Raadsinformatiebrief toezegging collectieve vs individuele afspraken met corporaties.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 1 februari 2023 Volkshuisvesting Zita Pels Directie Wonen, bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl Voor- en nadelen van collectieve en individuele prestatieafspraken met woningcorporaties

Geachte leden van de gemeenteraad,

In uw vergadering van 16 november 2022 heb ik op verzoek van raadslid Havelaar (CDA) toegezegd u nader te informeren over de voor- en nadelen van collectieve en individuele prestatieafspraken met woningcorporaties. In de commissie van 11 januari 2023 heb ik in reactie op een vraag van lid Broersen (Volt) toegezegd om deze brief in Q1 aan u te sturen. Middels deze brief wil ik invulling geven aan deze toezeggingen, waarbij ik tevens toelicht op welk type afspraken het college komende periode wil inzetten. De gemeente Amsterdam en Amsterdamse corporaties staan voor meerdere volkshuisvestelijke opgaven in de stad, onder meer op het gebied van nieuwbouw, huisvesting van diverse doelgroepen, verduurzaming en betaalbaarheid. Er is alles aan gelegen dat de partijen zich gezamenlijk maximaal inzetten om met deze opgaves aan de slag te gaan. Collectieve afspraken Amsterdam kent een lange traditie van het maken van meerjarige en collectieve afspraken met corporaties en huurdersvertegenwoordigers. Dit gebeurt al sinds 1994. Als voordelen van collectieve afspraken zien wij:  Op onderwerpen die van belang zijn voor de positie van de huurder of woningzoekende is de stad gebaat bij een heldere uniforme, collectieve afspraak.

Denk bijvoorbeeld aan afspraken over betaalbaarheid, over aantallen woningen voor de huisvesting van kwetsbare groepen en over toegang tot de woningmarkt voor reguliere woningzoekenden en voorrangskandidaten.  Welke corporatie de bijdrage levert is minder van belang dan het resultaat.  Het gaat om het collectieve resultaat voor de stad Amsterdam op de (middel)lange termijn.  Corporaties sturen gezamenlijk bij en kunnen elkaar compenseren om de afgesproken resultaten te behalen. Nadelen:

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 februari 2023 Pagina 2 van 3

 Koplopers en achterblijvers zijn niet zichtbaar, met het risico dat het gemiddelde de norm wordt en dat er niet versneld wordt voor extra resultaat.  Bestuurlijke gesprekken zijn minder doeltreffend als concrete knelpunten niet op tafel komen, of goede voorbeelden van individuele corporaties niet gedeeld worden.  Bepaalde corporaties hebben minder financiële middelen of lastiger woningbezit, waardoor bepaalde doelen niet of minder goed haalbaar zijn. Dat wordt niet zichtbaar. Individuele afspraken In het coalitieakkoord staat dat het college graag wil dat corporaties individueel aanspreekbaar zijn voor hun prestaties. Daarnaast is een van de aanbevelingen uit het participatietraject van de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting om individuele afspraken te maken met de corporaties. Hieronder volgt een opsomming van voor- en nadelen van individuele afspraken: Voordelen:  Geven zichtbaarheid én aanspreekbaarheid voor alle individuele partijen.  Geven de individuele corporaties de gelegenheid zich positief te onderscheiden.  Het biedt de gemeente en individuele corporaties de mogelijkheid om concretere afspraken te maken.  Leveren inzicht in de investeringen en prestaties per corporatie en ook in de eventuele (financiële) beperkingen van een corporatie.

Nadelen:  Onderhandelingen met negen corporaties kunnen leiden tot een versnipperd geheel van afspraken en hebben het risico dat de optelsom aan gezamenlijke afspraken niet leidt tot het gewenste resultaat.  Het gezamenlijke resultaat voor de stad is minder zichtbaar.  De gemeente is meer verantwoordelijk om te achterhalen of de afzonderlijke inspanningen van corporaties wel optellen tot het gezamenlijke gewenste resultaat, terwijl de gemeente niet zelf verantwoordelijk is voor die inspanningen en resultaten.  Het is erg arbeidsintensief om negen afzonderlijke trajecten van onderhandelingen met negen verschillende corporaties én hun huurderskoepels te voeren, in plaats van in één breed gezamenlijk traject. Het zal langer duren tot al die afspraken gemaakt zijn en dat werkt vertragend voor de uitvoering.  Corporaties zullen bij individuele afspraken bovendien in (veel) mindere mate geneigd zijn om te compenseren voor achterblijvende resultaten van elkaar. Het maken van individuele afspraken brengt dus voor- en nadelen met zich mee, net zoals dat voor collectieve afspraken geldt. De corporaties hebben de voorkeur voor collectieve afspraken. Het college wil graag werken met een vorm waarin de voordelen van beide type afspraken elkaar aanvullen.

Inzet college in komende periode Het college kiest in de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting dan ook voor collectieve afspraken, gecombineerd met transparantie over de individuele bijdrage per corporatie. Hiermee willen we sámen werken aan de gezamenlijke ambities voor de aanpak van de wooncrisis in Amsterdam.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 februari 2023 Pagina 3 van 3

Met de transparantie over de individuele bijdrage kunnen we koplopers zichtbaar maken, knelpunten of achterblijvers benoemen, het leren van elkaar bevorderen en bespreken wat er extra of anders moet in het geval prestaties achterblijven of niet gehaald worden. Dit nodigt de corporaties uit zich te onderscheiden en een eigen identiteit uit te dragen. Daarnaast kan er gekeken worden welke afwegingen elke corporatie individueel maakt. Dit kan ervoor zorgen dat de keuzes van corporaties beter uitlegbaar zijn aan de buitenwereld. Zo blijven we als drie partijen overzicht houden en bijsturen op het gezamenlijk gewenste resultaat voor de stad en worden corporaties gestimuleerd om ieder individueel een zo groot mogelijke bijdrage te leveren. Mochten de collectieve afspraken waartoe we kunnen komen, ons niet voldoende vertrouwen geven in de te leveren resultaten, dan kan het college kiezen om op afgebakende onderwerpen, zoals verkoop of duurzaamheid, individuele afspraken vast te leggen. Vervolg Op 11 januari 2023 heb ik tijdens de raadscommissie Woningbouw en Volkshuisvesting mondeling toegelicht hoe de gemeenteraad verder zal worden meegenomen in het proces van de prestatieafspraken.

Naar verwachting besluit uw raad voor het zomerreces 2023 over de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting en wordt het bod van de corporaties ter kennisname aangeleverd aan de raadscommissie van Woningbouw en Volkshuisvesting. Voor de volledigheid deel ik hier ook schriftelijk mede op welke momenten de raad/commissie wordt meegenomen in de nieuwe prestatieafspraken:  Het vaststellen van de AAV door de raad (voor zomerreces 2023).  Het bod van de corporaties zal zo spoedig mogelijk ter kennisname worden geagendeerd voor de commissie WV (voor zomerreces 2023).  Voordat de afspraken definitief worden gemaakt, worden de afspraken voor wensen en bedenkingen voorgelegd aan de gemeenteraad. U krijgt dan de gelegenheid uw wensen en bedenkingen mee te geven (november 2023). Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en de toezegging kan hiermee als afgehandeld beschouwd worden.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl