Raadsinformatiebrief resultaten Amsterdam International Business 2024.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 24 maart 2025 Economische Zaken Sofyan Mbarki Directie Economische Zaken en Cultuur, Bas Beekman, bestuurszaken.ezc@amsterdam.nl Resultaten Amsterdam International Business 2024

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de resultaten van de activiteiten van Amsterdam International Business (AIB) over het jaar 2024. Binnen AIB werkt de gemeente Amsterdam, samen met partnergemeenten Amstelveen en Haarlemmermeer aan het aantrekken, behouden en ondersteunen van bedrijven met innovatieve oplossingen. Het gaat om bedrijven die van toegevoegde waarde zijn voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA), doordat zij helpen bij het versnellen van noodzakelijke transities en de economische positie van de regio versterken. Amsterdam biedt met haar open, ondernemende, creatieve, slimme en vermogende economie een unieke kans om lokale innovaties naar een groter publiek te brengen en nieuwe markten te openen. Tegelijkertijd staat ons vestigingsklimaat onder druk, terwijl de grote transities - zoals de energietransitie, circulaire economie, en digitalisering - schreeuwen om innovatie, internationale kennis, middelen en samenwerking. Zoals ook het Mario Draghi-rapport uit 2024 onderstreept, ligt de kracht van Europese steden in het versterken van grensoverstijgende ecosystemen. Amsterdam is daarom nog meer gaan inzetten op strategische samenwerkingen met bedrijven, kennisinstellingen, steden en investeerders in Nederland en Europa die oplossingen bieden voor de grote maatschappelijke uitdagingen.

Amsterdam International Business draagt daar aan bij door de volgende activiteiten: •

• •

•

Trade – Ondersteunen van bedrijven uit de Metropoolregio Amsterdam (MRA) met internationaal schaalbare oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen en die klaar zijn om de internationale markt op te gaan of dat al doen. Acquisitie – Het aantrekken en behouden van bedrijven met innovatieve oplossingen die bijdragen aan onze maatschappelijke uitdagingen. Internationaal talent – Het aantrekken, behouden en verbinden van internationaal talent dat nodig is om technologische en maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Dit talent vult de hiaten in de lokale arbeidsmarkt en versterkt de innovatieve regionale slagkracht. Marketing & Communicatie (Marcom) – Versterken van Amsterdam’s internationale imago als stad van innovatie, duurzaamheid en maatschappelijke impact. Dit is cruciaal voor het aantrekken van zowel bedrijven als talenten.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

24 maart 2025 Pagina 2 van 6

Programma Internationaal Verbinden 2025-2026 In februari 2025 is het programma Internationaal Verbinden 2025-2026 met de gemeenteraad gedeeld (Commissie SED van 26 februari 2025). Hierin wordt de visie op en het belang van internationalisering in de MRA nader toegelicht. Daarnaast wordt er inzicht gegeven in de activiteiten en prioriteiten van Amsterdam International Business voor 2025 en 2026. In deze brief geef ik u een toelichting op de inspanningen en de resultaten in 2024. Trade resultaten in cijfers 2024 Op het gebied van handelsbevordering heeft AIB afgelopen jaar 113 bedrijven uit de Metropoolregio Amsterdam ondersteund bij het internationaal zakendoen. In totaal hebben 641 bedrijven uit heel Nederland meegedaan aan de activiteiten die wij (co-)organiseerden. Trade ondersteunt startups, scale-ups en MKB bedrijven die werken aan oplossingen voor stedelijke uitdagingen en die een grotere afzetmarkt nodig hebben. Door de activiteiten van AIB starten bedrijven op een strategische manier met internationalisering, leren ze belangrijke internationale stakeholders kennen en kunnen zo hun kansen inschatten of vergroten. Als stad hebben we toegang tot gesprekspartners die de bedrijven op zichzelf niet altijd te spreken krijgen. In 2o24 zijn bedrijven op initiatief van AIB regelmatig samengekomen om hun lange termijnplannen met ons en elkaar te delen.

Zo blijven we meerjarig relevante activiteiten aanbieden. De sectoren waarin deze bedrijven in 2024 actief waren, zijn circulaire economie (duurzame bouw en textiel), voedsel, energietransitie, life sciences and health en duurzame mobiliteit. AIB heeft deze bedrijven op de volgende manieren ondersteund: - 18 handelsmissies waar bedrijven de politieke context, het beleid, lokale spelers en marktkansen voor hun product beter leerden kennen; - 13 trainingen en netwerkevenementen in Amsterdam; - 5 missies (handel en city-to-city) in samenwerking met Clipper Stad Amsterdam (Japan, San Francisco, India (2x) en Singapore); - (Inter)nationale beursbezoeken (25 in totaal), waarbij AIB medewerkers bijvoorbeeld zichtbaarheid op paviljoens of spreektijd voor bedrijven op podia hebben geregeld. De trade-activiteiten van AIB zijn onderdeel van het landelijke netwerk Trade & Innovate NL (TINL), bestaande uit de Nederlandse ROMs, RVO, Rotterdam en AIB. Dit netwerk biedt het Trade Relations Programma aan aan Nederlandse bedrijven die internationaal willen ondernemen. In dit programma worden de wensen, kansen en belemmeringen voor bedrijven (incl. startups) bij internationalisering in kaart gebracht. In het afgelopen jaar heeft AIB gesprekken gevoerd met 89 bedrijven waarna deze zijn verwelkomd in ons netwerk en gerichte dienstverlening is uitgevoerd.

Sommigen van deze bedrijven zijn vervolgens ook meegegaan op gezamenlijke handelsmissies. Voorbeelden van succesverhalen zijn: -

Het bedrijf Clappform heeft drie keer meegedaan aan een handelsmissie naar de Smart City Expo Barcelona. Het contact dat zij hier met diverse Zweedse steden hebben gehad,

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

-

-

24 maart 2025 Pagina 3 van 6

heeft in 2024 geleid tot een opdracht voor de stad Malmö. Clappform helpt Malmö met het meten en stimuleren van sociale betrokkenheid en interactie. Tijdens de handelsmissie naar Tokyo i.h.k.v. de Clipper wereldreis organiseerde AIB een ontmoeting tussen acht innovatieve Amsterdamse bedrijven en Keidanren -Japans grootste Business Federatie- waaraan o.a. het bedrijf Madaster een klant heeft over gehouden en enkele van de overige bedrijven zeer waardevolle contacten hebben gelegd. Het bedrijf Coding the Curbs ontwikkelt digitale platforms voor flexibel beheer van stedelijke ruimtes, zoals parkeerplaatsen en laadzones waarmee ze duurzamere mobiliteit bevorderen. Dankzij het programma Von A nach B -een samenwerking tussen Amsterdam en Berlijn, door AIB opgezet -bouwden ze waardevolle relaties op in Berlijn en kregen ze in 2024 toegang tot het Smart Hardenbergplatz project. Dit initiatief herontwikkelt het Hardenbergplatz bij station Zoologischer Garten met dynamisch mobiliteits- en logistiekbeheer.

Acquisitie resultaten in cijfers 2024 In 2024 hebben zich 49 nieuwe buitenlandse bedrijven in de MRA gevestigd. Deze bedrijven verwachten binnen 3 jaar in totaal 1.458 nieuwe arbeidsplaatsen te creëeren in de MRA. Bij 37 van deze bedrijven is AIB direct betrokken geweest en zijn deze onderdeel van de jaarresultaten van het Invest in Holland Netwerk (het landelijke netwerk van regionale acquisitie-organisaties en Netherlands Foreign Investment Agency, uitvoeringsorganisatie van het ministerie van Economische Zaken). De overige 12 bedrijven hebben zich grotendeels zonder de hulp van AIB in de Metropoolregio Amsterdam gevestigd. Sinds 2024 bepaalt AIB de waarde van een bedrijf op een nieuwe manier. Er wordt nu gekeken naar de bijdrage aan maatschappelijke transities, het versterken van innovatieclusters en potentiële economische en sociale impact. Het waarderingscijfer op deze categorieën bepaalt een lage, medium of hoge waarde. Het team ondersteunt bedrijven met medium en hoge waarde 1. Van de 49 nieuwe buitenlandse bedrijven in 2024 zijn er 15 gekwalificeerd in de categorie hoge waarde, 27 in medium waarde. Van alle nieuwe bedrijven is dus 86% van medium of of hoge waarde. Als we uitsluitend naar de eerder genoemde 37 buitenlandse bedrijven kijken waarbij AIB betrokken is geweest, dan is er zelfs sprake van 95% medium en hoge waarde.

Voorbeelden van nieuw gelande bedrijven die van hoge waarde zijn: - TRACT: meet en traceert de CSR prestaties van agrifood ketens. De methologie maakt bijvoorbeeld CO2 uitstoot, ontbossing, eventuele kinderarbeid en inkomens inzichtelijk, o.a. in ketens van koffie, kokos, palmolie, soja en katoen. - Decathlon Tech Hub, een technologisch centrum met R&D voor deze sportketen, waar duurzaamheid centraal staat (o.a. recycling). - Zaffra, een toekomstig producent van Sustainable Aviation Fuel (SAF) dat de luchtvaartsector moet helpen om sneller te decarboniseren.

1

In de Raadsbrief over het programma Internationaal Verbinden van februari j.l. vindt u een preciezere toelichting op hoe we de waarde van een bedrijf bepalen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

-

24 maart 2025 Pagina 4 van 6

Lovance Biotherapeutics, een pionier op het gebied van kankerbehandeling. Het bedrijf onderzoekt het menselijke immuunsysteem met als doel om verschillende kankercellen bij patiënten te herkennen en aan te vallen.

Daarnaast zijn 13 reeds eerder gevestigde internationale bedrijven in de regio in 2024 verder uitgebreid. Dit levert de komende drie jaar naar verwachting 589 nieuwe arbeidsplaatsen op. Het grootste deel van deze uitbreidingen is met ondersteuning van AIB uitgevoerd – 10 van deze 13 waren van medium of hoge waarde. Een voorbeeld van een uitbreiding is een nieuw magazijn van het bedrijf Kintetsu World Express voor een gekoelde opslag en transport van medicijnen. IN Amsterdam resultaten in cijfers 2024 In 2024 maakten 14.013 bezoekers gebruik van de dienstverlening van IN Amsterdam (het expatcenter). Dit zijn zowel internationale kenniswerkers als hun partners en kinderen. Ter vergelijking, in 2023 waren dit 18.664 bezoekers. Voor het eerst sinds de instroom van registraties via IN Amsterdam wordt bijgehouden (sinds 2008), is er sprake van een daling (met uitzondering van coronajaren 2020 en 2021). Deze kentering doet zich niet alleen in de regio Amsterdam voor, maar is zichtbaar in het hele land. Dit blijkt ook uit de landelijke cijfers van de IND, zoals het aantal aanvragen voor verblijfsvergunningen voor kennis en talent. De instroom van kenniswerkers is sterk afhankelijk van nationale en geopolitieke ontwikkelingen.

Internationale kenniswerkers in de regio Amsterdam gaan aan de slag bij een breed scala aan bedrijven (zowel internationale als Nederlandse bedrijven), en bij kennisinstellingen. Naast het regelen van formaliteiten biedt IN Amsterdam internationale professionals informatie, voorlichting, activiteiten en bijeenkomsten aan gericht op behoud en verbinding van internationaal talent aan de regio. Dit omvatte in 2024 onder andere thema's zoals het vinden van werk (incl. tekortsectoren), het stimuleren van het Nederlands leren, vrijwilligerswerk, huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs, etc. Naast het ondersteunen van kenniswerkers zelf, zet IN Amsterdam zich ook in voor hun partners, die vaak over werkervaring beschikken en graag willen werken. Dit biedt ook kansen voor sectoren met een tekort aan personeel, zoals de zorg, het onderwijs, techniek en ICT. Dit is ook aangetoond in de pilot Internationale Zorgprofessionals die IN Amsterdam samen met het Regionaal Werkcetrum (RWC), zorgkoepels en werkgevers in 2024 heeft uitgevoerd. In een programma van zes maanden hebben partners van internationale kenniswerkers met achtergrond in de zorg de Nederlandse taal geleerd en aan activiteiten en matching met werkgevers meegedaan. Inmiddels zijn veel van de deelnemers aan de pilot weer werkzaam in de zorg (waar zij eerst na hun komst in Nederland in o.a. de retail werkten).

Innovatieve bedrijven naar Amsterdam De focus op kwaliteit heeft ervoor gezorgd dat een ruime meerderheid van de nieuwe bedrijven voldoet aan de criteria die wij hebben opgesteld. Alleen staat de MRA momenteel wel voor een groot aantal uitdagingen om vestigingsklimaat te versterken -krapte op het elektriciteitsnetwerk, krapte op de arbeidsmarkt, het tekort aan betaalbare huur- en koopwoningen en het gebrek, bezuinigingen op het hoger onderwijs, onduidelijkheid over 30% regeling etc.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

24 maart 2025 Pagina 5 van 6

Het kabinet-Schoof heeft de doelstelling om het verdienvermogen en ondernemingsklimaat in Nederland te versterken. Duidelijk is dat deze ambitie moeilijk kan worden waargemaakt zonder het wegnemen van deze uitdagingen. AIB heeft als onderdeel van de gemeente Amsterdam een belangrijke signaleringsfunctie, maar het is in hoge mate aan de Rijksoverheid om bovenstaande uitdagingen aan te pakken. Het huidige kabinet laat niet zien dat het innovatie ondersteunt en heeft ook geen lange termijnvisie op een duurzame economie. Dat is op dit moment in het voordeel van de fossiele industrie. Naast de genoemde interne omgevingsfactoren, spelen ook externe omgevingsfactoren een drukkende rol. Zo hebben de opgelopen inflatie in combinatie met historisch snel gestegen beleidsrentes van centrale banken ook dit jaar geleid tot uit- of afstel van investeringen en spelen ook geopolitieke ontwikkelingen een rol. Het valt bijvoorbeeld op dat buitenlandse investeringen vanuit de Verenigde Staten in de MRA historisch laag zijn terwijl de VS altijd het grootste deel van buitenlandse investeringen voor haar rekening nam. Dit kan niet los worden gezien van de Inflation Reduction Act en brede politieke beweging waarin bedrijven in de VS ertoe worden bewogen om vooral in eigen land te investeren.

Verwachtingen en inzet voor 2025 Ondanks deze druk op het vestigingsklimaat is het belangrijk op te merken dat de economie van de MRA veerkrachtig van aard is en dat de MRA met betrekking tot internationaal zakendoen nog steeds een van de beste regio’s binnen Europa is. Dit wordt nog altijd in diverse internationale rankings onderstreept. 2025 markeert de start van het nieuwe Programma Internationaal Verbinden. De maatschappelijke uitdagingen die u in het Programma leest, kunnen niet worden opgelost zonder de inzet van de vele internationale en lokale bedrijven die de MRA rijk is. AIB zal in 2025 wederom volop inzetten om relevante bedrijven te verwelkomen in de MRA of te ondersteunen in hun ambitie om te internationaliseren. Ook zal IN Amsterdam als onderdeel van AIB er zorg voor dragen dat internationale kenniswerkers en hun familie goed kunnen landen bij onze kennisinstellingen, lokale en internationale bedrijven en zal nog meer inzetten op behoud en verbinding van internationaal talent aan de regio. Amsterdam is al 750 jaar een internationale handelsstad. We willen in dit jubileumjaar laten zien dat het in deze stad en regio goed zakendoen is. Ik vertrouw er op u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

24 maart 2025 Pagina 6 van 6