Raadsinformatiebrief Verlengen soepeler voorwaarden voor de woonkostentoeslag, d.d. 18-1-2022.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 18 januari 2022 Armoede Marjolein Moorman Directie Inkomen (wpi.strategie@amsterdam.nl)

Onderwerp

Verlengen soepeler voorwaarden voor de woonkostentoeslag

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. In het college heeft op 18 januari 2022 besluitvorming plaatsgevonden om de versoepeling van de voorwaarden die voor de woonkostentoeslag (WKT) gold voor het vierde kwartaal van 2021, te verlengen tot en met het eerste kwartaal van 2022. Hieronder volgt een toelichting op de achtergrond van deze tijdelijke versoepeling en de uitwerking en kosten hiervan. Tijdelijke versoepeling WKT-voorwaarden in het 4e kwartaal 2021 Van januari tot en met september 2021 bood de zogenoemde TONK (= Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten) een vergoeding aan Amsterdamse huishoudens met beperkte liquide middelen, die als gevolg van de coronacrisis niet meer in staat hun woonkosten te betalen uit hun inkomen. Na afloop van de TONK heeft het college op 5 oktober 2021 besloten om huishoudens onder ongeveer dezelfde voorwaarden toegang te bieden tot de woonkostentoeslag. Hiertoe werden de WKT-voorwaarden op een aantal onderdelen tijdelijk versoepeld (ruimere vermogenstoets, geen leenbijstand en krediethypotheek en geen inspanningsverplichting om te verhuizen). Hierover bent u geïnformeerd bij raadsinformatiebrief van 7 oktober 2o21.

Met deze tijdelijke versoepeling voor WKT-aanvragen in het vierde kwartaal 2021 hoefden mensen die nog onvoldoende verdienen, nog niet hun spaargeld of ander vermogen in te zetten voor hun woonlasten. Betrokkenen kunnen zich daarbij maximaal inzetten om meer inkomsten te verwerven, zonder tegelijkertijd al te moeten omzien naar een andere woning. In de uitvoering was voor zelfstandigen de WKT-aanvraag een integraal onderdeel van de aanvraag voor de zogenoemde Transitie Bbz 2021-Q4. Dit is een vorm van zelfstandigenbijstand binnen een landelijk kader (Bbz) dat gold voor het vierde kwartaal van 2021. De verwachting was dat voor de WKT in het vierde kwartaal 2021 circa € 2,3 miljoen extra zou worden uitgegeven, waarbij het grootste deel, naar schatting 80%, verband zou houden met het tijdelijk blijven hanteren van de vermogenstoets TONK. In de eerste weken van Q4-2021 bleef het aantal aanvragen voor de Transitie Bbz sterk achter bij

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 januari 2022 Pagina 2 van 3

eerdere verwachtingen. Ook het aantal WKT-aanvragen door zelfstandigen was aanvankelijk beperkt. Maar nadat voor eind 2021 weer een gedeeltelijke lockdown werd ingevoerd, liepen de aantallen sterk op. Inmiddels zijn meer dan 4.o00 uitkeringen Transitie Bbz gestart in 2021-Q4, en hebben 672 zelfstandigen WKT gekregen. Het gemiddelde maandbedrag aan WKT is € 675. Daarnaast waren begin januari 2022 nog bijna 1.000 Bbz-aanvragen in behandeling en komen er nog steeds nieuwe aanvragen binnen, waardoor het aantal WKT-toekenningen aan zelfstandigen over Q4 nog zal toenemen tot ruim 800. Ca. 20% van de WKT-toekenningen aan zelfstandigenhuishoudens blijkt samen te hangen met de verruiming van de WKT-voorwaarden. Ook aan niet-zelfstandigen hebben in 2021-Q4 WKT- toekenningen plaatsgevonden, dit waren er tot nu toe ca. 80. De WKT-uitgaven in het kader van de Transitie Bbz-Q4 gaan richting € 1,5 miljoen, 20% ofwel ca. € 300.000 hiervan, hangt samen met de verruiming van de voorwaarden. Bij de WKT aan nietzelfstandigen hield in 2021-Q4 naar schatting € 30.000 verband met de verruimde voorwaarden. Verlengen versoepeling WKT-voorwaarden In de Kamerbief van 26 november 2021 werd nog aangegeven dat met ingang van 1 januari 2022 het Bbz weer zonder wijzigingen zou worden uitgevoerd.

Maar na de start van de nieuwe lockdown-maatregelen heeft het kabinet op 14 december 2021 bekendgemaakt de Transitie Bbz met drie maanden te verlengen (vanaf 1 januari 2022 tot 1 april 2022). Een aandachtspunt is het feit dat de nieuwe periode Transitie Bbz beperkt is tot Q1-2022. Gemeenten worden hierdoor eens te meer genoodzaakt om een maatregel te implementeren en uit te voeren met een looptijd van slechts enkele maanden. Een complicerende factor hierbij is dat de huidige raadsperiode in maart 2022 afloopt. De ontwikkelingen in de laatste maanden laten zien dat de WKT voor vele honderden huishoudens in Amsterdam voorziet in een behoefte. Om deze reden heeft het college besloten de toepassing van verruimde WKT-voorwaarden te verlengen met één kwartaal, gelijk aan de periode waarvoor de Transitie Bbz wordt verlengd. De meeste huishoudens die nu WKT aanvragen zouden hier ook zonder de tijdelijke versoepeling aanspraak op maken. Wel zouden zij dan normaal gesproken te maken krijgen met een inspanningsverplichting om te zoeken naar goedkopere woonruimte. Een deel zou de WKT als lening hebben ontvangen (wegens overwaarde in de eigen woning). Met de tijdelijke aanpassing van de Beleidsregels Participatiewet, IOAW, IOAZ zijn huishoudens die WKT aanvragen in 2022Q1 hiervan gevrijwaard. Financieel kader Aan extra WKT-uitgaven wordt in 2022-Q1 een bedrag van € 1,5 miljoen geraamd.

Daarbij wordt rekening gehouden met ca. 800 rechthebbenden over deze periode en een gemiddeld maandbedrag van € 675. Van de uitgaven houdt ca. € 0,3 miljoen verband met versoepeling van de WKT-voorwaarden. Deze uitgaven kunnen worden gedekt uit de begroting (programma 7.3); hiervan maken resterende TONK-middelen tot een bedrag van € 2,4 miljoen deel uit. De uitgaven worden de komende tijd nauwlettend gemonitord.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 januari 2022 Pagina 3 van 3

Bij voorkeur wordt over een eventuele voortzetting van de soepeler voorwaarden voor het eind van dit kwartaal een besluit genomen. Dit zal mede afhangen van het verloop van de coronacrisis. Het college blijft de komende tijd hierover in gesprek met het Rijk waarbij ook de beschikbaarheid van voldoende middelen wordt betrokken. In dit verband is van belang dat door het (demissionaire) kabinet in de Kamerbrief van 21 december 2021 nogmaals werd benadrukt dat het gemeenten de ruimte geeft om soepel en ruimhartig om te gaan bij het ondersteunen van hun inwoners. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Armoede

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl