Raadsinformatiebrief toezeggingen en moties sociale zaken armoedebestrijding schuldhulpverlening.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 19 december 2025 Sociale Zaken & Armoedebestrijding Rutger Groot Wassink Werk, Participatie & Inkomen, bestuurszaken.wpi@amsterdam.nl Ontwikkelingen toezeggingen en moties Sociale Zaken, Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening

Geachte leden van de gemeenteraad, Het college hecht eraan u te informeren over de openstaande toezeggingen en moties met betrekking tot de portefeuilles sociale zaken en armoedebestrijding en schuldhulpverlening. Met het naderende einde van deze collegeperiode streeft het college er naar deze zo veel als mogelijk af te handelen. In totaal betreft het zeven openstaande toezeggingen, drie openstaande moties en drie mededelingen op het gebied van werk, participatie en bestaanszekerheid, die hierna worden toegelicht. Afhandeling toezeggingen Toezegging vervolgonderzoek begeleiding uitstroom bijstand (TA2023-001038) Bij de behandeling van het eindrapport van het Amsterdamse experiment met de bijstand in de commissie SED van 13 september 2023 heeft wethouder Groot Wassink op verzoek van het lid Bentoumya (GroenLinks) toegezegd vervolgonderzoek uit te voeren naar de invloed van begeleiding op uitstroom uit de bijstand. Dit naar aanleiding van de conclusie van het onderzoek dat intensievere begeleiding niet per se betere resultaten oplevert. Het toegezegde vervolgonderzoek naar intensievere dienstverlening is door Regioplan uitgevoerd in het kader van de Focusaanpak van het programma Iedereen Kans op Werk. Deze aanpak biedt extra ondersteuning aan specifieke groepen bijstandsgerechtigden, waaronder bijstandsgerechtigden die parttime werken.

In het kader van deze toezegging is ook de aanpak Intensivering uitstroom van betekenis, waarbij de belangrijkste kenmerken en het arbeidsmarktprofiel van Amsterdamse bijstandsgerechtigden in beeld worden gebracht. Deze data worden benut om bijstandsgerechtigden te matchen op vacatures. Op deze wijze kunnen meerdere bewoners tegelijk, met vergelijkbare arbeidsmarktprofielen, intensief begeleid worden naar werk en waar mogelijk dezelfde werkgever. Deze intensievere begeleiding leidt in sommige gevallen tot meer gelijktijdige uitstroom naar werk.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 2 van 12

Regioplan heeft een onderzoek uitgevoerd naar de dienstverlening en invloed op de uitstroom voor Intensivering Uitstroom. De conclusies en aanbevelingen van dit onderzoek zullen worden meegenomen in de verdere inrichting van de dienstverlening. U wordt in het eerste kwartaal van dit jaar geïnformeerd over de resultaten van dit onderzoek, middels de raadsbrief voortgang Iedereen Kans Op Werk. Hiermee beschouwen wij de toezegging om vervolgonderzoek uit te voeren als afgedaan.

Toezegging verkenning naar vast gesubsidieerd werk (TA2024-000010) Bij de commissiebehandeling van de raadsinformatiebrief Doorontwikkeling gesubsidieerd werk in Amsterdam van 29 november 2023, is een verkenning toegezegd (raadscommissie Sociaal, Economische zaken en Democratisering op 17 januari 2024) in hoeverre vast gesubsidieerd werk voor de doelgroep van de Participatiewet mogelijk is. De Participatiewet biedt geen mogelijkheden voor vast gesubsidieerd werk en dus ook niet voor financiering van vast werk. Deze wet biedt alleen mogelijkheden voor gemeentelijk gesubsidieerd werk voor een beperkte periode; tijdelijk werk ter voorbereiding op een reguliere vervolgbaan volgens de regels die binnen de gemeente hiervoor zijn vastgesteld. Conform de wet kunnen gemeenten alleen in uitzonderlijke situaties en voor een beperkte periode afwijken van genoemde regel. Amsterdam, waar tijdelijk gesubsidieerd werk tot maximaal twee jaar mogelijk is gemaakt, past deze mogelijkheid toe bij de ID-banen, de werkbrigade en buurtbanen. Een voorbeeld van verlengd gesubsidieerd werk zijn de zogeheten ID-banen (2001-2004). Deze werden tegen het eind van de regeling langer gefinancierd door de motie Sargentini (2004, 937). Deze bekostiging loopt eind 2025 af. Wettelijk gezien bestaat structureel gesubsidieerd werk vooral nog binnen de Wet sociale werkvoorziening.

En ook voor de loonkostensubsidie Participatiewet en beschut werk bestaat een structurele grondslag en financiering. Er zijn individuele situaties denkbaar waarin het onverkort vasthouden aan landelijke of lokale regelgeving in zo’n individueel geval leidt tot onevenredige uitkomsten. Dit kan zich bijvoorbeeld voordoen bij medewerkers van culturele instellingen die na afloop van de ID-banenregeling werkloos dreigden te worden en geen realistisch uitzicht hadden op ander werk. Dan kan er aanleiding zijn om op basis van het evenredigheidsbeginsel af te wijken van een algemeen verbindende regel en individueel maatwerk toe te passen, zoals de motie Sargentini destijds heeft bewerkstelligd. Daarnaast is het nodig dat het in gelijke bijzondere gevallen tot eenzelfde (evenredigheids)afweging komt. Als sprake is van een vaker voorkomende onevenredigheid, is het vanuit het oogpunt van rechtszekerheid van belang dat de regelgeving hierop wordt aangevuld of verbeterd. Specifiek voor gemeentelijk gesubsidieerd werk betekent bovenstaande dat in zeer bijzondere gevallen afgeweken kan worden van de geldende subsidieregels (zoals de maximale looptijd). Na drie jaar is het echter over het algemeen zo dat men een dienstverband voor onbepaalde tijd

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 3 van 12

ontvangt, wat ervoor zorgt dat er geen sprake is van een bijzondere afwijking. Daarmee doen wij de toezegging over het verkennen van vast gesubsidieerd werk af. Toezegging reiskostenvergoeding jongeren postadres Jan van Galenstraat (TA2024-000542) In de vergadering van de raadscommissie SED op 22 mei 2024 is een toezegging gedaan om de belemmering voor jongeren te verkennen om naar de Jan van Galenstraat te komen in verband met te maken reiskosten (raadscommissie Sociaal, Economische zaken en Democratisering op 24 mei 2024). Jongeren die uiteenlopende problemen hebben om zich in te schrijven op een eigen woonadres kunnen gebruik maken van een briefadres op de Jan van Galenstraat. Een briefadres op de Jan van Galenstraat is voor dak- en thuisloze jongeren een belangrijk middel om te kunnen blijven meedoen in de samenleving. Zonder briefadres is het lastiger om post te ontvangen, kunnen problemen rond inkomen, schulden of zorg sneller escaleren en blijven jongeren sneller buiten beeld van de gemeente. Tegelijkertijd is een briefadres vaak een signaal dat er meer speelt. Daarom kijken we bij de aanvraag en in het vervolg niet alleen naar het postadres, maar ook naar de bredere situatie en eventuele hulpvragen. Waar nodig bieden we aanvullende ondersteuning, naast begeleiding richting meer stabiliteit.

Dit maatwerk sluiten we aan op de bestaande mogelijkheden binnen de Participatiewet om jongeren te ondersteunen. Sinds 1 januari 2026 zijn die mogelijkheden voor jongeren tot 21 jaar met bijstand bovendien verruimd (harmonisatie van de jongerennorm), waardoor vaker een stabielere basis kan worden gecreëerd. Het uitgangspunt is dat we dienstverlening zo dichtbij mogelijk organiseren. Voor dak- en thuisloze jongeren is het ophalen van post echter geconcentreerd op één locatie: de Jan van Galenstraat. Van jongeren wordt in principe verwacht dat zij hun post regelmatig ophalen; in de praktijk is dat ten minste een keer om de twee weken. Wanneer dat niet passend of haalbaar is, kunnen hierover maatwerkafspraken worden gemaakt. We erkennen dat reiskosten voor sommige jongeren kunnen knellen, zeker wanneer zij al weinig te besteden hebben. Dat geldt ook voor jongeren onder de 21 jaar die werken, omdat inkomsten door minimumloon, wisselende uren of onregelmatige uitbetaling niet altijd voorspelbaar zijn. In de praktijk ondervangen jongerenadviseurs dit al met maatwerk. Als uit gesprekken met jongeren blijkt dat reiskosten een obstakel vormen, kunnen zij bijvoorbeeld OV-kaarten verstrekt krijgen .

Dit gebeurt gericht en niet standaard, en wordt ook ingezet om contact en toegang tot ondersteuning mogelijk te maken (zoals afspraken in de intakefase, vervolggesprekken of toegang tot voorzieningen). Er zijn geen signalen dat reiskosten op zichzelf structureel de reden zijn dat jongeren wegblijven. Als post niet wordt opgehaald of iemand niet verschijnt op een afspraak, is er meestal meer aan de hand. Waar reiskosten wél meespelen, lossen we dit via maatwerk op. Hiermee doen wij de toezegging af over het onderzoeken van het bieden van reiskostenvergoeding voor jongeren met een briefadres. Toezegging verkenning mogelijkheid ondersteuning bijstandsgerechtigden via crowdfunding (TA2025-000093). In de vergadering van de raadscommissie SED op 22 januari 2025 wees het raadslid Bentoumya (GroenLinks) op een nieuw initiatief dat in Utrecht werd gestart, waarbij mensen in de bijstand via

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 4 van 12

crowdfunding financieel ondersteund worden. Er is toegezegd om te kijken of een dergelijk initiatief ook voor Amsterdam kansrijk is. Hieronder vindt u een stand van zaken voor het project De Bestaansbalans waarin de gemeente Utrecht samenwerkt met Collectief Kapitaal. Deelnemers aan De Bestaansbalans krijgen gedurende een jaar een financiële reserve van € 1.000 toebedeeld. Bij de deelnemers aan het project worden inkomsten uit arbeid wel verrekend, maar zij krijgen deze in de vorm van een gift meteen terug. Hierdoor houden zij tijdelijk meer over en hebben zij dus meer geld te besteden. Als er aan het einde van het jaar nog een deel van het bedrag ongebruikt is, wordt dit uitgekeerd aan de deelnemer. Dit heeft geen invloed op de uitkering of toeslagen. In Utrecht hebben door crowdfunding 350 bijstandsgerechtigden kunnen deelnemen en hierdoor individueel een financiële reserve van € 1.000 ontvangen. We vinden het van groot belang om bijstandsgerechtigden die de stap naar parttime werk zetten te compenseren. De stap naar werk moet immers lonen, en daar zetten wij verschillende mogelijkheden voor in. Op dit moment hebben wij bijvoorbeeld het programma Gewoon Geld Geven, waarin wij samenwerken met stichting Kansfonds (zie ook de raadsinformatiebrief Onderzoek Gezin en Geld - pilot Gewoon Geld Geven, d.d. 11 juli 2023).

Binnen dit programma ontvangen bijstandsgerechtigden maandelijks een bedrag van 150 euro voor de periode van 2 jaar, om de effecten in kaart te brengen. Dit gebeurt niet middels crowdfunding, maar is wel een manier om bijstandsgerechtigde bewoners verder te ondersteunen. Ook geldt in Amsterdam de bijverdienpremie, waarbij bijstandsgerechtigden die parttime werken een gedeelte van de inkomsten als vrijlating ontvangen, zonder dat dit wordt ingehouden op de bijstandsuitkering. Dit gaat om 30% van het netto werkinkomen. Rondom bijverdienen in de bijstand verandert een aantal zaken in de Participatiewet vanaf 2027. Voor bijstandsgerechtigden met parttime werk geldt dan een vrijlating van 15% gedurende twaalf maanden, met de mogelijkheid van verlenging. In Amsterdam zullen daarnaast in 2026 opties worden onderzocht om bijverdieners in de bijstand extra te blijven ondersteunen met inzet van een premie. Zo doen wij niet aan crowdfunding, maar bieden wij andere mogelijkheden om bij te verdienen in de bijstand aan. Het college geeft er de voorkeur aan om de resultaten van Gewoon Geld Geven van het komend jaar, in combinatie met de genoemde ontwikkelingen binnen de veranderende participatiewet af te wachten alvorens verder onderzoek wordt ondernomen. Hiermee doen wij de toezegging over het bieden van een financiële reserve aan bijstandsgerechtigden middels crowdfunding af.

Toezegging onderzoek inzet gemeentelijke communicatiekanalen voor bewustwording positie arbeidsmigranten TA2025-001169) In de vergadering van de raadscommissie SED op 10 september 2025 is de Aanpak Arbeidsmigranten Regio Amsterdam (AARA) behandeld. Op verzoek van raadslid Bentoumya (GroenLinks) is toegezegd om gedurende deze aanpak te onderzoeken of de gemeentelijke communicatiekanalen kunnen worden ingezet om bewustwording omtrent de positie van arbeidsmigranten te bevorderen. Wij hebben een verkenning gedaan naar de mogelijkheden om Amsterdammers bewust te maken over de omstandigheden waarin arbeidsmigranten zich in bevinden. Op 29 januari 2026

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 5 van 12

organiseren we een kick-off van de Aanpak Arbeidsmigranten Regio Amsterdam. Foto’s van deze bijeenkomst worden gedeeld via de mediakanalen van de gemeente Amsterdam. Verder zijn we ook aan het verkennen hoe we deze kanalen kunnen gebruiken om Amsterdammers bewust te maken van de rechten en plichten van arbeidsmigranten. Wanneer dit binnen de kaders van het mediabeleid past van de gemeente, zullen we daar gebruik van maken. Verder hebben we actielijnen opgesteld die zich richten op de informatievoorziening aan arbeidsmigranten indirect ook met bewustzijn van Amsterdammers. Deze zijn als volgt: 1. Inrichten Work In NL-team (WIN) voor de arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam, in samenwerking met de Metropoolregio Amsterdam. Inclusief structuur lerende aanpak en beleidsontwikkeling op basis van praktijksignalen. 2. Ontwikkelen sociale netwerkkaart met specialistische diensten waar arbeidsmigranten voor informatie en ondersteuning terechtkunnen. 3. Netwerkontwikkeling met het veld, sleutelpersonen, professionals en (zelf)organisaties. Inclusief kleinschalige jaarlijkse bijeenkomsten met cultureel programma. 4. Verkenning van vertaalfuncties en/of meertalige informatie op de gemeentelijke website. 5. Verkennen of gebruik kan worden gemaakt of synergie kan worden bereikt met de informatievoorziening en dienstverlening aan vergelijkbare groepen zoals ongedocumenteerden of Oekraïners.

Inmiddels is op 12 januari 2026 het WIN-team gestart. De WIN-medewerkers volgen trainingen en draaien inloopspreekuren op het Registratie Niet Ingezetenen-loket (RNI) op het Bos en Lommerplein. Inmiddels stromen bezoekers van dit loket binnen en we verwachten dat meer zullen volgen. Hiermee doen wij de toezegging af over het verkennen van interne kanalen om bewustwording over de positie van arbeidsmigranten te realiseren.

Toezegging Kostendelersnorm jongeren ETHOS telling (TA2024-000541) In de vergadering SED van 22 mei 2024 heb ik, bij de bespreking van de raadsinformatiebrief “Kennisnemen van de afdoening toezeggingen rondom de bejegening van daklozen in de dienstverlening bij WPI”, toegezegd om te onderzoeken of het effect van de kostendelersnorm op jongeren meegenomen kan worden in de ETHOS telling (TA2024-000541). Hieronder ga ik in op deze toezegging en beschouw ik daarmee de toezegging als afgedaan. Personen die een woning delen met andere volwassenen krijgen een lagere bijstandsuitkering omdat de woonlasten gedeeld kunnen worden, deze regeling staat bekend als de kostendelersnorm. Vanaf 1 januari 2023 is de leeftijdsgrens voor het meetellen als medebewoner van 21 verhoogd naar 27. Amsterdam liep daar toen al op vooruit om zoveel mogelijk te voorkomen dat jonge mensen tussen wel en schip raken en zelfs dakloos worden. De gemeente Amsterdam maakt daarnaast uitzonderingen op het toepassen van de kostendelersnorm bij jongeren, met name wanneer sprake is van een aantoonbaar tijdelijk verblijf. De ETHOS telling is in regionale samenwerking met de gemeenten van Amsterdam-Amstelland uitgevoerd, volgens de vaste ETHOS methodiek. Daardoor was er beperkte ruimte om specifiek gemeentelijk beleid te toetsen, zoals het (eerder) verlagen van de leeftijdsgrens waarbij de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 6 van 12

kostendelersnorm van toepassing is. Het is ook een momentopname, waardoor effecten van beleidswijzigingen niet goed te meten zijn. We hebben verkend of het effect van de kostendelersnorm op dakloosheid in de telling kon worden meegenomen of uit de resultaten kon worden afgeleid. Binnen de gehanteerde methodiek en op basis van beschikbare data bleek dat moeilijk op een voldoende betrouwbare manier te meten. Wat wel naar voren komt vanuit de ETHOS resultaten is dat er veel dak- en thuisloze kinderen (1.718) en jongvolwassenen (1.769) zijn in Amsterdam-Amstelland, een problematische en zorgwekkende ontwikkeling. We zien dat de belangrijkste oorzaak voor woononzekerheid bij jongeren ontstaat door conflicten in het netwerk/huislijke sfeer. Amsterdam blijft inzetten op het verbeteren van de financiële- en de huisvestingssituatie van jongeren. Dit gebeurt onder meer door onderhuur te stimuleren zonder nadelige financiële gevolgen voor de bijstandsuitkering van de verhuurder en door de bijstandsnorm van jongvolwassenen in individuele gevallen te verhogen zodat woonkosten kunnen worden betaald. De ondersteuning van kinderen en jongvolwassenen is een belangrijk punt van aandacht bij de ontwikkeling van een nieuw beleidsplan aanpak dakloosheid.

Hiermee doen wij de toezegging over het onderzoeken of het effect van de kostendelersnorm op jongeren kan worden meegenomen in de ETHOS telling af.

Toezegging in de aanpak verborgen armoede opnemen dat de regelingen onder de aandacht worden gebracht van ondernemers die zich voor andere zaken tot de gemeente wenden (TA2025001156). Tijdens de commissievergadering OZA van 10 september 2025 is op verzoek van het lid Van der Kamp (VVD) toegezegd dat gemeentelijke armoederegelingen actief onder de aandacht worden gebracht bij ondernemers die zich bij de gemeente melden voor ondersteuning. Aan deze toezegging wordt al uitvoering gegeven. Ondernemers worden op verschillende momenten geïnformeerd over armoederegelingen. Potentiële ondernemers met een Participatiewet-uitkering ontvangen bij instroom automatisch een Stadspas en informatie over de regelingen. Ondernemers zonder uitkering krijgen deze informatie tijdens advies- of intakegesprekken, wanneer zij ondersteuning zoeken bij het starten of voortzetten van hun onderneming. Hiermee doen wij de toezegging omtrent het actief onder de aandacht brengen van gemeentelijke armoederegelingen af.

Afhandeling motie voorkomen schulden vanaf 18 jaar Motie 301 van de leden Yemane, Bouhassani, Koyuncu en Kabamba en Wehkamp inzake ‘Voorkomen schulden vanaf 18 jaar’ In de raadsvergadering van 9 en 10 juli 2025 heeft uw raad bij de bespreking van het beleidsplan schuldhulpverlening ‘De schuld voorbij’, motie 301 van de leden Yemane, Bouhassani, Koyuncu en Kabamba en Wehkamp aangenomen inzake ‘Voorkomen schulden vanaf 18 jaar’ waarin het college gevraagd wordt:

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

Datum 27 januari 2026 Pagina 7 van 12

Om binnen de bestaande budgetten te onderzoeken hoe de best practices van de maatwerk aanpak van de verschillende stadsdelen op te halen en uit te rollen over de hele stad, kijk hierbij ook naar de aanpak van partners en de specifieke inzet van social media zoals tik tok en Snapchat in combinatie met voor hen aansprekende voorbeeldfiguren; Werk in de aanpak voor jongeren samen met jongerenwerk en gespecialiseerde organisaties die begrijpen welke aanpak het beste werkt om deze specifieke groepen te bereiken;

Het college geeft als volgt uitvoering aan motie: Om best practices te delen organiseren we een inspiratiesessie voor jongeren(werk)organisaties waarbij methoden en werkwijzen die door de stadsdelen worden uitgevoerd worden gedeeld op het gebied van het voorkomen van schulden onder jongeren. Dit organiseren we in samenwerking met jongerenwerkpartijen, de stadsdelen, de Amsterdamse Jongerenwerkacademie en het lectoraat Jeugd en Samenleving van hogeschool Inholland. De bijeenkomst vindt plaats tijdens de Week van het Geld in maart 2026. We verkennen vervolgens op welke wijze de best practices uitgerold kunnen worden over de stadsdelen. Jongerenwerkers kunnen een belangrijke rol spelen bij het voorkomen van schulden onder jongeren. Uit onderzoek van de Hogeschool van Amsterdam dat dit jaar is verschenen (‘Samen zien, samen doen: Jongerenwerkers aan zet tegen armoede en schulden’, juli 2025) geven jongerenwerkers aan dat zij een gebrek aan kennis over schulden ervaren. Dit terwijl zij een belangrijke rol hebben in het bereiken van jongeren. Daarom onderzoeken we op welke wijze de Amsterdamse Jongerenwerkacademie het thema armoede en schulden onderdeel kan laten worden van het lesprogramma zodat alle jongerenwerkers in Amsterdam kennis hebben over het onderwerp. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld.

Afhandeling motie uitvaartarmoede Motie 304 van de leden Yemane, Kabamba, Khan, Alberts, Wehkamp en Bouhassani inzake ‘Aandacht voor uitvaartarmoede’ In de raadsvergadering van 9 en 10 juli 2025 heeft uw raad bij de bespreking van het beleidsplan schuldhulpverlening ‘De schuld voorbij’, motie 304 van de leden Yemane, Kabamba, Khan, Alberts, Wehkamp en Bouhassani aangenomen inzake ‘Aandacht voor uitvaartarmoede’ waarin het college gevraagd wordt om: • te onderzoeken of het wenselijk is om het bedrag van €3.100 dat via de bijzondere bijstand wordt uitgekeerd voor uitvaartkosten te verhogen naar €4.300 zoals in Rotterdam wordt uitgekeerd; • bij preventieve voorlichting aan Amsterdammers speciaal aandacht te hebben voor uitvaartverzekeringen, regels over het accepteren van erfenissen en andere gerelateerde onderwerpen; • deze voorlichting te ontwikkelen en uit te voeren met organisaties zoals Sam Sam Uitvaartcoaching. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie:

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 8 van 12

Bedrag bijzondere bijstand voor uitvaarten Het klopt dat het bedrag dat we via de bijzondere bijstand voor uitvaartkosten verstrekken tot 2025 lager was dan in Rotterdam. Naast signalen vanuit de raad, werd ook vanuit de Amsterdamse uitvoering kenbaar gemaakt dat een verhoging van het toenmalige bedrag dat beschikbaar werd gesteld wenselijk was. Bovendien was in de regelgeving tot en met 2025 het toe te kennen bedrag opgesplitst in verschillende deelbedragen, zoals overlijdensadvertentie, bloemen, rouwauto, overlijdensakte, etc. Ook waren er verschillende bedragen voor begrafeniskosten (€3.203,-) en voor crematiekosten (€2.813,-). Hierdoor waren we als gemeente te betrokken bij welke uitvaartkosten iemand kon maken. Dat sluit niet aan bij de uitgangspunten van de Agenda Bestaanszekerheid voor Iedereen. In het afgelopen decennium zijn de bedragen die via de bijzondere bijstand beschikbaar zijn voor uitvaarten en crematies jaarlijks geïndexeerd. In 2025 hebben we niet alleen gekeken naar de indexatie, maar ook inhoudelijk beoordeeld of deze bedragen nog toereikend waren. We hebben in afstemming met team Uitvaarten van de gemeente en de gemeente Rotterdam berekend dat een ophoging naar €4.000,-wenselijk was, mede op basis van de ervaringen van de gemeente Rotterdam.

Hierop heeft het college nu besloten om de vergoedingen die via de bijzondere bijstand worden uitgekeerd voor uitvaarten per 1 januari 2026 te verhogen naar een bedrag van €4.300,-. Daarnaast zijn er ook inhoudelijke wijzigingen doorgevoerd, namelijk het hanteren van één totaalbedrag in plaats van losse deelbedragen. Hierdoor is er duidelijkheid en kunnen mensen zelf bepalen waar zij meer of minder geld aan besteden. Ook geldt nu hetzelfde bedrag voor een begrafenis, crematie of andere vorm van uitvaart. Het bedrag van €4.300 wordt net als voorheen gedeeld door het aantal erfgenamen en geldt uitsluitend voor aanvragers van bijzondere bijstand die in Amsterdam wonen. Dus als er drie erfgenamen zijn, van wie er twee recht hebben op bijzondere bijstand en slechts één van hen woont in Amsterdam, dan heeft die ene persoon recht op € 4.300 / 3 = € 1.433. De andere bijzondere bijstandsaanvrager moet in de eigen woongemeente bijzondere bijstand aanvragen, terwijl de derde erfgenaam zelf zijn of haar aandeel dient te betalen. De inschatting van de meerkosten die gemaakt zullen worden door deze verhoging komen (op basis van gegevens over 2024) neer op max. plm. €30.000 per jaar extra voor deze post. Naast het ophogen van het bedrag is ook het aanvraagproces voor bijzonder bijstand vereenvoudigd, o.a. door digitale aanvragen mogelijk te maken en minder bewijsstukken uit te vragen.

Voorlichting Een uitvaartverzekering kan waardevol zijn, maar indien hoge premies betaald moeten worden voor verzekeringen, kan het ook juist de bestaanszekerheid onder druk zetten. Rondom een levensgebeurtenis, zoals het overlijden van een naaste, moeten mensen in ieder geval veel zaken regelen met de overheid. Dat kan extra stress opleveren. Om mensen te informeren over de belangrijke voorwaarden is landelijk de Aanpak Levensgebeurtenissen ontwikkeld, onderdeel van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). Deze aanpak heeft als doel om de mens centraal te stellen in de overheidsdienstverlening, door informatie en processen rondom belangrijke levensgebeurtenissen beter op elkaar af te stemmen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 9 van 12

Naar aanleiding van een ontvangen raadsadres over uitvaartverzekeringen (AD2025-035166 en AD2025-035167 voor de beantwoording ervan) is navraag gedaan bij schuldhulpverleners en sociaal raadslieden binnen de buurtteams en hieruit blijkt dat het onderwerp uitvaartverzekering tot op heden slechts beperkt aan bod komt in gesprekken met Amsterdammers. Het college wil actiever aandacht besteden aan het informeren van mensen over rechten, plichten en praktische regelzaken rondom uitvaarten. Dat betreft ook het afsluiten van uitvaartverzekeringen. We willen onder andere dat buurtteammedewerkers eerder en beter met Amsterdammers in gesprek kunnen gaan over de financiële gevolgen van een overlijden binnen de familie. Amsterdammers die behoefte hebben aan begeleiding rondom dit thema, vinden dit momenteel via bijvoorbeeld religieuze instellingen als moskeeën en kerken, maar er zijn meer partijen die ondersteuning kunnen bieden. We denken dat bredere voorlichting aan buurtteammedewerkers over uitvaartverzekeringen en de financiële gevolgen van overlijden en de mogelijkheden om door te verwijzen kan helpen om problemen te voorkomen of kleiner te houden. Een organisatie die verdere begeleiding kan verzorgen is SamSam Uitvaartcoaching.

Hun vrijwillige uitvaartcoaches geven informatie en voorlichting aan mensen die een uitvaart moeten regelen terwijl zij daar eigenlijk niet voldoende financiële middelen voor hebben. Na afstemming hebben we afgesproken dat zij in 2026 een voorlichtingsbijeenkomst zullen geven voor Amsterdamse buurtteammedewerkers, waarin zij uitleg geven over hun werkwijze, visie en praktische tips. Daarnaast inventariseren we welke andere organisaties hierbij kunnen aansluiten, zoals b.v. Team Uitvaarten van de gemeente, Stichting PC Hooft en Ename Uitvaartzorg. In de komende periode verkennen we samen met de buurtteams hoe we deze informatie zo effectief mogelijk kunnen verspreiden. In elk geval zullen we de gegevens van SamSam Uitvaartcoaching opnemen in onze bestaande communicatiekanalen, zoals de Nieuwsflits voor Sociaal Raadslieden. Het college beschouwt deze motie hiermee als afgehandeld. Afhandeling motie overzichtelijke weergave van armoederegelingen Motie 437 accent van de leden C.K.E. Kabamba (Lijst Kabamba), J.A. Veldhuyzen (De Vonk) en S. Koyuncu (Denk) inzake ‘overzichtelijke weergave van armoederegelingen’ In de vergadering van de gemeenteraad van 13 november 2024 heeft uw raad bij de behandeling van agendapunt 3 ‘Vaststellen van de begroting 2025 (VN2024-014409)’ motie 437’ van de leden C.K.E. Kabamba, J.A. Veldhuyzen en S. Koyuncu aangenomen.

In deze motie wordt het college gevraagd om: • Een overzichtelijke infographic van de armoederegelingen te ontwikkelen op B1-taalniveau, waarin kort wordt uitgelegd waar de regelingen voor dienen en wat de belangrijkste criteria zijn; en

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

Datum 27 januari 2026 Pagina 10 van 12

Deze infographic niet alleen op de vernieuwde website te plaatsen, maar ook via offlinekanalen beschikbaar te stellen aan Amsterdammers die minder digitaal vaardig zijn.

Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: Aanvankelijk is verdiepend onderzoek gedaan naar de doelgroep, om beter inzicht te krijgen in welke Amsterdammers de beschikbare armoederegelingen onvoldoende benutten. Uit de Armoedemonitor 2024 blijkt dat dit vooral werkenden met een laag inkomen betreft, zowel werknemers als zzp’ers, met een bereik van respectievelijk 25% en 13%. Deze groepen herkennen vaak niet dat de regelingen ook voor hen bedoeld zijn. Op basis van deze kennis is bij de uitvoering van de motie gekozen voor het ontwikkelen van twee producten op basis van de data en vraag. Naast de infographic is ook een Pak-je-Kansfolder ontwikkeld voor werkende Amsterdammers met een laag inkomen (bijlage 1). De inzichten die daarbij zijn opgehaald bij focusgroepen en testsessies met werkenden zijn benut voor de ontwikkeling van een infographic (bijlage 2). Deze infographic is vervolgens getoetst bij de bewonersactiegroep NoordAs om te waarborgen dat taalgebruik, vormgeving en boodschap goed aansluiten bij hun leefwereld en informatiebehoefte. Hun feedback heeft geleid tot aanpassingen, zodat de informatie beter begrijpelijk is voor verschillende doelgroepen.

De infographic vormt een belangrijke aanvulling op het bestaande informatiemateriaal en biedt een overzicht van alle regelingen voor Amsterdammers met een laag inkomen per doelgroep, inclusief de belangrijkste criteria, bijzondere voorzieningen en verwijzingen naar aanvullende informatie. Daarnaast wordt aangegeven dat Amsterdammers bij het aanvragen ondersteuning kunnen krijgen van de buurtteams, zodat ook mensen die minder digitaal- of taalvaardig zijn de regelingen goed kunnen benutten. Om de doelgroep effectief te bereiken wordt de infographic ook verspreid op locaties waar deze doelgroep regelmatig komt zoals buurtteams, stadsloketten en jongerenpunten. Hiermee wordt voldaan aan de vereiste offline beschikbaarheid. De inzichten uit de infographic worden daarnaast gebruikt om de communicatie over de Pak-je-kans-regelingen breder te verbeteren, bijvoorbeeld via campagnes, artikelen in de Krant Amsterdam en MUG en de sociale mediakanalen van de gemeente. Tot slot zet het college met de uitvoering van deze motie een belangrijke stap richting een inclusieve stad, waarin armoederegelingen voor alle Amsterdammers beter vindbaar, begrijpelijk en toegankelijk zijn. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Overige mededelingen Graag informeren we u over enkele financiële ontwikkelingen voor Amsterdamse bijstandsgerechtigden en de gevolgen hiervan.

Dit geldt voor zowel bijstandsgerechtigden in Beschermd Verblijf als medewerkers van Pantar binnen de Participatiewet en Wsw. Eenmalige uitkering cao-Aan de slag In de cao Aan de slag, die geldt voor Amsterdamse Pantar-werknemers in het kader van de Pwet,

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 11 van 12

is een eenmalige uitkering afgesproken van € 500 bruto voor werknemers met een volledig dienstverband. De VNG heeft na een ledenraadpleging in juli ingestemd met deze Caoafspraak. Pantar heeft deze uitkering in november 2025 uitbetaald aan haar ca. 700 Pwetwerknemers. Ruim 50 van deze werknemers hebben aanvullende bijstand. Amsterdam heeft besloten om het door hen ontvangen extra bedrag niet te korten op hun bijstandsuitkering. Gemiddeld gaat het netto om ca. € 200 p.p. De gemeente Amsterdam heeft deze beleidslijn om het extra bedrag niet te korten eind 2023 ook gevolgd bij een bruto extra uitkering aan werknemers onder de caoWsw en ca0-Aan de slag. Daarmee zet Amsterdam de eigenstandige beleidskeuze voort om af te wijken van de voorschriften in de Pwet om het nettobedrag als inkomen te beschouwen en te korten op de bijstandsuitkering. Koopkrachtcompensatie cao-Wsw en cao-Aan de slag In overleg met sociaal ontwikkelbedrijf Pantar wordt in december aan alle werknemers in de doelgroep Wsw en Participatiewet € 350 netto uitbetaald. Dit naar aanleiding van het amendement-Van Kent (Tweede Kamer, SP), waarbij dit jaar € 40 miljoen beschikbaar is gesteld voor sociaal ontwikkelbedrijven om werknemers binnen deze wetten een koopkrachtcompensatie te bieden.

Pantar en WPI (binnen de afdeling Sociaal Werk zijn Wsw-werknemers gedetacheerd) dragen gemiddeld € 150 belasting af over deze betalingen; dit heeft geen effect op het belastbaar inkomen van de werknemers. Het uitbetaalde bedrag wordt onder de zogeheten Werkkostenregeling (WKR) betaald, zodat het bedrag geen invloed heeft op fiscale toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag, kindgebonden budget, etc.). Daarnaast heeft het bedrag geen invloed op eventuele aanvullende bijstand; voor WKRbetalingen geldt in de Participatiewet een wettelijke vrijlating. In totaal gaat het om ca. 2.500 medewerkers die dit extra bedrag krijgen.

Voedingsgeld bij Beschermd Verblijf Medio 2023 zijn de producten ‘Maatschappelijke Opvang’ en ‘Beschermd Wonen’ vervangen door ‘Beschermd Verblijf’ en ‘Begeleid Thuis’. Na deze wijziging is gebleken dat Amsterdammers met een bijstandsuitkering in Beschermd Verblijf, naast de uitkering door WPI, gemiddeld ca. € 280 per maand ontvangen van de zorgaanbieders voor hun voeding óf dat zij alle maaltijden verzorgd krijgen. Omdat dit voedingsgeld betrekking heeft op zaken waarin de bijstand ook voorziet (namelijk eten en drinken), wordt het voedingsgeld vanaf 1 november 2025 in mindering gebracht op de bijstandsuitkering. Er is tijd genomen om deze ontwikkeling zorgvuldig voor te bereiden samen met de verschillende zorgaanbieders, en niet direct tot korting over te gaan. In de voorbereidende periode hebben de zorgaanbieders onderling afstemming bereikt over het hanteren van een uniform bedrag aan voedingsgeld. Ook is een gezamenlijk communicatieplan gemaakt om de Amsterdammers zo goed en duidelijk mogelijk te informeren. Ten slotte is besloten om de korting níet met terugwerkende kracht in te voeren maar met ingang van 1 november 2025. Deze Amsterdammers hebben feitelijk een periode een hogere uitkering ontvangen dan waarop zij formeel recht hadden,

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 12 van 12

maar dit is hen niet te verwijten én het herstellen met terugwerkende kracht zou o.i. leiden tot disproportioneel nadelige gevolgen. Tot slot Het college hecht aan een zorgvuldige afhandeling van raadsinstrumenten, toezeggingen en mededelingen aan uw raad en vertrouwt erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet,

Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale Zaken, Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening

Bijlagen 1. Pak-je-kansfolder ondersteuning werkenden met laag inkomen 2. Infographic afdoening motie 437’ ‘overzichtelijke weergave armoederegelingen’

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl