluitingstijden van de horeca en (zomer)terrassen zijn nog wel steeds vervroegd. In deze brief informeer ik u, zoals toegezegd, over de huidige situatie en ervaringen in de late nacht in het Wallengebied. Samenvatting Er zijn in het jaar na invoering van de vroegere sluitingstijden 16% minder bezoekers geteld in de weekendnachten (00:00-06:00 uur) dan het jaar ervoor. De afname is sterker in de periode april – oktober en zet dan ook al eerder in, namelijk om 00:00 uur in plaats van 02:00 uur.

Van alle maatregelen op de Wallen is de vroegere sluitingstijd de respondenten van de leefbaarheidsenquête het meest opgevallen. 42% is positief over het effect op de leefbaarheid. Het leefbaarheidspanel ervaart de sluitingstijden zowel positief (rustiger) als negatief (minder uitgaansmogelijkheden en op sommige plekken meer overlast). Ondernemers wijzen nog sterker dan voorheen op de negatieve ervaringen, zoals de onprettige sfeer en toename van straatdealers en de financiële effecten voor ondernemers. Professionals herkennen de verslechterde sfeer rondom de sluitingstijd en meer druk op de Warmoesstraat. Dat de prostitutieramen na 02:00 uur nog geopend zijn zorgt voor een verlichting van stress voor de sekswerkers. Er zijn geen signalen bekend over toegenomen overlast rondom de prostitutieramen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 24 juni 2024 Pagina 2 van 5

Cijfers over de late nacht Uit bezoekerstellingen blijkt een afname in de late nacht, met name na 02:00 uur De telcamera’s in het kern-Wallengebied tellen het aantal passanten op verschillende punten in het Wallengebied1. Wanneer de periode april 2023 tot en met maart 2024 wordt vergeleken met dezelfde periode het jaar ervoor, zijn er in de weekendnachten er 16% minder bezoekers geteld tussen 00:00 uur en 06:00 uur. In de kwartalen tussen april-juni en juli-september lag deze afname hoger, op resp. 25% en 22%. Het algemene patroon qua bezoekersdrukte eerder op de avond is nog steeds gelijk aan het beeld van voor invoering van de vroegere sluitingstijden: de grootste drukte blijft tussen 21:00 en 23:30 uur. In de vooravond tussen 18:00 en 21:00 uur is de drukte iets toegenomen. Uit de data blijkt een duidelijke afname van het aantal passanten na 02:00 uur in het jaar na invoering van de vroegere sluitingstijden. Tussen 0:00 en 02:00 uur is het aantal passanten ongeveer gelijk gebleven. Tussen 02:00 en 03:00 uur zijn er in het jaar na invoering 23% minder passanten geteld dan het jaar ervoor. Tussen 03:00 en 05:00 uur zijn er zelfs 63% minder passanten geteld. Ten opzichte van de cijfers zoals gemeld in de vorige raadsbrief (over de periode meiseptember), is de afname van het aantal bezoekers tussen 0:00 en 06:00 uur minder sterk.

Wel laten de periodes tussen april-juni en juli-september een sterkere afname per uur zien dan de periodes tussen oktober-december en januari-maart. Ook begint de afname in die periodes eerder, namelijk om 00:00 uur in plaats van 02:00 uur. Leefbaarheidsenquête: sluitingstijden horeca meest opvallend en positief voor leefbaarheid Respondenten vinden de vroegere sluitingstijden vaker positief dan negatief voor de leefbaarheid. Dit blijkt uit de leefbaarheidsenquête Wallengebied die in het voorjaar van 2024 de voor de tweede keer is uitgevoerd onder bewoners en ondernemers van het Wallengebied en als bijlage is toegevoegd. • Horeca en terrassen Van alle maatregelen die de gemeente heeft ingevoerd in het Wallengebied is het vervroegen van de sluitingstijden (horeca/terrassen) de meeste respondenten opgevallen (resp. 81 en 82%). Ook is men over deze maatregel het meest positief: 42% vindt dat de maatregel gunstig is voor de leefbaarheid in het gebied. In de toelichting geven de respondenten die positief zijn o.a. aan dat ze het zien als een verbetering maar ook dat ze liever zien dat de horeca nog eerder sluit. Bewoners zijn vaker positief dan ondernemers: van de ondernemers is 23% positief over de terrastijden en 19% positief over de horecasluitingstijd. Van alle respondenten vindt 22% de vroegere sluitingstijden negatief voor de leefbaarheid.

In de toelichting geven deze respondenten o.a. aan dat mensen blijven hangen en de sfeer op straat grimmiger wordt. Ook wordt genoemd dat het niet past bij het nachtleven en ongunstig is voor ondernemers. • Prostitutieramen De enquête werd afgenomen gedurende de periode waarin de sluitingstijden van de ramen werden teruggedraaid, waardoor de ervaringen daarmee nog niet in deze cijfers is terug te vinden 1

Bron: open data Langzaam Verkeer Monitoringsysteem Amsterdam. De genoemde percentages hebben betrekking op de cumulatie van de aantallen tijdens de vrijdag- en zaterdagnachten gedurende de genoemde periodes van alle telcamera’s in het kern-Wallengebied. De gebruikte data is niet gecorrigeerd n.a.v. validaties.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 24 juni 2024 Pagina 3 van 5

zijn. 70% van de ondervraagden is het opgevallen dat de ramen vroeger sloten dan voorheen. Deze vroegere sluitingstijd werd door 32% beoordeeld als positief voor de leefbaarheid, terwijl 17% een negatief oordeel heeft. Ook over deze maatregel zijn de bewoners vaker positief dan ondernemers (resp. 34% en 17%). Overlastmeldingen horeca gedaald en personenoverlast toegenomen tijdens weekenden Overlastmeldingen bij de gemeente geven een indicatie van de ervaringen van diegenen die bereid zijn ergens melding van te doen. Er is gekeken naar het aantal meldingen in de gehele buurtcombinatie Burgwallen Oude Zijde (breder dan het kern-Wallengebied), waarbij de periode april 2023-maart 2024 is vergeleken met dezelfde periode het jaar ervoor. Het aantal meldingen van overlast over bedrijven/horeca en over personen ligt hoger, als gekeken wordt naar alle dagen van de week. Als alleen naar de vrijdag, zaterdag en zondag gekeken wordt is er sprake van een afname van het aantal meldingen over horeca (-10%) maar een toename van het aantal meldingen over personenoverlast (+35%). Dit sluit aan bij het beeld uit de vorige monitor. Inzoomend op het aantal meldingen tussen o0:00 uur en 06:00 uur in de vrijdag- en zaterdagnacht is te zien dat er sprake is van een afname van het aantal meldingen over zowel overlast van personen (-27%) als van overlast van horeca (-38%).

Hierbij moet opgemerkt worden dat het aantal meldingen absoluut gezien klein is en afhangt van de meldingsbereid, die in de nacht waarschijnlijk lager is dan overdag. Overlastindex: lichte daling na een periode van stijging Het gebied Burgwallen Oude Zijde heeft één van de hoogste indexcijfers voor overlast in de hele stad2. Vanaf april 2022 en tot en met juni 2023 is er sprake van een stijgende trend van het indexcijfer voor specifiek de personenoverlast: van 475 naar 558. Tussen juni 2023 en december 2023 (laatste beschikbare peilmoment) is het indexcijfer voor Burgwallen Oude-Zijde licht gedaald naar 545. Burgwallen Nieuwe Zijde heeft nu met 554 het hoogste indexcijfer voor personenoverlast van de hele stad. Het indexcijfer van Amsterdam en van stadsdeel Centrum voor personenoverlast in december 2023 is beiden 191, veel lager dan de Burgwallen. Wonen in Amsterdam: lage scores voor leefbaarheid Burgwallen Oude-Zijde Ten opzichte van de vorige raadsbrief is er nu ook informatie beschikbaar uit het onderzoek Wonen in Amsterdam3, dat in het voorjaar en de zomer van 2023 is uitgevoerd. Het onderzoek zegt niets over de ontwikkeling sinds de invoering van de vroegere sluitingstijden, maar wel over de situatie ten tijde van de invoering en de ontwikkeling tussen 2021 en 2023. In de wijk Burgwallen-Oude Zijde is de leefbaarheid sterk gedaald.

Op alle leefbaarheidsindicatoren, behalve overlast door buren, scoort Burgwallen-Oude Zijde in 2023 significant lager in vergelijking met 2021. Deze wijk heeft daarnaast vaak het laagste cijfer van de hele stad. Deze bevindingen zijn in lijn met de resultaten uit de Binnenstadsenquête 2023, waarover u ook eerder bent geïnformeerd.

2 3

Overlastindex Amsterdam Onderzoek Wonen in Amsterdam (WiA) - Gemeente Amsterdam

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 24 juni 2024 Pagina 4 van 5

Ervaringen in de late nacht met de vroegere horecasluitingstijden Leefbaarheidspanel Wallen zowel positief als negatief over de vroegere sluitingstijden Op 20 maart 2024 is aan de aanwezigen op een bijeenkomst van het leefbaarheidspanel Wallen (samengesteld aan de hand van een loting onder bewoners en ondernemers) gevraagd naar hun ervaringen met de vroegere sluitingstijden. Het merendeel van de 30 aanwezigen die hebben geantwoord, geeft aan niets te merken van het feit dat de prostitutieramen vanaf eind februari weer langer open mogen zijn. De ervaringen van het panel met de vroegere sluitingstijden in het algemeen zijn zeer wisselend. Sommigen merken er niks van, anderen zijn zeer positief, maar weer anderen wijzen op de negatieve effecten. Bijvoorbeeld dat er rondom die vroegere sluitingstijd meer overlast is dan voorheen of dat men zelf niet meer tot laat kan uitgaan in de buurt. Ondernemers ervaren verschillende nadelige effecten Net als tijdens de vorige monitor blijkt uit toezichtrondes dat ondernemers zich goed houden aan de sluitings- en venstertijden. Ondernemersvertegenwoordigers van een aantal BIZ’en in het Wallengebied en van Koninklijke Horeca Nederland vragen aandacht voor de grimmige sfeer na sluitingstijd op straat en de bij hen toegenomen onveiligheidsbeveling. Ze ervaren zowel een toename van (agressieve) dealers als van drugsgebruikers.

Niet alleen in het kern-Wallengebied, maar ook op de Zeedijk. Ondernemers wijten deze toename op de Zeedijk onder andere aan de vroegere sluitingstijden. Ondernemers vragen om versterking van de inzet van handhaving en politie in het Wallengebied en om het terugdraaien van de sluitingstijden. Horeca-ondernemers hebben te maken met veel praktische uitdagingen door de venstertijd. Na 01:00 uur mogen er bij de alcoholschenkende zaken geen bezoekers meer naar binnen, ook niet iemand die buiten is gaan roken. Dit vraagt om meer inzet van personeel en leidt ook tot gedoe bij de deur. Horeca-ondernemers zien daarom graag een consistente sluitingstijd, zonder venstertijd. Ze wijzen ook op het in hun ogen beperkte resultaat van de maatregel ten opzichte van de verslechterde financiële situatie van de horecaondernemers. Tenslotte vinden ze dat er nu sprake is van oneerlijke concurrentie voor de horeca op de Wallen t.o.v. horeca elders in de stad. Ook Amsterdammers komen in hun beleving nu minder vaak naar de Wallen omdat die liever naar een plek gaan waar ze langer door kunnen gaan in het weekend. Professionals (hosts, toezichthouders, politie) zien grimmiger sfeer rondom sluitingstijd horeca De professionals die in het Wallengebied werkzaam zijn herkennen de toegenomen grimmige sfeer rondom de sluitingstijd van de horecazaken.

Bezoekers blijven na sluitingstijd wat rondlopen in het gebied en sommigen komen dan terecht in de Warmoesstraat of gaan naar het Rembrandtplein. Zo kan er extra druk ontstaan voor de ondernemers in de Warmoesstraat omdat zij beschonken mensen niet willen toelaten. Dit kan soms leiden tot gedoe aan de deur. Ook de professionals zien veel dealers in het Wallengebied, ook na sluitingstijd Na 02:00 uur worden er geen hosts meer ingezet (die zijn aanwezig tijdens de drukkere momenten want hebben o.a een taak in crowdmanagement). Ten tijde van de vorige monitor waren er nog wél hosts in de late nacht (een proef die eind januari 2024 is beëindigd. Alleen de politie is in de nacht nog beperkt aanwezig in het gebied.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 24 juni 2024 Pagina 5 van 5

Ervaringen na het terugdraaien van de sluitingstijden van de prostitutieramen Zoals gemeld is in de vorige raadsbrief is geconcludeerd dat er voor de sekswerkers negatieve effecten waren van de vroegere sluitingstijden van de prostitutieramen. Daarom is besloten dat de ramen per 20 februari 2024 weer tot hun oorspronkelijk vergunde sluitingstijd geopend mogen zijn (06:00 uur). Uit reacties van zowel bewoners, ondernemers als professionals blijkt dat het feit dat de ramen weer langer open zijn, niet heeft gezorgd voor een grote verandering op straat in het Wallengebied. Er zijn geen signalen bekend over toegenomen overlast. Uit een ronde door de sekswerkersorganisatie bij sekswerkers op de Wallen blijkt dat er door hen minder stress wordt ervaren doordat de ramen weer langer open kunnen zijn. Zij ervaren niet meer de druk om klanten aan te nemen die zij voorheen zouden weigeren. Wel geven de sekswerkers ook aan dat het op straat onprettig voelt omdat het eerder stil is dan in de oude situatie (voor april 2023). De politie heeft ten aanzien van de veiligheid van sekswerkers in de late weekendnachten op de Wallen geen bijzonderheden gerapporteerd de afgelopen periode. Conclusie Het college blijft voorzichtig positief over de vroegere sluitingstijden, omdat het doel van meer rust voor bewoners in de late nacht, nog steeds bereikt wordt.

De venstertijd zorgt ervoor dat er vanaf 00:00 uur in het voorjaar en zomer minder publiek op de been is dan voorheen. En hoewel de politie geen toename aan incidenten ziet, zien we wel dat de sfeer rondom de sluitingstijd niet prettig is. Doordat het eerder in de nacht rustig is, vallen de straatdealers meer op en is er minder sociale controle. Zowel voor ondernemers, werknemers als bewoners is dat niet prettig. Het college zet daarom in op een versterking van de Aanpak Straatdealers en stuurt de raad hier een afzonderlijke brief over. Ook spant het college zich in om, mede in samenwerking met ondernemers, het toezicht op straat in de nacht uit te breiden. Aanpassing van de vroegere sluitingstijden of venstertijd of van het gebied waar deze van kracht is, acht het college daarom op dit moment niet nodig. Ruim voor 1 april 2025, de einddatum van de besluiten over de vroegere sluitingstijden, informeren we u over het voorstel voor een eventueel vervolg.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl