Raadsinformatiebrief stoppen met beboeten dak- en thuislozen voor buitenslapers

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 5 juni 2025 Openbare Orde en Veiligheid Burgemeester directie Openbare Orde en Veiligheid (secretariaatoov@amsterdam.nl)

Onderwerp

Stoppen met beboeten van dak- en thuislozen voor buitenslapen

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Sinds 2021 hanteert de gemeente Amsterdam een terughoudend beleid met betrekking tot het beboeten van dak- en thuislozen voor buitenslapen. Dit is vastgelegd in het Handelingskader voor handhaving en politie in de bejegening van dak- en thuislozen’ (hierna: het handelingskader). In het handelingskader is, kort gezegd, bepaald dat dak- en thuislozen die buiten slapen daarvoor niet worden beboet, tenzij sprake is van overlast. Volgens het handelingskader is enkel sprake van overlastgevend buitenslapen indien wordt geslapen in portieken. In dat geval krijgt men eerst een waarschuwing. Bij herhaling volgt wel een boete, omdat het buitenslapen dan een overlastgevend karakter krijgt. Enige tijd geleden heeft u over dit beleid schriftelijke vragen gesteld omdat er signalen waren dat dak- en thuislozen nog regelmatig worden beboet, zelfs wanneer zij geen overlast veroorzaken. Uw vragen heb ik beantwoord in de brief van 3 maart 2025. In de brief heb ik toegezegd de huidige werkwijze tegen het licht te zullen houden. Ik kan u als volgt informeren. De boete is een punitieve sanctie en heeft als doel om financieel leed toe te voegen wegens een overtreding. Het heeft daarnaast een afschrikwekkende werking. De bedoeling is dat door de boete gedragsverandering wordt gerealiseerd.

De vraag is echter of het beboeten van dak- en thuislozen, naast de vraag of het wenselijk is, voor overlastgevend buitenslapen daadwerkelijk helpt. Ik ben van mening dat dit niet het geval is. Naast dat niet is aangetoond dat een boete in dit specifieke geval leidt tot gedragsverandering, brengt het daklozen juist nog meer in de problemen gezien de gebrekkige financiële situatie waarin zij zich meestal bevinden. De boetes voor buitenslapen worden niet betaald, waardoor de kosten oplopen door aanmaningskosten en verhogingen van de boete. Het middel schiet daarmee zijn doel voorbij. Bovendien geldt dat de een overgrote meerderheid van de dak- en thuislozen vrijwillig vertrekken wanneer zij aangesproken worden op het overlastgevend buitenslapen. Het opleggen van een boete aan een dak- en thuisloze voor buitenslapen neemt de overlast op dat moment niet altijd weg (de boete an sich biedt namelijk geen grondslag om daklozen te verwijderen), het vrijwillige vertrek van de dak- en thuisloze uit een portiek wel.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 juni 2025 Pagina 2 van 2

De oplossing van het probleem ligt dan ook niet zozeer in het beboeten voor buitenslapen, maar in het in beeld blijven houden van deze groep voor de zorgverlening, middels monitoring en registratie en middels het creëren van meer opvangplekken. Ook zonder het opleggen van een boete voor buitenslapen, kunnen politie en handhavers dak- en thuislozen blijven doorgeleiden naar de zorg. Voor de hardnekkige zorgmijder die veelal overlast veroorzaakt zal ingezet worden op meer interventie vanuit de GGD en Zorg. Hierover ben ik in overleg met de verantwoordelijke wethouder. Het stoppen met beboeten van dak- en thuislozen voor buitenslapen gaat per datum openbaarmaking van deze raadsbrief in. Dat betekent concreet dat per die datum geen uitvoering meer zal worden gegeven aan (dit deel) van artikel 2.20 APV (het verbod op het slapen op of aan de weg) voor dak- en thuislozen. Het is daarnaast de bedoeling dat de APV ook wordt aangepast waardoor de grondslag voor het beboeten van de dak- en thuislozen voor het buitenslapen wordt geschrapt. Verder wordt onderzocht hoe er nog wel kan worden opgetreden tegen toeristen die in auto’s slapen. Dit traject zal enige tijd in beslag nemen. Maar, zoals gezegd, stopt het beboeten van de dak- en thuislozen voor het buitenslapen per heden. U als raad heeft dit onderwerp meermaals onder de aandacht gebracht en ik wil u daarvoor danken.

Dit heeft er namelijk mede toe geleid dat wij nu deze stap zetten. Daarnaast wil ik het raadslid Krom danken voor het aanhouden van het agendapunt in de commissie AZ tot wij deze brief aan uw raad konden sturen.

Met vriendelijke groet,

Femke Halsema burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl