Raadsinformatiebrief Rapportage ETHOS Amsterdam-Amstelland 2025-10-08 (003).pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 08 0ktober 2025 Opvang Rutger Groot Wassink Directie Jeugd, Zorg en Diversiteit

Onderwerp

Resultaten ETHOS-telling Amsterdam-Amstelland, 2025

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Op 7 en 8 april van dit jaar vond de ETHOS-telling van het Kansfonds en de Hogeschool van Utrecht plaats waaraan de Amsterdam-Amstelland gemeenten hebben meegedaan. Tijdens deze telling zijn het aantal dak- en thuisloze mensen in onze regio geteld. Het college spreekt haar dank uit naar de 119 organisaties binnen de regio die geholpen hebben bij het tellen. De uitkomsten van deze omvangrijke opdracht zijn vandaag, 8 oktober 2025, gepubliceerd. In deze brief geven we een eerste reactie op de uitkomsten. Aanpak ETHOS-telling De ETHOS-telling is een telonderzoek dat inzicht geeft in de aantallen en profielen van dak- en thuisloze mensen. Groepen die normaal buiten beeld blijven, zoals kinderen en ouderen, worden ook in beeld gebracht. Dakloosheid wordt binnen de ETHOS-methode gedefinieerd als: een gebrek aan volwaardige huisvesting. Hierdoor biedt de methode niet alleen zicht op feitelijke dakloosheid, maar ook op een potentieel grote groep mensen die geen veilig eigen (t)huis hebben. Daarmee bieden de uitkomsten van de ETHOS-telling meer informatie dan alleen de registratiegegevens van zorgaanbieders. De ETHOS-rapportage brengt de enorme opgave waar we in onze regio voor staan scherp in beeld.

Helaas bevestigt de ETHOS-telling ons vermoeden dat er veel meer (verborgen) dakloosheid in de regio Amsterdam-Amstelland is dan formeel geregistreerd. Het college is geschrokken van de cijfers van de ETHOS-telling, maar we zijn er niet door verrast. De afnemende bestaanszekerheid en de woningcrisis zijn belangrijke oorzaken voor de grote groep (dreigend) dak- en thuisloze mensen. Uitkomsten ETHOS-telling Er zijn in totaal 13.904 dak- en thuisloze mensen geteld in de regio Amsterdam-Amstelland. Deze aantallen zijn enorm. Wat opvalt is dat de groep dak- en thuisloze mensen zeer divers is. Van de getelde mensen is 30% vrouw. Onder hen waren 56 vrouwen zwanger op het moment van de telling. Daarnaast valt veertien procent (1.769) van de getelde mensen in de categorie jongvolwassen: zij zijn tussen de 18 en 27 jaar. Er werden in totaal 1.718 kinderen geteld – dertien procent van de totale groep. Daarvan waren 55 kinderen op het moment van de telling niet bij

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 oktober 2025 Pagina 2 van 3

ouders of verzorgers in de buurt. De overige 1.663 kinderen waren samen met één of meerdere ouders of verzorgers. Het is volstrekt onacceptabel dat er in Amsterdam kinderen dakloos op straat verblijven. Dat is het uitgangspunt en dat blijft het ook. Wij hebben naar aanleiding van deze uitkomst een inventarisatie gedaan bij onze partners en hebben op dit moment geen concrete signalen van kinderen die op straat leven. Wanneer we een signaal krijgen van een dakloos kind op straat dan wordt er uiteraard direct actie ondernomen en maatwerk geleverd. Het aantal getelde kinderen en gezinnen benadrukt de urgentie van de problematiek die de afgelopen maanden in uw raad is besproken. Te veel kinderen in Amsterdam leven onder omstandigheden waarbinnen zij zich niet volwaardig kunnen ontwikkelen of voldoende veilig zijn. Deze nieuwe data ondersteunen de zoektocht van het college om dak- en thuisloze kinderen beter te ondersteunen. Niet in de minste plaats omdat het gemeentelijke systeem vanwege privacyregels geen kinderen registreert en het daarmee unieke informatie betreft. Tegelijkertijd is de omvang van de opgave waar wij voor staan aanzienlijk.

Het college licht een aantal opvallende resultaten van de ETHOS-telling uit: • 44 procent van de getelde volwassenen (5.069 mensen) in de regio verblijven bij vrienden, familie of in non-conventionele woonruimten (plekken die niet bedoeld zijn om permanent te wonen) zoals een auto, caravan, vakantiewoning of boot. De ETHOS-telling geeft hiermee nieuwe inzichten in de informele en vaak uiterst kwetsbare woonomstandigheden van mensen; • Een grote groep mensen is geteld in de tijdelijke (nood)opvang voor dakloze mensen (2.026 volwassen mensen); • De jongvolwassen groep verblijft het vaakst bij familie, vrienden of derden (36 procent) of in niet-conventionele woonruimten (18 procent); • Het percentage mensen met een nationaliteit van buiten de EU (25 procent) is aanzienlijk hoger dan verwacht, terwijl het percentage EU-burgers (10 procent) juist lager is dan werd aangenomen. Daarbij moet ook worden opgemerkt dat van een groot aantal mensen geen nationaliteit bekend is (30 procent). De telorganisaties geven aan dat zij in hun uitvoeringspraktijk feitelijk nog meer dak- en thuisloze inwoners zien dan binnen ETHOS geteld zijn of die we terugzien in onze gemeentelijke registraties.

Doordat de telmethode in een beperkte periode is uitgevoerd en niet alle telpartners even intensief konden meetellen vanwege beschikbare capaciteit zijn ook de ETHOS-uitkomsten een benadering van de werkelijkheid. Dit alles betekent dat het aantal dak- en thuisloze mensen in de regio Amsterdam-Amstelland hoger kan uitvallen dan uit deze ETHOS-telling blijkt. Vervolg In Amsterdam hebben we de afgelopen jaren bijna 30 miljoen euro geïnvesteerd in en vrijgemaakt voor preventiemaatregelen, opvangplekken en extra begeleiding. Toch is dit niet genoeg. De ETHOS-telling laat zien dat deze inzet nodig blijft. Met de uitkomsten van deze telling kunnen we in Amsterdam kritisch kijken naar onze eigen aanpak. Vanwege de toenemende groep dak- en thuisloze mensen is slim en innovatief beleid nodig. Daarnaast is het een duidelijke boodschap aan het Rijk om ook landelijk stappen te zetten in de aanpak van dakloosheid. Gemeenten wachten al lang op de noodzakelijke steun en op nieuwe plannen die er nog steeds niet zijn.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 oktober 2025 Pagina 3 van 3

Het hoge aantal (dreigend) dak- en thuisloze mensen dat in onze regio geteld is, laat de noodzaak zien van een betrouwbare structurele monitor. De huidige gemeentelijke monitor uit 2024 vult de uitkomsten van de ETHOS op belangrijke onderdelen aan. Deze zal eind dit jaar, samen met de evaluatie van de versterking aanpak dakloosheid, met u worden gedeeld. Het komende jaar zet het college in op de verdere verfijning van de gemeentelijke monitor. Dankzij de data kan de gemeente de preventiemaatregelen, zorg en opvang zo goed mogelijk voor de juiste doelgroepen organiseren. We komen eind van het jaar met extra en aanvullende cijfers zodat we de ETHOS resultaten nog beter kunnen duiden. Ook starten we nu met de voorbereidingen voor een nieuw beleidsplan voor de volgende bestuursperiode. Eind december volgt de raadsinformatiebrief met de voortgang op de Versterkingsaanpak, aanvullende cijfers en een nadere duiding daarvan.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Opvang

Bijlage 1. Rapportage ‘ETHOS telling van dak- en thuisloosheid’, regio Amsterdam-Amstelland, 2025

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl