Raadsinformatiebrief update verkiezingen 22 november as.

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 2 november 2023 Algemene Zaken Burgemeester Halsema Dienstverlening, dienstverlening@amsterdam.nl

Onderwerp

Update voorbereiding verkiezingen Tweede Kamer op 22 november 2023

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, In de dagmail van 19 september jl. heb ik u geïnformeerd over de organisatie van de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november aanstaande. In deze brief geef ik u een update van de voorbereidingen. Ik kan u alvast melden dat alles tot nu toe voorspoedig verloopt en zich op dit moment geen problemen voordoen. Aantallen partijen, kiezers en stembiljetten Deze verkiezingen doen 26 partijen mee. De vorige keer in 2021 waren dat er 33. Er mogen 598.610 Amsterdammers hun stem uitbrengen op één van de toegelaten partijen. We hebben 700.000 stembiljetten besteld en gaan ervan uit dat ieder stembureau 1.200 stemmers aan kan. Ieder stembureau krijgt 1.250 stembiljetten. Het resterende aantal stembiljetten (80.000) wordt, indien nodig, naar de stembureaus gebracht waar het drukker is. Stembureaus Voor de verkiezingen van de Tweede Kamer hebben we 496 stembureaus op 373 locaties. Via een data-model zijn de stembureaus zo goed mogelijk over de stad verdeeld. We hebben geprobeerd om voor elke kiesgerechtigde binnen vijfhonderd meter een stembureau te hebben. Dat lukt helaas niet overal. Vooral in de uithoeken/randen van de stad is dat lastig. Hier zijn ook niet altijd geschikte gebouwen aanwezig die als stemlocatie kunnen dienen. Ook merkten we dat niet alle mogelijke locaties enthousiast zijn om als stembureau te fungeren.

Zo zijn verpleeg- en verzorgingstehuizen sinds de coronapandemie terughoudend. Daarnaast zijn sommige locaties niet beschikbaar omdat ze andere activiteiten gepland hebben, zoals bijvoorbeeld het Concertgebouw. Bijzonder stembureau Volgens de definitie van de Kieswet hebben we één bijzonder stembureau: het Anne Frank Huis. Een bijzonder stembureau is niet alle uren van de verkiezingsdag geopend. Het Anne Frank Huis is tussen 9:00 en 19:00 uur geopend. Stemmers kunnen die dag gratis het Anne Frank Huis bezoeken en is voor ander publiek gesloten. Als in de praktijk blijkt dat er weinig mensen komen stemmen, dan worden wel andere bezoekers toegelaten. Gelet op de situatie in Israël en de Palestijnse gebieden is er speciale aandacht voor de veiligheid van dit stembureau.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 november 2023 Pagina 2 van 4

Samen met het Anne Frank Huis zijn ook het Van Goghmuseum en de Westermoskee dit jaar stembureaus op een bijzondere locatie. Jongerenstembureaus In Amsterdam zijn deze verkiezingen twee jongerenstembureaus actief: het CJP kantoor aan de Admiralengracht en Pension Homeland op het Marineterrein, die worden beheerd door jongeren. Toegankelijkheid We willen het stemmen voor iedereen mogelijk maken. Voor de toegankelijkheid van stemlocaties wordt onderscheid gemaakt in A-locaties (zelfstandig toegankelijk voor mensen in een rolstoel), B-locaties (met hulp toegankelijk) en C-locaties (niet toegankelijk). Ondanks de ingelaste verkiezingen en veel meer stembureaus hebben we de mate van toegankelijkheid kunnen handhaven. Via https://stembureaus.amsterdam.nl/ en in de Verkiezingskrant kan de kiezer zien waar de stembureaus zich bevinden, welke locaties rolstoeltoegankelijk zijn en/ of hulpmiddelen beschikbaar hebben voor slechtzienden en slechthorenden. Op de site kan de kiezer ook zien hoe druk de stembureaus zijn. Op acht stembureaus kunnen mensen met een visuele beperking stemmen. Op deze plekken is een stemmal en soundbox aanwezig. Ook is op deze stembureaus speciale aandacht voor mensen met een auditieve beperking en een licht verstandelijke beperking. Aanstaande verkiezing is er voor het eerst speciale aandacht voor mensen met een hidden disabilities sunflower.

Het dragen van dit keycord wijst mensen in de omgeving van de drager er discreet op dat zij extra steun, hulp of wat meer tijd nodig hebben. In de trainingen voor stembureauleden is dit jaar extra aandacht voor mensen met een beperking (via een filmpje). Bij de Stichting Welzijn Doven Amsterdam (SWDA) is een doventolk aanwezig. Nieuw dit jaar is speciale aandacht voor mensen zonder woon- en verblijfplaats. We zetten in op persoonlijke communicatie met de doelgroep via de postkamer (Jan van Galenstraat), De Regenboog Groep, Leger des Heils en HVO-Querido. Hiervoor zijn (700) extra verkiezingskranten gedrukt en verspreid onder verschillende inloophuizen. Er is een q&a gemaakt die hulpverleners kunnen gebruiken en we leveren posters die ze op kunnen hangen in de verschillende locaties. Opkomstbevordering Naast het inzetten van bijzondere stembureaus en jongerenstembureaus, ondernemen wij enkele andere acties om de stemopkomst te bevorderen, met een focus op doelgroepen waar de opkomst lager is dan gemiddeld. Deze doelgroepen zijn jongeren tussen 18 en 25 jaar, Amsterdammers met een migratieachtergrond en praktisch geschoolde Amsterdammers. Voor jongeren is weer een jongerencampagne ontwikkeld met de titel ‘Stem voor je toekomst Je laat een ander toch niet bepalen?’ Deze campagne startte 1 november jl. en loopt 3 weken.

Er is extra aandacht voor jongeren uit de stadsdelen Nieuw-West, Zuidoost en Noord. We spelen in op de verschillende barrières die jongeren hebben om niet te stemmen. De campagne is zichtbaar op straat en op plekken waar jongeren veel tijd doorbrengen, zoals op mbo- en hbo-instellingen, in het openbaar vervoer, sportverenigingen, sportclubs en online. Er zijn Whatsapp/DM stickers

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 november 2023 Pagina 3 van 4

beschikbaar om te delen met het netwerk. Mocht u deze in uw jongerennetwerk willen verspreiden, laat het weten via dienstverlening@amsterdam.nl dan krijgt u ze toegestuurd. Daarnaast werken we in samenwerking met de Tolhuistuin aan een educatieprogramma voor middelbare scholieren op tien scholen (voornamelijk in stadsdeel Noord). We onderzoeken de impact van dit programma om dit bij succes bij volgende verkiezingen breder in de stad uit te zetten. Ook ondersteunen we de organisatie Represent Jezelf (financieel) in de ontwikkeling van de RepresentWijzer. Dit is een stemhulp mede geproduceerd door jongeren. Tenslotte hebben we wervingsoproepen gedaan bij verschillende onderwijsinstellingen in de stad, waaronder mbo’s, de UvA en de HvA. We roepen studenten op zich aan te melden als stembureaulid om een bijdrage te leveren aan de democratie én een zakcentje te verdienen. We roepen ook werkgevers op om hun werknemers attent te maken op de naderende verkiezingen en het belang van stemmen. Dit doen wij door een oproep te plaatsen in de Nieuwsbrief Ondernemen. Communicatie  Amsterdam.nl/verkiezingen, website gemeente waar alle informatie op staat voor kiesgerechtigde Amsterdammers.  Trotters (mobiele borden) door de hele stad. Op de trotters staat eerst de datum van de verkiezingen en vervolgens de verkiezingsposters van alle partijen.

 Brief voor sleutelpersonen in de stad met het verzoek hun achterban aan te sporen om te gaan stemmen. Brieven worden 6 november as. verstuurd.  Kaart voor 18 jarigen die voor het eerst voor de Tweede Kamerverkiezingen mogen stemmen (meer dan 5200 kaarten). De kaart is in de stijl van de jongerencampagne en wordt verstuurd nadat de stempassen de deur uit zijn.  Verkiezingskrant (wordt 6-13 november verspreid).  Nieuwsberichten via amsterdam.nl en de social mediakanalen van de gemeente Amsterdam.  In de flyer die met de stempas wordt meegestuurd en in de verkiezingskrant is voor het eerst een QR-code opgenomen waarmee de informatie ook direct beschikbaar is in het Engels, Spaans, Turks en Arabisch. Hiermee komen we tegemoet aan een verzoek vanuit de gemeenteraad. Tellen van stemmen Bij de stembureaus worden om 21:00 uur drie tellers ingezet. Nadat er op partijniveau geteld is, blijven er per locatie stembureauleden achter die op de stembussen letten totdat deze opgehaald worden door het transportbedrijf. Door deze twee maatregelen verwachten we dat tellers en stembureauleden eerder naar huis kunnen. Daarmee geven we gehoor aan de klacht dat de dag van de verkiezingen te lang duurt. CSO Op de donderdag en vrijdag na de verkiezingsdag worden de stemmen centraal geteld in hal 7 van de RAI. Hier worden de stembiljetten geteld op kandidaatsniveau.

De processen-verbaal per stembureau worden ter plaatste ingevoerd in een door de Kieswet voorgeschreven softwareprogramma. De uitkomst levert de verkiezingsuitslag op. Op donderdag en vrijdag zijn

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 november 2023 Pagina 4 van 4

ongeveer 450 mensen in de hal aanwezig. We beginnen beide dagen om 8:30 uur met tellen en ronden om 18:00 uur af. Het invoeren van de uitslag gaat door tot 21:00 uur. Voorlopige uitslag Op de verkiezingsavond/nacht geven we de voorlopige uitslag vrij (via website en aan ANP). Naar verwachting zal dit tussen 23.00 – 01.00 uur zijn. We streven tussen 23.00-24.00 uur 70% van de stemmen geteld te hebben. Bij het vrijgeven van de voorlopige uitslag zullen we nadrukkelijk communiceren dat het een voorlopige uitslag betreft. We communiceren geen 100% voorlopige uitslag. Hiervoor zijn verschillende redenen. De uitslagen van de verschillende stembureaus worden via een app aan Bureau Verkiezingen doorgegeven. Soms kan dat niet omdat er op die locatie geen wifi is. Soms is het niet wenselijk om een uitslag in de voorlopige uitslag te verwerken omdat er duidelijke (tel)fouten in zitten. Rest mij u een voorspoedige verkiezingscampagne te wensen. Met vriendelijke groet,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl