Raadsinformatiebrief-RBH_def.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 19 december 2024 Inclusie en Antidiscriminatiebeleid Touria Meliani Onderwijs, Jeugd, Zorg en Diversiteit– ojzd@amsterdam.nl

Onderwerp

Beeindiging samenwerking Stichting het Regenbooghuis

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad,

Met deze brief informeert het college u dat de subsidieaanvraag van Stichting het Regenbooghuis voor 2025 is afgewezen en dat de samenwerking tussen de gemeente en Stichting het Regenbooghuis hiermee stopt. Het college zal de komende periode onderzoeken op welke andere wijze er invulling kan worden gegeven aan de behoeften die ten grondslag lagen aan het initiatief tot een Regenbooghuis. Initiatiefnemers uit de lhbtiq+ gemeenschap, vertegenwoordigd in Stichting het Regenbooghuis, hebben zich ingezet om een Regenbooghuis te realiseren. Het college is hen hier dankbaar voor. Helaas zijn er de afgelopen jaren onvoldoende resultaten geboekt om deze samenwerking voort te zetten. Aanleiding ontwikkeling Regenbooghuis Het Regenbooghuis moet een plek zijn voor de gehele lhtbiq+ gemeenschap, met bijzondere aandacht voor gemarginaliseerde groepen. De locatie moet zowel (1) een veilige ontmoetingsplek zijn voor personen uit de lhbtiq+ gemeenschap, als (2) een plek voor zelforganisaties en maatschappelijke organisaties om samen te komen en elkaar te versterken op het gebied van lhbtiq+ emancipatie en antidiscriminatie. Het eerste doel, een ontmoetingsplek voor de lhbtiq+ gemeenschap, is één van de uitkomsten van een kennismakingsgesprek tussen burgemeester Halsema en een vertegenwoordiging van de lhbtiq+ gemeenschap op 25 juli 2018.

In het verslag van dit gesprek werd opgetekend: ‘Het ontbreekt op dit moment aan dagelijkse zichtbaarheid. Er is behoefte aan een gebouw, een herkenbare plek, een ontmoetingsplek.’ Deze plek zou in het bijzonder van belang zijn voor gemarginaliseerde groepen waaronder biculturele lhbtiq+ personen en trans personen. Het tweede doel, versterking van de lhbtiq+ emancipatiebeweging, werd in diezelfde periode door de gemeenteraad ingebracht, met motie 913 van de leden Blom en Vroege inzake lhbti gemeenschapsbouw (2018). De motie verzoekt het college van burgemeester en wethouders om: 1. te onderzoeken wat er nodig is om lhbti-organisaties en individuen bijeen te brengen opdat zij kunnen netwerken, trainingen gefaciliteerd kunnen worden en kennis en informatie kan worden gedeeld, en

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 december 2024 Pagina 2 van 5

2. hierin mee te nemen de specifieke aandacht voor transgender en lesbische vrouwen, lhbti’ers met een migratieachtergrond en lhbti-vluchtelingen. De wensen voor een veilige ontmoetingsplek voor lhbtiq+ personen, met bijzondere aandacht voor gemarginaliseerde groepen, en voor een voorziening ter versterking van de lhbtiq+ emancipatiebeweging, zijn samengebracht in de afdoening van de motie middels een raadsbrief d.d. 16 september 2019 en de Regenboognota 2019-2022. In deze stukken werd een onderzoek aangekondigd naar de haalbaarheid van het opzetten van een ontmoetingsplek (Regenbooghuis) voor lhbtiq+ initatieven, waaronder een veilige ontmoetingsplek voor biculturele lhbtiq+ personen. Eigen regie In een veiligheidsoverleg begin 2019 met een vertegenwoordiging van de lhbtiq+ gemeenschap, waarbij burgemeester Halsema aanwezig was, werd verzocht om met ideeën voor de invulling van dit Regenboog huis te komen. Een aantal van de aanwezigen bij deze bijeenkomst presenteerde in april 2019 een concept-plan, dat werd omarmd door het college. Een door de gemeente aangestelde kwartiermaker voerde een haalbaarheidsonderzoek uit met betrokkenheid van een klankbordgroep waarin ook de initiatiefnemers plaatshadden. In dit proces werd het concept-plan als basis genomen en werd als eindproduct een realisatieplan opgeleverd.

In het realisatieplan kwam de nadruk te liggen op een ontmoetingsplek (het eerste doel) voor biculturele lhbtiq+ personen en trans personen. Dit sloot aan bij de Regenboognota 20192022, waarin werd gesteld dat gezien de verschillende snelheden waarmee verschillende groepen zich emanciperen, er een scherpere focus zou komen te liggen op twee specifieke groepen: trans personen en biculturele lhbtiq+ personen. Het tweede doel, een voorziening voor versterking van de lhbtiq+ emancipatiebeweging bleef bestaan maar meer op de achtergrond. Na afronding van de opdracht van de kwartiermaker aan het einde van 2020 werd de klankbordgroep opgeheven en stelde de gemeente een realisatiegroep aan van vier personen, waarvan drie afkomstig waren uit de klankbordgroep. De realisatiegroep kreeg opdracht om voorbereidingen te treffen voor opening van het Regenbooghuis. De leden van de realisatiegroep werden verantwoordelijk voor toezicht op de verbouwing, organisatieontwikkeling – waaronder het oprichten van een stichting en het aanstellen van een bestuur en communicatie. Pand De eerste stap in de realisatie was het vinden van een pand. Dit pand werd begin 2021 gevonden aan de Potgietersstraat in Amsterdam West. Enkele maanden later werd in hetzelfde pand, dat in bezit is van Gemeentelijk Vastgoed, een verzakking geconstateerd die verder onderzocht moest worden.

Daarna heeft de gemeente een verbouwing laten uitvoeren om het pand gebruiksklaar te maken. De zoektocht naar een pand, een periode van onduidelijkheid over de mogelijkheid voor realisatie aan de Potgietersstraat en vervolgens het

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 december 2024 Pagina 3 van 5

proces voor benodigde herstelwerkzaamheden aan het pand zorgden ervoor dat verdere ontwikkelingen van begin 2021 tot begin 2023 op een laag pitje stonden. Subsidieverleningen In opdracht van de gemeente is vanuit de realisatiegroep een stichting opgericht, Stichting het Regenbooghuis, met een interim-bestuur van drie personen die al actief waren in de lhbtiq+ emancipatiebeweging. Het college van B&W heeft op 27 juni 2023 besloten om een incidentele subsidie toe te kennen aan Stichting het Regenbooghuis voor de periode van juli 2023 tot en met juni 2024 met als hoofddoel voorbereidingen te treffen voor de opening van een Regenbooghuis met brede betrokkenheid van de lhbtiq+-gemeenschap, in het bijzonder van lhbtiq+ personen met een biculturele achtergrond en trans personen. Concreet ontving de Stichting subsidie voor: Het toezien op implementatie van het Programma van eisen voor de locatie-inrichting uit het realisatieplan tijdens de verbouwing, het vormgeven van de organisatiestructuur van het Regenbooghuis, het aantrekken van nieuwe bestuursleden, het verbinden van samenwerkingspartners aan het Regenbooghuis, en het faciliteren en organiseren van tussentijdse programmering. Die subsidieperiode is op verzoek van de Stichting verlengd tot 1 oktober 2024 omdat er extra tijd nodig was om de gesubsidieerde activiteiten te realiseren.

Het college van B&W heeft op 16 juli 2024 besloten om de Stichting een tweede incidentele subsidie te verlenen voor de periode lopende van 1 juli tot en met 31 december 2024. Die subsidie bestaat uit twee delen: een inrichtingssubsidie en een exploitatiesubsidie voor organisatieontwikkeling, huur, voorbereidende activiteiten voor opening van het Regenbooghuis, en programmering vanaf oktober 2024. Begeleiding vanuit de gemeente Hoewel eigen regie het uitgangspunt is geweest, is vanuit de gemeente waar nodig ondersteuning gegeven in het realiseren van het Regenbooghuis. In de periode 2019-2024 heeft ondersteuning vanuit de gemeente bestaan uit het aanstellen van kwartiermakers, ambtelijke monitoring en bestuurlijk contact. Na tegenvallende resultaten in de eerste subsidieperiode, zijn aanvullende voorwaarden gesteld in de laatste subsidiebeschikking. Reflectie en resultaten Het college heeft in de realisatie van een voorziening voor ontmoeting en gemeenschapsopbouw binnen de lhbtiq+ gemeenschap, ervoor gekozen om een initiatief vanuit de gemeenschap te omarmen. Hiermee werd een keuze gemaakt voor eigen regie, in plaats van de meer gebruikelijke sturende rol voor de gemeente. Eigen regie voor de gemeenschap waarvoor het Regenbooghuis is bedoeld, was een gedeelde wens van de klankbordgroep en het college.

Dit sluit aan bij de faciliterende werkwijze in het emancipatiebeleid, wat ervan uitgaat dat groepen in een achtergestelde positie zelf het beste weten wat ze willen en hoe ze daar willen komen. Individuen, groepen en organisaties die hun stem laten horen en zich inzetten voor meer gelijkheid, kunnen rekenen op de steun van het college. Er is daarom bewust gekozen om een start te maken met een kleine groep initiatiefnemers waar de energie zat, en het initiatief van daaruit te laten groeien. De wederzijdse afhankelijkheid tussen gemeente en stichting leidde tot vraagstukken in de

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 december 2024 Pagina 4 van 5

onderlinge samenwerking. Voor de gemeente is de gekozen aanpak ook een leerproces geweest. We hebben inzichten opgedaan die van waarde zijn in het ondersteunen van toekomstige initiatieven waarin eigen regie als leidend principe geldt. De uitkomsten die de stichting heeft gerealiseerd vanuit de verstrekte subsidies zijn onvoldoende om het vertrouwen te geven dat er in de komende periode een breed gedragen Regenbooghuis door de Stichting gerealiseerd kan worden. De Stichting heeft toegezien op de verbouwing, gewerkt aan de inrichting van het gebouw, een organisatiestructuur op papier gezet, een branding ontwikkeld, enkele aanloopactiviteiten georganiseerd en gefaciliteerd, en nieuwe bestuursleden en een programmaraad aangesteld. Op veel vlakken is de realisatie van de gesubsidieerde activiteiten echter vertraagd, onvoldoende of niet gerealiseerd. De gemeente hecht in het bijzonder belang aan de vertraging van de opening van het Regenbooghuis, het feit dat zij geen bewijs heeft ontvangen van een opgebouwd breed netwerk van samenwerkingspartners en gebruikers, en het feit dat de stichting geen inzicht kan geven in de geplande programmering en activiteiten. Waar in de eindverantwoordingen van de twee verleende subsidies wordt afgeweken van de gemaakte afspraken over de subsidie, ziet de gemeente zich genoodzaakt tot gedeeltelijke terugvordering van de uitgekeerde middelen.

Subsidie-aanvraag 2025 Stichting het Regenbooghuis heeft op 30 oktober 2024 een nieuwe incidentele subsidieaanvraag van €615.273,65 ingediend bij de gemeente voor financiering in 2025, ten behoeve van het beheer en de programmering in het Regenbooghuis voor 2025. Het college heeft besloten deze aanvraag niet te honoreren. Het college heeft dit besluit genomen op basis van de volgende overwegingen: 1) Er zijn gegronde redenen om aan te nemen dat de aangevraagde activiteiten niet of niet geheel zullen plaatsvinden. De vorige twee subsidies zijn onvoldoende benut om vorm te geven aan de interne organisatie, het Regenbooghuis open te laten gaan, een partnernetwerk te ontwikkelen en een mate van programmering te realiseren die in verhouding staat tot zowel de hoogte van de subsidie als de bestuurlijke doelen. Ondanks het verlenen van meer begeleiding vanuit de gemeente in de tweede subsidieperiode blijven resultaten achter. Vertraging rondom de geplande opening van het Regenbooghuis loopt inmiddels op tot bijna een jaar: de geplande opening in september 2024 is door de Stichting uitgesteld tot juli 2025. 2) Er zijn gegronde redenen om aan te nemen dat de aanvrager niet zal voldoen aan de aan de subsidie verbonden verplichtingen.

Zo heeft de Stichting ondanks nadrukkelijk verzoek vanuit de gemeente, geen overige financiering aangetrokken en geen plan voor het werven van overige inkomsten opgenomen in de aanvraag. Vervolg Het niet toekennen van de subsidieaanvraag voor 2025 betekent dat de samenwerking met Stichting het Regenbooghuis stopt. Evenwel ziet het college nog steeds de waarde in van een

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 december 2024 Pagina 5 van 5

voorziening voor ontmoeting en emancipatieversterking van de lhbtiq+ gemeenschap. Op dit moment worden scenario's hiervoor verkend. Hierbij wordt onder andere gekeken naar realisatie in het gebouw aan de Potgietersstraat met een faciliterende rol voor een maatschappelijke organisatie. De raad wordt geïnformeerd over de uitkomsten van deze verkenning en verdere vervolgstappen. Tot slot Het college is dankbaar voor de bijdragen van betrokkenen die zich de afgelopen jaren hebben ingezet voor de totstandkoming van het Regenbooghuis. Dit zijn zonder uitzondering mensen die zich op allerlei wijzen dienstbaar maken voor de belangen van lhbtiq+ personen. Deze inzet is belangrijk voor de stad. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Inclusie en Antidiscriminatiebeleid