Raadsinformatiebrief toekomst clientenparticipatie ihkv de Participatiewet.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 12 december 2023 Sociale zaken, Armoede en Schuldhulpverlening

Behandeld door

Rutger Groot Wassink, Marjolein Moorman Directie Inkomen, bestuurszaken.wpi@amsterdam.nl

Onderwerp

Toekomst cliëntenparticipatie in het kader van de Participatiewet

Geachte leden van de gemeenteraad, Sinds 2016 heeft de gemeente Amsterdam een Participatieraad. Daarmee wordt voldaan aan de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening 1 waarin is vastgelegd dat gemeenten cliënten en hun vertegenwoordigers in de gelegenheid moeten stellen om gevraagd en ongevraagd te adviseren over beleid. Sinds 2020 verloopt de onderlinge samenwerking tussen de leden van de Participatieraad stroef. Er zijn conflicten die escaleren en een onderling gebrek aan vertrouwen domineert. De conflicten hebben hun weerslag op het functioneren van de raad en de adviezen. In de afgelopen anderhalf jaar is geprobeerd deze problemen aan te pakken. De conflicten blijven echter bestaan en er hebben meerdere incidenten plaatsgevonden die duiden op een onveilige situatie binnen de raad. De gemeente heeft op verschillende momenten geprobeerd om incidenten te beëindigen door actief te bemiddelen en oplossingen aan te dragen. Een van de maatregelen was om de rol van de onafhankelijk voorzitter te vergroten om de raad steviger neer te zetten. Ook is de Participatieraad hulp aangeboden bij de bedrijfsvoering en betalingsproblemen. In oktober 2022 is besloten om een onafhankelijke evaluatie te laten uitvoeren van het functioneren van de Participatieraad en de samenwerking tussen gemeente en Participatieraad.

Dit onderzoek is in november 2023 door het adviesbureau BMC afgerond. Bevindingen en conclusies evaluatierapport BMC Het rapport van BMC is kritisch over het functioneren van de Participatieraad, de rol van de gemeente en de gekozen opzet van de raad. De resultaten van de Participatieraad zijn lager dan nodig is om de functie van de raad effectief in te vullen. Dit geldt zowel voor het aantal adviezen als voor de kwaliteit ervan. Daarnaast heeft de Participatieraad slecht toegang tot zijn achterban. Ook constateert BMC dat advisering op complexe, abstracte vraagstukken vraagt om specialistische kennis, die niet van een raad die uitsluitend bestaat uit cliënten uit de doelgroep verwacht kan worden.

1

Artikel 47 Participatiewet en artikel 2, derde lid, Wet sociale werkvoorziening.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 december 2023 Pagina 2 van 3

Uit het rapport komt duidelijk naar voren dat de gemeente bij de opzet en samenwerking met de Participatieraad een grotere rol had moeten nemen en meer had moeten ondersteunen. BMC wijst erop dat de Participatieraad in zijn advisering volledig onafhankelijk moet zijn, maar dat dit niet betekent dat de raad ook onafhankelijk georganiseerd moet zijn. De Participatieraad is een zelfstandige organisatie, met alle juridische en financiële verantwoordelijkheden die daarbij horen. Andere raden, ook binnen de gemeente Amsterdam zijn expliciet niet onafhankelijk georganiseerd. Door de vermeende onafhankelijkheid heeft de gemeente zich beperkt gevoeld in de mate waarin zij kon ingrijpen. Er is een situatie ontstaan die niet gemakkelijk meer onder controle is te krijgen. Op basis hiervan concludeert BMC dat de huidige raad opgeheven moet worden om een nieuwe start mogelijk te maken. Intrekken verordening Participatieraad De leden van de Participatieraad hebben zich met toewijding ingezet om Amsterdammers die afhankelijk zijn van een uitkering, of ondersteuning op de arbeidsmarkt nodig hebben een stem te geven en gezien te worden. Desondanks constateren wij dat de huidige raad niet voldoet en cliëntenparticipatie zoals beschreven in de Participatiewet niet effectief wordt ingevuld.

We nemen daarom de conclusies uit het rapport over en vragen de gemeenteraad om per direct de Participatieraad op te heffen, door in te stemmen met het intrekken van de Verordening Participatieraad Amsterdam. Het functioneren van de huidige Participatieraad is in een zodanige impasse terechtgekomen dat ingrijpen noodzakelijk en onvermijdelijk is. De leden van de Participatieraad zijn inmiddels geïnformeerd en krijgen ondersteuning bij het afronden van hun werkzaamheden en de financiële en juridische afwikkeling. Ontwikkelen nieuwe invulling cliëntenparticipatie Op basis van ervaringen in andere gemeenten heeft BMC in het evaluatierapport een aantal aanbevelingen gedaan om in de komende periode tot een nieuwe opzet voor de invulling van cliëntenparticipatie te komen. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is om dit samen te doen met cliëntenvertegenwoordigers in de stad. Maar ook de cliënten zelf willen we in de toekomst blijven betrekken bij de totstandkoming van het beleid, zodat niet alleen over hen maar ook met hen wordt gesproken. De uitkomst van deze verkenning wordt aan u voorgelegd en zal uiteindelijk leiden tot een nieuwe verordening. Wij vinden cliëntenparticipatie erg belangrijk voor het toetsen en slagen van ons beleid. Daarom blijven we ook tijdens de overbruggingsperiode de mening van cliënten meenemen in de besluitvorming.

We zullen dit doen met partners in de stad die de belangen van Amsterdammers onder de Participatiewet behartigen, zoals het Amsterdams Netwerk Ervaringskennis, de Noordas en de Bijstandsbond. Welke organisaties hiervoor worden uitgenodigd wordt per vraagstuk bepaald, waarbij wordt gekeken welke organisatie het meeste kennis heeft van het onderwerp en de doelgroep het beste kan vertegenwoordigen. Deze tijdelijke constructie duurt maximaal 1 jaar en wordt ook benut om van te leren voor de nieuwe definitieve invulling van cliëntenparticipatie.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 december 2023 Pagina 3 van 3

Wij nemen op gepaste wijze afscheid van alle leden van de Participatieraad om hen te bedanken voor hun inzet en betrokkenheid. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale Zaken

Marjolein Moorman Wethouder Armoedebestrijding

Bijlage: Evaluatierapport Participatieraad Amsterdam (BMC, november 2023)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl