Raadsinformatiebrief_Sport+en+Duurzaamheid.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 16 februari 2022 Sport Simone Kukenheim Sport & Bos (bestuurszaken.sport@amsterdam.nl)

Onderwerp

Resultaten programma Sport & Duurzaamheid

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Ons college heeft ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen. Bij de verwezenlijking daarvan speelt Sport een belangrijke rol. Amsterdam heeft 35 sporthallen, 84 gymlokalen, 5 zwembaden en 47 sportparken in bezit en beheer. Jaarlijks komen veel Amsterdammers in aanraking met sport en maken gebruik van onze voorzieningen. Dit vormt een uitgelezen kans om hen duurzaamheid in de praktijk te laten zien. In de afgelopen jaren hebben we veel energie gestoken in de verduurzaming van onze sportvoorzieningen. Amsterdam is een koploper op het gebied van innovaties in Nederland en heeft een voorbeeldfunctie in de stad. Met genoegen presenteer ik u de resultaten die we afgelopen bestuursperiode hebben behaald en informeer u hier graag over. In 2018 is het uitvoeringsprogramma Sport & Duurzaamheid van start gegaan. De duurzaamheidsdoelstellingen van Amsterdam zijn uitgewerkt naar projecten binnen de portefeuille van Sport en het Amsterdamse Bos: op de thema’s: aardgasvrij in 2030, klimaatneutraal in 2030, klimaatadaptief en volledig circulair in 2050. Doel van het programma is om projecten te initiëren, versnellen en op te schalen, om een bijdrage te leveren aan de klimaatdoelen en om duurzaam het nieuwe normaal te maken binnen de sport. Het programma Sport & Duurzaamheid heeft drie pijlers, waarop hieronder een toelichting.

In de bijlage laat ik u aan de hand van een paar spraakmakende projecten zien wat wij met sport allemaal kunnen bereiken. Over de grote (verduurzamings)projecten van sport wordt u ook separaat geïnformeerd, zoals de aanpak voor het De Mirandabad.

1. Verduurzamen gemeentelijk Sportvastgoed Doel: energiebesparing en monitoring, circulair renoveren en slopen, realiseren van zonnepanelen en aardgasvrij maken van de warmte-installaties. We hebben prachtige sportaccommodaties in onze stad, waaronder het eerste subtropische zwembad van Europa (de Mirandabad). Tegelijkertijd behoren de zwembaden en sporthallen bij de grootste energiegebruikers van de gemeentelijke vastgoedportefeuille.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 februari 2022 Pagina 2 van 4

We verduurzamen zo veel mogelijk op het moment dat er zaken moeten worden vervangen: sportvloerverlichting en binnenverlichting wordt dan standaard verLED, isolatie wordt verbeterd bij dakvervangingen en installaties worden bij vervanging direct aardgasvrij gemaakt. Zo is het gasverbruik van Sporthallen Zuid afgelopen jaren met 72% gedaald door de energiehuishouding slimmer te regelen, zijn o.a. het Brediusbad en sporthal De Weeren van het gas gegaan en liggen er nu op 14 sportpanden zonnepanelen. Naast de uitdagingen op het gebied van energiebesparing, is circulair bouwen een grote opgave. Het overgrote deel van de Amsterdamse klimaatimpact zit in het materiaalgebruik en daarom werken we steeds vaker circulair, met name bij nieuwbouw en herontwikkeling in gebiedsontwikkelingen. We maken nu van elk pand dat wordt gerenoveerd, gesloopt of herontwikkeld een grondstoffen- en materialeninventarisatie. Zo krijgen we zicht op materialen die zich lenen voor hergebruik. We zagen daardoor in 2021 al snel een mooie herbestemming voor de wielerbaan van het Velodrome op sportpark Sloten. De hardhouten vloer heeft door een slimme samenwerking met Beroepsvereniging Nederlands Interieurarchitecten en Stichting Insert diverse herbestemmingen gekregen; de opbrengsten van dit project gingen naar het Jeugdfonds Sport.

Het hergebruik van materialen van vastgoed staat binnen de gemeente nog in de kinderschoenen, sport loopt hierin voorop. Tot slot hebben wij met onze leveranciers van sportspullen afspraken gemaakt om die bij terugname opnieuw te gebruiken.

2. Het verduurzamen van sportparken Doel: toewerken naar toekomstbestendige sportparken, met duurzame velden, duurzaam beheer en onderhoud en aanjagen van innovatie. De gemeente Amsterdam beheert 47 sportparken, met meer dan 450 velden en banen. 30 januari 2020 heeft u de ‘Kunstgrasnota’ vastgesteld. Daarin staat hoe gemeente Amsterdam de impact van kunstgras in de stad minimaliseert. Zo experimenteren we met het verlengen van de speelduur van natuurgras, met het inzetten van velden voor koeling en waterberging en modulair opbouwen van velden. Uiteraard werken we samen met de markt toe naar een 100% circulair sportveld. Tot die er zijn, zorgen we dat kunstgras wordt hergebruikt in andere producten. Zo hebben we de Bosbaan in 2021 voorzien van beschoeiing, volledig gemaakt van gerecycled kunstgras, een wereldprimeur! Daarnaast hebben we op meerdere sportparken picknickbanken en kantplanken rondom de velden van gerecycled kunstgras. Sinds 2020 staat in Amsterdam GBN, een recyclefabriek van kunstgras. Ook dit draagt bij aan het halen van onze doelstellingen en vermindert de vervoersbewegingen om kunstgras te recyclen drastisch. Een ander voorbeeld is het veld dat in 2021 is aangelegd bij hockeyclub AthenA. In dat veld komen verschillende innovaties samen: onder het veld ligt een systeem van gerecyclede kunststof kratjes dat water opvangt.

Het water vloeit over in een buffertank en wordt gebruikt om meerdere velden te beregenen, zo besparen we duizenden liters water per jaar. En de kunstgrasmat bestaat voor 60% uit suikerriet, dit is beter afbreekbaar dan de huidige vezels.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 februari 2022 Pagina 3 van 4

Om duurzaamheid en innovaties te borgen bij aanleg van toekomstige velden, zijn we samen met het CTO (Chief Technology Office van gemeente Amsterdam) en het ingenieursbureau een innovatieve aanbesteding gestart. We dagen de markt uit om de kunstgrasvelden zo duurzaam mogelijk aan te leggen, en bij succes schalen we op. Dit is uniek in Nederland en Amsterdam is hierin koploper. We verkennen in deze methode de mogelijkheden van een volledig circulair kunstgrasveld, dat water bergt en/of energie opwekt en waar de warmte kan worden geoogst. U wordt hier voor de start van de aanbesteding dit voorjaar apart over geïnformeerd. Daarnaast vervangen we op de sportparken conventionele sportveldverlichting door LEDverlichting. Afgelopen jaar hebben 21 velden deze energiezuinige verlichting gekregen. Zo besparen we energie, neemt het sportcomfort toe en kunnen we onze velden op een slimme manier verlichten. Bovendien werken we hard aan het groen rondom de velden. Alle sportparken krijgen een duurzaamheidslabel en we versterken de biodiversiteit in samenwerking met onze ecologen. Dit draagt bij aan klimaatadaptatie, en zorgt ervoor dat ook sportparken fijne plekken zijn in de stad voor verschillende vormen van recreatie.

3. Het verduurzamen van de (buiten)sportverenigingen Doel: sportverenigingen met eigen accommodatie adviseren, motiveren en ondersteunen om energie te besparen, zonnepanelen aan te schaffen, afval te scheiden en de bedrijfsvoering te verduurzamen. In Gemeente Amsterdam zijn ongeveer 160 buitensportverenigingen actief. Als gemeente ondersteunen we de verenigingen bij het verduurzamen, door: - Het beantwoorden van vragen en advisering over duurzaamheidsmaatregelen; - Advisering over subsidies: een vereniging kan aanspraak maken op de gemeentelijke 1/3regeling (deels duurzaamheid) en landelijke subsidies; - Het stimuleren van fietsen: in samenwerking met KNVB GO hebben we een pilot gedaan om voetballers vaker op de fiets te laten gaan naar trainingen en wedstrijden; - Communicatie over goede voorbeelden in de stad: we zetten verenigingen in het zonnetje via nieuwsbrieven en op websites; - Het opzetten van gerichte aanpakken op het gebied van afvalscheiding en –inzameling, en zonnepanelen. En het is niet alleen goed voor het milieu om te verduurzamen, een club geeft zo ook het goede voorbeeld aan leden en bespaart vaak kosten.

Financiën We voeren bij voorkeur duurzaamheidsmaatregelen uit wanneer er een natuurlijk vervangingsmoment is. De vervangingskosten nemen we zoveel mogelijk op in de meerjaren onderhoudsplanningen (mjop’s).

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 februari 2022 Pagina 4 van 4

Investeringen zoals zonnepanelen vragen we aan in de voorjaarsnota of met een rendabel krediet. Het programma wordt verder gefinancierd met behulp van middelen vanuit vliegwielmiddelen van Amsterdam Klimaat Neutraal, Duurzaam Herstel, het Klimaatfonds, R&D, het Programma Circulair en Programma Duurzame Gemeentelijke Organisatie. Dankzij deze bijdragen is het mogelijk om noodzakelijke onderzoeken uit te voeren en te kunnen versnellen. Daarnaast doen we een beroep op het klimaatfonds indien er sprake is van een onrendabele top bij het aardgasvrij maken van panden, waar geen geld voor gereserveerd is in de mjop’s. Zo is bijvoorbeeld de Apollohal aardgasvrij gemaakt. Sport heeft een dermate groot areaal en raakt zoveel mensen in de stad, dat het de uitgelezen plek is om aan verduurzaming te werken. Sport heeft een enorme beweging in gang gezet naar een nieuwe duurzamere normaal, waar duurzaamheid vanzelfsprekend is. Tegelijkertijd brengt dit, naast de zo belangrijke sportbegroting, extra investeringen met zich mee. Het is heel fijn om dat met de andere portefeuilles zoals duurzaamheid en vastgoed in gezamenlijkheid op te kunnen blijven pakken en elkaar daarin financieel te ondersteunen waar nodig. Communicatie Sport zit in de haarvaten van de stad en zo komt vrijwel elke Amsterdammer in aanraking met sport.

Daarom laten we op verschillende manieren zien wat er gebeurt op het gebied van duurzaamheid: zoals displays voor de opwek van zonne-energie in de sporthallen, het plaatsen van goede voorbeelden op de website en een inspiratievideo over het sportpark van de toekomst om zo sportverenigingen, bedrijven en andere steden te inspireren. Ook werken we nauw samen met de G4, MRA, VSG, kennisinstellingen en andere gemeenten om zo gezamenlijk innovaties aan te jagen. De gemeente Amsterdam loopt qua duurzaamheid voorop in de sportwereld en is een voorbeeld voor de rest van het land. Daar zijn we trots op. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

S. Kukenheim Wethouder Zorg, Jeugd(zorg), Beroepsonderwijs en Sport

Bijlagen 1. Resultaten programma Sport en Duurzaamheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl