Raadsinformatiebrief schuldontwikkeling TBV ONDERTEKENING.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 22 maart 2023 Financiën Hester van Buren Karla Buiskool Toxopeus, k.toxopeus@amsterdam.nl

Onderwerp

Kennisnemen van de scenario’s voor schuldontwikkeling

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief ontvangt u de scenario’s voor de schuldontwikkeling, die zijn opgesteld in het kader van de bestuursopdracht “Inzicht in beleid, geld en keuzes”. Hiermee wordt tevens de toezegging aan de leden Burgers en Bloemberg-Issa (TA2023-000146) uitgevoerd. Het college zal u op basis van deze scenario’s bij de Voorjaarsnota een besluit voorleggen over de kaders voor de schuldontwikkeling. Wij sturen u, zoals besproken in de commissie, de scenario’s direct na voltooiing, zodat u in de gelegenheid bent deze in de commissievergadering van 30 maart desgewenst te bespreken en eventuele opmerkingen aan het college mee te geven. Vervolgens besluit u bij de Voorjaarsnota definitief over deze kaders. Dit besluit is een basis voor de andere financiële besluiten die volgen uit de bestuursopdracht. Het bepaalt hoeveel ruimte er is om nieuwe investeringen te doen, en hoeveel begrotingsruimte daarvoor moet worden gevonden. De keuzes die mogelijk zijn binnen de investeringen, en de keuzes die mogelijk zijn binnen de uitgaven, worden inzichtelijk gemaakt via de andere sporen van de bestuursopdracht. In het bijgevoegde schema vindt u het overzicht van het gehele traject.

Scenario’s schuldontwikkeling De provinciaal toezichthouder heeft signaalwaarde voor de schuld afgegeven: een schuld lager dan 90 procent van het begrotingstotaal geldt daar als ‘voldoende’. Een schuld hoger dan 130 procent van het begrotingstotaal is ‘onvoldoende’. Om de schuldontwikkeling te beheersen hanteert Amsterdam investeringsplafonds en is geconstateerd dat Amsterdam niet goed uit de voeten kan met de reguliere signaalwaarden. Het college vindt het uitlegbaar dat de totale schuld boven de 130% uitkomt omdat we erfpacht in canon uitgeven De vraag is welke alternatieve opties er zijn om de schuld te beheersen. Dat is in kaart gebracht ten behoeve van een kaderstellend besluit bij Voorjaarsnota 2023. Daarvoor zijn bijgevoegde scenario’s uitgewerkt. De scenario’s zijn gevalideerd met de belangrijkste financiers van de gemeente, de Bank Nederlandse gemeenten (BNG Bank) en de Nederlandse Waterschapsbank (NWB).

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 maart 2023 Pagina 2 van 3

De voornaamste uitkomsten zijn: 











De samenstelling van de Amsterdamse schuld is bijzonder, omdat die schuld voor een groot deel bestaat uit schuld voor erfpachtgronden. Dat is bij de meeste gemeenten niet het geval. Tegenover die erfpacht staan bovendien gegarandeerde inkomsten. Dit maakt dat de ‘standaard’ signaalwaarden voor de hoogte van de totale schuld, minder bruikbaar zijn als kader voor de Amsterdamse schuldpositie. Dit begrenst de Amsterdamse schuld onnodig. Het is mogelijk om de hoogte van de schuld voor erfpacht (erfpacht schuld) los te koppelen van de schuld voor overige investeringen (standaard schuld). De beide soorten schuld kunnen apart worden beheerst. Dit geeft ruimte om de schuld desgewenst te laten stijgen. Onze belangrijkste financiers (BNG Bank en NWB) delen dit inzicht. De standaard schuld kan beheerst worden conform de landelijk gebruikelijke systematiek van de netto schuldquote: een schuld lager dan 90 procent van het begrotingstotaal geldt daarbij als ‘voldoende’. Een schuld hoger dan 130 procent van het begrotingstotaal is ‘onvoldoende’. De erfpacht schuld kan beheerst worden door uit de inkomsten uit erfpacht een percentage te ‘sparen’ en daarmee de schuld af te lossen. Het is ook mogelijk om deze schuld niet te beheersen en deze ‘aflossingsvrij’ te laten oplopen. Dit levert op korte termijn extra begrotingsruimte op, maar leidt op lange termijn tot hogere kosten.

Tot nu toe is vooral gestuurd op de hoogte van de totale schuld, de begrotingsruimte die vrijgemaakt moet worden om te kunnen investering is minstens zo relevant. Voor de standaard schuld loopt dit op van € 71 miljoen structureel per jaar voor een netto schuldquote van 90% tot 151 miljoen voor een netto schuldquote van 130%. Het type investeringen dat we doen, bepaalt deels de benodigde begrotingsruimte. Rendabele investeringen, deels rendabele investeringen en investeringen voor vervanging hebben minder impact op de begroting dan onrendabele investeringen. Het uitsplitsen van deze categorieën met bijbehorende financiële effecten wordt de komende periode verder uitgewerkt om betere financiële prognoses te maken.

Tot slot De drie trajecten die hierboven geschetst zijn, leiden tot integrale besluitvorming. De hoogte van de aanvaardbare schuldontwikkeling bepaalt de maximale investeringsruimte. Ook de keuzes voor besparingen en investeringsruimte zijn van elkaar afhankelijk. Extra onrendabel investeren leidt tot een groter beslag op de begroting. Extra begrotingsruimte voor extra onrendabele investeringen kan gecreëerd worden door besparingen elders in de begroting of verhoging van inkomsten. Investeringen kunnen soms ook een gunstig effect hebben op andere begrotingslasten zoals voor dagelijks onderhoud of energielasten. Uitgaven en investeringen moeten in samenhang worden bezien. Uiteindelijk gaat het erom inhoudelijke keuzes te maken. Of het nu om investeringen, of om uitgaven gaat. De trajecten die gestart zijn moeten die keuzes mogelijk maken.

1

Indicatief obv huidige rente en investeringsmix conform Begroting 2023

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 maart 2023 Pagina 3 van 3

Indien gewenst kan een technische sessie over de scenario’s schuldontwikkeling worden georganiseerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Hester van Buren Wethouder Financiën

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl