raadsinformatiebrief vervolg parkeerduurbeperking.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 31 januari 2023 Verkeer en Vervoer Melanie van der Horst Verkeer en Openbare Ruimte; Bestuurlijke.Zaken.VOR@amsterdam.nl Vervolg dossier parkeerduurbeperking, afschaffen 10-cent-tarief sportparken Middenmeer en Voorland en aankondiging definitieve maatregelen

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 11 mei 2022 bent u via de raadsinformatiebrief “Beëindiging parkeerduurbeperking naar aanleiding van uitspraak Hoge Raad” geïnformeerd over de ontstane situatie met betrekking tot parkeerduurbeperkingen in de stad na de uitspraak van de Hoge Raad op 11 maart 2022 over de (on)mogelijkheid van het opleggen van naheffingsaanslagen (NHAs) na afloop van de maximale parkeerduur. In deze brief is ook toegezegd dat het college u nader zal informeren over lange termijn oplossingen nadat overleg met het Openbaar Ministerie (OM) heeft plaatsgevonden en de effecten op straat duidelijk zijn. In deze brief wordt u geïnformeerd over de stand van zaken en de plannen voor de toekomst. Zoals aangegeven in de beantwoording van de schriftelijke vragen van de leden Wijnants (VVD) en Koyuncu (DENK) inzake verdwijnen van de 10-cent zones heeft het OM aangegeven dat zij geen juridische mogelijkheid zien om via de Wet Mulder1 te handhaven op fiscale parkeerduurbeperkingen. In combinatie met de uitspraak van de Hoge Raad van 11 maart 2022 betekent dit dat er geen juridische mogelijkheden zijn voor het opnieuw instellen van parkeerduurbeperkingen. In bijlage 1 worden verschillende gesuggereerde alternatieven voor parkeerduurbeperking besproken. Al deze alternatieven hebben nadelen die ervoor zorgen dat zij niet de gewenste effecten hebben op de parkeerdruk.

Vanwege deze nadelen is momenteel een verhoging van het straattarief de enige manier om parkeeroverlast tegen te gaan. Signalen vanuit de stadsdelen De gemeente heeft verschillende signalen ontvangen naar aanleiding van het wegvallen van de parkeerduurbeperking en de bijbehorende 10-cent tarieven in winkelstraten en bij het Olympiaplein. Hieronder een kort overzicht van de ontvangen signalen:

1

Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (https://wetten.overheid.nl/BWBR0004581/2022-03-01)

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31 januari 2023 Pagina 2 van 8

1. De bewoners van Buitenveldert en de Prinses Irenebuurt geven aan dat zij merken dat de parkeerdruk in de buurt toeneemt. In het meest noordelijk deel van Buitenveldert wordt ook parkeeroverlast als gevolg van parkeerders met bestemmingen op de Zuidas gemeld. De directie Zuidas vraagt bij het vaststellen van de definitieve maatregelen rekening te houden met de toekomstige (gebieds)ontwikkelingen op de Zuidas; 2. Een aantal winkeliersverenigingen in de rivierenbuurt (Maasstraat, Rijnstraat) en de Apollobuurt (Beethovenstraat) geven aan het wegvallen van de 10-cent tarieven te betreuren. Vooraf waren deze winkeliersverenigingen ook bang voor omzetverlies – met name vanwege de concurrentie met het winkelcentrum op het Gelderlandplein in Buitenveldert. Maar er zijn geen duidelijke signalen ontvangen dat deze zorg ook is uitgekomen. Wel merken de winkeliers dat vaker langdurig geparkeerd wordt in de winkelstraten. Dit is een ontwikkeling die door de winkeliers als onwenselijk wordt ervaren omdat de ruimte voor hun bezoekers daardoor beperkt wordt; 3. Sportvereniging Swift (Olympiaplein) geeft aan - net als de winkeliersverenigingen - dat zij het wegvallen van het 10-cent tarief onwenselijk vindt en dat dit leidt tot opmerkingen van bezoekende teams.

Zij geven aan dat zij zich oneerlijk behandeld voelen omdat het 10-cent tarief bij de sportparken in Stadsdeel Oost wel in stand gelaten zijn; 4. De sportverenigingen op sportpark Middenmeer - inclusief de Jaap Edenbaan - maken herhaaldelijk melding van grote parkeeroverlast, met name overdag. Deze overlast is het gevolg van het wegvallen van de parkeerduurbeperking in combinatie met het handhaven van het 10-cent tarief. De indruk van de sportverenigingen is dat er sprake is van een aanzienlijk toename van langparkeerders met een bestemming elders. Op 24 november heeft een overleg plaatsgevonden tussen een vertegenwoordiging van de sportverenigingen en de portefeuillehouder Verkeer en Vervoer van Stadsdeel Oost waar de ontstane situatie en de mogelijke oplossingsrichtingen zijn besproken. Uitgevoerde onderzoeken In november 2022 is de parkeerdruk gemeten bij de sportparken Middenmeer en Drie Burg en in de woonwijken in stadsdeel Zuid waar tot 4 juni 2022 een parkeerduurbeperking van kracht was. Deze meting heeft tot doel om te bepalen of door het verdwijnen van de parkeerduurbeperking parkeeroverlast is ontstaan. De parkeerdrukmeting laat zien dat de parkeerdruk bij sportpark Middenmeer op zaterdagmiddag is gestegen tot 109%. De hoeveelheid foutgeparkeerde voertuigen die dit tot gevolg heeft leidt tot problemen met de toegankelijkheid van het sportpark.

Bij sportpark Drie Burg is (nog) geen sprake van parkeeroverlast. Wel is de parkeerdruk aanzienlijk gestegen en op de Fizeaustraat en de Kruislaan inmiddels opgelopen tot boven de 70% terwijl deze voorheen onder de 20% was. Gebied Sportpark Middenmeer (Radioweg, Kruislaan en Ringslangpad) Sportpark Drie Burg

Parkeerdruk 112% 44%

Tabel: parkeerdruk sportparken Middenmeer en Drie Burg zaterdagmiddag

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31 januari 2023 Pagina 3 van 8

In de woonwijken Buitenveldert Noord en de Prinses Irenebuurt waar de parkeerduurbeperking is opgeheven is de parkeerdruk op donderdagmiddag gemeten. Dit is het moment waarop de potentiele overlast van bezoekers van de Zuidas het grootst is. Uit de meting blijkt dat de parkeerdruk in de Prinses Irenebuurt redelijk stabiel is gebleven: de gemeten parkeerdruk is 34% nu ten opzichte van 31% in de laatste reguliere parkeerdrukmeting (januari 2020). De parkeerdruk in het noordelijk deel van Buitenveldert is gestegen van 52% tot 57%. Wel is de parkeerdruk in een aantal straten gestegen tot boven de 80%. Dit lijkt erop te wijzen dat een deel van de bezoekers van de Zuidas nu gebruik maakt van de parkeerplaatsen in het noordelijk deel van Buitenveldert. Gebied Prinses Irenebuurt Buitenveldert totaal Buitenveldert OostMidden Buitenveldert WestMidden Gelderlandpleinbuurt Omgeving Groningenstraat De Klenke

Parkeerdruk februari 2020 31% 52% 48%

Parkeerdruk november 2022 34% 57% 51%

45%

60%

56% 61%

65% 71%

59%

47%

Tabel: parkeerdruk voormalige gebieden met parkeerduurbeperking Prinses Irenebuurt en Buitenveldert Noord donderdagmiddag

Voor de winkelstraten is een analyse van de transactiegegevens uitgevoerd. Deze gegevens laten zien dat het wegvallen van de 10-cent tarieven in winkelstraten in de stadsdelen Nieuw-West en Zuid slechts in beperkte mate heeft geleid tot een afname van het aantal parkeertransacties (vraaguitval). De geconstateerde vraaguitval komt op circa 14%. Dit is aanzienlijk lager dan vooraf ingeschat. Tegelijkertijd is de gemiddelde parkeerduur toegenomen.

Aantal transacties per maand Gemiddelde parkeerduur (minuten)

Jan-Feb 115.000

Sept-Nov 99.000

57min

67min

Transactiegegevens 2022 winkelstraten in stadsdeel Zuid en Nieuw-West (met voorheen 10-cent tarieven)

Vervolg In de raadsinformatiebrief “Beëindiging parkeerduurbeperking naar aanleiding van uitspraak Hoge Raad” d.d. 11 mei 2022 heeft het college aangegeven dat de doorgevoerde aanpassing in eerste instantie als tijdelijk gezien moest worden. Inmiddels in inzicht in de wenselijkheid van aanpassingen op langere termijn.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31 januari 2023 Pagina 4 van 8

Op basis van de verzamelde gegevens is het nodig om aanvullende maatregelen te nemen om parkeeroverlast tegen te gaan bij de sportparken – met name in de Watergraafsmeer. Daarnaast is het mogelijk wenselijk om maatregelen te nemen om de parkeerdruk in Buitenveldert te reguleren. Hieronder wordt een overzicht gegeven van de definitieve voorstellen voor nazorg voor het afschaffen van de parkeerduurbeperkingen in Amsterdam. 1. Sportpark Middenmeer Bij sportpark Middenmeer is momenteel sprake van aanzienlijke parkeeroverlast die ook effect heeft op de (verkeers)veiligheid. De toegang tot de parkeerlocaties en in sommige gevallen ook de routes van de nood- en hulpdiensten worden geblokkeerd door geparkeerde auto’s. Om deze overlast zo snel mogelijk op te lossen heeft het college besloten om het 10-cent tarief bij sportpark Middenmeer en Voorland2 op te heffen per 27 februari 2023. In deze gebieden gaat hetzelfde tarief gelden als in de Watergraafsmeer (tariefgebied 43). Tegelijkertijd wordt de eindtijd van betaald parkeren bij deze sportparken teruggebracht tot 19.00 uur en wordt het maximum van 10 parkeervergunningen per sportvereniging verruimd tot maximaal 25 per vereniging. De normen op basis van ledenaantallen blijven hierbij gelijk. De laatste twee wijzigingen worden doorgevoerd om de impact van het hogere tarief op de sporters te beperken. 2.

10-cent-tarieven verdwijnen Door het wegvallen van de parkeerduurbeperking heeft het 10-centtarief niet langer een toegevoegde waarde. Dit tarief heeft zonder de beperking in de parkeerduur geen regulerende werking op de parkeerdruk. Om deze reden wordt het 10-cent tarief afgeschaft. In gebieden waar parkeerregulering noodzakelijk is gaat een regulier parkeertarief gelden. Ten bate van de eenduidigheid worden tegelijkertijd de bloktijden van betaald parkeren op deze locaties gelijkgetrokken. Het college heeft bestuurlijk advies gevraagd aan de stadsdelen Oost en West over het wenselijke parkeerregime bij de sportparken in hun stadsdeel en bij de begraafplaats Sint Barbara. 3. Buitenveldert en Prinses Irenebuurt Als gevolg van het wegvallen van de parkeerduurbeperking in Buitenveldert Noord en de Prinses Irenebuurt is de parkeerdruk in deze woonwijken toegenomen. Deze toename is waarschijnlijk het gevolg van bezoekers van (bedrijven of bewoners op) de Zuidas. De kans bestaat dat de parkeerdruk de komende jaren als gevolg van de ontwikkelingen op de Zuidas verder zal toenemen. Om parkeeroverlast tegen te gaan is het mogelijk om de parkeertarieven op straat te verhogen.

2

Het is nodig om bij deze wijziging ook het parkeertarief bij Sportpark Voorland aan te passen omdat deze twee gebieden technisch gekoppeld zijn. Hierdoor wordt vertraging van de aanpassing van het tarief bij sportpark Middenmeer voorkomen. 3 Het tarief in tariefgebied 4 is momenteel €3,50 maar dit tarief wordt verhoogd tot €3,90 na de implementatie van de verhoging van de parkeertarieven die is aangekondigd in de raadsinformatiebrief ‘Uitwerking van het coalitieakkoord: aanpassingen betaald parkeren’ van 8 november 2022.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31 januari 2023 Pagina 5 van 8

Het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuid heeft in haar bestuurlijk advies over het voornemen tot het verhogen van de straatparkeertarieven ook een advies opgenomen over het parkeertarief in het meest noordelijk deel van Buitenveldert na het wegvallen van de parkeerduurbeperking in deze wijken. Dit advies wordt meegenomen in de definitieve voorstellen voor de straattarieven dat in het voorjaar van 2023 ter besluitvorming aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. 4. Winkelstraten en Olympiaplein Het college zal niet voorstellen om opnieuw 10-cent-tarieven of andere verlaagde tarieven in winkelstraten in te stellen. De winkeliers merken momenteel al een ongewenste toename van langer parkerende bezoekers in de omgeving. Deze overlast zal bij het verlagen van de parkeertarieven ten opzichte van de omgeving sterk toenemen. Parkeervergunningen zijn nog steeds niet geldig in winkelstraten. Om misverstanden te voorkomen wordt in de jaarlijkse brief die de vergunninghouders ontvangen opgenomen waar de parkeervergunning wel en niet geldig is. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer en Vervoer

Bijlagen Beoordeling alternatieven voor parkeerduurbeperking

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31 januari 2023 Pagina 6 van 8

Bijlage: Beoordeling alternatieven voor parkeerduurbeperking Nadat de afschaffing van de parkeerduurbeperking openbaar gemaakt is in mei 2022 zijn verschillende alternatieve maatregelen gesuggereerd met als doel om de situatie van voor de uitspraak van de Hoge Raad zoveel mogelijk te herstellen. De doelstellingen en belangen die van invloed zijn op de gedane suggesties verschillen. Om een goed beeld te vormen over de (on)mogelijkheden van alternatieve maatregelen worden de verschillende opties besproken in deze bijlage. De gedane suggestie zijn om verschillende redenen geen goed alternatief voor het reguleren van de parkeerdruk. Het is een belangrijke randvoorwaarde dat de landelijke wetgeving gerespecteerd wordt. Zowel de uitspraak van de Hoge Raad over fiscale handhaving als het stadspunt van het OM over het ontbreken van handhavingsmogelijkheden via de wet Mulders zijn een belangrijke randvoorwaarde. Het opnieuw instellen van de parkeerduurbeperking zoals deze tot mei 2022 van kracht was is dan ook geen optie. 1.

Het aanpassen van de formulering van de parkeerduurbeperking zodat deze niet langer valt onder reikwijdte van de uitspraak van de Hoge Raad De doorslaggevende overweging in de uitspraak van de Hoge Raad was dat op de locatie waar de naheffingsaanslag was opgelegd door de gemeente Hilversum was van de aanwezigheid van een parkeerverbod na verstrijken van de maximale parkeerduur. Deze constructie werd ook in Amsterdam toegepast. De Hoge raad heeft geoordeeld dat geen parkeerbelasting geheven kan worden als het niet is toegestaan om te parkeren. Een aantal gemeentes in Nederland hebben gekozen voor een constructie waar wel sprake is van een maximale termijn waarvoor parkeerbelasting kan worden voldaan, maar geen parkeerverbod in te stellen na afloop van deze termijn. Een dergelijke constructie heeft tot gevolg dat herhaalaankopen zijn toegestaan. Dit kan met de huidige techniek (belparkeren) ook op afstand. De technische blokkade van herhaalaankopen in gebieden met een parkeerduurbeperking in Amsterdam is ontwikkeld omdat - in onderzoek op verzoek van de gemeenteraad (motie Vroege 2017-997) - is geconstateerd dat sprake was van significante aantallen herhaalaankopen binnen 10-centzones in winkelstraten. Dit maakt het instellen van een regeling waarbij het verbod op herhaalaankopen wordt losgelaten onwenselijk omdat het geconstateerde oneigenlijk gebruik zal terugkeren. 2.

Werken met lagere starttarieven Een mogelijkheid die geopperd wordt op de lagere parkeertarieven voor bezoekers van sportparken en winkelstraten te behouden is om het lagere tarief alleen van toepassing te laten zijn op het eerste uur (of de eerste uren) dat geparkeerd wordt. Na afloop van deze startperiode is een hoger parkeertarief van kracht.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31 januari 2023 Pagina 7 van 8

Deze constructie is identiek aan de regeling die tot 4 juli 2022 van kracht was op de bedrijventerreinen Overamstel, Schinkel en Sloterdijk I. De gemeenteraad heeft op 22 december 2021 besloten om deze regeling af te schaffen vanwege het grootschalige misbruik dat van deze regeling gemaakt werd. De primaire reden om de regelingen af te schaffen was dat handhaving op herhaalaankopen zowel juridisch als praktisch niet mogelijk is. Bij progressieve tarieven is geen sprake van een parkeerverbod voor een periode na afloop van het parkeren. Een dergelijk parkeerverbod is ook niet wenselijk omdat dit valt onder de reikwijdte van de uitspraak van de hoge raad van maart 2022. De gemeente heeft in dat geval dus geen handhavingsmogelijkheden. Er bestaat (momenteel) geen technische mogelijkheden om via de parkeerautomaten rekening te houden met eerdere aanmeldingen voor het parkeren met dezelfde auto. Bezoekers kunnen dus bij elke aanmelding van hun kenteken opnieuw gebruik maken van het starttarief en met gebruik van belparkeren is het zeer eenvoudig om het kenteken - ook op afstand - tijdelijk af te melden zodat telkens opnieuw van het starttarief gebruik gemaakt wordt.

Wanneer in de toekomst de technische mogelijkheid wordt ontwikkeld om bij een aanmelding rekening te houden met de duur van eerdere parkeeracties op dezelfde dag zodat het juiste tarief in rekening gebracht kan worden kan een lager starttarief overwogen worden. Maar in de huidige situatie zal het opnieuw instellen van lagere starttarieven onvermijdelijk leiden tot grootschalig misbruik en geen oplossing bieden voor de huidige parkeeroverlast. 3. Werken met hogere starttarieven Een alternatief voor het werken met lager starttarieven is het werken met een systeem waarbij voor het eerste uur een hoger tarief betaald moet worden. In dat geval is geen risico op oneigenlijk gebruik door middel van herhaalaankopen. Maar, een degelijk systeem weert primair kort parkerende bezoekers. Hoe langer een bezoeker geparkeerd staat hoe kleiner het effect van het starttarief op de bezoeker is. Voor bezoekers die de hele dag parkeren is het effect zeer beperkt. Deze constructie heeft daardoor niet de beoogde effecten op de parkeerdruk. 4. Parkeerduurbeperkingen in winkelstraten en bij sportparken vervangen door blauwe zones Misbruik van blauwe zones is wijdverbreid – veel bezoekers realiseren zich zelfs niet dat het verschuiven van de blauwe schijf om langer te parkeren dan de maximale parkeerduur niet is toegestaan.

Omdat de handhaving volledig afhankelijk is van de fysieke controle op straat is de controle bovendien zeer arbeidsintensief en afhankelijk van de inzet van buitengewoonopsporingsambtenaren (BOAs). De gemeente Amsterdam heeft te maken met een groot tekort aan BOAs. Dit heeft tot gevolg dat in de praktijk dat niet of nauwelijks handhavingscapaciteit beschikbaar is voor deze handhaving. De gemeente ontvangt ook klachten over de misbruik (langparkeerders) in de aanwezige blauwe zones in Buitenveldert.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31 januari 2023 Pagina 8 van 8

De kans op misbruik is bovendien groter als de blauwe zone gezien wordt als manier om de parkeerbelasting in de omgeving te omzeilen. Dit leidt ertoe dat blauwe zones niet geschikt zijn voor parkeerregulering in winkelstraten of sportparken binnen fiscaal gebied. 5. Belanghebbendenparkeren in woonwijken Belanghebbende parkeren heeft vergelijkbare problemen als blauwe zones als middel voor parkeerregulering: de handhaafcapaciteit is beperkt en afhankelijk van de inzet van BOAs waardoor weinig controle op misbruik plaats kan vinden en door deze maatregel worden ook bezoekers met een bestemming in het gebied geweerd. Hierdoor wordt de toegankelijkheid van het gebied voor aannemers, oppasgrootouders of gehandicapten sterk beperkt. Alternatief is het creëren van aanvullende parkeergelegenheid specifiek voor bezoekers, maar dat leidt tot een toename van het ruimtebeslag dat door parkeergelegenheid op de openbare ruimte gelegd wordt. Dit staat haaks op de autoluwe ambities van de gemeente.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl