Raadsinformatiebrief Versterken jongerencommunicatie _ondertekend.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 2 december 2025 Communicatie, ICT en Digitale Stad Femke Halsema, Alexander Scholtes Directie communicatie

Onderwerp

Versterken jongerencommunicatie

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de inzet van TikTok om Amsterdamse jongeren (15 – 18 jaar) te bereiken. Om jongeren beter te begrijpen, te informeren en te betrekken, moeten we zijn, waar zij zijn. Daarvoor is de inzet van TikTok onmisbaar. We realiseren ons dat TikTok in handen is van de Chinese overheid, dat het sturende en verslavende algoritmes toepast en dat het risico’s kent op het gebied van privacy, informatiebeheer en veiligheid. Dat plaatst de gemeente voor een dilemma. Na grondige afweging van de argumenten voor en tegen kiest het college ervoor om TikTok in te zetten en maatregelen te nemen om de risico’s te beperken. Amsterdam verbindt zich met de volgende generatie TikTok is een belangrijk social mediakanaal voor jongeren. Hier stellen ze vragen, reageren ze op elkaar en delen ze hun ervaringen. Voor veel jongeren is TikTok zelfs hun belangrijkste bron van informatie. Jongeren gebruiken het om zich te informeren over zaken als klimaatverandering, woningnood en ontwikkelingen in hun omgeving. We willen deze jongeren bereiken met informatie over bijvoorbeeld mentale gezondheid, vaccineren, geldzaken, veiligheid en wat er in de stad voor ze te doen is. Daarvoor is de inzet van TikTok onmisbaar.

Ook helpt de inzet van TikTok om te weten te komen wat er in de wereld van jongeren speelt, bijvoorbeeld wat hun zorgen zijn, en wat hun favoriete hangplekken. Met deze inzichten kan het gemeentelijk beleid beter op de wensen en belangen van jongeren worden afgestemd. Met TikTok kun je jongeren ook verleiden om mee te doen en hun stem te laten horen. Een jongere zal niet zo snel vrij nemen voor een inspraakavond, maar zal eerder zijn of haar mening geven via social media terwijl hij of zij in de tram zit, of op een ander zelfgekozen moment. Kortom: met TikTok kunnen we bouwen aan een actieve relatie met onze jongeren. Daar waar jongeren zijn: authentiek en betrouwbaar Op dit platform gaat het om transparant, authentiek en persoonlijk communiceren. Het platform dwingt ons dan ook om duidelijke en aansprekende content te maken. Bijvoorbeeld met een

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 december 2025 Pagina 2 van 4

filmpje van een jeugdarts van de GGD die in 60 seconden uitlegt waarom vaccinaties nodig zijn. Of van een ambtenaar die laat zien welke donkere plekken in de stad zijn aangepakt, zodat meisjes en vrouwen weer ’s nachts over straat durven. We laten échte mensen zien die écht werk doen voor Amsterdammers, en begrijpelijk kunnen uitleggen waarom ze dat doen. Uit het onderzoek ‘Leefwereld van Amsterdamse tieners‘ door Youngworks (april 2025) in opdracht van de gemeente Amsterdam, blijkt dat de gemeente door deze jongeren (10-18 jaar) wordt gezien als betrouwbaar. Maar op de social mediakanalen waar ze hun informatie halen, is ook veel desinformatie te vinden. Door als gemeente prominent aanwezig te zijn op TikTok, kunnen we hier tegenwicht aan bieden, en ons profileren als een baken van betrouwbare en begrijpelijke informatie. Zo bouwen we met jongeren een vertrouwensrelatie op. Adviezen Het gebruik van TikTok kent, net als andere social mediakanalen, risico’s met name op het gebied van privacy. De functionaris gegevensbescherming van de gemeente komt na bestudering van de Data Protection Impact Analysis (DPIA) tot een negatief advies.

Zij schrijft: “… dat het sociale media platform TikTok niet ingezet moet worden voor de voorgenomen verwerkingen (informeren van en in gesprek gaan met jongeren) aan de achterkant vanwege de hoge risico’s waartegen de te treffen maatregelen niet afdoende zijn en adviseert negatief. Dit is mede ingegeven door de rolverdeling waarover geen afspraken zijn te maken met TikTok. Uit de DPIA blijkt dat er aan bepaalde eisen voor de verwerking die voortvloeien uit de AVG niet kan worden voldaan in het geval TikTok wordt ingezet voor de beoogde doelen. Zo is een deel van de verwerking onrechtmatig omdat TikTok zelf de persoonsgegevens die in de content zitten, gepost door de gemeente, verder verwerkt zonder dat de gemeente als verwerkingsverantwoordelijke zich daarover kan verantwoorden.” De directie Juridische Zaken (DJZ) sluit zich aan bij het advies van de functionaris gegevensbescherming. De directie wijst er bovendien op dat het gebruik van TikTok kan leiden tot handhavingsacties van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).

De Commissie Persoonsgegevens Amsterdam erkent in haar advies het belang van het politieke discours op TikTok en “heeft begrip voor de wens van de gemeente om aansluiting te vinden bij de online leefwereld van jongeren tussen 15 en 27 jaar oud.” Tegelijkertijd constateert de CPA dat de gemeente bij het gebruik van TikTok niet kan voldoen aan de privacywetgeving, zoals vastgelegd in de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De commissie benadrukt dat de ernst van mogelijke privacy-inbreuken niet moet worden onderschat en dat het belangrijk is dat de gemeente zo dicht mogelijk bij de wet blijft. Ook geeft de commissie een aantal praktische adviezen om de risico’s van de inzet van TikTok te beperken. De aanbevelingen van de commissie, zoals het opstellen van een protocol voor het gebruik van TikTok telefoons, het gebruik van tweefactor-authenticatie op deze telefoons en het opstellen van duidelijke criteria voor de evaluatie van de pilot, zijn overgenomen en verwerkt in de maatregelen die hieronder worden toegelicht.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 december 2025 Pagina 3 van 4

Maatregelen De vraag of we TikTok als gemeente moeten inzetten plaatst ons voor een dilemma: we willen natuurlijk de wetten volgen die de gegevens van onze inwoners moeten beschermen, maar we willen ook zo goed mogelijk invulling geven aan onze wettelijke informatieplicht en onze plicht om inwoners (ook jongeren) te betrekken bij de gemeentelijke beleidsvorming. Iets scherper geformuleerd is het dilemma: willen we alle mogelijke privacy-risico’s vermijden en verre blijven van een medium met desinformatie en privacyrisico’s, of nemen we deze nadelen voor lief om tegenwicht te kunnen bieden aan desinformatie, beter aan te sluiten op de belevingswereld van jongeren en hen beter te informeren? We kiezen na zorgvuldige afweging voor het laatste, waarbij we maatregelen nemen om de risico’s zoveel mogelijk te beperken. We werken met standalone telefoons zonder bedrijfsapplicaties, verwerken geen persoonsgegevens en geven slechts een beperkt aantal ambtenaren toegang tot het account. Ook komen er duidelijke richtlijnen over privacy en een disclaimer waarin staat welke afwegingen zijn gemaakt om TikTok te gebruiken. Deze maatregelen sluiten aan op de adviezen van de Commissie Persoonsgegevens Amsterdam en maken het minder waarschijnlijk dat de Autoriteit Persoonsgegevens ons hiervoor een sanctie zal opleggen.

Na anderhalf jaar volgt een evaluatie om inzicht te krijgen in hoeverre onze communicatiedoelen zijn behaald, welke risico’s zich hebben voorgedaan, en hoe effectief de genomen maatregelen zijn. Op basis van deze evaluatie wordt opnieuw een besluit voorgelegd aan het college en eventueel aan uw raad. Lobby en samenwerking voor alternatieve, veiligere platformen Het college wijst de sturende en verslavende algoritmes van social media platforms zoals Tiktok af. Het college zet in op een gezonde digitale leefomgeving, in een tijd dat commerciële platforms hun verantwoordelijkheid onvoldoende nemen. Daarom lobbyen we in Brussel voor het aanpakken van online misstanden en voor betere bescherming van privacy, kinderrechten en veilige algoritmes. Tegelijkertijd willen we in de toekomst steeds minder afhankelijk worden van grote commerciële social mediaplatforms. Alternatieve, veiligere platforms worden momenteel nog nauwelijks gebruikt, maar we volgen de ontwikkeling hiervan nauwlettend en ondersteunen ze waar mogelijk. Ook bouwen we aan een Europese alliantie van steden die kennis uitwisselen, samen interventies testen en pleiten voor strengere handhaving van Europese regels voor de online veiligheid van kinderen en jongeren.

Project Communicatie Jonge Amsterdammers We zetten als gemeente een brede selectie aan kanalen in, waar Amsterdammers informatie kunnen halen, inclusief onze eigen kanalen zoals Amsterdam.nl, de krant en nieuwsbrieven. TikTok is een aanvulling op deze kanalen, specifiek om jongeren te bereiken.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 december 2025 Pagina 4 van 4

De inzet van TikTok is een activiteit van het project Communicatie Jonge Amsterdammers (15-18 jaar), onderdeel van het Actieplan Online Leefwereld Jongeren. Doel is om de communicatie met jongeren te verbeteren. Hierbij ligt de focus op social media omdat we daar voor jongeren nog niet voldoende aanwezig zijn, terwijl zich daar wel een groot deel van hun (online) leefwereld afspeelt. De focus ligt op de social media kanalen Instagram, YouTube en Snapchat (incidenteel) en nu ook TikTok, omdat dit voor jongeren de belangrijkste social mediakanalen zijn. Amsterdam als digitale democratie-pionier Amsterdam is de stad van innovatie, vooruitgang en verbinding. We willen als overheid meegaan met de tijd, en alle Amsterdammers, ongeacht hun leeftijd of achtergrond, serieus nemen. TikTok is een kans om specifiek jongeren te bereiken en te betrekken bij ons werk voor de stad. Door nu te investeren in de relatie met Amsterdamse jongeren, plukken we daar later de vruchten van.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Alexander Scholtes Wethouder ICT en Digitale Stad