Raadsinformatiebrief-resultaten amsterdam inbusiness 2022.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 19 april 2023 Economische Zaken Sofyan Mbarki Economische Zaken en Cultuur, p.de.kruijk@amsterdam.nl

Onderwerp

Toelichting inspanningen en resultaten amsterdam inbusiness 2022

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de resultaten van de activiteiten van amsterdam inbusiness (aib) over het afgelopen jaar. Binnen aib werken de gemeenten Almere1, Amstelveen, Haarlemmermeer en Amsterdam samen aan het aantrekken van buitenlandse bedrijven en het onderhouden van de relatie met deze bedrijven in de Metropoolregio Amsterdam (MRA). In deze brief geef ik u een toelichting op de inspanningen en de resultaten van aib in 2022. amsterdam inbusiness richt zich op acquisitie van bedrijven die een stimulans geven aan de verduurzaming van de MRA, innovatiekracht en lokale werkgelegenheid. De belangrijkste redenen voor internationale bedrijven om zich hier te vestigen zijn de strategische ligging in Europa, de goede digitale en logistieke verbindingen en de aanwezigheid van en aantrekkingskracht op talent. Het streven hierbij is om deze bedrijven zo duurzaam mogelijk te verankeren in de MRA en op innovatief vlak verder te laten groeien. Dit doet aib onder andere door het verbinden van internationale bedrijven met lokale bedrijven en met startups, kennisinstellingen en maatschappelijke initiatieven in de stad en regio. Bedrijven die louter komen voor belastingvoordelen – brievenbusfirma’s - worden door aib dus niet ondersteund.

Impact geopolitieke en financieel-economische factoren op buitenlandse investeringen De buitenlandse investeringen in de MRA zijn in absolute aantallen in 2022 gedaald ten opzichte van 2021 . Hier liggen meerdere oorzaken aan ten grondslag. De drie geopolitieke en financieeleconomische factoren die hieraan hebben bijgedragen zijn het afgelopen jaar – en nog steeds – uitvoerig in het nieuws geweest. Ten eerste heeft de oorlog tussen Oekraine en Rusland de veiligheidsarchitectuur in Europa aangetast. Veiligheid en voorspelbaarheid van overheden zijn belangrijke waarden bij internationaal zakendoen. Ten tweede kent de inflatie over de hele wereld brede effecten doordat consumenten minder te besteden hebben en bedrijven minder marges behouden, waardoor zij veelal investeringen terugdraaien of uitstellen. Ten derde heeft het wereldwijd verhogen van de beleidsrentes door centrale banken ertoe geleid dat bedrijven nu minder ruimte voor investeringen hebben daar waar dit in eerdere jaren juist volop het geval was. Deze drie factoren hebben een remmend effect op internationaal zakendoen, ook in de MRA. Wat voor de MRA nog extra geldt inzake buitenlandse investeringen is dat het bij economische 1

De gemeente Almere heeft besloten om de samenwerking met aib op te zeggen per 1 januari 2023.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 2 van 3

tegenwind relatief extra wordt geraakt vergeleken met de rest van Nederland. Daar staat tegenover dat bij herstel en economisch betere tijden de groei extra groot is. Resultaten 2022 In 2022 hebben zich 90 nieuwe buitenlandse bedrijven in de MRA gevestigd. Deze bedrijven verwachten binnen 3 jaar in totaal 2.798 nieuwe arbeidsplaatsen te creëeren in de MRA (t.o.v. 133 bedrijven met 4.089 arbeidsplaatsen in 2021). De sector ICT & tech was afgelopen jaar de sector met de meeste arbeidsplaatsen. Op de tweede plaats volgt de sector financieel/zakelijke dienstverlening & fintech. Op de derde plaats volgt de sector transport & logistiek. Daarna volgen sectoren zoals de creative industrie en Life Sciences & Health. Daarnaast hebben uitbreidingen bij 15 buitenlandse bedrijven die reeds in de MRA gevestigd zijn in 2022 gezorgd voor nog eens 1.015 nieuwe arbeidsplaatsen (ten opzichte van 30 uitbreidingen met 2.474 arbeidsplaatsen in 2021). Deze uitbreidingen komen ook voornamelijk van bedrijven actief in Life Sciences & Health, ICT & tech en transport & logistiek. Van de 90 nieuwe bedrijven in 2022 waren er 14 internationale en Europese hoofdkantoren, goed voor 1.107 banen. Dat is een halvering t.o.v. 2021 toen er nog 32 hoofdkantoren vestigden, goed voor 1.702 banen.

Ook de Brexit speelt nog steeds een rol van betekenis in de besluitvorming van internationale bedrijven: in het afgelopen jaar speelde Brexit een rol bij 27% van de uitbreidingen en 14% van de nieuwe bedrijven. Hiermee zijn er sinds het Brexit-referendum in 2016 nu in totaal 186 bedrijven naar de MRA gekomen of hier uitgebreid door de Brexit, waarbij in totaal 6.522 arbeidsplaatsen werden gecreëerd. Dit neemt niet weg dat er ook negatieve economische effecten zijn geweest door de Brexit die wij niet op MRA-niveau kunnen meten. Daarnaast zijn 17% van de bedrijven met 8% van de arbeidsplaatsen in 2022 geland in de MRA buiten Amsterdam, in 2021 was dat aandeel 29% van de bedrijven met 26% van de arbeidsplaatsen. De eerder genoemde geopolitieke en financieel-economische factoren hebben duidelijk effect op de buitenlandse investeringen in de MRA. Of het nou ging om nieuwe bedrijven, uitbreidingen of hoofdkantoren – in 2022 zijn er veelal minder buitenlandse investeringen gedaan dan verwacht. Echter, het totaal aantal verwachte arbeidsplaatsen door nieuw gevestigde buitenlandse bedrijven bleef historisch gezien hoog. Ook valt op dat de nieuw gevestigde bedrijven in 2022 gemiddeld 30 arbeidsplaatsen verwachten te creëren, net zoals in 2021. In eerdere jaren bleek dit gemiddelde lager te liggen. De vraag van buitenlandse bedrijven naar talent blijft dus significant.

Ten slotte is het goed om te vermelden dat uit onderzoek van CBS uit 2017 is gebleken dat één baan bij een buitenlands bedrijf ook één lokale baan oplevert. Het afwegingskader dat aan die berekening ten grondslag ligt is nog steeds actueel. “Waarde” toevoegen aan sterke regionale ecosystemen In 2022 is amsterdam inbusiness begonnen met het ontwikkelen en implementeren van een nieuwe werkwijze. Hierdoor is de focus verschoven van het puur gericht op hoge aantallen nieuw gelande internationale bedrijven en gecreëerde arbeidsplaatsen naar een focus op de toegevoegde waarde die een bedrijf creëert binnen de regio. Werkgelegenheid is hier slechts één onderdeel van. Speciale aandacht is er voor bedrijven die in waarde bijdragen aan de strategischeconomische transities zoals de voedsel, energie, circulaire en digitale. Deze bedrijven vinden in

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 3 van 3

onze regio vitale ecosystemen van bedrijven en kennisinstellingen waarmee zij zichzelf kunnen versterken en waaraan zij kunnen bijdragen. Wanneer waarde leidend is, is selectiviteit het sleutelwoord. Naast dat onze dienstverlening selectief wordt ingezet, is ook hoe bedrijven omgaan met de richtlijnen vanuit Corporate Social Responsibility (CSR) en Environmental Social Governance (ESG) van groot belang. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende informatie over de inspanningen en toelichting op de resultaten van amsterdam inbusiness te hebben gegeven. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl