Raadsinformatiebrief monitor en uitvoeringsagenda AAV 2026.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 31 maart 2026 Volkshuisvesting Zita Pels Directie Wonen, bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl

Onderwerp

Monitor en uitvoeringsagenda 2026 Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting (AAV) werken we aan een stad waarin iedereen een goede en betaalbare woning kan vinden. In deze tweede monitor en in de uitvoeringsagenda 2026 ziet u wat we doen om de doelen van de AAV te bereiken, welke ontwikkelingen er sinds de vorige monitor zichtbaar zijn en welk effect onze inzet heeft. In deze brief wordt ook de toezegging TA2026-000143, over de gevolgen van het regeerakkoord, van wethouder Pels uit de commissie WV op 4 februari, afgedaan. Dit wordt toegelicht in het onderdeel ‘Samenwerking met het Rijk’. AAV monitor Sinds de vaststelling van de AAV in juli 2023 hebben we, samen met onze partners, belangrijke stappen gezet om de wooncrisis in Amsterdam aan te pakken. Het aantal sociale huurwoningen is gegroeid, het aandeel slecht geïsoleerde woningen neemt af en we beschermen huurders succesvol tegen slecht verhuurgedrag. Dit kunnen en doen we als gemeente niet alleen. De afgelopen periode is de samenwerking met andere partijen om de doelen in de AAV te bereiken versterkt. Belangrijke voorbeelden hiervan zijn de gezamenlijke schimmelaanpak met woningcorporaties, allianties met bewoners, corporaties en zorginstellingen in de buurten, de samenwerking met Hospi Housing, Samen in 1 huis en met stichting !WOON.

Hier zien we goede resultaten van terug in de praktijk: er vindt meer hospitaverhuur plaats, meldingen van schimmel worden effectief opgepakt, huurders krijgen juridische ondersteuning en er zijn in 2024 en 2025 20 Lang leven thuisflats ontwikkeld. Tegelijkertijd blijven er grote uitdagingen. De vraag naar betaalbare woningen blijft velen malen groter dan het aanbod, en vooral middeninkomens en kwetsbare groepen ervaren hoe moeilijk het is om een passende woning te vinden. Ook de vocht- en schimmelproblemen in de Amsterdamse huizen en verduurzamingsopgave vraagt om blijvende inzet van de woningcorporaties en de gemeente. De wooncrisis raakt de hele stad, maar treft vooral Amsterdammers die het al moeilijk hebben. Daarom is het noodzakelijk om ons met de AAV te blijven inzetten en te investeren in oplossingen die het verschil maken.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31 maart 2026 Pagina 2 van 5

Hieronder leest u een samenvatting van de voortgang per doel in de AAV. Doel 1: Meer woningen De bouwproductie trekt in 2025 aan. Er is begonnen met de bouw van 6.053 permanente zelfstandige woningen. Ook zijn er 660 tijdelijke woningen in aanbouw genomen. Dat is een stuk meer dan in de jaren ervoor. Ondanks de groei van het aantal woningen, het stimuleren van hospitaverhuur, de intensivering van handhaving op leegstand en strengere regels voor het gebruik van woningen voor vakantieverhuur en tweede woningen is er nog steeds een groot tekort aan woningen en woonplekken. In alle sectoren is de vraag groter dan het aanbod. De ambitie om jaarlijks 7.500 woningen te realiseren blijft een uitdaging. In hoeverre dit gehaald kan worden hangt onder andere samen met economische omstandigheden en de investeringsbereidheid van marktpartijen. In het kader van de Woondeal MRA hebben we in 2023 wederkerige afspraken met het Rijk gemaakt om als Amsterdam 67.500 woningen in de periode 2022 t/m 2030 te bouwen waarvan minimaal 30% sociaal en 2/3 betaalbaar. Inzet van het Rijk op de randvoorwaarden en voldoende financiering is noodzakelijk om de gestelde doelen te realiseren. Doel 2: Betaalbaarder wonen Het aantal sociale huurwoningen is tussen 2023 en 2025 licht toegenomen, van circa 221.900 naar 223.000 woningen. Deze groei komt vrijwel volledig voor rekening van de woningcorporaties.

Daarmee is opnieuw een stap gezet in het versterken van de sociale huursector. Daarnaast laten de cijfers zien dat de betaalbaarheid van sociale huurwoningen is verbeterd. Het middenhuursegment blijft in omvang beperkt. De bouw van middenhuurwoningen neemt toe. In 2025 zijn er 1.644 in aanbouw genomen, ten opzichte van 314 in 2023 en 1.006 in 2024. Maar veel woningzoekenden, ook die met lage of middeninkomens, zijn nog steeds toegewezen op de vrije huursector of op de koopsector. Dit vertaalt zich in de bewoning van de woningvoorraad. Een groeiend deel van de lage en middeninkomens woont in de vrije sector. En in de private huursector en koopsector blijven de woonlasten toenemen. De betaalbaarheid van wonen in Amsterdam blijft dan ook erg onder druk staan. Doel 3: Meer woningen voor hen die ze het hardst nodig hebben Het aantal woningen in de sociale huurvoorraad van corporaties groeit. Daardoor komen er meer woningen bij voor hen die ze het hardst nodig hebben. Het aantal woningzoekenden blijft alleen vele malen groter dan het aantal sociale huurwoningen dat jaarlijks vrijkomt. Hoewel de inschrijftijd iets is afgenomen moesten woningzoekenden gemiddeld nog steeds 9,8 jaar wachten in 2024. Gezinnen en ongelabelde woningzoekenden (geen enkele vorm van urgentie of voorrang) wachten gemiddeld langer en hebben een lagere kans op het vinden van een woning.

Ook het huisvesten van urgente groepen blijft een uitdaging, zo is er nog steeds een achterstand op de taakstelling huisvesting statushouders. Deze achterstand is in 2025 wel stabiel gebleven. Ondanks de vele inspanningen blijft dakloosheid een groot probleem en telt Amsterdam volgens de ETHOS telling ruim 11.000 dak- en thuisloze personen. Doel 4: Passender wonen De cijfers laten zien dat gezinnen het minst vaak passend wonen en in (te) krappe woningen. Grote woningen in de sociale huur komen relatief weinig vrij, en in de vrije sector of koopsector zijn de prijzen van (gezins)woningen hoog. De in de AAV opgenomen ambitie om meer te bouwen voor

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31 maart 2026 Pagina 3 van 5

gezinnen blijkt moeilijk te realiseren zonder additionele keuzes. Met het recent gestarte doorstroomoffensief zet de gemeente in op meer verhuizingen waardoor er meer woningen in de bestaande woningvoorraad vrijkomen. We zien dat het doorstroomoffensief wordt omarmt door bewoners, woningcorporaties en private verhuurders en energie oplevert, maar momenteel is het nog te vroeg om de effecten terug te zien in de praktijk. Een belangrijke doelgroep binnen het doorstroomoffensief zijn ouderen. De afgelopen periode neemt de bouw van ouderenwoningen toe. In 2025 zijn 480 ouderenwoningen in aanbouw genomen, een stuk meer dan in 2024 (212) en 2023 (190). Ook zijn er 96 rolstoelwoningen in plaats van de eerder met woningcorporaties afgesproken 84 in de nieuwbouwplanning opgenomen of al in aanbouw. Dit zijn positieve ontwikkelingen maar hiermee halen we de opgaven voor deze doelgroepen nog niet. Nieuwbouw alleen is ook niet voldoende om in deze opgave te voorzien. Daarom zet de gemeente in op een combinatie van nieuwbouw, benutting van de bestaande woningvoorraad en aanpassing van woningen. Dit is verder uitgewerkt in de uitvoeringsagenda ouderenhuisvesting, het doorstroomoffensief en de aanpak rolstoelwoningen. Deze aanpakken blijven de komende jaren onverminderd belangrijk. Doel 5: Duurzame woningen van goede kwaliteit Het aantal woningen met een slecht energielabel (EFG) neemt af.

Ook is er een daling van het percentage huishoudens in energiearmoede. Tegelijkertijd geven meer Amsterdammers aan dat er vocht- en/of schimmelplekken zijn in de woonkamer of slaapkamer. Dit blijft een probleem waar extra inzet op nodig is. Om de kwaliteit van woningen te verbeteren en verduurzaming te versnellen zetten we met het isolatieoffensief een breed instrumentarium in, van handhaving en advies tot praktische ondersteuning en financiële stimuleringsbijdragen. Doel 6: Betere positie van huurders en woningzoekenden Steeds meer huurders weten het meldpunt ‘Problemen met verhuurders’ te vinden. Hier is veel aandacht voor geweest via informatiecampagnes en bijeenkomsten. Maar nog steeds meldt lang niet iedereen zich wanneer een verhuurder zich niet aan de regels houdt. De krapte op de woningmarkt zorgt ervoor dat niet iedereen durft op de komen voor hun rechten. Daarom zet het handhavingsteam goed verhuurderschap steeds meer in op proactieve handhavingsprojecten. Daarbij wordt niet alleen gereageerd op losse meldingen, maar worden misstanden projectmatig aangepakt. Op basis van terugkerende meldingen of signalen van partners wordt zo grootschaliger en gerichter te werk gegaan. Een bijdrage aan een betere positie van huurders is ook bereikt door de afname van het aantal tijdelijke huurcontracten vanwege de nieuwe landelijke Wet vaste huurcontracten.

Doel 7: Leefbare en veerkrachtige wijken De leefbaarheid en veerkracht blijven in sommige buurten in Amsterdam achter. Om deze buurten te verbeteren wordt vanuit de AAV ingezet op gebiedsgericht en community-based werken, met aandacht voor de lokale situatie en problematiek. In Nieuw-West, Zuidoost en Noord zijn ‘projectleiders community-based' gestart om lokale netwerken te versterken en urgente woondossiers in die buurten op te lossen. Daarnaast wordt geïnvesteerd in de sociale infrastructuur van buurten. Het concept zorgzame buurten is gestart in acht buurten, met als doel sociale samenhang te versterken en bewoners, inclusief ouderen en kwetsbare groepen, meer eigenaarschap te geven.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31 maart 2026 Pagina 4 van 5

Samenwerking met het Rijk De woonopgave en keuzes die bewoners, corporaties en marktpartijen maken worden beïnvloed door landelijke wet- en regelgeving, economische ontwikkelingen en fiscale maatregelen. De monitor geeft ook weer dat de opgave complex is en dat we te maken hebben met een continue veranderende context waar we als gemeente op in moeten spelen. Als gemeente zijn we voor belangrijke onderdelen – zoals nieuwbouw, verduurzaming en betaalbaarheid – mede afhankelijk van het Rijk. Dit vraagt om heldere gemeentelijke inzet over wat we van het Rijk nodig hebben en actieve en constructieve samenwerking met het Rijk. Het nieuwe kabinet geeft prioriteit aan de aanpak van het woningtekort via nieuwbouw en beter benutten van de voorraad en heeft ook nadrukkelijk aandacht voor isolatie en verduurzaming van de gebouwde omgeving en voor doorstroming. Er zijn door het kabinet middelen vrijgemaakt voor (betaalbare) nieuwbouw en verbeteren van de investeringscapaciteit van corporaties, maar dit is onvoldoende voor de grote opgaven. Ook zijn er onvoldoende middelen voor investeringen in de kwaliteit en het toekomstbestendig maken van de bestaande voorraad.

De inzet van het nieuwe kabinet om voorafgaand aan de geplande evaluatie de Wet Betaalbare Huur op punten te herbezien, verkoop van sociale huurwoningen te vergemakkelijken en instrumenten als opkoopbescherming in te perken, zijn niet in lijn met de gemeentelijke inzet in de AAV om de betaalbaarheid van het wonen en het betaalbaar aanbod voor onze inwoners en woningzoekenden te vergroten. Met het doorzetten van de ingezette lijn van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting zal bovendien meer sturing komen vanuit het Rijk op de woningbouwprogrammering en huisvesting van aandachtsgroepen en urgenten. Dit vraagt ook om meer samenwerking met de regiogemeenten en provincie. Kortom, de komende periode zullen we als gemeente actief het gesprek aangaan en de samenwerking zoeken met zowel het Rijk als andere partners om de volkshuisvestelijke opgaven aan te pakken en te werken aan de doelen in de AAV. Uitvoeringsagenda AAV In de bijlagen treft u ook de uitvoeringsagenda 2026 aan. Deze uitvoeringsagenda geeft een vooruitblik van informatie- en besluitvormingsmomenten in de gemeenteraad over onderdelen van de AAV.

De uitvoering van de AAV is een continu proces en verschillende inspanningen kennen hun eigen periodieke rapportages, zoals de voortgangsrapportages isolatieoffensief, uitvoeringsagenda ouderenhuisvesting, de (half)jaarrapportages Woningbouw en de monitor over de prestatieafspraken met woningcorporaties en huurderskoepels. De tweejaarlijkse AAV-monitor is een integrale aanvulling op deze rapportages. In tegenstelling tot voorgaande jaren schetst de uitvoeringsagenda dit keer alleen voor 2026 een vooruitblik en niet voor 2027. Dit komt omdat de incidentele middelen die afgelopen periode voor de AAV beschikbaar zijn gemaakt in 2026 aflopen en nog duidelijk moet worden wat de inzet van een nieuw college is. Concluderend Met de AAV heeft de gemeente belangrijke stappen gezet om gevolgen van de wooncrisis in Amsterdam het hoofd te bieden. De positieve ontwikkelingen in deze monitor laten zien dat de gekozen aanpak werkt: door gerichte investeringen, gebiedsgerichte inzet en intensieve samenwerking met partners en Amsterdammers is het aantal sociale huurwoningen toegenomen,

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31 maart 2026 Pagina 5 van 5

creëren we meer woonplekken in de bestaande voorraad, worden bestaande woningen verbeterd en worden huurders beschermd tegen slecht verhuurgedrag. Continuïteit van de gemeentelijke inzet en zorgen voor een stabiele koers voor bewoners en partners is essentieel om onze doelen in de AAV te realiseren. Bewoners, vve’s en corporaties die bijvoorbeeld starten met de lange weg tot verbetering en verduurzaming van hun woning moeten kunnen vertrouwen op een stabiele aanpak die niet na enkele jaren stopt, maar gestaag wordt doorgezet. Vertrouwen door consistent gemeentelijk en landelijk beleid zorgt ervoor dat Amsterdammers en andere partijen besluiten durven te nemen en durven te investeren. Zoals verhuizen naar een kleinere maar passendere woning of het aangaan van een woningrenovatie. Daarbij wordt het steeds belangrijker om te leren van de uitvoering en de praktijk. Juist in het contact met Amsterdammers en onze partners wordt duidelijk wat werkt, wat niet en wat er nog nodig is. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting Bijlagen 1. AAV monitor 2026 2. Uitvoeringsagenda 2026

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl