Raadsinformatiebrief nieuwe regeling stimuleren kamerverhuur als hospita.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 oktober 2025 Volkshuisvesting, Sociale Zaken Zita Pels, Rutger Groot Wassink Directie Wonen (bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl

Onderwerp

Nieuwe regeling stimuleren kamerverhuur als hospita

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Zoals genoemd in de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting (AAV) is het in deze tijden van schaarste belangrijk de beschikbare woonoppervlakte in de stad optimaal te benutten. Hospitaverhuur is een woonvorm die kan bijdragen om meer woonplekken te creëren binnen de bestaande woningvoorraad. In de raadsinformatiebrief van 11 juni 2024 bent u geïnformeerd over de inzet van het college waarmee belemmeringen zijn weggenomen en op welke wijze hospitaverhuur wordt gestimuleerd. In deze raadsinformatiebrief ontvangt u een update en wordt u geïnformeerd over nieuwe regelgeving waarmee het als bijstandsgerechtigde aantrekkelijker wordt een kamer te verhuren als hospita. Voorheen was er vrijwel geen financiële prikkel voor Amsterdammers met een bijstandsuitkering om een kamer in de eigen woning te verhuren. Met de nieuwe regeling houden bijstandsgerechtigden meer over aan het einde van de maand terwijl tegelijkertijd de woningnood wordt aangepakt. Wat is hospitaverhuur? Inwoning en hospitaverhuur zijn vormen van vergunningsvrij woningdelen waarbij een hoofdbewoner zijn huis deelt met een ander huishouden.1 De voorzieningen in de woning worden gedeeld, zoals de keuken, het toilet en/of de bad/doucheruimte. Als er voor het woningdelen huur wordt betaald dan is er sprake van een commerciële relatie tussen hoofdbewoner en huurder.

Deze inwoning noemen we hospitaverhuur. Aan hospitaverhuur in Amsterdam zijn voorwaarden verbonden. Dit zijn onder andere dat de verhuurder zelf in de woning verblijft, dat de eigenaar van de woning toestemming heeft gegeven en er sprake is van verhuur aan maximaal één huishouden. Bekendheid vergroten en aannames wegnemen Het afgelopen jaar is via verschillende kanalen gecommuniceerd om de bekendheid van hospitaverhuur te vergroten. Met de introductie van de Hospitawijzer biedt het Rijk een duidelijk overzicht van de gevolgen van de inkomsten van kamerverhuur op toeslagen en uitkeringen. Uit onderzoek en ervaring blijkt echter dat een groep potentiële hospitaverhuurders terughoudend is vanwege mogelijk onbedoelde financiële gevolgen. Regelgeving rondom bijstandsuitkering 1 De juridische term voor vergunningsvrij woningdelen is inwoning. Hospitaverhuur is een variant van inwoning, waarbij huur

wordt gevraagd aan het inwonende huishouden. Inwoning is een breder begrip dan hospitaverhuur en omvat naast inwoning door een onbekend huishouden waarbij huur wordt gevraagd (hospitaverhuur) ook inwoning door bekenden of familieleden, waarbij al of niet huur wordt gevraagd, en inwoning door onbekenden, waarbij geen huur wordt gevraagd.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 oktober 2025 Pagina 2 van 4

verschilt per gemeente en het doorrekenen van een individuele situatie is vaak maatwerk. Het aantal bijstandsgerechtigden dat op dit moment een kamer verhuurt is zeer beperkt. Uit onderzoek blijkt dat zo’n 10% van de Amsterdammers overweegt hospitaverhuurder te worden. De extra inkomsten uit verhuur en het delen van woonlasten wordt, nauw gevolgd door het bestrijden van de woningnood, genoemd als belangrijkste reden om een kamer te verhuren2 In woningen van Amsterdammers met een bijstandsuitkering kunnen honderden woonplekken worden gecreëerd, mits de bekendheid toeneemt en drempels worden weggenomen. Het college is met de opdracht aan de slag gegaan om voor Amsterdam duidelijkheid te scheppen voor de gemeentelijke bijstandsuitkering. Bijstandsgerechtigden mogen maandelijks tot € 475 extra overhouden uit hospitaverhuur Het college constateert dat voor Amsterdammers met een bijstandsuitkering vrijwel geen financiële prikkel bestaat om een kamer in de eigen woning te verhuren. Dit terwijl er wel animo bestaat onder bijstandsgerechtigden om een kamer te verhuren en woonruimte te delen. Vanaf 1 november 2025 kunnen bijstandsgerechtigden die woonruimte willen delen via hospitaverhuur gebruik maken van een nieuwe regeling.

Een Amsterdammer in de bijstand die een kamer verhuurt kan vanaf die datum elke maand € 275 aan inkomsten uit kamerverhuur behouden, naast de bestaande bijstandsuitkering. Wanneer de hospitaverhuurder ook (ingrediënten voor) maaltijden verstrekt kan diegene elke maand € 475 overhouden uit de inkomsten van hospitaverhuur, naast de bestaande bijstandsuitkering. Het college wil bijstandsgerechtigden stimuleren woonruimte te delen met anderen. Het laten inwonen van een huurder brengt in de praktijk bepaalde kosten met zich mee, zoals een stijging van vaste lasten als gas, water, licht en verhoging van gemeentelijke belastingen als afvalstoffenheffing en waterschapsbelasting. Door het introduceren van een flinke financiële prikkel worden verhuurders gecompenseerd voor de stijging van vaste lasten en beloond voor het beschikbaar stellen van woonruimte. Vooruitgangsgarantie Bijstandsgerechtigden worden de komende tijd via verschillende kanalen en media geïnformeerd over de nieuwe regeling. We zijn ons ervan bewust dat Amsterdammers met een bijstandsuitkering vragen hebben over het verhuren van een kamer via hospitaverhuur en wat dat hen oplevert aan het einde van de maand. Er zijn verschillende organisaties die begeleiding kunnen bieden, zowel vanuit de gemeente als samenwerkingspartners zoals Onder de Pannen, Hospi Housing en Samen in 1 Huis.

Het is belangrijk dat hospitaverhuurders niet voor verrassingen komen te staan. Het college vertrouwt erop dat de nieuwe regeling meer woonplekken kan bieden voor woningzoekenden en tegelijkertijd de positie van bijstandsgerechtigden kan verbeteren. Om dit vertrouwen kracht bij te zetten biedt de gemeente een vooruitgangsgarantie. Mocht een Amsterdammer met een bijstandsuitkering een deel van de woning verhuren aan iemand anders en door de verhuur onvoorzien in de problemen komen met toeslagen, uitkeringen of belastingen 2

Publieksonderzoek hospitaverhuur | Rapport | Home | Volkshuisvesting Nederland

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 oktober 2025 Pagina 3 van 4

staat de gemeente garant voor een oplossing. Zoals ook de ervaring is van de terugkeergarantie bijstand, welke meer financiële zekerheid biedt voor Amsterdammers die vanuit de bijstand uitstromen naar werk, kan het afgeven van dit vertrouwen eraan bijdragen dat mensen de stap durven te nemen en niet voor verrassingen of een inkomensval komen te staan. Door de woning te delen met andere mensen stijgen immers de kosten voor het levensonderhoud van de hospitaverhuurder. De kosten voor bijvoorbeeld water en gas en licht zullen stijgen in verband met een hoger gebruik. Met de vooruitgangsgarantie compenseert het college bijstandsgerechtigden ruimhartig voor de hogere bestaanskosten. Daarmee vult het college bestaande ruimte in wet- en regelgeving in ten gunste van Amsterdammers3. Vanuit de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting draagt de nieuwe regelgeving bij aan het bestrijden van het tekort aan woonruimte. De regeling en de vooruitgangsgarantie sluiten aan bij de Agenda Bestaanszekerheid, zowel vanuit de positie van bijstandsgerechtigden die een kamer verhuren als voor woningzoekenden, waaronder economisch daklozen. Het delen van woonruimte kan tevens een positieve impuls geven in sociaal contact met een mede Amsterdammer.

Hospitaverhuur vergunningsvrij vastgelegd in het Omgevingsplan Wanneer twee of meer huishoudens in één woning wonen is volgens het Omgevingsplan doorgaans een omgevingsvergunning nodig. Deze vergunningsplicht maakte het voor eigenaarverhuurders, waaronder woningcorporaties, niet aantrekkelijk om toestemming te geven voor hospitaverhuur. Op 11 juni 2024 heeft het college besloten de regels in het Omgevingsplan aan te passen en, omdat het doorvoeren van deze wijziging door juridische redenen zo’n twee jaar kan duren, niet te handhaven op de vergunningsplicht wanneer sprake is van inwoning en hospitaverhuur. Ik ben verheugd u te informeren dat per 17 juli 2025 het Omgevingsplan is aangepast.4 Sneller dan verwacht komt daarmee de periode van gedogen van hospitaverhuur ten einde. Hoewel de praktijk zoals ingezet in juni 2024 niet verandert geeft de gecreëerde mogelijkheid voor inwoning en hospitaverhuur in het Omgevingsplan extra zekerheid aan Amsterdammers die aan deze woonvorm (willen) doen. Blijven stimuleren van het verhuren van een kamer via hospitaverhuur Het college blijft zich verder inzetten om de bekendheid te vergroten en mogelijkheden van hospitaverhuur te verruimen.

In 2026 eindigt de pilot hospitaverhuur in samenwerking met Amsterdamse woningcorporaties, waarna het college inzet op uniforme voorwaarden en afspraken zodat hospitaverhuur ook in corporatiewoningen kan (blijven) bijdragen aan het optimaal benutten van bestaande woonruimte. In samenwerking met verschillende organisaties worden kansrijke doelgroepen geïnformeerd en geholpen bij het verhuren van een deel van de eigen woning. In de monitor van de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting (voorjaar 2026) zal middels een aantal indicatoren het resultaat over 2024-2025 met de Raad worden gedeeld.

3 4

Toepassing artikel 18 Participatiewet Gemeenteblad 2025, 258039 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 oktober 2025 Pagina 4 van 4

Het college vertrouwt erop dat deze inzet bijdraagt zodat Amsterdammers eigen woonruimte beschikbaar stellen om de ander te helpen, het delen van woonruimte Amsterdammers met elkaar verbindt en de bestaanszekerheid van hen die zich openstellen erop vooruitgaat. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale Zaken