Raadsinformatiebrief Moties Horecabeleid 2025 - afdoening toezegging 12 feb 2026.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 april 2026 Openbare Orde en Veiligheid en Ruimtelijke Ordening Femke Halsema en Steven van Weyenberg Directie Openbare Orde en Veiligheid (horeca.oov@amsterdam.nl) en Directie Ruimte en Duurzaamheid Afdoening toezegging TA2026-000160 uit de commissievergadering van 12 februari 2026

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 12 februari 2026 heb ik naar aanleiding van vragen van de raadsleden Hofland (D66), Bentoumya (GroenLinks), Broersen (Volt), Havelaar (CDA) en Von Gerhardt (VVD) toegezegd u vóór de vaststelling van het Omgevingsplan een brief te sturen omtrent de afhandeling van alle moties, waarin ook de tijdens de vergadering gestelde vragen beantwoord zullen worden. In deze brief leest u allereerst een algemene toelichting op het proces van het horecabeleid en de horecaregels, daarna de antwoorden op de vragen die gesteld zijn. Op 15 mei 2025 heeft uw raad het Horecabeleid 2025 vastgesteld. Over de daarbij aangenomen moties heeft u op 26 november 2025 een afdoeningsbrief ontvangen. Tijdens de bespreking van deze brief op 12 februari 2026 heeft de burgemeester gezegd dat het voor de beantwoording van de gestelde vragen zinvol is te wachten op de volgende stap in het proces. Want voordat veel zaken uit het Horecabeleid 2025 van kracht worden, moeten ook de regels in het omgevingsplan en de Algemene Plaatselijke Verordening zijn aangepast. Daarin staat over sommige onderwerpen een meer concrete uitwerking van het beleid. Deze brieft ontvangt u nu dus tegelijk met de raadsvoordracht over het Vaststellen van het Wijzigingsbesluit Omgevingsplan gemeente Amsterdam: Toevoeging van regels over horeca, darkstores en evenementenlocaties.

Van beleid naar regels Het zwaartepunt van het Horecabeleid 2025 betreft een harmonisatie van ruimtelijke regels in de vorm van een nieuwe ruimtelijke indeling (middels zwaartecategorieën) voor horeca in de hele stad, ter vervanging van de huidige uiteenlopende indelingen in de bestemmingsplannen. Deze harmonisatie is nodig omdat we van rond de 500 bestemmingsplannen toe moeten naar één omgevingsplan. Aan deze ruimtelijke indeling worden ook de openingstijden gekoppeld. De openingstijden, inclusief de ontheffingsmogelijkheden, regelen we dus nu primair in het

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 april 2026 Pagina 2 van 7

omgevingsplan in plaats van in de APV. Op grond van de APV kunnen wel beperkingen worden gesteld die nodig zijn met het oog op openbare orde en veiligheid. Daarnaast komen er geharmoniseerde regels in de hele stad over culturele en additionele horeca. En een omgevingsplanvergunningplicht voor terrassen. Ook dit ter vervanging van uiteenlopende vormen en keuzes die in de vele bestemmingsplannen voorkomen. Om het beleid tot uitvoering te kunnen brengen, ligt nu het wijzigingsbesluit van het omgevingsplan voor. Om hiertoe te komen, heeft het college eerst een Ontwerp Wijzigingsbesluit van het omgevingsplan vastgesteld, gepubliceerd en ter inzage gelegd (vanaf 4 september 2025 voor een termijn van zes weken). Daarop zijn 72 zienswijzen ontvangen en is een Nota van Beantwoording opgesteld. Hieruit zijn enkele inhoudelijke wijzigingen voortgekomen. De besluitvorming over de wijzigingen in de APV is gekoppeld aan de wijzigingen van het omgevingsplan. Zoals uitgelegd in de raadsvoordracht is de APV-wijziging onderdeel van het wijzigingsbesluit omgevingsplan. In een aparte Nota van wijzigingen staat opgenomen welke (tekstuele) wijzigingen nodig zijn in het Horecabeleid 2025 om er voor te zorgen dat het beleid in overeenstemming is met de regels. Van regels naar wijzigingen in de praktijk De implementatie van het Horecabeleid naar de praktijk is een langjarig proces.

Wanneer de raad met het wijzigingsbesluit instemt en de regels van kracht worden, verandert er in de meeste gevallen voor bestaande horecaondernemers niet direct wat. Want met het wijzigingsbesluit wordt nog geen besluit genomen over de horecabestemming op een bepaalde locatie. Het omzetten van de regels over de zwaartecategorieën gaat gebied voor gebied gebeuren, bij het vervangen van de onder oud recht vastgestelde bestemmingsplannen. Tot die tijd gelden de huidige gebruiksmogelijkheden op grond van het bestemmingsplan. Wel zijn er enkele regels die direct overal gaan gelden en toegepast worden, zoals de regels over openingstijden, en de vergunningplicht voor horecaterrassen. Voor bestaande gevallen wordt daarbij voorzien in overgangsrecht. Ondernemers die een nieuw terras willen beginnen of hun bestaande terras wijzigingen, moeten een omgevingsplanvergunning aanvragen. Maar ondernemers die al een terrasvergunning hebben, krijgen deze van rechtswege, gebaseerd op de huidige exploitatievergunning. En ook voor wat betreft openingstijden wordt voorzien in een zachte overgang van oude naar nieuwe regelgeving. Omdat het niet wenselijk is dat er langdurig per gebied verschillen zijn in de openingstijden van de horecazaken, is er voor gekozen de nieuwe openingstijden direct voor heel Amsterdam in werking te laten gaan.

Voor bestaande ondernemers is daarbij voorzien in een overgangstermijn van 3 jaar na inwerkingtreding van het wijzigingsbesluit, dus in 2029. Tot die tijd gelden de tijden zoals nu opgenomen in de exploitatievergunning. Alleen ondernemers die een horecabedrijf overnemen of starten op een locatie waar nu nog geen horeca is, krijgen per direct te maken met de nieuwe openingstijden. Voor bestaande horecazaken die, door de vaststelling van het wijzigingsbesluit, in 2029 te maken krijgen met vroegere openingstijden is in aanvulling op het beleid voorzien in een persoonsgebonden ontheffingsmogelijkheid. In de raadsvoordracht is dit nader toegelicht.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 april 2026 Pagina 3 van 7

Zolang op een horecalocatie het bestemmingsplan nog niet is omgezet naar het omgevingsplan, geldt dat de huidige gebruiksmogelijkheid in het bestemmingsplan bepalend is voor de openingstijd (voor nieuwe zaken en bestaande zaken na 2029) . De tabel die hierbij gebruikt wordt, stond al opgenomen in het beleid en is overgenomen in het wijzigingsbesluit en de Nota van Beantwoording. De nieuwe ruimere afwijk- en ontheffingsmogelijkheden zijn wel al direct na inwerkingtreding van het wijzigingsbesluit van toepassing. Het gaat om: • de mogelijkheid voor lichte en reguliere horeca om 5 keer per jaar af te wijken van de openingstijden (op grond van de APV is wel een ontheffing nodig); • de mogelijkheid voor middelzware en zware horeca om 12 keer per jaar af te wijken van de openingstijden (op grond van de APV is wel een ontheffing nodig); en • de maatwerkontheffing voor zware horeca en fastfoodhoreca. Uitvoeringsbeleid stadsdelen Stadsdelen werken op dit moment aan uitvoeringsbeleid, binnen de spelregels die hiervoor in het Horecabeleid 2025 zijn opgenomen. In elk stadsdeel zal hierover participatie plaatsvinden. Als daar meer over bekend is, zal de raad daar ook over geïnformeerd worden.

Beantwoording vragen 12 februari Maatwerkontheffing – houvast ondernemers In motie 121 hebben de indieners het college verzocht om als uitgangspunt op te nemen dat fastfoodhoreca binnen een straal van 150 meter van zware horeca een ontheffing (maatwerkvoorschrift) krijgt tot één uur na sluitingstijd van de zware horeca. In de afdoeningsbrief van de moties heeft het college hierover het volgende aangegeven: - We regelen dit niet op voorhand, er komt dus geen regel in het omgevingsplan waarmee fastfoodhoreca binnen een straal van 150 meter van zware horeca een verlenging van de sluitingstijd krijgt. - Middels de maatwerkontheffing kan een ondernemer aanvragen welke tijd deze wenst; er is op grond van het Horecabeleid 2025 geen uiterlijke tijd aan verbonden. Er kan dan dus toestemming worden verleend voor latere tijden dan die in de motie werden genoemd. Wat wenselijk is, kan niet in zijn algemeenheid voor alle situaties binnen Amsterdam worden bepaald, en wordt per geval beoordeeld. - Wanneer het gaat om een fastfoodbedrijf binnen 150 meter van zware horeca krijgt de ondernemer in principe de toestemming, mits er geen zwaarwegende argumenten zijn dat niet te doen en er sprake is van aanvaardbaarheid op de specifieke locatie. Naar aanleiding van deze afdoening hebben meerdere raadsleden gevraagd om meer houvast voor ondernemers.

Welke criteria gelden er? Wanneer is er sprake van zwaarwegende argumenten waardoor fastfoodbedrijven (binnen 150 meter van zware horeca) niet automatisch deze ontheffing krijgen. Zijn er meetbare indicatoren om te bepalen wanneer iets aanvaardbaar is op een specifieke locatie?

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 april 2026 Pagina 4 van 7

Hieronder volgt een nadere toelichting op de aanvraagvereisten en wijze van beoordeling van de ontheffingsaanvragen. Daarmee wordt geprobeerd meer duidelijkheid te geven voor ondernemers en omwonenden. Het is alleen niet mogelijk om op voorhand 100 procent zekerheid te geven aan ondernemers. De keuze voor de vroegere sluitingstijden voor reguliere horeca en fastfoodhoreca is met het vaststellen van het Horecabeleid gemaakt. De norm van wat standaard aanvaardbaar is, is gesteld op 02.00 uur ’s nachts voor deze locaties. Door de mogelijkheid in het beleid voor fastfoodhoreca daarvan af te kunnen wijken, is gekozen voor enige onzekerheid voor bestaande ondernemers: een aanvraag zal beoordeeld moeten worden. Natuurlijk geldt voor de beoordeling van bestaande situaties dat een ondernemer het wel nu al heel bont heeft moeten maken wil de aanvraag geweigerd worden. Maar de regels zijn niet alleen bedoeld voor bestaande ondernemers die zich hebben bewezen. Er is veel wisseling is in de horecabranche. Om te beoordelen of de ontheffing - die in potentie de ruimte biedt om ook juist langer dan nu te mogen exploiteren – passend is op een locatie, is een zorgvuldig afwegingskader in de regels nodig.

Beoordeling aanvragen In het wijzigingsbesluit is terug te vinden wat een exploitant moet indienen bij een aanvraag en op welke gronden de aanvragen geweigerd of ingetrokken kunnen worden (artikel 3.91). Hierin staat o.a. opgenomen dat de verruiming van de openingstijden alleen gegeven mag worden als dit niet leidt tot onaanvaardbare aantasting van het woon- en leefklimaat. En dat bij de beoordeling wordt gekeken naar de maatregelen die de aanvrager neemt om overlast in de omgeving te voorkomen, en, indien die er zijn, de ervaringen uit het verleden. Om dat te beoordelen moet de aanvrager de volgende gegevens verstrekken: • inzicht in de publieksaantrekkende werking en drukte bij openstelling in de bestaande situatie; • inzicht in de hoeveelheid bezoekers rond sluitingstijd in de bestaande situatie; • inzicht in de wijze van toegang; • een bedrijfsplan, met daarin inzicht in: o de maatregelen die worden genomen om een onaanvaardbare aantasting van het woon- en leefklimaat te voorkomen; o de mate van bereikbaarheid, met daarbij ook inzicht in de aanwezigheid dan parkeergelegenheid, beschikbaarheid van openbaar vervoer gedurende de beoogde openingstijden en aanwezigheid van taxistandplaatsen; • een onderbouwing van het verzoek, waarbij in elk geval wordt aangegeven waarom de afwijkmogelijkheden die artikel bieden, niet volstaan.

Er wordt dus gekeken naar de te verwachten mate van overlast (stemgeluid van bezoekers, bereikbaarheidsaspecten) gegeven de specifieke locatie en de maatregelen die de ondernemer neemt om onaanvaardbare overlast te voorkonen. Juist vanwege het locatiespecifieke karakter in combinatie met de maatregelen die een ondernemer kan of wil nemen, zijn hier op voorhand geen meetbare indicatoren voor vast te stellen. Naast de toestemming op grond van het omgevingsplan is er een toestemming van de burgemeester nodig, op grond van de APV (zie artikel 3.15 lid 1 van het wijzigingsvoorstel van de APV). Dat is omdat de beoordeling van de gevolgen op het gebied van openbare orde de veiligheid buiten het terrein van het omgevingsplan ligt. In de praktijk hoeft de ondernemer echter maar één

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 april 2026 Pagina 5 van 7

aanvraag te doen, omdat de aanvraag om de maatwerkontheffing op grond van het omgevingsplan zal worden beschouwd als tevens zijnde een aanvraag om toestemming op grond van de APV. De toetsing van de burgemeester ziet op de openbare orde en veiligheid en de exploitant. De stadsdelen hebben, naar aanleiding van de motie, een nadere instructie van het college ontvangen om bij de behandeling van de aanvragen van bestaande fastfoodhoreca het uitgangspunt: “verlenen tenzij” voor ogen te houden. Dit is ook verwerkt in de beleidsregel van de burgemeester over de maatwerkontheffingen. Omdat het mogelijk moet zijn in uitzonderlijke situaties af te wijken van dit uitgangspunt, wordt verwezen naar de term ‘zwaarwegende argumenten’. Hierbij kan gedacht worden aan onveiligheid in de zaak (ondersteund door een rapportage van politie) of aanhoudende overlast. Concluderend: als er van dergelijke situaties geen sprake is, zullen bestaande fastfoodbedrijven (ook die buiten 150 meter van zware horeca liggen) die hun huidige tijden willen behouden, de ontheffing krijgen. Aanwijzen gebieden door stadsdelen De raadsleden willen weten of het klopt dat stadsdelen uiteindelijk de vraag uit de motie (binnen 150 meter “automatisch” een ontheffing) kunnen overrulen wanneer ze een gebied aanwijzen waar de maatwerkontheffing niet verleend kan worden.

Stadsdelen kunnen in het uitvoeringsbeleid gebieden aanwijzen waar geen maatwerkontheffingen verleend mogen worden. De stadsdelen hebben ook hiervoor een nadere instructie van het college ontvangen. Bij het aanwijzen van de gebieden houden ze rekening met het verzoek van de motie. Daar toetst het college de uitvoeringsplannen op. Ook hierbij geldt dat alleen in zeer uitzonderlijke gevallen – die goed gemotiveerd moeten zijn - een gebied kan worden aangewezen waarin een fastfoodbedrijf is gevestigd nabij een locatie voor zware horeca. De stadsdelen weten het best wat er speelt in een gebied en kunnen het beste de belangenafweging maken of sprake is van onaanvaardbare aantasting van het woon- en leefklimaat. Het college stelt uiteindelijk het uitvoeringsbeleid van de stadsdelen vast. Dit om te borgen dat de uitvoering conform de stedelijke kaders is en te voorkomen dat er onuitlegbare verschillen ontstaan tussen de stadsdelen. Klachten direct naar ondernemers en verantwoordelijkheid melders In motie 138 is het college verzocht om horecaondernemers zo snel mogelijk op de hoogte te brengen van klachten uit de buurt over hun horecazaak. In de afdoeningsbrief is aangegeven dat dit nu niet past in de scope van de verbeteringen van het meldingssysteem en dat de meldingen via een website al wel inzichtelijk zijn.

Meerdere raadsleden hebben gevraagd of er wel goed is gekeken naar de (on)mogelijkheden. Hier is (opnieuw) goed naar gekeken. Het automatisch delen van meldingen met private partijen zoals ondernemers is technisch complex. Meldingen bevatten vaak persoonlijke of herleidbare informatie, waardoor automatisch anonimiseren niet volledig betrouwbaar is. Ook zijn meldingen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 april 2026 Pagina 6 van 7

niet altijd eenduidig en geschikt om direct door te sturen of door te sturen zonder enige informatie. Dit komt omdat het meldingensysteem is ingericht voor gemeentelijke afhandeling, niet voor communicatie naar derden. Het toevoegen van deze functionaliteit zou aanzienlijke risico’s en middelen vragen. Daarom blijven we bij de conclusie dat het verzoek uit de motie op dit moment niet kan worden uitgevoerd. Het direct delen van meldingen is dus niet zo makkelijk als het misschien in eerste instantie lijkt. Zoals in de eerdere brief gesteld, blijft het ook allereerst de verantwoordelijkheid van de horecaondernemer zelf om in goed contact te staan met de omgeving. Zodat melders de ruimte voelen om horecaondernemers direct te wijzen op overlast. En de ondernemer daarnaar luistert en handelt. De gemeente hoeft hierbij idealiter niet betrokken te worden. Tijdens de bespreking in de commissie werd opgemerkt dat melders hierin ook een verantwoordelijkheid hebben om overlast direct bij de horecaondernemer te melden. Dat is zo. Om bewoners ervan bewust te maken dat overlast sneller wordt opgelost als ze deze direct aan de ondernemer melden, passen we daarom de informatie op de website hierop aan. Creativiteit in de nacht Raadslid Bentoumya (GroenLinks) vraagt welke extra stappen er gezet worden om ruimte voor creativiteit in de nacht te behouden.

In de afdoeningsbrief is aangegeven welke (maatwerk)mogelijkheden er zijn voor nachtcultuur binnen het Horecabeleid 2025 en de daarop gebaseerde regels. Aanvullend hierop geldt dat in de gebiedsgerichte uitwerking door de stadsdelen specifiek aandacht is voor het behoud en stimuleren van de nachtcultuur. Sociale veiligheid horeca Raadslid Bentoumya (GroenLinks) vraagt welke extra stappen er gezet worden ten aanzien van sociale veiligheid in reguliere horeca en wat er wordt gedaan met het verzoek over hoe horeca een zichtbaar en herkenbaar netwerk kan vormen van veilige plekken. Op verschillende manieren werkt het college samen met de branche om de (sociale) veiligheid in het uitgaansleven te bevorderen. Het streven is dat alle horecabedrijven een veilige plek zijn. Dit beperkt zich niet tot een bepaalde categorie horecabedrijven. Wel is het zo dat de verplichting van het opstellen van een veiligheidsplan in het kader van subsidiariteit en proportionaliteit alleen geldt voor categorieën horecabedrijven met extra veiligheidsrisico’s. Alle horecabedrijven worden gestimuleerd om sociaal veiligheidsbeleid op te stellen en trainingen te volgen.

Daarnaast heeft de Regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld in samenwerking met KHN, de Horecabond en CNV in januari 2026 een landelijke aanpak tegen (seksueel) grensoverschrijdend gedrag in de horeca gelanceerd. De aanpak omvat onder meer een campagne gericht op bewustwording en gedragsverandering en een centraal informatiepunt waar horecaondernemers en -medewerkers terecht kunnen voor informatie. Daarnaast kunnen alle horecamedewerkers straks terecht bij sectorale vertrouwenspersonen. Bovendien zal de sector een model-gedragscode en -huisregels opstellen die bedrijven kunnen overnemen en aanpassen aan hun situatie. Tot slot worden er laagdrempelig trainingen aangeboden voor leidinggevenden en medewerkers om beter om te leren gaan met (seksueel) grensoverschrijdend gedrag richting medewerkers en gasten. In december was de overheidscampagne ‘Man, zeg er wat van!’ voor het

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 april 2026 Pagina 7 van 7

eerst te zien in de horeca. Het landelijke Horeca Ontwikkel Platform stelt voor de gehele aanpak een subsidie beschikbaar van 1,5 miljoen euro. Mengformules/Monocultuur Raadslid Bentoumya (GroenLinks) geeft aan dat in veel stadsdelen mengformules een probleem zijn en vraagt of er nog eens gekeken kan worden hoe monocultuur ook vanuit het Horecabeleid kan worden aangepakt. Het college is van mening dat de maatregelen uit het Horecabeleid 2025 voor mengformules, zoals algemene regels en een meldplicht, kunnen bijdragen aan meer duidelijkheid over de regels die gelden. Aanvullend is in het wijzigingsbesluit van het omgevingsplan een verduidelijking opgenomen ten aanzien van het verschil tussen horeca en detailhandel. Door meer duidelijkheid over de regels kan indirect worden bijgedragen aan het tegengaan van monocultuur, die vaak ontstaat door ondernemers die met de verkoop van snelle producten voor toeristen de grenzen opzoeken van wat er binnen de regels mogelijk is.

We hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl