Raadsinformatiebrief motie 340 - amendement 490.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 16 mei 2023 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl Afdoening motie 340 van het lid Heinhuis van de PvdA en uitvoering amendement 490 van het lid Asruf van de PvdA

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 9 november 2022 heeft uw raad bij de behandeling van de begroting 2023 motie 340 van raadslid Heinhuis (PvdA) aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd om - te onderzoeken hoe de toegankelijkheid en betaalbaarheid van het openbaar vervoer voor verschillende groepen Amsterdammers kan worden vergroot, te weten die van: - alle kinderen in de leeftijd van 4 t/m 11, - alle kinderen in de leeftijd van 12 t/m 17, - kinderen van stadspashouders in bovengenoemde leeftijdscategorieën, - stadspashouders tussen de 55 jaar en de AOW-leeftijd, - ouderen met een AOW-leeftijd die momenteel niet onder de minimaregeling ten aanzien van openbaar vervoer vallen, - statushouders en hun kinderen en - mensen met een beperking. - te onderzoeken hoe de toegankelijkheid en betaalbaarheid van openbaar vervoer kan worden verhoogd voor wijken met een aanzienlijke afstand tot het stadscentrum; - de raad hier zo spoedig mogelijk over te informeren en de uitkomsten van het onderzoek uiterlijk voor de Voorjaarsnota aan de raad voor te leggen. Ook is tijdens dezelfde vergadering amendement 490 van raadslid Asruf (PvdA) aangenomen.

Het amendement verzoekt het college om in het jaar 2023 kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 11 jaar in ieder geval op zaterdag gratis te laten reizen met het openbaar vervoer; - Hiervoor samen met het GVB tot een voorstel te komen; - Hiervoor een bedrag van 1.000.000 euro beschikbaar te stellen, te dekken uit de reserve bodemsanering (id nr 83105); In deze brief zal het college u informeren over de afhandeling van de motie en uitvoering van het amendement.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 mei 2023 Pagina 2 van 4

Vervoerregio als opdrachtgever van het openbaar vervoer Inwoners van de gemeente hebben het afgelopen jaar te maken gekregen met forse prijsstijgingen, zo ook voor het openbaar vervoer. Vervoerders hebben te maken met stijgende kosten voor personeel en brandstof waardoor de openbaar vervoer tarieven index hoger lag dan de afgelopen jaren met 7,24%. De Vervoerregio Amsterdam als opdrachtgever van het openbaar vervoer heeft de ov-tarieven voor de reiziger hiermee moeten verhogen. Binnen haar beperkte financiële ruimte heeft de Vervoerregio niet de mogelijkheid om de tarieven niet te laten stijgen met de index. Dit kost jaarlijks tientallen miljoenen, zonder dat hier een extra bijdrage vanuit het Rijk tegenover staat. De Vervoerregio vindt het wel belangrijk dat het openbaar vervoer toegankelijk en betaalbaar blijft. Daarom komt de Vervoerregio de reiziger die het nodig heeft, in 2023 tegemoet met een tariefactie en verstrekt gratis ov tickets aan inwoners uit de regio met een lager inkomen. De Vervoerregio is inmiddels een onderzoek gestart naar de mogelijkheid om het tariefsysteem beter aan te laten sluiten op haar beleid om voor korte afstanden lopen en fietsen te stimuleren en ook de betaalbaarheid te vergroten. Uiteraard dient dit wel te passen in de financiële kaders van de Vervoerregio.

Een structurele wijziging van het tariefsysteem is een verantwoordelijkheid van de Vervoerregio.

Gemeente Amsterdam heeft de mogelijkheid inwoners tegemoet te komen in de OV kosten De gemeente kan, indien dat vanuit haar sociale doelstellingen wenselijk is en voor zover dit financieel haalbaar is, haar inwoners tegemoet komen in hun mobiliteitskosten. Dit doet de gemeente bijvoorbeeld ook al door AOW-ers met een stadspas gratis openbaar vervoer aan te bieden, zodat zij maatschappelijk actief blijven. Veel inwoners hebben nu te maken met forse kostenstijgingen. Het onderwerp van betaalbaar openbaar vervoer leeft daarom niet alleen bij de Vervoerregio Amsterdam, maar ook bij de Amsterdamse Raad, getuige de motie en het amendement. De gemeente is daarom in gesprek gegaan met de Vervoerregio en GVB om te komen tot uitvoering van de brede wens van de gemeenteraad. Met onderstaande beantwoording geeft het college invulling aan de wensen van de raad.

Motie 340 – onderzoek gratis ov voor specifieke doelgroepen De gemeenteraad heeft gevraagd op welke manier het mogelijk is de toegankelijkheid en de betaalbaarheid van de verschillende doelgroepen te vergroten. GVB heeft inzichtelijk gemaakt per gevraagde doelgroep wat het kost om de specifieke doelgroep gratis ov te

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 mei 2023 Pagina 3 van 4

geven. In bijlage 1 is per doelgroep inzichtelijk gemaakt wat de verschillende opties per doelgroep zijn. Eén van de vragen die gesteld is, is om de toegankelijkheid en betaalbaarheid van OV voor inwoners uit wijken met een aanzienlijke achterstand tot het stadscentrum te verbeteren, Hiervoor is een andere tariefopbouw of tariefdifferentiatie nodig. Op dit moment is dat niet mogelijk. De introductie van OVpay biedt mogelijkheden hiervoor. De Vervoerregio Amsterdam onderzoekt welke mogelijkheden OVpay biedt om met het betaalsysteem aan te sluiten bij de beleidsdoelstelling van de Vervoerregio, zoals beschreven in de brief die 27 februari 2023 met de Regioraad is gedeeld. Invoering zou vanaf 2025 mogelijk zijn. Zie de brief in bijlage 2) voor aanvullende informatie. Amendement 490 – gratis ov voor kinderen van 4 t/m 11 jaar Het amendement verzoekt het college om in het jaar 2023 kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 11 jaar in ieder geval op zaterdag gratis te laten reizen met het openbaar vervoer. Hiervoor is een bedrag van €1 miljoen beschikbaar gesteld. De partijen voeren het amendement uit door in te zetten op het aanbieden van gratis OV aan Amsterdamse kinderen van 4 tot en met 11 jaar in de periode van 22 juli t/m 30 november 2023.

Kinderen kunnen onder begeleiding van een volwassene tijdens de periode 24 uur per dag, 7 dagen per week gratis reizen met de bussen, trams en metro’s van GVB. Dit is mogelijk door middel van een product dat op een persoonlijke OV-chipkaart kan worden gezet. Indien kinderen nog geen OV-chipkaart hebben, kan deze worden aangeschaft voor €7,50. Een tegemoetkoming hiervoor faciliteren is niet uitvoerbaar gebleken. De periode beslaat de zomervakantie plus drie maanden en bestaat de facto uit meer gratis dagen reizen voor kinderen dan de oorspronkelijke van iedere zaterdag. Gemeente en GVB zijn overeengekomen om voor bovenstaande actie het door de raad vrijgemaakte bedrag van €1.000.000,- als vaste afkoopsom te beschouwen. Wanneer er veelvuldig gebruik van de actie wordt gemaakt, draagt het GVB de meerkosten. Het gebruik van het gratis openbaar vervoer zal aan het eind van de periode door de partijen geëvalueerd worden. Op basis van de resultaten kan vervolgens worden overlegd of en op welke manier het gratis openbaar vervoer voor kinderen vervolg kan krijgen. In overleg met Vervoerregio en GVB bleek dat het op dit moment niet realiseerbaar is om gratis openbaar vervoer op bepaalde dagen van de week aan te bieden. GVB zet momenteel vol in op de invoering van OVpay. Grote aanpassingen aan het huidige betaalsysteem zorgt voor vertraging voor de uitrol van OVpay.

Vertraging daarin heeft gevolgen voor de landelijke uitrol en daarmee ook de mogelijkheden om op termijn systeemaanpassingen zoals tariefdifferentiatie te introduceren. Met de invoering van OVpay zijn er in de toekomst meer mogelijkheden, zoals gratis reizen op specifieke dagen zoals de zaterdag. Tot de uitfasering

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 mei 2023 Pagina 4 van 4

van het oude betaalsysteem, waarschijnlijk per 2025 zijn we helaas beperkter in de mogelijkheden. Daarom heeft GVB samen met de gemeente en Vervoerregio voor 2023 gekeken naar een alternatieve uitvoering van het amendement die aansluit bij de doelgroep en de wens om gratis ov aan te bieden. Het college beschouwt de motie 340 hiermee als afgehandeld en hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd over de uitvoering van amendement 490.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

16 mei 2023 Bijlagen 1. Mogelijkheden doelgroepen motie 340 2. Regioraadsbrief Uitwerking opties tariefsysteem

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl