Raadsinformatiebrief publicatie RVP-vaccinatiegraden per gebied_def.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de raadscommissie Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding 9 september 2025 Publieke Gezondheid en Preventie Wethouder Scholtes Claire Lovell, clovell@ggd.amsterdam.nl

Onderwerp

Publicatie RVP-vaccinatiegraden per gebied

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de raad, Op 19 juni 2025 bent u geïnformeerd over het jaarlijkse vaccinatiegradenrapport van het RIVM over het Rijkvaccinatieprogramma (RVP), de Amsterdamse vaccinatiegraden en de voortgang van de aanpak voor het verhogen hiervan1. Met deze brief informeer ik u zoals toegezegd over de publicatie van de RVP-vaccinatiegraden per gebied. Hieronder geef ik een korte toelichting en duiding bij deze data. Sinds 2020 ontvangt Amsterdam de vaccinatiegraden per gebied ieder jaar van het RIVM. De GGD publiceert deze vandaag op de website Gezondheid in Beeld, dat gebeurt sinds 2020 jaarlijks. De data van het RIVM gaan over vaccinaties die grotendeels in 2023 zijn gezet. In het najaar van 2023 is gestart met intensivering van de wijkgerichte en fijnmazige aanpak in Amsterdam. In deze cijfers is het resultaat van die intensivering dus slechts beperkt zichtbaar. De volgende rapportage - over vaccinaties die voornamelijk in 2024 zijn gezet - zal daar meer over kunnen zeggen Zoals in de brief d.d. 19 juni 2025 opgenomen lijken de Amsterdamse vaccinatiegraden voor een deel te stabiliseren. De vaccinatiegraden liggen echter in alle Amsterdamse gebieden (ver) onder de veilige normen van de WHO. Gemiddeld gaat één op de vijf kinderen naar school zonder de bescherming die het tijdig volgen van het RVP biedt2.

Dit voorjaar zagen we dat de lage vaccinatiegraad leidde tot gevallen van mazelen in Amsterdam: er waren 97 meldingen en meerdere kinderen werden helaas ernstig ziek. Extra inzet blijft dus nodig voor het verder verhogen van de opkomst voor vaccinaties, ten behoeve van de publieke gezondheid. Verschillen tussen stadsdelen Net als in eerdere rapportages, zijn er grote verschillen in de vaccinatiegraad per gebied. Dat verschil loopt op tot ongeveer dertig procent hogere vaccinatiegraden in Centrum en Zuid, ten opzichte van andere delen van de stad, zoals Nieuw-West. Door dit verschil komt een ziekte als

1

Zie: Raadsinformatiebrief ‘Rijksvaccinatieprogramma vaccinatiegradenrapport 2025’, 19 juni 2025 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/modules/1/Berichten%20uit%20het%20college/1056352 2 Dit geldt voor de kinderen uit de geboortejaren waarover het RIVM dit jaar rapporteert. Gemiste vaccinaties kunnen tot de leeftijd van 18 jaar gratis ingehaald worden bij de Jeugdgezondheidszorg.

1

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Datum: 9 september 2025 Pagina 2 van 4

kinkhoest, waar jonge kinderen ernstig ziek van kunnen worden, meer voor in Nieuw-West dan in Zuid. Dit veroorzaakt dus gezondheidsverschillen in de stad. De wijkgerichte en fijnmazige aanpak voor het verhogen van de vaccinatiegraden heeft zich vanaf de start in 2021 gericht op gebieden met lage vaccinatiegraden in Zuidoost en Nieuw-West. Met de intensivering van de aanpak in 20233 zijn daar lage vaccinatiegraden in stadsdeel Noord aan toegevoegd. In deze gebieden is extra ingezet op meer tijd voor het gesprek over vaccinaties door de JGZ, wekelijkse vaccinatiespreekuren op inloop, samenwerking met partners in de wijk, gebiedsgerichte online communicatie en communicatiemateriaal voor specifieke doelgroepen.

Volledige deelname aan het RVP (2 jaar) 95% 90%

85% 80% 75%

Coronaperiode

70% 65%

Start informed consent

60% 2019 West

2020 Nieuw-West

2021

2022 Zuidoost

2023

2024

Gemeente Amsterdam

Bron: RIVM 4 •

In de analyse van de vaccinatiegraden per gebied blijkt dat er in de vaccinatiegraden in stadsdeel Zuidoost een lichte stijgende trend is. In Zuidoost lijken praktische interventies - zoals vaccinatie-inloopspreekuren zonder afspraak - die in 2023 startten, goed aan te sluiten bij de behoefte. Hier wordt veel gebruik van gemaakt door inwoners. De vaccinatiegraden in Zuidoost liggen nu over de hele linie ongeveer in lijn met het Amsterdams gemiddelde. Voor zuigelingen is dat rond de 78%, en voor schoolkinderen rond de 73%5. Dit is nog ver onder de veilige waarden van de WHO (95% voor mazelen).

3

Zie: Raadsinformatiebrief ‘Stand van zaken van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP)’ 12 september 2023 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/13184887/1 4 De vaccinaties waar nu over gerapporteerd wordt: zijn soms al in 2022 gegeven, veelal in 2023 en een deel in 2024. Waar 2024 staat in deze grafiek is dat het jaar waarin de kinderen waarover gerapporteerd wordt de genoemde leeftijd bereikt hebben: in dit geval 2 jaar. 5 Voor de analyse van de vaccinatiegraad bij zuigelingen is dit jaar gekeken naar het percentage kinderen dat op de leeftijd van 2 jaar alle RVP-vaccinaties kreeg (volledige deelname aan het RVP). De vaccinaties voor schoolgaande kinderen waaraan wordt gerefereerd wordt zijn: BMR (bof, mazelen, rodehond) en DTP (difterie, tetanus en polio) die kinderen in 2023 nog op 9-jarige leeftijd kregen. Per 2025 is het RVP-schema gewijzigd en vervalt deze zogenaamde ‘9-jaarsprik’.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

2

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Datum: 9 september 2025 Pagina 3 van 4

•

Stadsdeel West valt op, omdat de daling van de vaccinatiegraad voor verschillende vaccinatie door lijkt te zetten. Vorig jaar was in West een sterkere daling van de RVPvaccinatiegraden dan gemiddeld in de stad. De vaccinatiegraad in West komt voor de meeste vaccinaties nog wel licht hoger dan gemiddeld in Amsterdam, met uitzondering van HPV. Daar ligt de vaccinatiegraad op 47% ten opzichte van het Amsterdamse gemiddelde van 50%. In stadsdeel West werd in de periode waarover nu wordt gerapporteerd niet extra geïnvesteerd in wijkgerichte en fijnmazige aanpak.

•

In stadsdeel Nieuw-West zijn de verschillen met de rest van de stad het grootst, net als in eerdere jaren. Dat geldt voor alle vaccinaties. In de nieuwste cijfers lijkt de vaccinatiegraad wel te stabiliseren, net als gemiddeld in Amsterdam. Echter ligt de vaccinatiegraad met 60-65% voor de meeste vaccinaties fors lager dan de rest van de stad en onder de WHOnorm van 90% voor de meeste vaccinaties, en 95% voor mazelen. Voor HPV is net als in de rest van de stad wel een sprake van een stijging van de graad: van 20% in 2024 naar 32% in het rapport van 2025.

Toelichting RIVM-vaccinatiegraden De cijfers van het RIVM6 zijn sinds de publicatie van vorig jaar, zoals al vermeld in de brief d.d. 19 juni 2025, minder nauwkeurig. De invoering van informed consent per 1 januari 2022 zorgt voor complexiteit bij het duiden van verschillen tussen gebieden, waarover nu gerapporteerd wordt. Zo wordt er bijvoorbeeld in Nieuw-West minder vaak toestemming gegeven voor uitwisseling van persoonlijke vaccinatiegegevens tussen de JGZ en het RIVM. Nauwkeurige cijfers zijn belangrijk voor het gericht inzetten en monitoren van de impact van interventies7. Naast de RIVM vaccinatiegraad houdt de GGD houdt zelf de opkomst bij voor de vaccinaties voor schoolkinderen en jongeren. In 2024 nam de opkomst toe vergeleken met een jaar eerder, met name in gebieden waar extra inzet was voor het verhogen van de vaccinatiegraden.

6

De vaccinatiegraad is iets anders dan de opkomst. Die de GGD Amsterdam zelf bijhoudt. Over de opkomstcijfers is gerapporteerd in de raadsinformatiebrief van 28 januari 2025. De opkomst is het percentage uitgenodigde kinderen dat in een bepaalde periode de vaccinatie haalt. GGD Amsterdam kan hierover rapporteren, omdat wij schoolkinderen en jongeren zelf uitnodigen (landelijk gebeurt dat veelal door het RIVM). 7 Lees meer over de impact van de invoering van informed consent en de Amsterdamse inspanningen om deze beperkingen terug te draaien in de raadsinformatiebrief ‘De gevolgen van de wettelijke verplichting voor de Jeugdgezondheidszorg’, 31 mei 2022 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/11538092/1

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

3

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Datum: 9 september 2025 Pagina 4 van 4

Het is, op basis van de ervaringen van onze zorgprofessionals en samenwerkingspartners in combinatie met de stijgende opkomstcijfers en de zich herstellende vaccinatiegraden in Zuidoost, en in mindere mate in Nieuw-West, mijn stellige overtuiging dat de ingezette wijkgerichte aanpak werkt. Het Rijk heeft hier in 2025 incidentele middelen voor vrijgemaakt. In het belang van de volksgezondheid roep ik samen met mijn G4 collega’s de staatssecretaris, de Kamer en straks ook de formerende partijen op om deze middelen structureel beschikbaar te stellen. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder Publieke Gezondheid en Preventie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

4