Raadsinformatiebrief UK terminal Eurostar.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 24 november 2023 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst VenOR (bestuurszaken.VenOR@amsterdam.nl)

Onderwerp

Besluit IenW over de UK Terminal (Eurostar) op Amsterdam Centraal station

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij informeer ik u over de ontwikkelingen rondom de UK Terminal op het Centraal Station en de vertrekmogelijkheid van de Eurostartreinen naar London. Op eerdere momenten heb ik uw Raad al bijgepraat over de ontwikkelingen op dit dossier. Daarom geef ik hierbij kort de voorgeschiedenis weer en de inzet en betrokkenheid van de gemeente in de afgelopen anderhalf jaar. Daarna volgt het finale besluit van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat en onze opvatting hierover. Voorgeschiedenis In juni 2022 kwam het nieuws dat de Eurostar mogelijk voor langere tijd niet zou kunnen rijden tussen Amsterdam en Londen. Op het perron waar de Eurostar aankomt en vertrekt, staat nu een lounge met security en paspoortcontrole. Daarvoor zou door de verbouwing van het station vanaf begin 2024 geen ruimte meer zijn. Een alternatieve lounge en afgezonderde loopstroom naar de treinen is niet zomaar beschikbaar, schreef staatssecretaris Heijnen van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) aan de Tweede Kamer. Er werd een werkgroep/studiegroep ingesteld met NS, ProRail en IenW die ongeveer een jaar deze en andere mogelijkheden heeft onderzocht. Als gemeente hebben we steeds meegedacht.

Op vrijdag 2 juni 2023 meldt staatssecretaris Heijnen in een brief aan de Tweede Kamer dat treinreizigers vanaf juni 2024 zeven tot elf maanden geen gebruik kunnen maken van de Eurostar naar London (https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2023/06/02/beveiligdvertrek-treinen-naar-verenigd-koninkrijk). De vervangende UK terminal wordt ondergebracht in de Amstelpassage, maar deze nieuwe terminal is niet op tijd gereed. Alternatieven voor de UK terminal in de zeven tot elf maanden of de bestaande terminal in stand houden zijn volgens ProRail niet mogelijk om dat de veiligheid van de treinpassagiers niet gegarandeerd kan worden. Vervolgens is na diverse contacten tussen de betrokken partijen, op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau, inclusief locatiebezoeken, in juni besloten om het externe bureau SMA/Railtime in te schakelen om onderzoek te doen naar mogelijke alternatieven. Ook de Tweede Kamer en uw Raad hebben op verschillende momenten aangedrongen om een alternatieve variant te onderzoeken, waarbij de treinverbinding naar Londen zo kort mogelijk uit dienst wordt genomen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 24 november 2023 Pagina 2 van 3

In de week van 21 augustus van dit jaar vond een overleg plaats tussen IenW, ProRail, en NS Internationaal (bijgezeten door Eurostar). Daar heeft IenW op basis van het onderzoek van onafhankelijke partijen (SMA en RailTime) besloten dat SMA (samen met Royal HaskoningDHV) mogelijke opties voor de aanlanding Eurostar op CS tijdens de verbouwing zou uitwerken. Het betrof onder andere opties waarbij de Amstelpassage versneld wordt omgebouwd tot een internationale terminal, een toegang tot de bestaande terminal via het busstation dat achter het centraal station ligt en verplaatsbare verbinding over de sporen van perron 5 naar perron 6 om via een alternatieve route bij de huidige terminal te komen. Royal Haskoning DHV heeft in samenwerking met alle partijen een rapport opgesteld, waarin alternatieven op een rij zijn gezet. Betrokkenheid van alle partijen was noodzakelijk om te kunnen selecteren welke opties mogelijk en haalbaar waren. Het ministerie van IenW, ProRail en NS internationaal en stations en Eurostar zijn de hoofdrolspelers in dit dossier. Toch heeft de gemeente Amsterdam in alle stadia bijgedragen. Ook op bestuurlijk niveau is dit dossier meerdere keren besproken, waaronder ook gesprekken met de CEO van Eurostar om de argumenten van deze kant te vernemen.

Op ambtelijk niveau is geparticipeerd in de meeste werkgroepen en adviesgroepen die de afgelopen anderhalf jaar in de diverse fasen van het onderzoek zijn ingericht. De uitkomst van de besluitvorming over de UK terminal De staatssecretaris heeft op 24 november de uitkomsten van het onderzoek en de gemaakte keuze bekendgemaakt. (https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2023/11/24/resultaten-onderzoek-ukterminal). IenW, NS en ProRail hebben ervoor gekozen om de nieuwe terminal in de Amstelpassage versneld af te bouwen om daarmee de periode van onbeveiligd vertrek zoveel mogelijk te verkleinen. De andere opties brachten dusdanig veel onzekerheden en risico's met zich mee dat partijen hier niet voor hebben gekozen. Eurostar begrijpt en erkent dit. Met deze keuze kan de periode dat er niet beveiligd vertrokken kan worden vanaf Amsterdam Centraal worden verkleind van 7-11 maanden naar circa 6 maanden (de exacte data dat er niet beveiligd vertrokken kan worden vanaf Amsterdam Centraal zijn nog niet bekend, maar zullen naar verwachting liggen tussen juni 2024 en december 2024).

Partijen kiezen met deze oplossing voor maximale zekerheid en duidelijkheid aan de reizigers en voor het zo snel mogelijk vergroten van de capaciteit en kwaliteit van de terminal, zodat dankzij het versneld opleveren van de nieuwe terminal al in de loop van 2025 met een substantieel groter aantal reizigers naar Londen gereisd kan worden (400 i.p.v. 250), met een nog verdere groei in 2025 (van 400 naar 650) in het vooruitzicht. De komende tijd wordt gebruikt om zicht te krijgen op de dienstregeling voor de periode van circa 6 maanden dat de Eurostar niet beveiligd vanaf Amsterdam Centraal direct naar Londen kan rijden. Reizigers kunnen in de tussenliggende periode wel met de trein naar Londen reizen, maar moeten waarschijnlijk in Brussel door de paspoort- en veiligheidscontroles. Opvatting Amsterdam Het is goed dat er nu eindelijk duidelijkheid is na een lange periode van onderzoek. Het proces was zeer uitgebreid en diepgaand. Waardering is er voor de wijze waarop alle stakeholders inclusief de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 24 november 2023 Pagina 3 van 3

gemeente Amsterdam zijn meegenomen in het onderzoek. Verschillende stadia zijn soms herhaald en verder uitgediept door verschillende onderzoeksbureaus in samenwerking met alle betrokkenen, zoals de NS, ProRail, het ministerie van IenW en de gemeente Amsterdam. Ik spreek echter ook mijn teleurstelling uit over de periode van zes maanden dat Eurostar niet direct kan rijden tussen Londen en Amsterdam. Dit is immers een relatief lange periode, maar gelukkig wel korter dan de elf maanden uit het eerdere meest negatieve scenario. Het is te hopen dat het ongemak van een overstap in Brussel voor reizigers niet te veel afbreuk doet aan de aantrekkelijkheid van het reizen per trein naar Londen. Dit zou immers onwenselijk kunnen zijn voor de gewenste transitie van vliegen naar duurzamere manieren van reizen. Het voorkomen van risico’s voor de lopende projecten op Amsterdam CS en daarmee het voorkomen van mogelijke hinder voor ongeveer 80.000 reizigers per dag hebben een belangrijke overweging gevormd bij de besluitvorming van de Staatssecretaris. Dit ondersteun ik. Ik zie op dit moment vanuit mijn rol geen verdere mogelijkheden meer om invloed uit te oefenen op dit proces, zodanig dat genoemde periode van zes maanden korter wordt. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl