Raadsinformatiebrief Resultaten evaluatie NoordZuidlijn en Lijnennetvisie.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 16 november 2021 Verkeer, vervoer, water en luchtkwaliteit Egbert de Vries Verkeer en Openbare ruimte, Bestuurlijke.Zaken.VOR@amsterdam.nl

Onderwerp

Resultaten evaluatie Noord/Zuidlijn en Lijnennetvisie

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de resultaten van de evaluatie van de Noord/Zuidlijn en het daarmee samenhangende nieuwe lijnennet. Op 22 juli 2018 is de Noord/Zuidlijn in gebruik genomen. De komst van de Noord/Zuidlijn en de gelijktijdige omvorming van het openbaar vervoernetwerk hebben impact gehad op tal van terreinen. Inmiddels zijn de Noord/Zuidlijn en het nieuwe lijnennet ruim drie jaar operationeel en is het mogelijk om de balans op te maken of verwachtingen, prognoses en doelstellingen zijn waargemaakt. De evaluatie bestaat uit twee onderdelen die als bijlage zijn toegevoegd:  De Impactstudie Noord/Zuidlijn: hierin hebben wetenschappelijke instellingen samen met de gemeente Amsterdam en de Vervoerregio diverse effecten van de Noord/Zuidlijn op de stad en de regio onderzocht. Gekeken is naar effecten op openbaar vervoer, mobiliteit en bereikbaarheid, ruimtelijke economie en gebiedsontwikkeling en openbare ruimte.  De Beleidsevaluatie Lijnennetvisie: hierin heeft de Vervoerregio Amsterdam onderzocht in welke mate de oorspronkelijke doelen van haar Lijnennetvisie 2018 zijn behaald. In de Beleidsevaluatie is deels gebruik gemaakt van analyses uit de Impactstudie. De vervoerkundige aspecten van de evaluatie van de Lijnennetvisie komen uitgebreider aan bod in de brief van de Vervoerregio.

In bijlage daarvan zijn de conclusies samengevat voor de verschillende Amsterdamse stadsdelen en voor de streek. U treft de Regioraadsbrief in de bijlage.

Hoofdconclusies Impactstudie Noord/Zuidlijn Met de komst van de Noord/Zuidlijn en het nieuwe lijnennet werd het metronet de ruggengraat van het openbaar vervoer en daarmee ontstond ruimte voor de groeiende vraag naar openbaar vervoer. Tegelijk werd het bovengrondse openbaar vervoer en de openbare ruimte ontlast. De reizigerstevredenheid bleef onverminderd hoog of nam licht toe. Voor de corona-pandemie reisden er gemiddeld zo’n 105.000 reizigers per dag met de nieuwe metrolijn.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 november 2021 Pagina 2 van 3

De Noord/Zuidlijn heeft vooral tot verschuivingen binnen het openbaar vervoer geleid, maar niet of nauwelijks tot veranderingen in auto- of fietsgebruik. Wel is er een afname van reizigers op de veren opgetreden. Het aandeel ritten dat (gedeeltelijk) per metro wordt afgelegd steeg fors met 10%. Deze reizigers zijn vooral afkomstig uit de tram en in iets mindere mate de bus. Het aantal reizigerskilometers in het gehele OV-netwerk steeg tussen 2017 en 2019 met 9% terwijl de exploitatiekosten, opbrengsten en beheer- en onderhoudskosten per saldo vrijwel gelijk bleven. Voor bijna 90% van de reizigers verbeterde de reistijd of bleef deze gelijk. Jaarlijks wordt er daardoor ruim 2 miljoen uur reistijdwinst geboekt in de Vervoerregio. Het aantal overstappen is binnen het Amsterdamse netwerk per saldo ongeveer gelijk gebleven en op de verbindingen met de omliggende gemeenten licht gestegen. De Noord/Zuidlijn heeft ook geleid tot verandering in de waardering van de openbare ruimte rondom de metrostations. Daarin verschillen de stations wel onderling. Station Noord is het meest in waardering gestegen. De omgeving van Station De Pijp wordt op overlast en aantrekkelijkheid negatiever beoordeeld. De verdichting en functiemix van typen bedrijven en wonen rond de metrostations zijn ook veranderd, maar niet significant anders dan andere delen van Amsterdam.

De bereikbaarheid van banen vanuit veel gebieden is verbeterd. De effecten van de Noord/Zuidlijn op de ruimtelijk economie zijn (nog) beperkt. Er zijn geen significante veranderingen opgetreden in vastgoedprijzen. De woningprijzen en winkelhuren rond de metrostations zijn de afgelopen 20 jaar niet harder gestegen dan elders. Mogelijke aanwijzingen voor het ontbreken van duidelijke positieve effecten zijn de hoge dichtheid van het al aanwezige openbaar vervoernetwerk en het belang van andere vervoerwijzen zoals de fiets.

Met de Noord/Zuidlijn klaar voor de toekomst Het college constateert dat de Noord/Zuidlijn bijdraagt aan de doelen van de stad zoals die ook in de Omgevingsvisie zijn verwoord. De metrolijn vangt de toekomstige groei van het aantal ovreizigers op, en maakt daarmee groei en verdichting binnen grenzen van de stad verder mogelijk. De lijn biedt een snelle verbinding tussen verschillende stadscentra (Noord, Centrum en Zuid) waarmee we de meerkernige ontwikkeling van Amsterdam faciliteren, speelt schaarse ruimte vrij op straatniveau en draagt bij aan de inzet op actieve en duurzame mobiliteit. De Noord/Zuidlijn heeft voor veel reizigers voordelen, en de doelstellingen van de Lijnennetvisie van de Vervoerregio zijn op hoofdlijn gerealiseerd. Wel zijn er in sommige gebieden ook minder goede ervaringen met het nieuwe lijnennet en is voldoende aandacht voor kwetsbare groepen nodig. Bij toekomstige beleidsvorming over het lijnennet weegt de Vervoerregio deze resultaten mee binnen de situatie en mogelijkheden van dat moment. Zo is het nu nog onduidelijk hoe de corona-pandemie de vervoervraag in de komende periode beïnvloedt.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 november 2021 Pagina 3 van 3

Het college hoopt u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd over de resultaten van de evaluatie van de Noord/Zuidlijn.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Egbert J. de Vries Wethouder Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit

Bijlagen 1. Impactstudie Noord/Zuidlijn 2. Evaluatie Lijnennetvisie Vervoerregio Amsterdam 3. Brief Vervoerregio aan de Regioraad over de resultaten van de Noord/Zuidlijn evaluaties

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl