Raadsinformatiebrief opbrengsten VRG Zuidoost en Centrum 04112025

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 4 november 2025 Openbare orde en Veiligheid Femke Halsema Directie Openbare orde en Veiligheid (secretariaat.oov@amsterdam.nl)

Onderwerp

Veiligheidsrisicogebeiden (preventief fouilleren) Zuidoost en Centrum

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Zoals u bekend, heb ik onlangs twee gebieden in Amsterdam aangewezen als veiligheidsrisicogebied op grond van artikel 151b gemeentewet jo. artikel 2.6 APV, waarbinnen de politie preventieve fouilleeracties kan uitvoeren om het wapenbezit en wapengerelateerde incidenten terug te dringen. Vooruitlopend op het agendapunt in de raadscommissie Algemene Zaken van donderdag 6 november wil ik u graag informeren over de opbrengsten van de preventief fouilleeracties in deze gebieden. Veiligheidsrisicogebied Zuidoost en Centrum Het eerste veiligheidsrisicogebied, gelegen in Zuidoost, is aangewezen vanwege een zevental ernstige wapenincidenten die zich in een specifiek gebied binnen een kort tijdsbestek hebben voorgedaan. Een van deze incidenten, waarbij een minderjarige jongen om het leven is gekomen, heeft het veiligheidsgevoel van de inwoners aanzienlijk aangetast. Het gebied, inhoudend delen van Holendrecht, H-buurt, K-buurten Johan Cruijffboulevard, is in eerste instantie voor de duur van twee weken aangewezen en vervolgens verlengd met nogmaals twee weken. Het tweede veiligheidsrisicogebied in het Centrum is aangewezen wegens een toename van de wapengerelateerde incidenten. In de eerste acht maanden van 2025 is sprake van een toename van circa 30% ten opzichte van dezelfde periode in het voorgaande jaar.

Daarnaast hebben bewoners en ondernemers van het Oude Stadshart hun zorgen geuit over het toegenomen onveiligheidsgevoel en zijn er meerdere brandbrieven naar het bestuur gestuurd. Initieel betrof dit het gebied Burgwallen Oudezijde Noord. Inmiddels is het gebied uitgebreid naar het aangrenzende gebied Burgwallen Nieuwezijde Noord, deels vanwege verschuiving van wapengerelateerde incidenten naar en een relatief hoog aantal incidenten in dit gebied. Het gebied is aanvankelijk aangewezen voor een periode van 6 weken en inmiddels verlengd voor de duur van 10 weken, tot 2 januari 2026.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 november 2025 Pagina 2 van 4

Voorwaarden preventief fouilleeracties De maatregel wordt gebruikt als een gericht en tijdelijk instrument die de politie de mogelijkheid biedt, om in overeenstemming met de wet- en regelgeving, fouilleeracties uit te voeren met als doel: - het terugdringen van wapenbezit en wapengebruik; - het voorkomen van wapengebruik en wapenbezit en; - het vergroten van het veiligheidsgevoel. De preventief fouilleeracties vinden uitsluitend plaats nadat de officier van justitie een last voor preventief fouilleren heeft afgegeven. Bij de uitvoering van de preventief fouilleeracties wordt ook rekening gehouden met de twee uitgangspunten conform de wet- en regelgeving, namelijk: - Voorkomen van discriminatie: controles dienen niet te leiden tot discriminatie/ etnisch profileren. Selectie op basis van (uiterlijke) kenmerken, zoals huidskleur, afkomst, nationaliteit of religie is niet toegestaan. - Opsporing: controleacties betreffen een controlebevoegdheid (zonder aanzien des persoons) en kunnen niet ingezet worden als een opsporingsinstrument. Ter waarborging van de bovengenoemde uitgangspunten vinden alle controleacties op de volgende wijze plaats: - De controles vinden a-selectief plaats, met als uitzondering dat ouderen (65-plussers), gezinnen en kinderen tot 12 jaar niet worden gefouilleerd.

Tijdens de controleacties deelt politie flyers uit met informatie over de acties en de klachtenregeling van de politie. - Gerichtheid van de wapencontroles binnen het veiligheidsrisicogebied ziet (enkel) op de plaats en tijd van de wapencontroles (de zogeheten hotspots en hot times). - De wapencontroles zijn kleinschalig, het gaat om proportionele, effectieve en zichtbare acties. - De wapencontroles vinden niet inpandig plaats, ze vinden enkel plaats in de openbare ruimte. Opbrengsten veiligheidsrisicogebied Zuidoost In de periode 15 augustus 2025 tot en met 12 september 2025 heeft de politie 17 controleacties uitgevoerd. Hierbij zijn 1065 personen gefouilleerd en 269 voertuigen (auto’s, brommotoren etc.) doorzocht. Tijdens de controleacties zijn 18 messen, pepperspray en een boksbeugel in beslag genomen. De personen met messen zijn beboet op basis van het algemeen messenverbod uit de APV. De namen van minderjarigen zijn overgedragen aan Jeugd & Veiligheid van het stadsdeel om na te gaan welke preventieve maatregelen mogelijk en nodig zijn, zoals een huisbezoek.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 november 2025 Pagina 3 van 4

Hiernaast zijn er ook andere verboden goederen zoals drugs en vuurwerk aangetroffen. Bij de controles zijn verschillende aselectieve methodes toegepast, zoals de selectiepaal, de 100% controle en het controleren van elk passerende vijfde voertuig in een afgezet gebied. Abusievelijk is er eenmaal kortstondig buiten het veiligheidsrisicogebied gefouilleerd en eenmaal buiten de aangegeven tijd. Dit is na de constatering gemeld aan de driehoek. Overigens zijn buiten het aangewezen gebied en de aangegeven tijd geen processen-verbaal opgemaakt en geen personen aangehouden. Reacties uit het gebied Zowel de politie als het stadsdeel hebben overwegend positieve reacties van bewoners ontvangen op de aanwijzing van het veiligheidsrisicogebied, met name dat de overheid concrete acties onderneemt om het wapengeweld terug te dringen. Ook heeft de digitale wijkagent, op verschillende online platforms, positieve reacties voorbij zien komen. Opbrengsten veiligheidsrisicogebied Centrum In de periode van 12 september 2025 tot en met 24 oktober 2025 heeft de politie 6 controleacties uitgevoerd in het gebied in het Centrum. Hierbij heeft de politie in totaal 3977 personen gefouilleerd en 138 voertuigen doorzocht. Tijdens de controleacties zijn 32 wapens in beslag genomen. Het gaat hierbij om 1 geladen vuurwapen, 4 x pepperspray en 27 x steekwapens, zoals messen, scharen etc.

Ook is er sprake van bijvangst, namelijk 6 aanhoudingen voor harddrugsbezit bestemd voor handel en 3 aanhoudingen op verdenking van witwassen wegens grote sommen contant geld. De politie heeft bij personen de 100% methode toegepast en bij voertuigen elk derde of vierde voertuig gecontroleerd. Reacties uit het gebied De reacties vanuit de omgeving waren over het algemeen positief. Het stadsdeel heeft ook een enquête uitgezet onder hun bestaande netwerk van bewoners en ondernemers. Hieruit is gebleken dat het veiligheidsrisicogebied voor een voorzichtige toename van het veiligheidsgevoel heeft gezorgd. Een groot deel (74%) van de respondenten heeft ook aangegeven voorstander te zijn van een verlenging van het veiligheidsrisicogebied en slechts 2% was expliciet tegen. Tevens is tegen het eerste aanwijzingsbesluit een bezwaarschrift ingediend. Politiecapaciteit Om de preventief fouilleeracties veilig en efficiënt te laten verlopen, is relatief veel politiecapaciteit nodig. Daarbij wordt rekening gehouden met factoren zoals het beperken van wachttijden voor burgers die worden gefouilleerd, en het waarborgen dat de actie kan doorgaan wanneer er bijvoorbeeld een wapen wordt aangetroffen en dit moet worden afgehandeld, zonder dat de fouilleeractie onderbroken hoeft te worden. Preventief fouilleeracties kunnen leiden tot een tijdelijk verminderd toezicht in andere buurten en wijken.

Om dit voor de resterende controleacties in het Centrum te ondervangen, worden de overige controleacties zoveel mogelijk gehouden op momenten waarop al meer politiecapaciteit is ingepland.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 november 2025 Pagina 4 van 4

Tot slot De driehoek hoopt met deze brief u voldoende te hebben geïnformeerd over de wijze van uitvoering en opbrengsten van de preventief fouilleeracties in voornoemde gebieden. De preventief fouilleeracties op basis van het verlengde aanwijzingsbesluit in het Centrum zijn nog gaande. U zult hier te zijner tijd over worden geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Mede namens hoofdofficier van justitie René de Beukelaer en politiechef Peter Holla,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl