Raadsinformatiebrief Schoon en Afvalvrij d.d. 2 mei 2025.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp Bijlagen

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 2 mei 2025 Afval en Reiniging Hester van Buren Stadswerken, bestuurszaken.sw@amsterdam.nl, Afval & Grondstoffen, bestuurszaken.afvalketen@amsterdam.nl Voortgang maatregelen Schoon en Afvalvrij 1) Voortgang Maatregelen Schoon en Afvalvrij ; 1e halfjaarrapportage 2025 2) Monitor afval en reiniging 2025 (link) 3) Kader Schoon en Afvalvrij 2025-2028

Geachte leden van de gemeenteraad, In bijgaande rapportage informeer ik u hoe we verder werken aan een schone stad. Ondanks de grote inzet van onze afvalinzamelaars en reinigers, is de stad op veel plekken lang niet schoon genoeg. Dit blijkt ook uit de monitor afval en reiniging 2025 waaruit naar voren komt dat het aandeel Amsterdammers dat hun eigen buurt vies of zeer vies vindt is toegenomen van ongeveer een vijfde in 2023 tot ruim een kwart in 2024. Door toenemende drukte en de gevolgen van statiegeld op blikjes en flesjes hebben we nog steeds te maken met veel zwerfafval. Het online winkelen zorgt in de stad voor stapels karton. Niet alle fastfoodgelegenheden bieden weggooi-mogelijkheden aan voor hun klanten, met overvolle afvalbakken als gevolg. Daarbij is er ook sprake van een hardnekkig gedragsprobleem waartegen nauwelijks op te werken is. Denk aan feesten, festivals en parken bij mooi weer, waar het eigen afval opruimen niet meer de norm lijkt. Verder ontstaat overlast in woonbuurten waar regelmatig grof afval op straat wordt geplaatst buiten de aangegeven inzamelmomenten. Amsterdammers, ondernemers, bezoekers, de gemeenteraad en het college willen allemaal een schone stad. We nemen allerlei maatregelen om de afvaloverlast aan te pakken, maar wij kunnen dit niet alleen. Iedereen is nodig om de stad schoon te krijgen en te houden.

Actieve inzet van ondernemers, zoals gestart met de BIZ-zen, is daarbij essentieel om te komen tot nette winkelstraten. Met campagnes maken we bewoners en bezoekers bewust van de afvalregels en proberen we hen te motiveren tot het juiste gedrag. Alleen als iedereen bewust met het afval omgaat en meehelpt, kan de stad echt schoon worden. Enkele ontwikkelingen uitgelicht In bijgevoegde rapportage beschrijven we de voortgang van maatregelen die we uitvoeren vanuit het ‘Kader Schoon en Afvalvrij 2025–2028’ (dec.2024). Vanuit dit totaaloverzicht licht ik graag een paar ontwikkelingen toe.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 2 van 3

Te beginnen met de verbrede Zomeraanpak bestaande uit vijf onderdelen: 1) Inzameling en vegen volgen elkaar (‘treintje’), 2) We plaatsen bovengrondse containers, statiegeldcontainers en afvalpiramides in de parken. 3) Wanneer nodig volgt extra handhaving. 4) Met teksten op de bakken en via 5) campagnes moedigen we bezoekers aan om hun afval altijd in de bak te gooien, en als deze vol is een andere bak te kiezen. De in de Zomeraanpak beproefde werkwijze van het ‘treintje’ wordt nu het hele jaar ingezet in een groot deel van het Centrum en in sommige wijken van Zuid en Noord, waar nog met zakken wordt ingezameld. We stoppen met afvalzakken op straat, want we zien dat die worden opengescheurd door vogels en ratten op zoek naar eten of door statiegeldverzamelaars op zoek naar flesjes en blikjes. Dit zorgt voor vervuiling op straat. We hebben gekozen voor een combinatie van ondergrondse (en tijdelijk bovengrondse) containers, het op sommige plekken uitbreiden van de loopafstand tot de containers, brengpunten op het water en afval op afspraak. We pakken als eerste de afvalproblematiek in het oude centrum aan en breiden vervolgens uit naar omliggende gebieden. Uitvoering van bovenstaande plannen zorgt uiteindelijk voor beëindiging van zakkeninzameling in de hele stad en daarmee voor een schonere omgeving. De Woon-Winkelstraten Aanpak is succesvol gestart in stadsdeel West.

Deze aanpak wordt nu voortgezet in de andere stadsdelen, te beginnen in stadsdeel Oost. Met deze aanpak doen we onderzoek naar de problemen op een specifieke plek, zodat we passende maatregelen kunnen nemen. In de Kinkerstraat voert het stadsdeel persoonlijke gesprekken om ondernemers bewust te maken van de 25 meter regel, en er zijn zelfsluitende afvalbakken geplaatst. In de Jan Evertsenstraat rijdt de buurtconciërge met een elektrische kar om zwerfafval op te ruimen en daarmee schoon gedrag te stimuleren. Heel belangrijk zijn de afspraken tussen de verenigde BIZ-zen en de gemeente om samen te werken aan schone winkelgebieden. Met de winkeliers van de Bos en Lommerweg wordt in een convenant afgesproken om gezamenlijk het zwerfafval op te ruimen. Met BIZ-gebieden in Zuid (omgeving Albert Cuyp) en Nieuw-West (Lambertus Zijlplein) wordt verkend welke verbeteringen kunnen worden uitgevoerd. Als laatst uitgelichte ontwikkeling noem ik graag de 'Statiegeldaanpak’. Er zijn in samenwerking met Verpact/Statiegeld NL inmiddels meerdere inleverpunten gerealiseerd voor bulkinzameling. Aansluitend lobbyen we voor een innameplicht voor verkopers van statiegeldblikjes en –flesjes. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft recent toegezegd daar onderzoek naar te doen.

Om naast meer afgiftepunten voor statiegeld ook te zorgen voor schonere winkelstraten, start Statiegeld NL, via de BIZ-zen, de inhuur van buurtgastheren/-dames die informeren en aanspreken om de buurt schoon te houden. Deze inzet van buurtgastheren/-dames heeft positief gewerkt op de Nieuwendijk.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 3 van 3

Bewonersinitiatieven en Communicatie Het is belangrijk om de samenwerking met betrokken bewoners te benoemen. Dit vindt vooral plaats vanuit de buurthuizen verspreid door de stad en door speciaal opgerichte buurtinitiatieven zoals Wijkcentrum d’Oude Stadt, Vereniging Voordestad en VuilnisOproer. Deze inzet door bewoners heeft een grote impact voor de stad. Van hieruit komen ook suggesties voor mogelijke verbeteringen. Steeds meer scholen en individuele bewoners komen afvalgrijpers afhalen om de buurt op te ruimen. Dit helpt enorm. Voor naleving van de afvalregels en stimuleren van het juiste gedrag wordt gericht communicatie ingezet. Gemakkelijk toegankelijke informatie is nodig om duidelijk te maken wat op iedere locatie de geldende regels zijn van aanleveren. Bijvoorbeeld door middel van stickers op de afvalcontainers. Campagnes richten zich op het attenderen om schoon te houden, en te stimuleren om schoon te maken. Wanneer nodig, zetten we in op handhaven. Tot slot De stad schoonmaken en schoonhouden is een uitdaging. Zeker deze zomer met diverse grootschalige (extra) evenementen zoals Amsterdam 750 en Sail. Dit vraagt veel van onze uitvoering.

Waar en hoe zetten we onze mensen het beste in? Hoe bereiken we alle locaties? We zullen waar mogelijk flexibele oplossingen bedenken, en intensief communiceren met aandacht voor de gezamenlijke verantwoordelijkheid om de stad schoon te houden, en daarbij enthousiasmeren om mee te helpen. Want we redden het niet zonder de betrokkenheid, het juist aanbieden van afval en eventueel aanvullende inzet van iedere bewoner, bezoeker en ondernemer. We hebben iedereen nodig in de zorg voor een schoon en afvalvrij Amsterdam. Voor wat betreft het initiatiefvoorstel 'Oh Amsterdam wat ben je schoon' vindt u de ontwikkelingen terug in de rapportage. De volledige omzetting van de adviezen van zowel het initiatiefvoorstel als van het burgerberaad schone stad, naar praktische maatregelen, zijn in voorbereiding. Hierover berichten we ook in de volgende voortgang Schoon en Afvalvrij.

Met deze brief en bijgevoegde rapportage beschouw ik de volgende moties en toezeggingen als afgedaan: - Motie inzake meer publiek-private samenwerking tegen zwerfafval - TA2024-001458 - Motie inzake onderzoek mogelijke locaties voor extra statiegeldautomaten in overdekte gemeentelijke locaties - TA2024-000312 - Motie inzake mogelijkheden voor statiegeldautomaten op stations, fietsenstallingen en parkeergarages onderzoeken - TA2024-001131 Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Hester van Buren Wethouder Afval en Reiniging

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl