Raadsinformatiebrief naleving NIX18.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 2 april 2024 Openbare orde en veiligheid & Publieke gezondheid en preventie Femke Halsema & Alexander Scholtes Directie Openbare orde en veiligheid (horeca.oov@amsterdam.nl)

Onderwerp

Naleving leeftijdsgrens bij alcoholverkoop (NIX18) en toezicht & handhaving

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de naleving de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop (NIX18) en toezicht en handhaving. In de vergadering van 18 mei 2021 heeft uw raad het Preventie- en handhavingsplan alcohol 2021 – 2024 vastgesteld (verder: plan). In dit plan benoemt de gemeente Amsterdam de belangrijkste doelstellingen voor het verminderen van problematisch alcoholgebruik en de maatregelen die hiervoor genomen worden. Een van de doelstellingen is ‘geen alcoholgebruik onder de 18 jaar’ omdat alcoholgebruik voor jongeren extra schadelijk is. Om dit doel te bereiken worden er verschillende preventieve maatregelen ingezet zoals voorlichting op scholen en signalering van problematisch alcoholgebruik en doorverwijzing naar de juiste hulp en ondersteuning. Daarnaast werkt de gemeente zoveel mogelijk samen met brancheorganisaties om de naleving van NIX18 te verbeteren. Waar dit niet lukt of waar de naleving niet verbetert, zetten we gericht toezicht en handhaving in. Verbeteren naleving NIX18 De samenwerking met brancheorganisaties bestaat onder andere uit de onderstaande onderdelen. • De gemeente voert tweejaarlijkse onderzoek uit om een representatief beeld te krijgen over de naleving. Hierbij ontvangen de bezochte locaties een terugkoppeling van het resultaat van de controle en ontvangen ze tips om de naleving te verbeteren.

Eind 2022 is dit onderzoek voor het laatst gedaan. Hieruit bleek dat het nog steeds slecht gesteld is met de naleving (zie bijlage voor het rapport). Alleen bij cafetaria’s is een significante verbetering te zien ten opzichte van 2019 maar deze branche scoort nog steeds slecht met een naleving van 18,3%. Er zijn aselect 500 locaties bezocht waarvan er 166 hebben nageleefd. Het gewogen gemiddelde van de naleving van de leeftijdsgrens is slechts 25%. Het eerstvolgende nalevingsonderzoek staat voor eind 2024 gepland. • Begin 2022 hebben 44 zelfstandige ondernemers (supermarkten, avondwinkels en cafetaria’s) uit de G4 deelgenomen aan een pilot gefinancierd door het ministerie van

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

Datum 2 april 2024 Pagina 2 van 3

VWS. De pilot hield in dat er bij deze ondernemers een jaar lang elk kwartaal anonieme testkopers alcohol probeerden te kopen. De resultaten hiervan zijn gezamenlijk besproken waarna er beleid is opgesteld om de ondernemers te ondersteunen bij het verbeteren van de naleving. Het resultaat van de pilot was dat de naleving elk kwartaal verbeterde (van 37 % in het eerste kwartaal naar 63 % in het vierde kwartaal). Een vergelijkbare pilot start halverwege 2024 met horecabedrijven. In november 2023 is extra aandacht besteed aan NIX18 bij sportclubs. Via een nieuwsbrief zijn de richtlijnen van het NOC*NSF en de gratis E-learning ‘verantwoord alcohol schenken’ voor barvrijwilligers van sportkantines onder de aandacht gebracht. In november 2023 zijn 25 sportclubs bezocht door anonieme testkopers waarbij het resultaat direct is teruggekoppeld. De testkoper gaf hierbij gerichte tips hoe de barvrijwilliger het de volgende keer beter kan doen. Ten slotte heeft het Trimbos in samenwerking met Jellinek de training ‘Dronkenschap en doorschenken’ ontwikkeld. Hierbij leert horecapersoneel hoe zij verantwoord alcohol kunnen schenken en adequaat kunnen reageren op tegenwerkend gedrag. Koninklijke Horeca Nederland (KHN) besteedt regelmatig aandacht in hun nieuwsbrief aan verantwoord alcohol schenken, waaronder de naleving van NIX18 en promoot hierbij de training.

Toezicht en handhaving NIX18 In het plan is besloten om bij het toezicht op NIX18 voortaan te werken met de inzet van (minderjarige) testkopers omdat deze manier van toezicht effectiever is dan de methode waarbij alleen geobserveerd wordt. Sinds 2022 is ervaring opgedaan met deze methode. Bij een eerste (oefen)controle in 2022 zijn 47 bedrijven (horeca en winkels) gecontroleerd met de inzet van testkopers. Bij 39 locaties was er sprake van een overtreding (nalevingspercentage van slechts 5%). De bedrijven die in overtreding waren, hebben een waarschuwingsbrief ontvangen met tips om de naleving te verbeteren. Bij controles eind 2023 en begin 2024 zijn 28 horecabedrijven gecontroleerd waarvan er 22 in overtreding waren (naleving van 21%). Hiervan hebben er conform de handhavingsstrategie 20 een bestuurlijke waarschuwing ontvangen en 2 een aantekening in hun dossier vanwege het toepassen van de coulanceregeling. Bij een tweede controle van deze 22 horecabedrijven waren er 7 opnieuw in overtreding (naleving van 68%). Hiervan hebben er 5 een schorsing van de Alcoholwet- en exploitatievergunning voor een week opgelegd gekregen en 2 een bestuurlijke waarschuwing. Daarnaast zijn 15 winkels gecontroleerd waarvan 2 winkels geen alcohol verkochten en 7 winkels in overtreding waren (naleving van 46%).

Hiervan hebben er conform de handhavingsstrategie 4 een bestuurlijke boete ontvangen en 3 een aantekening in hun dossier vanwege het toepassen van de coulanceregeling. Bij een tweede controle van deze 7 winkels waren er 5 opnieuw in overtreding (naleving van 29%). Hiervan hebben er 3 opnieuw een bestuurlijke boete ontvangen (50% hoger dan de eerste bestuurlijke boete) en 2 een eerste bestuurlijke boete. De komende jaren wordt zowel steekproefsgewijs als risicogericht gecontroleerd met behulp van de inzet van testkopers. De reacties op de sanctionering worden betrokken bij de actualisatie van de handhavingsstrategie, waarvan de inspraakperiode 15 maart is afgelopen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 april 2024 Pagina 3 van 3

Vervolg Uit het nalevingsonderzoek en de controles blijkt dat de naleving van NIX18 nog lang niet op het doel van een gemiddelde naleving van 70% in 2024 ligt. Daarom is het belangrijk dat de branches die alcohol verkopen zich (extra) blijven inzetten op het verbeteren van de naleving. Ook blijven we werken aan het overkoepelende doel, het voorkomen van alcoholgebruik door jongeren. Dit is ook onderdeel van het Programma Preventie Middelengebruik, dat geagendeerd wordt voor de raadscommissie Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding (OZA) van 19 juni 2024. Bij het opstellen van het nieuwe Preventie- en Handhavingsplan voor de periode 2025 tot en met 2028 sluiten we zoveel mogelijk aan bij dit programma. Bij het aanbieden van het nieuwe plan ontvangt u ook een terugblik op de doelstellingen en maatregelen van het plan 20212024. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Mede namens de wethouder Publieke gezondheid en preventie

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl