raadsinformatiebrief over Amsterdams voorzorgbeleid omtrent elektromagnetische velden.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 mei 2024 Publieke gezondheid en Preventie; Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie Alexander Scholtes, Rutger Groot Wassink GGD Amsterdam, tvbenthem@ggd.amsterdam.nl

Onderwerp

Amsterdams voorzorgbeleid op elektromagnetische velden

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. In februari 2022 hebben wij u geïnformeerd over de grote opgave om de elektriciteitsvoorziening te versterken en te vernieuwen, waar de gemeente de komende jaren voor staat. In 2050 is de vraag naar elektriciteit in Amsterdam naar verwachting 3 tot 4,5 keer hoger dan nu. Tot 2035 worden daarom op 23 locaties 30 nieuwe elektriciteitsstations aangelegd, met bijbehorende kabelverbindingen. En ook 13 bestaande elektriciteitsstations worden ingrijpend verzwaard. Hoe, waar en wanneer de aanpassingen kunnen plaatsvinden, staat beschreven in het ‘Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035’. Bijzondere aandacht is er voor zorgen bij bewoners over mogelijke gezondheidseffecten van magneetvelden. Deze velden ontstaan overal waar elektriciteit stroomt. In Amsterdam zijn op veel plekken al magneetvelden, bijvoorbeeld bij bestaande elektriciteitsinfrastructuur. Maar ook op andere plekken waar elektriciteit stroomt ontstaan magneetvelden, zoals bij de tram of bij de waterkoker thuis. De locatie en omvang van de magneetvelden in de stad kan veranderen door het verzwaren van het elektriciteitsnet komende jaren. Gelukkig zijn magneetvelden tegenwoordig relatief kleiner dan vroeger, door verschillende technische maatregelen die de netbeheerder neemt (zie landelijk voorzorgbeleid).

Voor geen enkele ziekte of aandoening is er een oorzakelijk verband met magneetvelden aangetoond. Wel blijkt uit onderzoek dat er een verhoging van het aantal gevallen van leukemie voorkomt in de nabijheid van bovengrondse hoogspanningslijnen. Het is niet zeker dat de magneetvelden de verhoging van het aantal gevallen leukemie veroorzaken, maar het is wel mogelijk. Als het magneetveld de oorzaak is, bestaat het risico rond alle netcomponenten met een verhoogd magneetveld. Op de locaties waar woningen relatief dichtbij de geplande of te verzwaren netcomponenten staan, zien we dat de buurt zich zorgen maakt over deze elektromagnetische velden en de mogelijke gezondheidseffecten die daarmee samenhangen. Als college nemen wij deze zorgen serieus en delen we de zorg over mogelijke gezondheidseffecten.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 mei 2024 Pagina 2 van 4

Daarom heeft het college specifiek Amsterdams voorzorgbeleid omtrent elektromagnetische velden bij elektriciteitsinfrastructuur vastgesteld (zie bijlage 1). Landelijk voorzorgbeleid Op 21 april 2023 is het landelijke herijkte voorzorgbeleid voor magneetvelden in de elektriciteitsinfrastructuur in werking getreden. Het rijk acht het wonen in de nabijheid van een bovengrondse hoogspanningslijn, een hoogspanningsstation, ondergrondse kabel of een transformatorhuisje verantwoord, aangezien de gezondheidsrisico’s onzeker en op het niveau van de landelijke bevolking laag zijn. Uit voorzorg richt het landelijke herijkte voorzorgbeleid zich wel op het zoveel als redelijkerwijs mogelijk voorkomen dat burgers langdurig worden blootgesteld aan magneetvelden afkomstig van de elektriciteitsinfrastructuur. Hiertoe heeft het Rijk afspraken gemaakt met de netbeheerders over een aantal bronmaatregelen waarmee elektromagnetische velden beperkt worden. Rondom bovengrondse hoogspanningslijnen adviseert het Rijk om door te gaan met de bestaande praktijk om afstandsmaatregelen te nemen op basis van berekeningen die de grootte van het magneetveld met een sterkte van 0,4 microtesla of hoger te bepalen. Bij andere netcomponenten worden de bronmaatregelen voldoende gevonden, en wordt het magneetveld dus niet berekend.

Amsterdams voorzorgbeleid Bij de implementatie van het landelijke voorzorgbeleid acht het college het van belang dat de zorgen van omwonenden geadresseerd en de mogelijke gezondheidsrisico’s beperkt worden. Daarom is in het Amsterdams voorzorgbeleid opgenomen om ook voor andere netcomponenten dan bovengrondse hoogspanningslijnen, namelijk de elektriciteitsstations en -kabels, berekeningen uit te voeren om het magneetveld inzichtelijk te maken. Wanneer er woningen binnen dit magneetveld liggen, is er de mogelijkheid tot maatwerk. Dit staat beschreven in het voorliggende Amsterdamse Voorzorgbeleid Magneetvelden. De belangrijkste punten uit het beleid zijn: 1. Het Amsterdamse voorzorgbeleid heeft als doel om zoveel als redelijkerwijs mogelijk te voorkomen dat er gevoelige bestemmingen binnen een magneetveld liggen met een sterkte van 0,4 microtesla. De gemeente doet met relevante partijen een inspanningsverplichting om zoveel als redelijkerwijs mogelijk te voorkomen dat gevoelige bestemmingen binnen een verhoogd magneetveld komen te liggen. Wanneer er ondanks maatregelen toch gevoelige bestemmingen binnen het magneetveld terechtkomen bij een nieuwe ontwikkeling, nemen spreken we bewoners en gebruikers van panden individueel over hun zorgen en mogelijke aanvullende maatregelen om blootstelling en bezorgdheid te beperken. 2. Transparante communicatie.

Het Rijksbeleid maakt de gemeente verantwoordelijk voor het informeren van inwoners over magneetvelden bij nieuwe situaties. Bij de aanleg of aanpassing van netcomponenten en bij nieuwbouw rond bestaande netcomponenten zal de gemeente transparant en open communiceren over de magneetvelden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 mei 2024 Pagina 3 van 4

3. Mochten er nog steeds gevoelige bestemmingen binnen het magneetveld liggen, dan voorziet het Amsterdamse voorzorgbeleid in een aantal maatwerkstappen. Maatwerk gebeurt met bewoners van woningen of eigenaren/gebruikers van panden waar het jaargemiddelde magneetveld hoger is dan 0,4 microtesla. Dit wordt per situatie bekeken. a. Informeren en adviseren van bewoners door de GGD De GGD kan bewoners van woningen in een magneetveld persoonlijk of groepsgewijs uitleg geven over EMV en de risico’s voor de bewoners. Daarnaast kan de GGD advies geven over aanpassingen die in de woning gedaan kunnen worden om de blootstelling te beperken, zoals het wisselen van slaapkamers zodat bewoners op grotere afstand tot de netcomponent slapen. b. Metingen/monitoring op buurtniveau Indien nodig kan de sterkte van het magneetveld bij een bestaande situatie bepaald worden met behulp van metingen (aangevuld met berekeningen). c. Tegemoetkoming verhuiskosten Mochten bewoners na informatie en advies van de GGD en eventuele metingen toch willen verhuizen vanwege hun zorgen over het magneetveld, dan kunnen ze een tegemoetkoming verhuiskosten aanvragen. Hiermee kunnen bewoners aanspraak maken op een verhuiskostenvergoeding vanuit de gemeente. De vergoeding bedraagt €5000 per woning.

De verhuiskostenvergoeding is alleen voor omwonenden met een woning binnen het jaargemiddelde magneetveld van 0,4 microtesla, die besluiten te verhuizen vanwege hun bezorgdheid om EMV, en bij wie de eerdergenoemde advisering en metingen onvoldoende oplossing boden. d. Amsterdamse rekenmethode EMV Berekeningen van het jaargemiddelde magneetveld bij andere netcomponenten dan hoogspanningslijnen worden uitgevoerd gebruikmakend van de rekenmethode die specifiek voor Amsterdam is ontwikkeld. Bijlage 2 bevat een toelichting op de Amsterdamse rekenwijze EMV en de uitgangspunten die gehanteerd zijn.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 mei 2024 Pagina 4 van 4

Met al deze maatregelen beperken we de mogelijke gezondheidsrisico’s zoveel als redelijkerwijs mogelijk. We houden hierdoor maximaal rekening met de zorgen die hierover in Amsterdam zijn. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder publieke gezondheid en preventie

Rutger Groot Wassink Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie

Bijlagen 1. Amsterdams Voorzorgbeleid op elektromagnetische velden. 2. Notitie Rekenmethode EMV Amsterdam 2024

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl