Raadsinformatiebrief sluiting van de Arenatunnel

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 22 december 2021 Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit Egbert J. de Vries Verkeer en Openbare ruimte, directiesecretariaat.vor@amsterdam.nl

Onderwerp

Sluiting van de Arenatunnel

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeer ik u over het sluiten van de onderdoorgang van de Burgemeester Stramanweg onder de Johan Cruijff ArenA, beter bekend als de ‘Arenatunnel’ waartoe het college op 21 december 2021 toe heeft besloten. Dit in verband met de veiligheidssituatie van de Arenatunnel. De feitelijke sluiting van de Arenatunnel vindt plaats op 23 december om 22:00 uur. Tevens heeft het college besloten tot extra veiligheidsmaatregelen die het mogelijk maken om de Arenatunnel open te houden voor nood- en hulpdiensten onder specifieke omstandigheden. Het college heeft ook ingestemd met maatregelen waardoor de garage P1 Arena volledig open blijft. Ik licht dit besluit hieronder toe. Aanleiding In het kader van de voorbereiding op de renovatie van de Arenatunnel zijn in de integrale veiligheidsanalyse medio 2021 twijfels ontstaan aan de vluchtveiligheid voor gebruikers van de tunnel in de huidige situatie. Op de Arenatunnel is het Bouwbesluit 2012 van toepassing. Op 12 oktober 2021 heeft de tunnelbeheerder opdracht gegeven tot een aanvullende analyse met rooksimulatie (zgn. CFD-berekening). Uit het rapport van 7 november 2021 blijkt dat de beschikbare vluchttijd bij een personenautobrand korter is dan de benodigde vluchttijd. Bij een brand van een bestelauto en vrachtwagen is deze zelfs fors korter.

Op basis van deze berekeningen heeft de tunnelbeheerder geconcludeerd dat bij branden in de tunnel een onveilige situatie voor gebruikers van de tunnel ontstaat. Dergelijke berekeningen zijn niet eerder uitgevoerd voor deze tunnel, ook niet in het kader van het ontwerp en vergunningaanvraag van de ArenA in de periode 1990 - 1993. Het was in dat tijdvenster niet gebruikelijk om voor dergelijke bouwwerken en wegtunnels simulatieberekeningen te maken voor de verspreiding van rook en warmte. Sinds de opening van de tunnel in 1996 is de situatie niet gewijzigd en is dit vraagstuk verder niet aan de orde gekomen. De Omgevingsdienst NZKG, gemandateerd voor het uitvoeren van de VTH-taken Arenatunnel door het college van burgemeester en wethouders, is op 11 november 2021 door de

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Arenatunnel

Datum 22 december 2021 Pagina 2 van 4

tunnelbeheerder op de hoogte gesteld van de resultaten van de CFD-simulatie. De Omgevingsdienst NZKG onderschrijft op basis van de bij hem bekende informatie de conclusie dat bij brand in de tunnel een onveilige situatie kan ontstaan. De Veiligheidsregio AmsterdamAmstelland constateert in de brief DIV2021/446 d.d. 6 december jl.: ‘De analyse toont aan dat in de huidige situatie veilig vluchten niet mogelijk is en de tunnel niet voldoet aan de eisen uit het Bouwbesluit.’ De Omgevingsdienst NZKG kwalificeert de situatie van de Arenatunnel als urgent. De Omgevingsdienst NZKG is verplicht handhavend op te treden op grond van de zorgplicht, art. 1a Woningwet. De Omgevingsdienst NZKG heeft de wethouder Ruimtelijke Ordening en Duurzaamheid op 2 december 2021 hierover geïnformeerd. Gevolgen voor het gebruik van de tunnel Er is op dit moment geen gedoogbesluit mogelijk voor het in exploitatie houden van de Arenatunnel. Gedogen van het gebruik van de tunnel voldoet niet aan het gedoogbeleid van de gemeente Amsterdam, omdat er geen zicht is op legalisatie. De renovatie van de Arenatunnel (begroot op circa € 33 mln) is door de gemeenteraad in het kader van de vaststelling van de begroting 2022 in portefeuille gehouden vanwege gebrek aan financiële middelen. Er is momenteel geen zicht is op het tijdvenster waarin de renovatie zal plaatsvinden.

Het college is wegbeheerder van de weg door de tunnel. Naar aanleiding van de conclusie van de tunnelbeheerder over de veiligheid van de gebruikers van de tunnel dienen maatregelen te worden genomen op grond van de zorgplicht, art. 1a Woningwet. De tunnelbeheerder heeft momenteel nog geen concreet uitzicht op realisatie van mitigerende maatregelen om aan de zorgplicht te voldoen. Daarmee is er geen zicht op een einde van de onveilige situatie. Sluiten en maatregelen voor nood- en hulpdiensten en de parkeergarage De enige wijze waarop de gemeente op zeer korte termijn een veilige situatie kan creëren, is het sluiten van de Arenatunnel door de wegbeheerder. Dit gebeurt op donderdag 23 december 22:00 uur. De sluiting van de Arenatunnel zal vooralsnog geschieden met tijdelijke verkeersmaatregelen zoals gele omleidingsborden, afzetmiddelen, wegmarkeringen en inzet van verkeersregelaars. Er zijn twee uitzonderingen op de sluiting van de Arenatunnel: 1. Nood- en hulpdiensten kunnen voor prio 1-ritten gebruik maken van de tunnel gedurende evenementen en in situaties dat de wettelijk vereiste aanrijdtijd mogelijk niet wordt gehaald vanwege toekomstige wegwerkzaamheden in Zuidoost. Het gaat in beide gevallen om geplande situaties, waarvoor verkeersregelaars worden ingeschakeld om de voertuigen doorgang te geven. 2.

De uitrit van de parkeergarage P1 ArenA richting de rijksweg A2, die uitkomt in de noordelijke tunnelbuis, blijft open voor het verkeer. De andere garage-uitrit en de twee inritten liggen buiten de tunnel en blijven eveneens open voor het verkeer. Hierdoor blijft P1 ArenA volledig in gebruik. De veiligheidsadviseurs van de tunnelbeheerder en de veiligheidsbeambte van de Amsterdamse wegtunnels hebben beide uitzonderingen op veiligheid getoetst en daaruit geconcludeerd dat dit gebruik onder voorwaarden als voldoende veilig gekwalificeerd kan worden. De restrisico’s worden aangemerkt als ‘acceptabel klein’. Het college heeft de restrisico’s geaccepteerd en stemt

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Arenatunnel

Datum 22 december 2021 Pagina 3 van 4

in met het aanvragen van gedoogbesluiten voor dit gebruik van de tunnel. De tunnelbeheerder vraagt deze gedoogbesluiten aan bij de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Naar verwachting zijn de gedoogbesluiten genomen op het moment van afsluiten van de tunnel. Hoe nu verder? De sluiting van de Arenatunnel tot het moment van aanvang van de, nu in portefeuille gehouden, renovatie heeft impact op de verkeerscirculatie en mobiliteit. Dit geldt zowel voor nu, maar ook voor later waarbij in Zuidoost gebiedsontwikkelingen en herinrichting van openbare ruimte zijn voorzien. Deze ontwikkelingen hebben invloed op de weging van het belang van de Arenatunnel. In mijn opdracht zijn drie onderzoeken gestart. 1. Second opinion Ten behoeve van de Oostlijntunnel (metro) is een veiligheidsbeschouwing opgezet die is gericht op het berekenen van het individueel risico voor metropassagiers. Onderdeel van de berekening is een onzekerheidsanalyse, waarbij gekeken wordt naar wat nu de meest bepalende factoren zijn die van invloed zijn op dit risico, zodat daarvoor eventueel extra maatregelen overwogen kunnen worden. Ik heb de tunnelbeheerder opdracht gegeven middels een contraexpertise te onderzoeken hoe lessen uit de Oostlijnaanpak toegepast zouden kunnen worden op de situatie in de Arenatunnel. Deze second opinion kan nieuwe inzichten opleveren ten aanzien van de veiligheid van de Arenatunnel.

De verwachting is dat resultaten van dat onderzoek einde Q1-2022 beschikbaar zijn. 2. Effecten op verkeer en gebiedsontwikkeling in Zuidoost De stadsregisseur onderzoekt de effecten van de afsluiting voor het verkeer in Zuidoost, ook in het licht van toekomstige gebiedsontwikkelingen die hier in de periode 2022-2030 plaatsvinden. Daarbij behoort een verkenning naar mitigerende maatregelen voor het verkeer die de hinder van het afsluiten van de Arenatunnel beperken. Overigens worden door de beperkingen die Corona ons oplegt voorlopig geen evenementen verwacht. Ook het eventuele effect van de sluiting op de geplande gebiedsontwikkelingen en nieuwbouw wordt nader onderzocht en geanalyseerd.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Arenatunnel

Datum 22 december 2021 Pagina 4 van 4

3. Met minimale maatregelen toch veilig maken De tunnelbeheerder onderzoekt de maatregelen, de kosten en de doorlooptijd hiervan inbegrepen, die minimaal noodzakelijk zijn om de Arenatunnel veilig te heropenen en open te houden tot het moment van aanvang van renovatie. Een renovatie die zoals gezegd nu niet voorzien is, vanwege het ontbreken van financiële middelen. Zodra de hierboven genoemde onderzoeken gereed zijn informeer ik u daarover. Met vriendelijke groet,

Egbert J. de Vries Wethouder Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl