Raadsinformatiebrief---Update voorbereiding verkiezingen en afdoening-toezegging-naturalisatieceremonie.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 29 april 2024 Algemene Zaken Burgemeester Halsema Dienstverlening, dienstverlening@amsterdam.nl Voorbereiding verkiezingen en afdoening toezegging Opkomstbevordering verkiezingen -nieuwe Nederlanders (TA2023-001111)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeer ik u over twee verkiezings-gerelateerde onderwerpen: de voortgang van de verkiezingen van het Europees Parlement en het Amsterdamse referendum over de Hoofdgroenstructuur en de afdoening van een toezegging die ik gedaan heb toen we het Plan van aanpak opkomstbevordering bespraken. Voorbereiding verkiezingen en referendum Eerder heb ik u geïnformeerd over de voortgang van de verkiezingen van het Europees Parlement en het Amsterdamse referendum over de Hoofdgroenstructuur op donderdag 6 juni as. Ik heb toegezegd u op de hoogte te houden, dat gebeurt met deze brief waarin ik, zonder te dubbelen met de vorige versie, alleen kort de nieuwste ontwikkelingen schets, met de volgende twee vermeldenswaardige punten: • Alle stembureaus liggen vast. Het is weer gelukt door de hele stad stembureaus in ter richten. • We zijn tegemoet gekomen aan de wens van de raad om het moment van het versturen van de stempas beter te communiceren. De voorbereidingen van de verkiezingen en het referendum zijn in volle gang en verlopen voorspoedig. Aantal stemmers en stembureaus Voor het Europees Parlement mogen ca. 610.000 Amsterdammers stemmen en voor het referendum ongeveer 724.000.

Naast Nederlanders en Europeanen, mogen ook voor het referendum ook Amsterdammers stemmen die minimaal vijf jaar (officieel) in Nederland staan ingeschreven en hier gedurende vijf jaar een rechtmatig verblijf hebben. Het is de tweede keer dat we een datamodel gebruiken om stembureaus over de stad te verdelen. In de tabel op de volgende pagina staat een overzicht van het aantal locaties en stembureaus voor de verkiezingen van het Europees Parlement en de drie soorten verkiezingen daarvoor.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Locaties Stembureaus

6 juni 2024 (Europees Parlement) 351 420

Datum 29 april 2024 Pagina 2 van 4

22 november 2023 (Tweede Kamer)

15 maart 2023 (PS en WS)

373 496

344 409

23 mei 2019 (Europees Parlement) 372 468

Naar aanleiding van discussie over opkomstbevordering in de raad zijn MBO-scholen aangeschreven om mee te doen als stembureaus. Deze verkiezingen doen vijf MBO’s mee als stembureau (één meer dan de vorige keer). Omdat stembureaus voor iedereen toegankelijk moeten zijn, kunnen niet alle MBO’s als locatie dienen (toegangspoortjes). Daarnaast vallen de Europese verkiezingen in een voor scholen drukke periode in verband met (eind)examens. Stembureauleden en tellers Op 12 april jl. zijn we begonnen met het aanschrijven van stembureauleden en mensen voor de Centrale Stemopneming (CSO). De tweede dag van de CSO is een zaterdag (verkiezingsdag is donderdag in plaats van woensdag). Uitslag Europese verkiezingen. Op donderdag 6 juni as. worden de stembiljetten op de stembureuas op partijniveau geteld. Deze uitkomst wordt dan nog niet vrijgegeven omdat de verkiezingen van het Europees Parlement tot en met zondag 9 juni as. duren. Op vrijdag 7 en zaterdag 8 juni as. wordt tijdens de CSO op kandidaats-niveau geteld. Op maanda9 10 juni as. maakt het Gemeentelijk Stembureau de voorlopige uitslag openbaar. Na controles door het hoofdstembureau, de Kiesraad en de Tweede Kamer wordt de uitslag op 1 juli as. definitief. Amsterdamse referendum. Op de avond van de verkiezingen (6 juni as.) streven we ernaar om zo snel mogelijk een indicatieve voorlopige uitslag bekend te maken.

Op zaterdag 8 juni as. maken we de definitieve voorlopige uitslag bekend. Op vrijdag 14 juni as., tijdens de openbare zitting van het Centraal Stembureau, wordt de definitieve uitslag bekendgemaakt. Communicatie over stempas Op verzoek van de gemeenteraad wordt het moment van het verzenden van de stempas nog beter gecommuniceerd. De stempassen worden vanaf 14 mei as. naar alle stemgerechtigden in Amsterdam verstuurd. In de stad hangen dan posters in de mupi’s en abri’s met de tekst ‘Deze week in jouw brievenbus: de stempas’. De week daarna informeren we Amsterdammers over wat ze kunnen doen als ze geen stempas ontvangen hebben. En we vertellen dan gelijk wat over het aanvragen van een kiezerspas, als je in een andere gemeente wil stemmen. Dit doen we via onze corporate kanalen (amsterdam.nl/nieuws, nieuwsbrief Amsterdam, social mediakanalen gemeente Amsterdam). Alle Amsterdammers ontvangen de Amsterdam Krant in de week van 22 mei as. Hierin wordt informatie gegeven over de verkiezingen van het Europees Parlement en het Amsterdamse referendum en wordt ook uitgelegd hoe je een vervangende stempas en een kiezerspas kan aanvragen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 april 2024 Pagina 3 van 4

Op 22 mei as. ontvangen jongeren die voor het eerst mogen stemmen een kaart van de burgemeester. Op deze kaart staat ook dat zij de week daarvoor hun stempas hebben ontvangen. En als ze geen stempas hebben ontvangen, wat ze dan kunnen doen. Opkomstbevordering -oefenen Aan een zeventigtal MBO’s zijn gratis (oefen)stembiljetten ter beschikking gesteld. Dit zijn dezelfde stembiljetten (afmeting en kandidaten) als de echte stembiljetten, maar in een andere kleur. Op dit moment wordt hier nog beperkt gebruik van gemaakt. Scholen vinden hun studeren te jong of hebben een drukke periode. Op dit moment zijn rond de vijfduizend oefenstembiljetten aangevraagd. Ook door sociale organisaties, zoals Pantar en Combiwel die met ouderen en jongeren willen oefenen. Overig Proef met nieuw stembiljet In de evaluatie van afgelopen verkiezingen van november stond al dat het huidige stembiljet groot is, lastig te gebruiken en tijdrovend bij het tellen. Dat is de ervaring van veel gemeenten. Daarom komt er tijdens de Europees Parlementsverkiezing op 6 juni as. in 5 gemeenten een proef met een nieuw stembiljet. Op dit kleinere biljet staan de namen van de partijen en de nummers 1 tot en met 75. In alle andere gemeenten in Nederland stemmen kiezers met het stembiljet dat ze gewend zijn. Na de proef kijkt het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) wat er beter kan.

Daarna besluit het ministerie of er in meer gemeenten een proef komt. En of het nieuwe stembiljet in heel Nederland wordt ingevoerd. Voor dat laatste is een wijziging van de Kieswet nodig. Afdoening toezegging Opkomstbevordering verkiezingen -nieuwe Nederlanders In de vergadering van de gemeenteraad op 20 september 2023 hebben we het Plan van aanpak opkomstbevordering in de raad besproken. Toen stelde het inmiddels naar stadsdeel Oost vertrokken raadslid Ernsting van GroenLinks voor om nieuwe Nederlanders expliciet te wijzen op hun democratisch recht. Ik vond dit een mooie suggestie en heb gekeken naar de mogelijkheid om dit op te nemen in onze naturalisatieceremonie. En dat is gelukt. Vanaf april dit jaar wijst de ceremoniemeester expliciet op het recht en de verantwoordelijkheid van nieuwe Nederlanders om te stemmen bij verkiezingen. Dit gebeurt niet alleen mondeling, maar we geven ook informatieve flyers mee met informatie over verkiezingen en het belang daarvan. Bovendien plaatsen we een opvallende rolbanner in de raadzaal tijdens de ceremonie die hen wijst op de eerstvolgende verkiezingen. Tot juni dit jaar staan de Europese Parlementsverkiezing en referendum op de banner, daarna gaan we verwijzen naar de gemeenteraadverkiezingen van maart 2026. Ik wil hier graag nog aan toevoegen dat we nu ook inburgeraars kennis laten maken met het verkiezingsproces.

Tijdens het participatieverklaringstraject, dat verplicht onderdeel uitmaakt van het inburgeringstraject, leren inburgeraars meer over de Nederlandse basiswaarden vrijheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en participatie. Vanaf maart dit jaar maakt een rondleiding door het stadshuis onderdeel uit van dit traject. De inburgeraars krijgen meer informatie over hoe de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 april 2024 Pagina 4 van 4

gemeente werkt en ontmoeten raadsleden. Daarnaast kunnen ze oefenen met het stemmen en worden zo bewust van het belang van het stemmen. Met deze aanvulling op de naturalisatieceremonie en het participatieverklaringstraject willen we nieuwe Nederlanders aanmoedigen actief deel te nemen aan ons democratisch proces en bouwen we aan een sterker, inclusiever en meer participatief Amsterdam. Tot slot nodig ik u van harte uit om, voor zover u dat nog niet gedaan heeft, een naturalisatieceremonie bij te wonen. Deze vindt in principe elke maandag twee keer plaats om 10:45 uur en om 14:30 uur. U kunt dan zelf zien hoe mooi en waardevol deze plechtigheid is en ervaren wordt. Als u geïnteresseerd bent, kunt u contact opnemen met Loubna Asrih (l.asrih@amsterdam.nl ). Ik ga er vanuit u met deze brief voldoende te hebben geïnformeerd over de voorbereidingen van de organisatie van de Europese verkiezingen en het Amsterdamse referendum over de Hoofdgroenstructuur en beschouw mijn toezegging over het aanpassen van de naturalisatieceremonie hiermee als afgedaan. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl