Raadsinformatiebrief PFAS2023.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 30 mei 2023 Grond en Ontwikkeling Reinier van Dantzig Grond en Ontwikkeling, Frank van Hage, f.hage@amsterdam.nl

Onderwerp

Geactualiseerde beleidsregel PFAS in bodem

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Op 30 mei heeft het college de Beleidsregel PFAS gemeente Amsterdam 2023 vastgesteld, waarin regels worden gesteld aan PFAS in de bodem. In het najaar van 2019 was stagnatie in de bouw en bij grondverzet, vanwege het ontbreken van regels over PFAS, reden voor protest van bouwbedrijven op het Malieveld in Den Haag. De regio van Amsterdam vormde een uitzondering op deze stagnatie. Al sinds 2017 werkt Amsterdam binnen de regio van Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) aan een gezamenlijk beleidsmatig kader voor de PFAS-problematiek, vanwege eerdere problemen met PFAS in de bodem rondom Schiphol. Sinds 2018 heeft Amsterdam daarom al regels voor PFAS, eerder dan veel andere gemeenten in Nederland. Ook de huidige actualisatie van de PFAS-regels is in regionaal verband tot stand gekomen, onder penvoering van de OD NZKG. Wat zijn PFAS? Per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) zijn chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt. Zij komen van nature niet in het milieu voor. Voorbeelden van PFAS zijn PFOA (perfluor-octaanzuur) en PFOS (perfluoroctaansulfonaten). PFAS hebben handige eigenschappen: ze zijn onder andere water-, vet- en vuilafstotend.

Daarom worden ze gebruikt in een breed scala aan consumentenproducten, zoals antiaanbakpannen, waterdichte kleding, blusschuim en voedselverpakking. PFAS zijn wereldwijd in het milieu terechtgekomen via de lucht of via het afvalwater van fabrieken die deze stoffen gebruiken. Hoewel PFAS al tientallen jaren worden gebruikt, zijn wetenschappers bezorgd over hun impact op gezondheid en milieu. Eenmaal in het milieu breken PFAS niet af en kunnen ze in kleine hoeveelheden terecht komen in voedsel of drinkwater. PFAS staan daarom op de lijst met (potentieel) zeer zorgwekkende stoffen (ZZS). Momenteel wordt op Europees niveau gewerkt aan een verbod op het gebruik van alle PFAS.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 mei 2023 Pagina 2 van 3

PFAS in Amsterdam Er zijn in Amsterdam enkele locaties met verhoogde PFAS gehalten met een duidelijke bron. De brandblusmiddelenfabriek Ajax in het Cruquiusgebied (reeds gesaneerd) en de voormalige brandweeroefenlocatie aan de Spaklerweg (onderdeel van Amstelkwartier 3e fase) zijn grote voorbeelden. Momenteel wordt een aanvullend onderzoek uitgevoerd naar de PFAS-gehalten ter plaatse van de Bijlmerramp. Net als in de rest van Nederland komen PFAS in Amsterdam wel diffuus (zonder aanwijsbare bron) in lage gehaltes voor. Het aanpassen van de beleidsregels heeft geen gevolgen voor de nu bekende verontreinigingen en de hoogte van de saneringskosten. Voor nog onbekende met PFAS-verontreinigde locaties kan in de toekomst sprake zijn van meer saneringskosten. Omdat inmiddels stads breed is gekeken naar mogelijke bronlocaties is het risico hierop laag. Geen Rijksregels voor PFAS Voor sanering van met PFAS verontreinigde bodem, en voor hergebruik van PFAS-houdende grond, zijn door het Rijk nog geen normen in de regelgeving opgenomen. Dat is wel de bedoeling, maar dat is een langdurig proces en zal naar verwachting de komende jaren nog niet zijn gerealiseerd. Wel zijn er door het Rijk richtlijnen (Handelingskader PFAS) opgesteld en door het RIVM nieuwe wetenschappelijke inzichten gepubliceerd (RIVM, 20 juli 2021) die helpen bij het omgaan met PFAS.

Er zijn drie redenen om de beleidsregels voor PFAS in de bodem te actualiseren: - Uit onderzoek blijkt dat de humane risico’s groter zijn dan de ecologische risico’s. Hierdoor zijn de Indicatieve Niveaus voor Ernstige Verontreiniging (INEV) aangepast, waardoor er eerder sprake is van een te hoge concentratie aan PFAS in de bodem. Voor PFOA wijzigt de waarde bijvoorbeeld van 1100 µg/kg naar 60 µg/kg. In grondwater is voor PFOA juist sprake van een stijging van de toegestane waarde van 0,39 µg/l naar 8,6 µg/l omdat niet meer wordt getoetst aan de eisen voor drinkwater. - De beleidsregels verduidelijken dat een veroorzaker van PFAS in de bodem sinds 1986 verantwoordelijk is voor de sanering. - De regelgeving voor PFAS wordt geharmoniseerd met de regio en de rest van het land. Daardoor wordt circulair grondgebruik bevorderd en worden administratieve lasten verminderd.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 mei 2023 Pagina 3 van 3

Met deze actualisatie voldoet de Beleidsregel PFAS gemeente Amsterdam 2023 aan de nieuwste wetenschappelijke inzichten en is deze weer in lijn met de in de regio vastgestelde beleidsregels. De Beleidsregel PFAS gemeente Amsterdam 2023 is inmiddels gepubliceerd in het gemeenteblad en tevens te vinden via amsterdam.nl. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke ontwikkeling

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl