Raadsinformatiebrief uitvoeringsstandaard Toekomstbestendige Openbare Ruimte.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 11 april 2023 Openbare ruimte, Verkeer Melanie van der Horst Verkeer & Openbare ruimte (bestuurlijkezaken.vor@amsterdam.nl)

Onderwerp

Vaststelling van de Uitvoeringsstandaard Toekomstbestendig Werken aan de Openbare Ruimte

Bijlage

Uitvoeringsstandaard Toekomstbestendig Werken aan de Openbare Ruimte

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeer ik u over de Uitvoeringsstandaard Toekomstbestendig Werken aan de Openbare Ruimte. Het college van B&W heeft op 11 april ingestemd met deze standaard. Deze beschrijft hoe we het werk aan de openbare ruimte programmeren, prioriteren en organiseren. Hiermee geven we invulling aan de afspraken uit het coalitieakkoord. We zorgen voor een doelmatige besteding van de budgetten en dragen bij aan een ongedeelde stad, met een aantrekkelijke en toegankelijke openbare ruimte voor alle Amsterdammers en bezoekers. Deze nieuwe uitvoeringsstandaard is ook een belangrijke stap in de verduurzaming van de openbare ruimte: we voorkomen het vroegtijdig vervangen van materiaal en zetten in op zo veel mogelijk hergebruik. De standaard is geen beleidsdocument en verwijst voor inhoudelijke aspecten naar de door uw raad vastgestelde kaders en beleidsdocumenten. Kern van de uitvoeringsstandaard is dat we bij het werken aan de openbare de juiste maatregel nemen op het juiste moment en de juiste plek. Op die manier doen we langer met onze spullen en kunnen we voor hetzelfde geld meer stad op niveau brengen. De eerste stap in standaardisering en versnelling van werkzaamheden is eind 2021 al gezet, met de vaststelling van de uitvoeringsstandaard voor de specifieke opgave van Programma Bruggen en Kademuren.

De uitvoeringsstandaard die nu voorligt heeft betrekking op alle verhardingenprojecten (van losse verbetermaatregelen, via onderhoud en vervanging tot en met herinrichting) en zet daarmee een volgende stap in het duurzaam, gestandaardiseerd en efficiënt werken aan de openbare ruimte. Aanleiding: uitvoering geven aan het Amsterdams Akkoord In het Amsterdams Akkoord is opgenomen dat we de focus verleggen van stad verbeteren naar stad behoud, waarbij wordt meegenomen in hoeverre het onderhoud zodanig kan worden uitgevoerd dat het toekomstbestendig is. Aan die opdracht is invulling gegeven met het ontwikkelen van de Uitvoeringsstandaard Toekomstbestendig Werken aan de Openbare Ruimte. Daarbij zijn een aantal uitgangspunten uit het coalitieakkoord betrokken, zoals uitgaan van sobere en doelmatige standaardoplossingen, zelfgekozen complexiteit reduceren en procesoptimalisatie toepassen op participatie.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 april 2023 Pagina 2 van 3

Opgave: meer doen met beperkte middelen, grondstoffen en mensen De Amsterdamse openbare ruimte is de plek waar we sporten, spelen, elkaar ontmoeten, ondernemen en ons verplaatsen. De openbare ruimte wordt intensief gebruikt. Als gemeente hebben we de verantwoordelijkheid om te zorgen dat de openbare ruimte schoon, heel, veilig en functioneel is. Dat is een complexe opgave. De beschikbare budgetten zijn op dit moment niet toereikend om de openbare ruimte op niveau ‘sober’ te beheren en achterstalligheid te voorkomen. De beperkte budgetten en het feit dat de stad nu nog gebieden kent met achterstallig onderhoud, leiden ertoe dat we scherpe keuzes moeten maken in het onderhoud van onze openbare ruimte: focus op het in stand houden van de spullen die we hebben, kritisch kijken welke verbeteringen noodzakelijk zijn om de stad toekomstbestendig te maken en de beperkte ruimte benutten voor de functies die we erin willen. Ook de noodzaak om duurzamer te werken speelt daarin een belangrijke rol: langer doen met de spullen die we hebben, zo veel mogelijk hergebruiken, geen materiaal vervangen als dat technisch gezien niet nodig is. Tot slot zijn er ook grenzen aan de inzet van onze mensen: beperkte capaciteit binnen de gemeente maakt dat we het werk slimmer moeten organiseren, meer moeten standaardiseren en de complexiteit moeten reduceren.

Alleen dan kunnen we zorgen dat Amsterdammers ook in de toekomst kunnen rekenen op een goede, veilige en functionele openbare ruimte. Inhoud: de juiste maatregel op de juiste plek en het juiste moment De Uitvoeringsstandaard Toekomstbestendig Werken aan de Openbare Ruimte geeft invulling aan de opgave waar we voor staan, door de verschillende werksoorten in de openbare ruimte helder te begrenzen: van losse verbetermaatregelen, via onderhoudsprojecten en vervangingen tot herinrichtingsprojecten. Voor iedere werksoort is vastgelegd hoe het werk georganiseerd wordt, welke verbetermaatregelen (zogenaamde ‘plussen’) toegevoegd kunnen worden, hoe de besluitvorming verloopt en welke vorm van participatie plaatsvindt. De nieuwe uitvoeringsstandaard kent een aantal belangrijke uitgangspunten die maken dat we anders gaan werken in de openbare ruimte. Ten eerste geldt dat de technische noodzaak leidend is bij het programmeren van werkzaamheden: we gaan in principe aan de slag op de plek waar het technisch het meest noodzakelijk is. Het noodzakelijke onderhoudswerk wordt gekoppeld aan het wegnemen van risico's. Klimaatadaptatie en verkeersveiligheidsmaatregelen maken daarom onderdeel uit van de basiswerkzaamheden. In aanvulling daarop wordt onderhoudswerk waar mogelijk ‘opgeplust’ met afgebakende verbeteringen die bijdragen aan de realisatie van beleidsdoelen.

Bijvoorbeeld vergroening, het opheffen van parkeerplaatsen en ruimte maken voor voetgangers en fietsers. Herinrichtingen worden alleen toegepast als de huidige opzet of inrichting van een straat, plein, park of plantsoen echt niet meer voldoet. Dit is in lijn met het “nee, tenzij” principe uit beleidskader ‘1 Amsterdam Heel & Schoon’ (2017)1 en dit principe wordt in deze uitvoeringsstandaard nogmaals bekrachtigd. Ook herinrichtingen worden ingekaderd, zodat het planprocesproces en het resultaat op straat doelmatig, voorspelbaar en herkenbaar zijn.

Uit ‘1 Amsterdam Heel & Schoon’ (2017): “Meer dan voorheen verschuiven we het accent naar technische noodzaak (constructieve veiligheid) als initiator voor vernieuwingen en herprofileringen. We vernieuwen of herprofileren niet uitsluitend op basis van nieuwe beleidsdoelstellingen (zoals verkeersveiligheid, beeldkwaliteit en regenbestendigheid). Dit noemen we het ‘Nee, tenzij...’ principe.” 1

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 april 2023 Pagina 3 van 3

We werken binnen het vastgestelde beleid, waaronder de ‘Standaard voor het Amsterdamse straatbeeld’ (Puccinimethode). Indien er toch sprake moet zijn van een herinrichting wordt ook dit zoveel mogelijk gekoppeld aan het natuurlijke moment van vervanging van assets (verhardingen, constructies, ondergrond). Tussentijdse ingrepen voorkomen we zoveel mogelijk om vervroegde financiële afschrijvingen en vervanging van materialen die nog jaren hadden meegekund te voorkomen. De ruimte voor participatie bij projecten sluit aan bij het type werk en de opgave. Bij onderhoud en vervanging primair gericht op informeren, met aandacht voor de omgeving. Bij herinrichting gericht op betrekken, waarbij altijd duidelijk wordt waar de ruimte zit om over mee te praten en welke zaken vastliggen. Dit zorgt ervoor dat het voor bewoners duidelijker wordt waar ze aan toe zijn en waar de ruimte zit om mee te denken. Deze aanpak sluit aan bij de stedelijke participatieverordening die momenteel in ontwikkeling is. Resultaat op straat: duurzamer werken aan een ongedeelde stad Door te werken volgens deze uitvoeringsstandaard kunnen we jaarlijks meer vierkante meters openbare ruimte op niveau brengen en beperken we de achterstalligheid in het onderhoud.

We maken scherpe keuzes: niet in een paar projecten de hoogst haalbare optimalisatie, maar overal een toekomstbestendige, veilige en functionele openbare ruimte. Zo werken we aan een stad waarin alle Amsterdammers kunnen rekenen op een fijne buurt met veilige straten, prettige plantsoenen en goede pleinen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer, Openbare Ruimte en Groen