Raadsinformatiebrief steunmaatregelen voor de cultuursector - 23 nov 22.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan

Portefeuillehouder(s) Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 23 november 2022 Kunst en Cultuur Touria Meliani Afdeling Kunst en Cultuur, bestuurszaken.kunstencultuur@amsterdam.nl

Onderwerp

Steunmaatregelen voor de cultuursector

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, De gevolgen van de coronacrisis zijn nog steeds goed te merken in de cultuursector en herstel zal nog geruime tijd in beslag nemen. Ook heeft de cultuursector inmiddels te maken met nieuwe uitdagingen: het publiek dat (nog) twijfelt om terug te komen, de grote arbeidstekorten en de stijgende kosten vanwege de inflatie en de energiecrisis. De landelijke steunregelingen zoals NOW en TVL zijn weggevallen. De middelen die nu beschikbaar zijn voor culturele instellingen die te maken hebben met sterk gestegen energiekosten zijn zeer welkom, maar zijn niet genoeg om de cultuursector voldoende te steunen. Met deze brief informeer ik u daarom over het voornemen om een nieuw pakket van steunmaatregelen voor de cultuursector in te richten. Tevens heb ik in uw vergadering van 13 oktober jl. toegezegd u meer inzicht te geven in het coronanoodfonds en aan welke instellingen de steun is verleend. In deze brief vindt u daarom allereerst informatie over de uitvoering van de noodsteunregelingen die in 2021 – het tweede coronajaar − beschikbaar waren voor kunst- en cultuurinstellingen die in zwaar weer verkeerden als gevolg van de coronacrisis. Hiermee doe ik de toezegging over het coronanoodfonds (TA2022000930) af.

Daarna informeer ik u over het voornemen om de cultuursector opnieuw te steunen om de nasleep van corona en de huidige uitdagingen het hoofd te bieden. Steunplan kunst en cultuur 2020-2021 De coronacrisis en met name de beperkende maatregelen zoals de lockdowns, hebben een enorme impact gehad op de kunst- en cultuursector, op het sociale leven van de Amsterdammers en de economie van de stad. Omdat al aan het begin van de coronacrisis acuut hulp nodig was, heeft het college − in aanvulling op de generieke en aanvullende steunmaatregelen van het Rijk voor de cultuursector – in mei 2020 besloten tot extra ondersteuning van instellingen in het Kunstenplan. Uit de noodkas (in totaal € 50 miljoen) maakte het college € 17 miljoen vrij voor kunst en cultuur. Doel van het gemeentelijke steunplan was in eerste instantie het in stand houden van een cruciaal onderdeel van de gesubsidieerde Amsterdamse culturele infrastructuur, te weten de instellingen in het Kunstenplan. Een speciale noodsteunregeling voor deze instellingen werd in 2020 in 2 fases uitgevoerd. Daarnaast werd een speciale noodsteunregeling voor broedplaatsen ingericht. Over de uitvoering van deze regelingen bent u per brief van 1 december 2020 geïnformeerd. 1

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 november 2022 Pagina 2 van 4

In 2021, toen de coronacrisis aanhield, was bredere noodsteun voor de cultuursector nodig en heeft het college het steunplan kunst en cultuur 2021-2022 gepresenteerd. Er werden nieuwe noodsteunregelingen ingericht, en daarnaast werden extra budgetten vrijgemaakt voor het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) om makers en kleine initiatieven te ondersteunen via projectsubsidies. Ook werd digitalisering van het culturele aanbod gestimuleerd en werd de werkdesk kunst en cultuur in het leven geroepen om met name zzp’ers in de culturele en creatieve sector te helpen. Over het steunplan kunst en cultuur bent u per brief van 30 maart 2021 geïnformeerd. Op 1 oktober 2021 heeft u een brief ontvangen over de actualisering van het steunplan kunst en cultuur. De nieuwe noodsteunregelingen, als onderdeel van het steunplan kunst en cultuur, werden in 2021 ook opengesteld voor niet-gesubsidieerde culturele instellingen. Daarnaast hebben we opnieuw de broedplaatsen ondersteund en hebben we nachtclubs met een culturele programmering een eenmalige bijdrage van € 30.000 gegeven. Momenteel werken we aan de afronding van de beoordeling van de verantwoording van deze noodsteunsubsidies. Vanwege de complexiteit van de verantwoording van de verschillende noodsteunregelingen hebben de instellingen en accountants extra tijd nodig.

Daarom hebben we de instellingen in het Kunstenplan, die de noodsteunsubsidies samen met de Kunstenplansubsidie verantwoorden, meer tijd gegeven om hun jaarrekening 2021 in te dienen. Daarmee is ook de beoordeling daarvan en de vaststelling van de noodsteunsubsidies 2021 opgeschoven. Noodsteunsubsidies 2021 Bij de uitvoering van de steunmaatregel hebben we ervoor gezorgd dat het geld daar terechtkomt waar het het hardst nodig is. Zo hebben we als voorwaarde gesteld dat instellingen tot een bepaald niveau hun algemene reserve moesten aanspreken (indien aanwezig) en zoveel mogelijk gebruik moesten maken van de regelingen van het Rijk. In de bijlage vindt u een overzicht van de subsidies die in 2021 zijn verleend op basis van de noodsteunregelingen. Het is een breed scala aan culturele instellingen, maar we weten ook dat er instellingen zijn geweest die geen steun hebben aangevraagd. Dit kwam bijvoorbeeld omdat ze dachten dat ze niet in aanmerking zouden komen. Ook waren sommige instellingen te laat op de hoogte van de regeling, ondanks dat de informatie hierover breed was verspreid. Bij het aanvragen van de noodsteunsubsidies hebben de instellingen een inschatting gemaakt van het verwachte tekort. Achteraf is gebleken dat in 2021 minder noodsteun nodig was dan vooraf was ingeschat op basis van de verleende noodsteun in 2020.

Met name voor de noodsteunregeling voor kunst- en cultuurinstellingen was minder budget nodig dan verwacht. De verliezen en tekorten van de instellingen bleken bij de uitvoering van de regeling minder groot dan werd verwacht. Desalniettemin was de steun in 2021 noodzakelijk voor een (groot) deel van de sector om het hoofd boven water te houden. De verliezen en tekorten waar minder groot dan verwacht, omdat:

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief



• • •

Datum 23 november 2022 Pagina 3 van 4

er veel meer is ingezet op kostenbesparing (bijvoorbeeld door het stopzetten van activiteiten, inkrimpen van de organisatie, beëindigen samenwerking met ZZP’ers) toen bleek dat de crisis langer ging duren dan aanvankelijk gehoopt; een deel van de instellingen voldoende steun ontving uit de algemene Rijksmaatregelen en/of de specifieke Rijksmaatregelen voor de cultuursector en/of steunfondsen; de reserves van een deel van de instellingen voldoende ruimte boden om de verliezen op te kunnen vangen binnen de criteria van de regeling; private financiers toch bijdroegen ondanks dat de activiteiten niet doorgingen.

Momenteel ronden we zoals gezegd de beoordeling af van de verantwoording van de noodsteunsubsidies. Van de verleende noodsteunsubsidies in 2021 blijkt dat een bedrag van € 5,1 miljoen niet nodig is geweest. Dit betekent dat een deel van de instellingen die een noodsubsidie heeft ontvangen, het verleende bedrag gedeeltelijk of geheel terug zal betalen conform de noodsteunregeling. Dit leidt er ook toe dat we als stad opnieuw de sector in moeilijke tijden kunnen ondersteunen en daar kunnen helpen waar het het hardst nodig is. Nieuwe noodsteun Vanwege de urgentie om de Amsterdamse cultuursector nu de gelegenheid te bieden goed te herstellen en meer toekomstbestendig te worden, heeft het college bij de Najaarsnota 2022 besloten om de verwachte terug te vorderen noodsteun 2021 (€ 5,1 miljoen) opnieuw in te zetten voor steun aan de cultuursector. Het college maakt hiermee een uitzondering op de Financiële Samenwerkingsafspraken (FSA), omdat het ervan overtuigd is dat extra steun voor de kunst- en cultuursector nog steeds hard nodig is, zowel vanwege de nasleep van de coronacrisis als de eerdergenoemde nieuwe uitdagingen. Daarnaast helpen we de instellingen in het Kunstenplan 2021-2024 door deze gehele periode coulant te zijn met betrekking tot de prestatieafspraken. De precieze invulling en voorwaarden van het nieuwe steunpakket worden op dit moment uitgewerkt.

Denkrichtingen daarbij zijn het ondersteunen van makers en kleine initiatieven, het stimuleren van professionalisering van beginnende instellingen en het activeren van verschillende (nieuwe) publieksgroepen. We kijken daarbij naar de hele breedte van de sector Het is belangrijk dat we nadenken over de nabije en verdere toekomst van de cultuursector, de visie voor de lange termijn aanpassen en daarbij lessen trekken uit de afgelopen periode. Daarom hebben we de werkgroep cultuur & corona opgericht waarin de cultuursector breed is vertegenwoordigd. Hierover heb ik u per brief van 22 december 2021 geïnformeerd. Deze werkgroep denkt mee over de toekomst van de Amsterdamse cultuursector in relatie tot corona (en andere omstandigheden die een grote impact hebben), over manieren om de sector weerbaar en wendbaar te maken en over de wijze waarop de gemeente hieraan kan bijdragen. Naar verwachting zal deze werkgroep begin 2023 een advies aanbieden aan het college. Het college zal het advies van de werkgroep cultuur & corona meenemen bij het ontwikkelen van dit nieuwe pakket van steunmaatregelen voor de cultuursector, evenals de Verkenning van de Amsterdamse Kunstraad1 waarin ook aanbevelingen worden opgenomen over het 1

De Verkenning 2022 wordt opgesteld door de Amsterdamse Kunstraad in opdracht van het college en vormt belangrijke input voor de Hoofdlijnen Kunst en Cultuur 2025-2028 en het Kunstenplan 2025-2028. De

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 november 2022 Pagina 4 van 4

toekomstbestendig maken van de kunst- en cultuursector, het onderzoek dat we zullen uitvoeren naar het gedrag van cultuurpubliek, en andere relevante adviezen en onderzoeken. Over het nieuwe steunpakket zal het college u uiterlijk in het eerste kwartaal 2023 informeren. Daarnaast ontvangt u in december 2022: • Informatie over de resultaten van de Kunstenplaninstellingen 2021 (Kunst en Cultuur in Cijfers) en de bevindingen op basis van de monitorgesprekken waarin ook de huidige situatie bij de instellingen worden besproken. • De (voorlopige) resultaten van de andere onderdelen van het steunplan kunst en cultuur 20212022 zoals de werkdesk kunst en cultuur, platform cultuurherstel en Cultuurloket DigitALL. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Kunst en Cultuur

Bijlage Overzicht verleende eenmalige subsidies noodsteunregelingen cultuursector 2021

Verkenning 2022 biedt een beschrijving van de artistiek-inhoudelijke en bedrijfsmatige ontwikkelingen en tendensen in de verschillende onderdelen van de Amsterdamse cultuursector en de impact van de cororacrisis (en andere crises) op deze sectoren (op korte en middellange termijn), en bevat aanbevelingen over hoe de cultuursector in Amsterdam meer toekomstbestendig kan worden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl